vücudumuzdaki sistemler

of 30 /30

Author: oliana

Post on 09-Jan-2016

87 views

Category:

Documents


1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Vücudumuzdaki Sistemler. Vücudumuzdaki Sistemler. Destek ve Hareket Sistemi. Dolaşım Sistemi. Solunum Sistemi. Destek ve Hareket Sistemi. İskelet - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

  • Vcudumuzdaki SistemlerDestek ve Hareket Sistemi Dolam SistemiSolunum Sistemi

  • Destek ve Hareket Sistemi skelet Destek ve Hareket sistemimizi skelet ve Kaslar oluturur.nsanlarda iskelet dik durmay salar ve desteklik verir. Ayrca vcudumuzdaki kas ve eklemlerle birlikte hareket etmemize yardmc olur, i organlar korur, kan hcreleri retir ve mineral depolar. skelet sistemi kemiklerden olumutur.

  • I. skelet Sistemi nsana ekil veren, organlara desteklik salayan ve koruyan yapya iskelet denir. skelet sisteminin yap birimleri kemiklerdir. nsan vcudu 210 kemikten olumutur. Kemikler, kan hcrelerinin retilmesi, baz minerallerin depolanmas, vcuda dik ekil kazandrlmas grevlerini yapar.nsan skeletinin Blmleri 1. Ba skeleti Kemikler birbirine ok sk tutunmulardr ve aralarnda oynamaz eklemler vardr. Ba kemikleri ierisindeki beyin ve beyincii korur. 2. Gvde skeleti Omurga ve gs kafesinden oluur.Omurga : Omur ad verilen dzensiz ekilli kemiklerden oluur. inde erit halinde omurilik siniri vardr. Bu sinirin bulunduu kanala omurilik kanal denir. Omurga tm kemikleri dorudan ya da dolayl olarak baland iskelet yapsdr.Gs Kafesi : Srt omurlar, kaburgalar ve gs kemiinden oluur. Hareketli zellikteki baz i organlarn almasn kolaylatrr. Akcierler ve kalp burada korunur.

  • Kemik eitleri 1. Uzun kemiklerBoyu eninden uzun olan kemiklerdir. Vcudun hareketini salayan kemiklerdir. Kol ve bacaklarda bulunur. Sar ilik ve kemik kanal vardr.

  • 2. Yass kemiklerYass grnml kemiklerdir. Sar ilik ve kemik kanal voktur. Gs, kafatas ve kaburga kemikleri yass kemiklerdir. 3. Ksa kemikler Boyu, eni ve genilikleri hemen hemen ayn olan kemiklerdir. Sar ilik ve kemik kanal yoktur. Omurga, el ve ayak bilek kemikleri ksa kemiklerdir.

  • Kemiklerin Yaps

    Kemik zar (Periost) : Kemiin enine bymesini, beslenmesini, krlma ve atlamalarda onarlmasn salar. Kkrdak Doku : Eklem blgelerinde, hareket esnasndaki kemiin anmasn nler. Sngerimsi Kemik : inde krmz ilii bulundurur. Krmz kemik ilii kan hcreleri retir. Sar ilik : Ya depolar ve kan hcreleri (akyuvarlar) retir. Sert (sk) Kemik : 2/3 minerallerden (kalsiyum, fosfor), 1/3 de hcrelerden oluur. Kemie sertlik ve diren kazandrr. Krmz lik : Alyuvarlar retir.

  • Eklemler

    Kemikleri birbirine balayan yaplara eklem denir. Hareket yeteneine gre 3 eit eklem bulunur.1. Oynar (hareketli) eklemler : Omuz eklemi, kala eklemi.2. Yar oynar eklemler : Omurlar aras eklemler. 3. Oynamaz eklemler : Ba, kala eklemleri.

  • Kemiklerin bir araya geldii yere eklem ad verilir. Aadaki iskelet resmi zerinde eklemin yapsn ve eitlerini inceleyelim.

    Eklem eitleri ve Grevleri

  • Kaslar II.Kas SistemiVcudun hareketini, baz organlarn almasn salayan yaplara kas denir. Kaslar kaslp geveme zelliine sahip olan hcrelerden oluur. Kas hcrelerinin birlemesiyle oluan ipliksi yaplara kas teli (lif) denir. Kas tellerinin birlemesiyle oluan yaplara da kas demeti denir.izgili Kaslar (Krmz Kaslar) skelete bal alrlar. Ynetimini beyin salar. steimiz ile alrlar. Kaslmalar gldr. Hzl kaslr, abuk yorulurlar. skelet kaslar oynar ve yar oynar eklem blgelerinde kemiklerin hareket etmesini salar. Yapsnda oksijen depo eden proteinleri (myoglobinler) bulunduklar iin krmz renklidirler. ok sayda kas demetinden olutuu iin izgili kaslar da denir. (Ba, boyun, kol, bacak, parmak, gz kapa, gs kaslar)

  • Dz Kaslar (Beyaz Kaslar) organlarmzdaki kaslardr. steimiz dnda alrlar. almalar yavatr. Kaslmalar gszdr. (Mide, barsak, idrar torbas, damar duvarlar, yemek borusu kaslar) Uzun sreli kaslp, almalar esnasnda yorulmazlar. Kalp Kas Krmzl kasdr. Fakat isteimiz dnda alr. almasn omurilik soan denetler. Gl, hzl ve ritmik olarak alr. Uzun sreli kaslp, almalar esnasnda yorulmazlar.

  • NOTVcudumuzdaki en hzl,en kk ve en byk kaslar Vcudumuzdaki en gl kas ene kasdr. Vcudumuzun en byk kas kalamzda bulunan "gluteus maximus" kasdr. Gluteus maximus yrrken ve koarken bacamz kuvvetli bir biimde geriye doru itmekte fonksiyonel olan kastr Vcudumuzdaki en kk kas kulamzn derinliinde bulunan ve iitmede fonksiyonel olan stapedius kas Gz kas tm vcudun en hzl tepki gsteren kasdr. Vcudumuzdaki en hareketli kaslar, gz kaslarmzdr

  • Dolam Sistemi Dolam Sisteminin en nemli 3 eleman vardr;Kalp KanDamar

  • Kalp, kan ve kan hcrelere kadar tayan damarlar dolam sistemini oluturur. Bu sistemin grevleri ise; 1. Tama grevleri a) Sindirilen besinleri hcrelere gtrmek b) Akcierlerden alnan oksijeni hcrelere gtrmek c) Artk rnleri ve karbondioksiti hcrelerden almak, boaltm organlarna gtrmek d) Vcudun btn paralarndaki daha aktif dokularda retilen sy yaymak, vcut ssn dengede tutmak ve ayarlamak e) retilen hormonlar ilgili organlara gtrmek 2. Dzenleme ile ilgili grevleri (Asit-baz dengesini salamak) 3. Baklk olaylarn gerekletirmek (Savunma grevi)

  • Kan Hcreleri Alyuvar: Yaplarndaki hemoglobinden dolay kana krmz rengini veren hcrelerdir. Olutuklarnda ekirdeklidirler, ancak olgunlatklarnda ekirdeklerini kaybederler. Alyuvarlar, solunum organlarndan aldklar oksijeni dokulara tar ve dokulardan alnan karbondioksitin solunum organlarna tanmasna yardmc olurlar. Kandaki saylar ya, cinsiyet, yaplan i ve yaam ortamnn yksekliine gre deiir. Kemik iliinde yaplarak kana verilirler. Akyuvarlar: Beyaz renkli iri ekirdekli, byk ve sabit bir ekli olmayan kan hcreleridir. Kemik ilii ile lenf dmlerinde ve dalak, tims gibi lenf dokularnda retilirler. mrleri birka gndr. Akyuvarlar, mikroplar yutarak veya onlara kar antikor reterek vcudun savunmasn salarlar. Yap olarak alyuvarlardan daha byktrler. Kan pulcuklar: Kemik iliindeki iri yapl hcrelerden oluan kandaki en kk paracklardr. Tam bir hcre yapsnda olmadklarndan mrleri ksadr. Kann phtlamasn salar. Bylece kan kaybn nlerler. insanlarda A, B, AB, 0 olmak zere drt eit kan grubu vardr. Kan gruplar bu adlar, iki eit proteinden almtr. Kanda bu proteinlerden hangisi varsa kan grubu o harfle adlandrlr. A proteinini tayanlar A grubu, B proteinini tayanlar B grubu, bu proteinlerden hi birini tamayanlar 0 grubu ve her ikisini de tayanlar AB grubudur. Her kan grubunun tad antikorlar da birbirinden farkldr.

  • Kan damarlar: Atardamarlar: Kalpten kan kan organ ve dokulara tayan damarlardr. Atardamarlar geni, esnek ve salam bir yapdadr. Dokular oluturan hcrelere besin ve oksijen tarlar. Kalpten akcier atardamar ve aort damarlar kar. Akcier atardamar hari btn atardamarlar temiz kan tar. Akcier atardamar kirli kan tar. Atardamarlar karncklardan karlar. Toplardamarlar: Tm organlara yaylan kan, yeniden kalbe getiren damarlardr. En nemlileri, vcutta kirlenen kan tayan alt ve st ana toplardamarlardr. Akcier toplardamar ise akcierde temizlenen kan kalbin sol kulakna tar. Toplardamarlar vcuttaki kan, kulakklara getirir. Klcal damarlar: Kandaki besin ve oksijenin hcrelere gemesini salayan damarlardr. Atardamarlar ve toplardamarlar arasnda bulunurlar. Vcudu bir a gibi sararlar. Klcal damarlarn ince duvarndan sindirim rnleri ve oksijen hcrelere geer. Hcrelerde oluan karbon dioksit ve dier artk maddeler, toplardamarlarn klcal ularna verilir. Ksaca madde al-verii klcallarda salanr. Kann kalpten pompalandktan sonra vcudu dolaarak yeniden kalbe dnmesine, kan dolam denir.Kan dolamlarn anlatmadan nce u hatrlatmalarda bulunmak gerekir. *Kalbin sa tarafnda kirli sol tarafnda temiz kan bulunur. *Kalbe giren damarlar (toplardamarlar) kulakklardan girerken, kalpten kan damarlar (atardamarlar) karncklardan kar.

  • a. Byk kan dolam: Sol karncktan aort ile kan temiz kann tm vcudu dolaarak oksijeni azalp karbondioksiti oaldktan sonra, alt ve st ana toplardamarlarla kalbin sa kulakna gelmesine byk dolam denir. Sol karnck -->AORT Organ atar damarlar -->Klcallar -->Organ toplar damarlar -->st ve alt ana toplar damar -->Sa kulakk b. Kk kan dolam: Sa karncktan akcier atardamar ile kan kirli kann akcierlere gidip temizlendikten sonra, akcier toplardamar ile kalbin sol kulakna gelmesine kk dolam denir. Sa karnck -->Akcier atar damar -->Akcier klcallar -->Akcier toplar damarlar -->Sol kulakk BLYOR MUSUNUZ? Yz altm sekiz ton arlndaki bir mavi balinann kalbinin otomobil kadar, damarlarnn bebek emekleyebilecek kadar byk olduunu ve kalbinin dakikada defa attn biliyor musunuz?

  • Solunum Sistemi Kan hcrelere besin ve oksijen tar. Hcrelerde tanan bu besinler oksijenle yaklr.Besinlerin bu ekilde oksijenle birleerek enerji aa karmas olayna solunum denir.Solunum olay sonucunda su, karbondioksit gibi atk maddeler aa kar.Oluan enerji vcutta kullanlr.Su ve karbondioksit ise dar atlr. Solunum organlar (Solunum sistemi), akcierlerle, havay dardan alp akcierlere tayan burun, yutak, grtlak ve soluk borusudur. Deri de yardmc solunum organdr Hcrelerimizde gerekletirilecek solunum olay iin gerekli oksijeni d ortamdan alan ve karbon dioksitin d ortama verilmesini salayan sisteme solunum sistemi denir. Solunum sistemimizi oluturan organlar; burun, grtlak, soluk borusu ve akcierlerdir. Yutak ve deri, solunuma yardmc organlardr.

  • 1.Burun: Solunum havasnn alnmasn ve nemlendirilmesini salar. erisinde bulunan kllar ile solunum havasnn temizlenmesini salar. Ayn zamanda koku alma organdr.Smks sv sayesinde havadaki tozlar ve yabanc maddeleri tutar. 2.Yutak: Burun ve az boluunun yemek ve soluk borusuna ald bir yol az gibidir. Burun ve azdan alnan havann soluk borusuna iletilmesini salar. 3.Grtlak: Soluk borusunun st ksmnn genilemi blmdr. erisinde konumamz salayan ses telleri bulunur. 4.Soluk Borusu: Yutak ve akcierleri birbirine balar. st ste dizilmi yarm yay eklindeki kkrdak halkalarndan oluur. Soluk borusu drdnc srt omuru hizasnda ikiye ayrlarak bronlar, bronlar da akcier ierisinde dallanarak broncuklar oluturur. Bronuklar da alveol (hava keseleri) ile sonlanr.

  • a) Akcierlerin yeri ve yaps: Akcierler gs boluunda bulunur. Kalple birlikte gs boluunu doldurur. Gs ve karn boluunu ayran diyafram denilen zarn zerindedir. Aras zel bir sv ile dolu iki katl zarla evrilmitir. Akcierlerin yaps sngere benzer. Hacmi byyp klebilir. Rengi ak pembedir. Sa akcier 3, sol akcier 2 blmden yaplmtr. Bu blmlere lob denir. Sol akcierin 3. lobunun yerini kalp almtr.Bronlar akcierlerin iinde broncuklarla devam eder. Bronuklarn ucunda zm salkmna benzeyen alveol denilen hava keseleri bulunur. Alveoller klcal kan damarlar ile evrilidir. Oksijen ve karbondioksit deii-mi alveollerde gerekleir. Alveole giren havadaki oksijen klcal kan damarlarna geer. Kirli kandaki karbondioksit de yine alveollerde tutularak dar verilir. Buna hcre d solunum denir. b) Akcierlerin grevleri: Akcierlerin ok nemli olan iki grevi vardr. Dardaki havay alp (soluk alma), hava iindeki oksijenin alveollerin etrafndaki klcal kan damarlarna gemesini salamak. Organlardan kirli kanla gelen karbondioksiti alveollere alp dar atlmasn (soluk verme) salamaktr. Solunum Olay: Temiz kandaki oksijen, vcut hcrelerine geerek ekerle (glikoz) reaksiyona girer. Bu olaya hcre ii solunum denir. Hcre ii solunum bir yanma olaydr. Yanma sonucunda enerji, karbondioksit ve su aa kar. Enerjiyi vcudumuz kullanr. Su ve karbondioksit kana verilir. nsanlarda solunum olay, gs ve akcierlerin daralp genilemesiyle salanr. Bu olay, gs ile karn boluunu ayran dz kaslardan yapl diyafram ile kaburgalar aras kaslarn kaslp gevemesi sonucu oluur. Hcre ii solunumun denklemi; Oksijen + Besin > Karbondioksit + Su + Enerji Akcierlerin salnn korunmas iin; Soluduumuz hava, olabildiince temiz ve nemli ol mal. Terli iken soua klmamal Kapal yerlerde fazla kalmamal. Toz, toprak, duman (sigara akcier kanserinin er nemli nedenidir) gibi maddeler solunum havasnda bulunmamal

  • 6) Diyafram kas: Gs boluunun alt ksmn kaplayan yass bir kastr. Aa-yukar kaslp geveyerek gs boluunun hacmini deitirir. Bu nedenle akcierlere hava giri-k kolaylar. Ayrca gs kaslar kaslp geveyerek kaburgalarn alp kapanmasn ve akcierlere havann girip kmasn salarlar.Diyafram aaya doru ekilip, gs kaslar kasldnda kaburgalarmz yukar kalkacandan, gs boluunun hacmi geniler. Akcierlere hava dolar, soluk alrz. Diyafram yukar doru ikin; kaburgalarmz hareket ettiren kaslar gevek iken gsmzn hacmi klr. Bu durumda darya hava verilir.Dakikada 16-18 defa soluk alp veririz. Soluk alma:Soluk alma olaynda sras ile u olaylar gerekleir:1. Kaburgalar arasndaki kaslar kaslr.2. Diyafram kas kaslr.3. Gs boluu geniler.4. Akcierler geniler.5. Akcierlerdeki hava basnc der.6. Oksijen alveollere kadar gelir.Soluk verme Soluk verme olaynda da sras ile u olaylar gerekleir:1. Kaburgalar aras kaslar gever.2. Diyafram kas gever.3. Gs boluu daralr.4. Akcierler daralr.5. Alveollerdeki karbondioksit dar atlr.Soluk alp-verme olay ksa sreli olarak kontrol altnda tutulabilmesine ramen isteimiz dnda ileyen bir olaydr. Solunum Sistemi Hastalklar:Bomaca, nezle, kzl, kzamk, kabakulak, menenjit zatrree, zatlcenp, iek, su iei, verem, difteri (ku palaz) dr.

  • Solunum Hzn Etkileyen Faktrler 1.Sinir impuslar 2.Kaburga kaslarnn kaslp gevemesi 3.Diyaframn Kaslp gevemesi 4.Akcierde ki basn azl ve fazlal 5.Kanda ki CO2 konsantrasyonu (CO2 artarsa asitlik artar ve solunum hzlanr) Soluk Alp Verme Mekanizmas Nefes alma srasnda; diyafram kaslarak dzleir, kaburga kaslar kaslr, gs boluu geniler ve akcierde ki hava basnc der. Nefes verme srasnda; diyafram geveyerek kubbeleir, kaburga kaslar gever. Gs boluu daralr ve akcierde ki hava basnc artar. Canllarda eitli O2 tayc pigmentler (hemoglobin, hemosiyanin) bulunur.

  • Hoakaln!Hazrlayan: Selin AKAY6/a __98zel Sevgi Baarr O