servisi interneta

Download Servisi Interneta

Post on 14-Dec-2015

204 views

Category:

Documents

21 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Servisi Interneta, seminarski rad

TRANSCRIPT

  • SERVISI INTERNETA (seminarski rad)

  • SADRAJ

    UVOD ..................................................................................................................................................... 1

    1. OSNOVNI SERVISI INTERNETA ................................................................................................... 2

    1.1. E-MAIL ........................................................................................................................................ 2

    1.2. TELNET ....................................................................................................................................... 3

    1.3. FTP ............................................................................................................................................... 4

    1.4. FINGER ....................................................................................................................................... 5

    1.5. TALK ........................................................................................................................................... 5

    1.6. R-SERVliCES .............................................................................................................................. 6

    2. JAVNI SERVISI INTERNETA .......................................................................................................... 7

    2.1. MAILING LIST ........................................................................................................................... 7

    2.2. ANONYMOUS FTP .................................................................................................................... 7

    2.3. USNET NEWS (USER NETWORK NEWS) .............................................................................. 8

    2.4. GOPHER ...................................................................................................................................... 8

    2.5. WWW - WORLD WIDE WEB ..................................................................................................10

    2.6. JAVA ...........................................................................................................................................11

    2.7. IRC - INTERNET RELAY CHAT .............................................................................................11

    2.8. MAIL GATEWAYS ...................................................................................................................12

    3. POSEBNI SERVISI INTERNETA ....................................................................................................12

    3.1. SERVISI ZA PRETRAIVANJE ...............................................................................................12

    3.2. SIGURNOSNI SERVISI .............................................................................................................13

    3.3. SISTEMSKI SERVISI ................................................................................................................13

    ZAKLJUAK ........................................................................................................................................17

    LITERATURA .......................................................................................................................................18

  • 1

    UVOD

    Servisi Interneta funkcioniu na principu tzv. klijent/server arhitekture, tako to negdje

    na mrei postoje serveri u kojima su smjeteni podaci, a na domicilnom kompjuteru se

    izvrava klijent program koji tim podacima pristupa preko mree. Precizna pravila koja

    kompjuteri potuju u toku "razgovora" nazivaju se protokoli, a osnovni protokol je TCP/IP.

    Vremenom su definisane razne primjene mree i gotovo za svaku od njih je napravljen

    odgovarajui protokol, odnosno servis.

    Uopteno, Internet servisi se dijele u tri osnovne grupe:

    - osnovni servisi,

    - javni servisi i

    - posebni servisi.

  • 2

    1. OSNOVNI SERVISI INTERNETA

    Osnovni servisi su prisutni praktino na svakom kompjuteru koji je povezan na

    Internet. Njihovo korienje podrazumijeva posjedovanje korisnikog imena na nekom od

    servera u mrei i odgovarajue lozinke za pristup, ime se dolazi do jedinstvene adrese.

    U ove servise spadaju:

    - E-MAIL,

    - TELNET,

    - FTP,

    - FINGER,

    - TALK i

    - R-SERVISI.

    1.1. E-MAIL

    E-MAIL je najstariji od svih Internet servisa i obezbjeuje slanje poruke drugom

    korisniku ili grupi korisnika. Poruka je obino tekstualna, mada postoji mogunost slanja

    binarnih datoteka. Za razliku od veine ostalih servisa, E-MAIL se moe koristiti ak i kad ne

    postoji kontinuirana veza sa Internetom.

    Slika 1. Princip rada e-mail servisa

  • 3

    Ako je korisnik direktno vezan na Internet, poruka koju bi on poslao stigla bi za svega

    nekoliko minuta (a najee trenutno) drugom korisniku, tj. na svoje odredite. Za slanje

    elektronske pote nije neophodna stalna veza sa Mreom. Mnogo racionalnije rjeenje je

    povremena razmjena elektronske pote putem modema i odgovarajueg servera, najee

    protokolom UUCP. Sutinska prednost elektronske pote u odnosu na klasinu potu ili faks

    je u tome to se primljeni tekst moe dalje obraivati, pripremati za tampu, komentarisati pri

    odgovoru itd. Tako se bez tekoa mogu slati i slike, praktino bilo kakav dokument koji se

    nalazi u kompjuteru. Za ovu namjenu E-MAIL jednostavno nema alternativu, lako je

    elektronska pota prvenstveno namijenjena slanju privatnih poruka drugom1 korisniku Mree,

    mogua je komunikacija, odnosno paralelno slanje na vei broj adresa, pa i diskusije preko E-

    MAIL servisa. Ovi oblici predstavljaju tzv. mailing liste.

    U odnosu na ostale naine slanja poruka E-MAIL je veoma pogodan za dodatne

    zatite, pa se moe obezbijediti provjera autentinosti poruke, odnosno da li ju je u

    odgovarajue vrijeme poslao onaj koji je njen autor. Upotreba E-MAIL sea'isa je relativno

    jednostavna, ali to nikako ne znai da ne treba voditi rauna o nainu pisanja poruka. Kao i

    svako drugo pisanje i ovo zahtijeva panju poiljaoca poruke, da bi primalac zaista na pravi

    nain shvatio poruku.

    1.2. TELNET

    TELNET predstavlja pristup udaljenom kompjuteru emulacijom terminala. Kada se

    pomou korisnikog imena i lozinke korisnik prijavi na udaljeni kompjuter on moe da

    pokrene programe (u tekstualnom modu) koji su instalirani na tom kompjuteru. Ako se

    polazni kompjuter nalazi na istom podruju gdje je i odredini, dovoljno je kao adresu navesti

    samo ime kompjutera. U svakom sluaju, nita ne smeta ako se navede kompletna adresa.

    Simbolike ili slovne adrese se automatski konvertuju u numerike, koje dalje slue za

    pristup. Ponekad se moe desiti da simbolike adrese ne rade pa se tada koriste direktno

    numerike adrese.

    Kada se uspostavi veza izmeu kompjutera i usaglase osobine terminala, odnosno

    izvri emulacija terminala, korisnik se prijavljuje putem korisnikog imena i lozinke. Takoe,

    korisnik mora imati otvoren vlastiti nalog na udaljenom kompjuteru da bi ga mogao koristiti.

    Po ispunjenju ovih uslova korisnik nastavlja da radi na udaljenom raunam kao na lokalnom,

  • 4

    osim to se sve komande koje on unosi izvravaju na udaljenom kompjuteru. TELNET je

    interaktivni servis pa se zbog toga ne moe pozivati iz komandnih procedura, niti se moe

    izvravati kao proces u pozadini.

    Pri uspostavljanju klijent/server telnet sesije izmeu dva raunara, ili najee izmeu

    raunara i nekog od mrenih ureaja kom je potrebno pristupiti radi podeavanja parametara,

    telnet protokol uspostavlja komunikacioni kanal VTY (engl. Virtual TeletYpe). Iako telnet

    protokol podrava autentifikaciju pri uspostavljanju kanala, podaci koje razmenjuju korisnici

    nisu zatieni (enkripcija). to bi znailo da pri presretanju podataka oni mogu biti lako

    protumaeni. U cilju uspostavljanja sigurne komunikacije razvijen je protokol (SSH) (engl.

    Secure Shell) kao naslednik telnet protokola.

    1.3. FTP

    Prenos datoteka je jedan od osnovnih poslova za koji slui Mrea. FTP je namijenjen

    prije svega prenosu sa servera na lokalni klijent kompjuter i obrnuto. Da bi se pristupilo

    odreenim datotekama neophodno je posjedovanje korisnikog imena i lozinke na serveru.

    Varijacija na ovu temu je poseban servis Anonvmous FTP, do koga se dolazi klasinim

    programom FTP tako da se korisniko ime unosi kao anonvmous, a lozinka kao vlastita E-

    MAIL adresa. Na ovaj nain administratori servera nude jednostavan pristup do javnih

    datoteka, prvenstveno za distribuciju softvera i ostalih podataka.

    Program FTP pokree se naredbom FTP adresa, poslije ega se unosi korisniko ime i

    lozinka na udaljenom kompjuteru. Kao adresa se mogu ravnopravno koristiti simboliki i

    numeriki oblik, isto kao kod programa TELNET.

    FTP sesija se zapravo sastoji od dvije sesije: sesije za transfer (DTP - engl. Data

    Transfer Process) i kontrolne sesije (PI - engl. Protocol Interpreter). Kontrolna sesija se

    pokree prva i alje zahtjev za uspostavljanje veze udaljenom raunaru. Nakon provjere

    identiteta i uspostavljanja dvosmjerne veze, klijent je u mogunosti da alje komande za

    obavljanje razliitih zadataka.

    Uspostavljanje TCP/IP veze se vri sa porta izabranog metodom sluajnog izbora, a

    port na kojem FTP server oekuje konekcije je po standardu uvijek 21.

  • 5

    Slika 2. FTP sesija

    Kada klijent napravi zahtjev za prenos pod