kalipçilik sektör çaliŞmasi

Download KALIPÇILIK SEKTÖR ÇALIŞMASI

Post on 07-Apr-2018

220 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 8/3/2019 KALIPILIK SEKTR ALIMASI

    1/21

    STANBUL TCARET ODASI

    KALIPILIKSEKTR ARATIRMASI

    HAZIRLAYAN

    Serap ALP

    Ekim,2005

  • 8/3/2019 KALIPILIK SEKTR ALIMASI

    2/21

    1

    NDEKLER

    1. RN TANIMI VE KAPSAMI

    1.1. Kalpln Tarihi1.2. Kalplkla lgili Tanmlar ve Kalp eitleri

    2. SEKTRN GELM VE POTANSYEL

    2.1. Trkiyede Kalplk Sektrnn Durumu ve Potansiyeli2.2. rnlerin Gmrk Tarife statistik Pozisyon Numaralar

    3. DI TCARET

    3.1 hracat3.2 thalat

    4. SONU VE DEERLENDRME

    KAYNAKLAR

  • 8/3/2019 KALIPILIK SEKTR ALIMASI

    3/21

    2

    1.RN TANIMI ve KAPSAMI

    1.1 KALIPILIIN TARH

    nsanlk aslnda ilk alardan itibaren kalp ad verilen takmn farkndaolmutur. Tun devri ve Demir devri diye anlan tarih ncesi dnemlerde bile tatanoyma kalplarn ve birtakm basit biimlendirme aralarnn kullanldbilinmektedir.M. 4000 yllarnda ilk olarak dvlen malzemeler bakr, altn ve gmolmutur.M. 1500-700 yllarnda da demir bronzdan silah, alet ve eitli donatmlaryaplmtr.Antik Yunanllar, kalpl, evlerinde grsel bir ilgi yaratmak iin yzeyleridaha kk paralara ayrarak kullandlar. Kalp grnleri genellikle elipslerdenparabollerden ve hiper parabollerden meydana geliyordu. Romallar, Yunanllarnkalplarn basite indirgeyerek kresel ekilleri temel aldlar. Bu iki stil 8 klasik ekle

    dald.

    Resim 1. Yunanllarn Gelitirmi Olduklar Kalp Formatlar

    Kaynak: http://www.sfvictoriana.com/details/pages/1.htm

    Ancak kalbn fonksiyonlarnn ve neminin tam olarak anlalabilmesi iin

    Endstri Devriminin ortaya kt ve gelitii dnemlerin; yani XVIII. Ve IXXyzyllarn gelmesinin beklenmesi gerekmitir. Bugnk manada apak boluunasahip kalplar, ilk kez XVIII. Yzyln sonlarnda yaplmtr. Bu dnemlerde seri imalatfikri olumu ve yaygnlamaya balamtr. Daha sonra 1945 ylndan itibaren, kalpekillendirmede otomasyon uygulamalarna balanmtr. Seri imalatn gerei,sadece hzl ve belirli zaman biriminde yaplan ok sayda imalat deildir. Aynzamanda paralar arasnda l ve biim taml bata olmak zere tm zelliklerbakmndan eitliin salanmas ve yaplan imalatn ekonomik olmas da en az bununkadar nemlidir. u halde, tr ile biimlendirdii faz (kat veya sv) ne olursa olsun,malzemeyi belirli biim ve boyutlar gsteren bir geometri iinde sktrmak suretiylei parasn oluturmak, mantkl ve pratik bir zm ekli olmaktadr. mal edilen

    parann l ve biim tamlnn, en fazla kalp geometrisinin gsterebildiihassasiyet derecesi kadar olabilecei: bunu hibir zaman aamayaca ak bir

  • 8/3/2019 KALIPILIK SEKTR ALIMASI

    4/21

    3

    gerektir. u halde, anlan geometrinin para iin talep edilecek maksimum l vebiim tamlnda oluturulmasnn yannda; bu zelliklerini gerek ekillendirme sreceve gerekse belirli bir imalat periyodu (says) esnasnda korumas gerekmektedir.te, kalp iin uygulanan tasarm ve imalat evrelerindeki srekli gelitirme veiyiletirme abalarnn tmnn anlam bu son cmlede sakldr. Gelimi lkeler ile

    bu alanda son yllarda gelime salayan lkeler bir yana, artk son birka yldrnc Dnya lkeleri ve Eski Dou Bloku lkeleri, ya da bunlarn dnda kalan veadlar bugne kadar sanayileme ile birlikte hi anlmam olan baz lkeler bileKalpl malat Teknolojileri konusunda varlarn yoklarn ortaya koymaktadrlar.

    1.2. KALIPILIK LE LGL TANIMLAR VE KALIP ETLER

    Kalp ve Kalp genel olarak u ekilde tanmlanabilir:zde paralar istenilenl taml snrlar ierisinde ve en ksa zamanda reten, malzeme sarfiyat veinsan gcnn asgari dzeyde tutulmasna yardmc olan ve takm tezgahlar ilealabilen aygta kalp denir. Bu aygtn tasarmn hazrlayan, yapmn

    gerekletiren ve altrabilen kiiye de kalp denir. Bu aklamalardan sonrakalplk meslei genel olarak aadaki ekilde tanmlanabilir:Seri retimigerekletirilecek herhangi bir kalbn tasarmna, yapmna ve altrlmasna olanaksalayan, uygulamal eitim ve retim yntemlerini bir btn olarak kabul edenmeslek dalna kalplkmeslei denir.

    Kalplk mesleini konu edinenler, en azndan basit matematik ve tasargeometri kavramlarn, makine teknik resim izimini ve okunuunu, markaclk velme bilgisini, btn takm tezgahlarnn kullann, s ve sertlik lme ilemlerininyapln, ayrca makine elemanlarnn montajn gerektiren bilgileri almakzorundadr. Bu bilgileri alan ve pratik uygulamalar iyi deerlendirebilen bir kalp,aadaki konularda bilgi ve beceri sahibi kiidir.

    1) yi bir kalp tasarmcs olarak gze arpar.2) Makine teknik resmini izme ve okuma yeteneine sahiptir.3) Kalp konstrksiyonu hazrlamakta uzmandr.4) Komple kalb oluturan elemanlarn hangi takm tezgahnda ve nasl

    ilenebileceini organize etmede ustadr.5) Komple kalb meydana getiren malzemeleri en iyi ekilde seebilen

    uzmandr.6) Kalp elemanlarnn sl ilemlerini ve sertlik lme tezgahn kullanarak,

    paralarn sertlik deerlerini denetleyen kontrolrdr.7) Kalb oluturan elemanlarn montajn yapandr.8) Kalplanacak parann malzemesini hazrlayan, yapm bitmi olan kalb

    imalat tezgahna emniyetle balayan ve doabilecek kazalar tasarlayarakgiderici tedbirleri alabilen kiiler, kendilerini bu meslee adam kiilerdir.

    Gelimekte olan teknoloji anda, kalpln kolayca aklanamayaca birgerektir. nk kalplk, gnlk hayatmza girmi pek ok paralarn retiminigerekletiren nemli sektrlerden biridir. Gnlk hayatmza giren bu paralarnretiminde; zaman, kalite ve l taml, malzeme tasarrufu ve zdelik salayan,ayrca iilik giderlerini asgari dzeye indiren kalplktr.

  • 8/3/2019 KALIPILIK SEKTR ALIMASI

    5/21

    4

    Kalplar ncelikle iiliklerine ve kalitelerine gre snflandrmak gerekmektedir.Bunlar ksaca A tipi, B tipi ve C tipi kalplar olarak tanmlanabilir. Kalplarn hangitipinin nasl bir karakteristik zellik izdiini anlayabilmek iin ksaca bu trlerintanmlanmas gerekmektedir.

    A Tipi Kalp

    Ardk (Progresif) veya transfer kalb tipinde, otomatik transfer sisteminesahip, ak veya kapal (iklimlendirilmi, haval soutmal) transfer sistemli ve yksekhassasiyetteki kalplardr. Genelde , operasyonlar bir baskda tamamlanamayan okhassas paralar imal etmektedirler.

    B Tipi Kalp

    Genelde baskda biimlendirilen; nispeten byk boyutlu ve hassasiyetleri birazdaha dk olan sac paralarnn imalatnda kullanlan kalplardr. zerlerinde, kaml,

    maal, hidrolik ve pnmatik tahrik sistemleri yer alabilmektedir. Kalp ve makineninbtnlk arz ettii (akple) seri ilem makineleri de bu gruba dahil ediebilir.

    C ve D Tipi Kalplar

    malat says 100.000in altnda olan, nispeten kaba tolerensl, dkm gvdeli vekilo ile satlabilen dk kalplardr.

    Esas amac birbirinden farkl olmayan, ancak alma sistemi ve rettikleriparalar bakmndan farkllklar gsteren kalpl aadaki ekilde snflandrmakmmkndr;

    Sac-Metal Kalplar

    Sinterleme Kalplar, Presle ekil Verme, Enjeksiyon Kalplar, Kokil Kalplar, Ekstrzyon Kalplar, Haddeler,

    Plastik ve Kauuk Kalplar Enjeksiyon Kalplar, Ekstrzyon Kalplar, iirme Kalplar, Vakum kalplar, Piirme Kalplar

    Cam Kalplar

  • 8/3/2019 KALIPILIK SEKTR ALIMASI

    6/21

    5

    1.3 Kalplk Alanlar

    Trkiye Kalplk Sektrnde birok firma eitli alanlarda faaliyetlerini devam

    ettirmektedir. Bu eitlilik, her alan iin tamamen farkl bir uzmanlk konusuyaratmaktadr. Bu sebeple, kalplk alanlarn tam manasyla kavrayabilmek iin buuzmanlk alanlarn derinlemesine incelemek gerekmektedir.

    1.3.1 Sac Metal Kalplar

    Trk Kalplk Sektrnde gerek yurtii, gerekse yurtd piyasada katmadeeri yksek olan sac metal kalplar zellikle ithalatmzda youn olarak talepedilmektedir. Bu noktada yksek talep gren sac metal kalplarnn eitliliinivurgulamak faydal olmaktadr.

    1.3.1.1Sinterleme Kalplar

    Sinterleme, toz halindeki malzemenin erime scakl altndaki bir scaklabelli bir sre maruz braklarak tozlarn birbirlerine dedikleri noktalardan balayarakkaynamasna denir. Molekler ekim kuvvetleriyle parack kabuunda oluanyzey geriliminin, scaklkla azaltlp birbirine kaynamas, bu ynyle eriterekkaynamadan ok farkllk gsterir. Bu safhalarn tamamlanmas da Sinterleme yoluile kalbn olumasna olanak salamaktadr.

    1.3.1.2 Presle ekil Verme

    Presle ekil verme, metal kalplar iin ihtiyalara uygun olarak edinilmi presmakineleriyle ekillendirme srecidir. Presle yaplan rnler, demirli metallerinzelliklerine sahiptir. elikten ve karmlardan yaplabilirler; baist ekilde hzlcaretilebilirler. Presleme srecinde yaplabilecek ilemlerden bazlar;kesme vedilimleme ileri, ak kesme ve parsiyel kesme, sktrarak delme ve hassas delme,apak alma, delik ama ve zmbalama, krpma, tralama ve kalibre etme, yzeydzlemletirme ve tleme, bkme, grn, dkm, kenar kvrma, ak kalptadvme ve kapal kalpta dvme, serbest ekstrzyon, geriye, ters ekstrzyon veyakalpta ekstrzyon, gerdirerek ekil verme.

    1.3.1.3. Enjeksiyon Kalplar (MIM, Metal Injection Moulding)Metal Enjeksiyon Kalplama ya da dier adyla MIM teknolojisi zellikle son

    15-20 yl yl ierisinde alternatif bir imalat metodu olarak kendini gstermeyebalamtr. Greceli olarak kk, hassas ve karmak ekilli paralarn ekonomikbiimde retilmesine imkan tanyan MIM teknolojisi bugn itibariyle dnyada 1 milyar$ tutarnda i hacmine ulamtr. El aletleri endstrisi, optik, tp ve medikal endstri,ateli silahlar endstrisi, havaclk endstrisi, elektronik ve otomotiv endstrisignmzn kitlesel imalat sektrlerine hizmet vererek srekli gelime gsteren MIMendstrisinin, 2010 yl itibariyle 2 milyar $a varan bir Pazar byklne erieceitahmin edilmektedir.

  • 8/3/2019 KALIPILIK SEKTR ALIMASI

    7/21

    6

    MIM teknolojisi, aslnda nceden bilinen toz metalurjisi ve plastik enjeksiyonteknolojilerinin bir arada kombine edilmesi ile gerekletirilmektedir. Ancak MIMin birretim metodu olarak uyarlanmas ve ticari olarak kullanlmaya balanmas 1990laradayanmaktadr. Bylece nispeten kark ekillere sahip paralar kolayca vemilyonlarca retilebilmektedir.

    ekil 1. Metal Enjeksiyon Kalplama Sreci

    Kaynak: http://www.kalip.net/makale_detail

    1.3.1.4 Kokil Kalplar

    Madenin dklecei kalplar hazrlamak amac gden kalplama ileminde kokilkalplar dkm kumundan veya madenden olumaktadr. Kokil dkm