antiviralni lijekovi

Download ANTIVIRALNI LIJEKOVI

Post on 16-Feb-2016

23 views

Category:

Documents

3 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

farmakologija

TRANSCRIPT

  • *ANTIVIRALNI LIJEKOVIVirusi-najmanja iva bia na zemlji.

    imaju svojstva anorganskih tvari: mogu kristalizirati, postoje virioni i prioni koji su jo manji. Uzronici raznih bolesti (HIV). Neki od njih su svojedobno pobili desetine miliona ljudi (1918., panjolska gripa) to je vie nego tada upravo zavreni I svjetski rat.

    Neki su pak potencijalna svjetska teroristika kataklizma - potencijalno bioloko oruje za masovno unitenje (virus velikih boginja).

  • *Za borbu protiv virusa cjepiva i antivirotike. Podruje antivirotika postaje sve vee i svake godine se prijavljuje sve vie novih antivirotika.

    Naime, sve dok se ne dogodi epohalno otkrie poput otkria penicilina i drugih antibiotika antivirotici e biti vie palijativna terapija

  • *Okrueni smo mnotvom raznih virusa Virus gripeVirus mumpsa zaunjaciRabies virus bjesnoaHerpes virus (HSV-1 i HSV-2) herpesVariela-zoster virus (VZV) - vodene koziceEpstein Bar virus (EBV) mononukleozaVariola vera - velike boginjeHepatitis virus A, B, C (HCV)HIV AIDSPoliovirusi poliomijelitisRinovirusi - prehlada, hunjavica, "virozaArbovirusi - encefalotis, uta groznica, ebola

  • *Virus ivi isljuivo kao parazit: nema vlastiti metabolizam ali zato svojom DNA (ili RNA) uzurpira metabolizam domaima za sintezu i sklapanje svojih replika. Jednostavan ivotni ciklus.

    Virus ulazi u organizam i pronalazi pogodne stanice(1). Nakon toga ulazi u njih putem uvrtanja membrane stanica (2) i oslobaa svoj genetiki materijal DNA ili RNA (3).

    Genetiki materijal virusa ulazi u jezgru stanice domaina (4) i koristi enzime domaina za sintezu mRNA (5)

    koja preko staninih ribozoma dirigira sintezu novih elemenata za izgradnju novih virusa (6).

    Ti proteinski elementi se smjetaju na povrini stanice (7). Repliciran virusni genetski materijal (DNA ili RNA) izlazi iz jezgre stanica domaina i odlazi do povrine stanice (9) gdje uz pomo ve izgraenih proteinskih elemenata nastaju hiljade novih primjeraka virusa

  • *Imunoloki sistem: prepoznaje virus kao strano tijelo i stvara specifina antitijela koja inaktiviraju viruse. Posljedica imunolokog odgovora je generalizirana upala po cijelom tijelu (poput situacije kod gripe). Ali, nekada imunoloki sistem zakae, a nekada virus napada ba imunoloki sistem organizma (HIV).

  • *Antivirotici uglavnom djeluju na nain da blokiraju sintezu virusne DNA ili RNA inhibicijom odreenih enzima, dok drugi blokiraju neke druge vane korake u ivotnom ciklusu virusa.

    Vano je naglasiti da postoje antivirotici samo za nekoliko virusa, za neke druge viruse koriste se cijepiva ili imunoglobulini, dok za neke viruse jednostavno jo nema efikasnog sredstva.

  • *J05 PREPARATI ZA LIJEENJE SISTEMSKIH VIRUSNIH INFEKCIJAJ05A PREPARATI SA DIREKTNIM DJELOVANJEM NA VIRUSE NUKLEOZIDI I NUKLEOTIDI ISKLJUUJUI INHIBITORE REVERZIBILNE TRANSKRIPTAZE

    Aciklovir Ribavirin Ganciklovir Brivudin

    INHIBITORI PROTEAZE

    Indinavir Nelfinavir Lopinavir + Ritonavir

  • *NUKLEOZIDNI INHIBITORI REVERZNE TRASNKRIPTAZE

    DidanozinStavudinLamivudinLamivudin + Zidovudin

    INHIBITORI NEURAMINIDAZE OseltamivirNENUKLEOZNI IHIBITORI REVERZNE TRANSKRIPTAZE

    Nevirapin

    OSTALI ANTIVIRUSNI LIJEKOVIEnfuvirtid

  • *NUKLEOZIDI I NUKLEOTIDI ISKLJUUJUI INHIBITORE REVERZIBILNE TRANSKRIPTAZE Aciklovir

    virostatik velike selektivnosti za viruse Herpes simplex tip 1 i 2, te Varicella zoster, Epstein-Barr virus i Cytomegalovirus. U inficiranoj stanici aktivira se u aciklovir-trifosfat, ugrauje u virusnu DNK i sprijeava razmnoavanje virusa. Aciklovir je supstrat samo za enzime virusa, dok sa enzimima neinficiranih stanica ne reagira, tako da ne utjee na bioloke procese zdravih stanica.

  • *Tablete: Inicijalni i rekurentni oblici Herpes genitalis; Herpes zoster infekcije koe; variela.

    Injekcije: Inicijalni i rekurentni oblici mukoznog i kutanog Herpes simplex (HSV1, HSV2); Variela-zoster infekcije u imunokompromitiranih pacijenata; sprjeavanje infekcija s HSV i CMV (citomegalovirus) u pacijenata s oslabljenim imunitetom u toku transplantacije kotane sri, transplantacije bubrega, aplazije kotane sri nakon primjene antitumorskih lijekova; Herpes simplex encefalitis; tei sluajevi inicijalnih epizoda Herpes genitalis u pacijanata koji nisu imunokompromitirani.

  • *RibavirinRibavirin je sintetski analog nukleozida koji in vitro iskazuje aktivnost protiv nekih RNA i DNA virusa. Mehanizam kojim ribavirin u kombinaciji sa interferonom alfa- 2a ili peginterferonom alfa-2a ispoljava svoje efekte protiv HCV je nerazjanjen.

    U kombinaciji sa interferonom alfa-2a ili sa peginterferonom alfa-2a u tretmanu hroninog hepatitisa C u pacijenata sa kompenziranim oboljenjem jetre. Lijek se ne primjenjuje kao monoterapija.

  • *GanciklovirStrukturalno slian acikloviru sa visokim stepenom selektivnosti i efikasnosti u lijeenju oboljenja izazvanih virusom Herpes simplex tip 1 (HSV-1) i 2 (HSV-2), virusom Variccella zoster, Epstein-Barr virusom (EBB) i Citomegalovirusima (CMV).

    Inhibira replikaciju virusa blokadom sinteze virusne DNK. U inficiranoj stanici ganciklovir se uz katalitiko djelovanje timidin-kinaze aktivira u ganciklovir- trifosfat, ugrauje u virusnu DNK i sprijeava razmnoavanje virusa.

    Ne utjee na funkciju enzima normalne stanice.

  • *Prevencija i tretman po ivot opasnih citomegalovirusnih infekcija

    citomegalovirusnih infekcija koje ugroavaju vid samo u pacijenata sa imunodeficijencijom

    prevencija citomegalovirusnog oboljenja za vrijeme imunosupresivne terapije

    nakon transplantacije organa, infekcije izazvane EBV, HSV 1, HSV 2 , leukoplakija.

  • *Brivudin

    Djeluje na viruse iz grupe Herpes virusa i karakterizira se visokom selektivnou i efikasnou u lijeenju oboljenja izazvanih Varicella zoster virusom (VZV) i Herpes simplex virus tipom 1 (HSV-1). Ostali virusi, kao to je CMV (Cytomegalovirus i EBV (Epstein-Barr virus) ispoljavaju relativnu osjetljivost na brivudin.

    U inficiranoj stanici brivudin se aktivira u brivudin trifosfat, ugrauje u virusnu DNK, te na taj nain sprjeava replikaciju virusa.

    Ne utjee na bioloke procese u zdravih stanica.

    Lijeenje Herpes zoster infekcija u imunokompetentnih pacijenata

  • *INHIBITORI PROTEAZEIndinavir

    Mehanizam djelovanja indinavir sulfata sastoji se u snanoj, selektivnoj, specifinoj i kompetitivnoj inhibiciji HIV-1 tipa proteaze virusa HIV, uzronika AIDS-a. Ovaj enzim je potreban za HIV replikaciju i stvaranje zrelih, infektivnih virusnih komponenti, a u kasnoj fazi replikacije za proteolitiko cijepanje prekursora virusnih poliproteina na pojedinane funkcionalne proteine koji se nalaze u infektivnim HIV virusima.Ispoljava svoje inhibitorne uinke tako to se reverzibilno vee za aktivna mjesta HIV-1 proteaze i tako sprijeava odvajnje virusnih poliproteinskih prekursora, ime inhibira uinak ovog enzima. To ima za posljedicu stvaranje nezrelih virusnih komponenti koje nisu u stanju inficirati druge stanice.

  • *

    Indikacije za primjenu indinvir sulfat kapsula su: lijeenje HIV infekcija (infekcija izazvanih sa virusom HIV koji uzrokuje AIDS) u odraslih osoba i djece ukoliko se smatra da je opravdana primjena antiretrovirusne terapije; kemoprofilaksa bolesnika sa visokim rizikom od HIV infekcija nakon profesionalne perkutane ekspozicije; lijeenje drugih virusnih infekcija kao to su: lijeenje infekcija izazvanih sa HHV-8 virusom (virus koji je u svezi sa poveanim rizikom izazivanja Kapoijevog sarkoma); regresija progresivne multifokalne leukoencefalopatije.

  • *Nelfinavirinhibitor HIV proteaze, enzima koji uestvuje u procesu replikacije virusa. Inhibicija ovog enzima rezultira stvaranjem nezrelih, neinfektivnih virusnih partikula. Nelfinavir djeluje kako u akutno, tako i u hronino inficiranim stanicama.

    Infekcija HIV-1 virusom u odraslih i djece iznad 2 godine starosti, u kombinaciji sa drugim antiretroviralnim preparatima.

  • *Lopinavir + RitonavirLopinavir je inhibitor HIV proteaze, enzima koji uestvuje u procesu replikacije virusa. Inhibicija ovog enzima rezultira stvaranjem nezrelih, neinfektivnih virusnih partikula.

    Lopinavir djeluje u akutno i u hronino inficiranim stanicama. Poetni odgovor na lopinavir, u vidu znaajne redukcije HIV-RNA u plazmi, javlja se nakon 3 sedmice terapije. Ritonavir je pomona komponenta, koja je dodata u cilju inhibicije metabolizma lopinavira i poveanja njegove plazmatske koncentracije.

    Infekcija HIV-1 virusom u odraslih i djece iznad 2 godine starosti, u kombinaciji sa drugim antiretroviralnim preparatima.

  • *NUKLEOZIDNI INHIBITORI REVERZNE TRASNKRIPTAZE Didanozin

    Didanozin inhibira replikaciju HIV virusa in vitro u T stanicama i monocitima. Lijek se u stanici konvertira u mono-, di- i trifosfate dideoksiadenozina, koji predstavljaju supstrat i inhibitor HIV reverzne transkriptaze, te blokiraju viralnu sintezu DNA i suprimiraju HIV replikaciju.

    Tretman HIV inficiranih pacijenata, u kombinaciji sa drugim antivirusnim lijekovima.

  • *Stavudin

    sintetski nukleozidni analog timidina indiciran u tretmanu HIV infekcija, u kombinaciji sa drugim antiretrovirusnim lijekovima.

    Antiretrovirusno djelovanje ostvaruje interferencijom sa virusnom reverznom transkriptazom.

    Po ulasku u inficiranu stanicu, pod djelovanjem staninih kinaza, konvertira se u trifosfatnu farmakoloki aktivnu formu. Aktivni oblik lijeka stupa u kompeticiju sa prirodnim deoksinukleotid - trifosfatom za aktivno mjesto na reverznoj transkriptazi i inkorporira se u rastui lanac provirusne DNA, tako se zaustavlja njegova dalja elongacija, a time i replikacija virusa.

    Tretman HIV inficiranih pacijenata, u kombinaciji sa drugim antiretrovirusnim lijekovima.