uvod u trgovacko pravo 1

Download Uvod u Trgovacko Pravo 1

If you can't read please download the document

Post on 22-Nov-2015

123 views

Category:

Documents

31 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • UVOD U TRGOVAKO PRAVO

    Prof. dr. sc. Hana Horak

    Dr. sc. Kosjenka Dumani

    Mr. sc. Barbara Prelonjak

    Zvonimir afranko, mag. iur.

    Zagreb, 2011.

  • Izdava:

    HDK i partneri j.t.d.

    Zagreb, Primorska 14

    Urednici:

    Prof. dr. sc. Hana Horak

    Zvonimir afranko, mag. iur.

    Recenzenti:

    Prof. dr. sc. Nada Bodiroga-Vukobrat

    Prof. dr. sc. Sofija Marui

    ISBN 978-953-56898-0-5

    Knjiga je objavljena uz novanu potporu Ministarstva znanosti, obrazovanja i porta.

  • 3

    Predgovor

    Trgovako pravo zasigurno predstavlja jednu od najdinaminijih pravnih grana.

    Ubrzani razvoj znanja i tehnologija uope, a osobito u gospodarskim aktivnostima, neizbjeno

    dovodi do nastanka novih privatnopravnih odnosa u gospodarstvu te prilagoavanja starih

    odnosa suvremenim tekovinama. U tom se smislu i trgovako pravo, kao regulator navedenih

    odnosa, mora neprestano mijenjati, zadovoljavajui zahtjeve suvremenosti.

    K tome valja nadodati i neprestano unapreivanje te unificiranje materije trgovakog

    prava na europskoj razini. Republika Hrvatska, kao pristupnica Europskoj uniji, duna je svoje

    nacionalno trgovako pravo usklaivati s europskom regulativom. Posljedica je toga,

    kontinuirano noveliranje domaih propisa koji reguliraju kako trgovake odnose tako i ostale

    pravne odnose. Dobar dio postignua u trgovakom pravu Europske unije ve je

    implementiran u hrvatsko pravo, emu svjedoe propisi poput Zakona o obveznim odnosima i

    Zakona o trgovakim drutvima, dok e neka od njih tek zaivjeti u trenutku pristupanja

    Republike Hrvatske Europskoj uniji.

    Knjigom Uvod u trgovako pravo eljeli smo pribliiti opsenu i nepreglednu

    materiju trgovakog prava studentima nepravnicima te je ona nastala prvenstveno na poticaj

    brojnih generacija studenata koji upisuju kolegij Trgovako pravo na Ekonomskom fakultetu

    i Fakultetu elektrotehnike i raunarstva.

    U radu sa studentima pokazala se potreba za objedinjavanjem materije trgovakog

    ugovornog prava i prava drutava na jednom mjestu. Budui knjiga nije namijenjena

    prvenstveno pravnikoj populaciji, bilo je neophodno dirnuti i u materiju ope teorije prava i

    drave kako bi se itatelji upoznali s temeljnim pojmovima pravne znanosti. Slijedei tu

    logiku knjiga je razdijeljena u etiri tematske cjeline: I. O dravi i pravnom sustavu (gdje se

    itatelj upoznaje s temeljnim pojmovima i naelima pravne nauke), II. Trgovako pravo (gdje

    se itatelj uvodi u opu povijest trgovakog prava te izvore trgovakog prava), III. Trgovako

    ugovorno pravo (gdje se obrauju ugovori kao najei temelj trgovakih odnosa) i IV. Pravo

    trgovakih drutava (gdje se prikazuju temeljni oblici subjekata trgovakog prava).

    Cilj nam je prije svega bio na sustavan i obuhvatan nain prikazati materiju trgovakog

    prava, ne ulazei pretjerano u dubinsko razraivanje ove problematike. Knjiga bi prije svega

    trebala posluiti kao izvor osnovnih informacija o temeljnim institutima trgovakog prava,

    kako ugovornog tako i prava drutava, te kao podloga za dublje izuavanje navedene materije.

    U svakom sluaju, knjiga predstavlja temelj pravne kulture i znanja koje bi trebao usvojiti

  • 4

    svaki poduzetnik, a upravo su studenti ekonomskih i tehnikih znanosti budui poduzetnici na

    tritu. Knjiga Uvod u trgovako pravo je stoga namijenjena upravo njima buduim

    poduzetnicima kako bi im se pribliile zakonitosti poslovanja na tritu, te ih se osposobilo da

    na tom tritu djeluju u skladu sa temeljnim propisima i standardima.

    Trgovako ugovorno pravo i pravo trgovakih drutava obuhvaa iznimno opsenu

    materiju koju postaje sve tee obuhvatiti, protumaiti i prenijeti poduzetnicima i studentima.

    Radi toga, vodei se zahtjevima aktivne i fokusirane nastave autori su odluili materiju

    trgovakog prava na ovaj nain pribliiti studentima. elja nam je bila da sastavimo pregledan

    slijed najvanijih pitanja i putokaz za daljnja produbljena istraivanja.

    Autori

    U Zagrebu, prosinac 2011.

  • 5

    Sadraj

    Predgovor ................................................................................................................................... 3

    Sadraj ........................................................................................................................................ 5

    Glava I. O DRAVI I PRAVNOM SUSTAVU .................................................................. 19

    1. Sustav dravne vlasti ....................................................................................................... 21

    1.1. Openito o sustavu i diobi dravne vlasti .................................................................. 21

    1.2. Zakonodavstvo .......................................................................................................... 22

    1.3. Sudstvo ...................................................................................................................... 25

    1.3.1. Imenovanje, razrjeenje i stegovna odgovornost sudaca ................................... 26

    1.3.2. Stalnost sudake dunosti .................................................................................. 26

    1.3.3. Sudaki imunitet ................................................................................................ 27

    1.3.4. Preduvjeti za uinkovito funkcioniranje ............................................................ 27

    1.3.5. Ostale pravosudne djelatnosti u republici hrvatskoj .......................................... 28

    1.3.6. Postupci pred sudom .......................................................................................... 29

    1.3.6.1. Graanski parnini postupak ..................................................................... 30

    1.3.6.2. Izvanparnini postupci ............................................................................... 30

    1.3.6.3. Ovrni postupak ......................................................................................... 31

    1.3.6.4. Steajni postupak ....................................................................................... 32

    1.3.7. Alternativno rjeavanje sporova ........................................................................ 33

    1.3.7.1. Arbitraa .................................................................................................... 33

    1.3.7.2. Mirenje ...................................................................................................... 34

    1.4. Izvrna (upravna) vlast .............................................................................................. 35

    1.4.1. Predsjednik republike hrvatske .......................................................................... 36

    1.4.2. Vlada republike hrvatske ................................................................................... 37

    1.4.3. Dravna uprava .................................................................................................. 38

    2. Pravni sustav .................................................................................................................... 41

    2.1. Pravna norma (pravno pravilo) .................................................................................. 41

    2.1.1. Pravne norme s obzirom na donositelja ............................................................. 42

    2.1.2. Pravne norme s obzirom pravne subjekte kojima su upuene ........................... 43

    2.1.3. Pravne norme s obzirom na sadraj ................................................................... 43

  • 6

    2.1.4. Pravne norme s obzirom na teritorijalno vaenje .............................................. 43

    2.1.5. Pravne norme s obzirom na intenzitet ............................................................... 44

    2.2. Pravni institut ............................................................................................................. 45

    2.3. Grane prava................................................................................................................ 45

    2.4. Grupe prava ............................................................................................................... 46

    2.4.1. Materijalno i formalno (procesno) pravo........................................................... 46

    2.4.2. Javno i privatno pravo ....................................................................................... 47

    2.4.3. Pravna grupa unutranjeg (internog) i meunarodnog prava ............................ 47

    2.5. Pozitivno pravo .......................................................................................................... 48

    2.6. Pravo u objektivnom i pravo u subjektivnom smislu ............................................... 48

    Glava II. TRGOVAKO PRAVO ....................................................................................... 51

    1. Pojam i subjekti trgovakog prava ................................................................................ 53

    2. Pregled razvoja trgovakog prava ................................................................................. 54

    3. Pravne grane povezane s trgovakim pravom .............................................................. 56

    3.1. Trgovako pravo i ustavno pravo .............................................................................. 56

    3.2. Trgovako pravo i graansko pravo .......................................................................... 56

    3.3. Trgovako pravo i ra