havaalanlarinda kurtarma ve yanginla mücadele

Click here to load reader

Post on 02-Nov-2021

1 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

HZMETLER
iv
SVL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜÜ YAYINLARI
Yayn No: HAD/T-27 Yayn Türü: Çeviri Konu: Uluslararas Sivil Havaclk Tekilat (ICAO) tarafndan yaymlanan “Airport Services Manual (Doc 9137), Part 1 Rescue and Fire Fighting, Fourth Edition, 2015“ dokümannn Türkçe’ye tercüme edilmi halidir.
lgili Birim: Havaalanlar Daire Bakanl
1. Basm Tarihi Eylül 2016, Ankara
© 2016 Sivil Havaclk Genel Müdürlüü Telif Haklar Sivil Havaclk Genel Müdürlüü’ne aittir. Her hakk sakldr. Sivil Havaclk Genel Müdürlüü tarafndan özel olarak izin verilmedikçe bu yaynn kopyalanarak çoaltlmas, datlmas ve kullanlmas yasaktr.
lk yaymlanma tarihi Eylül 2016’dr.
Bu yayn bilgilendirme amacyla hazrlanmtr. Yaplacak uygulamalarda ICAO tarafndan yaymlanm olan orjinal dokümann son eklinde yer alan hususlara uyulmas gerekmektedir.
www.shgm.gov.tr
Bu yaynn basl hâli Sivil Havaclk Genel Müdürlüü, Havaalanlar Daire Bakanlndan temin edilebilir.
E-Posta: [email protected]
ISBN: 978-975-493-075-7
Sivil Havaclk Genel Müdürlüü Gazi Mustafa Kemal Bulvar No:128/A 06570 Maltepe / ANKARA Tel: +90 312 203 60 00 Fax: +90 312 212 46 84 www.shgm.gov.tr
Tasarm - Bask Art Ofset Matbaaclk Ltd. ti. Tel : 0312 284 41 25 Fax: 0312 284 29 89 [email protected]
v
Annex 14 — Havaalanlar, Cilt I — Havaalan Tasarm ve letiminde yer alan hükümler gereince, Ülkelerin, herhangi bir havalimannda, kurtarma ve yangnla mücadele ekipman temin etmesi gerek- mektedir. Bu el kitab kapsamnda, ilgili malzemenin amac, Ülkelere, söz konusu spesifikasyonlarn uygulanmas hususunda yardmc olmak, dolaysyla, tek tip uygulanmalarn salamaktr.
Herhangi bir havaalannda kurtarma ve yangnla mücadele metodolojisi, Kurtarma ve Yangnla Müca- dele Paneli ile gelitirilen ve 1976 ylnda Annex 14’te gerçekletirilen 30 sayl Tadil ile ICAO tarafn- dan kabul edilen kritik bölge kavramna dayandrlmaktadr.
Söz konusu kavram, hayatta kalma koullarnn oluturulmas ve muhafaza edilmesinin yan sra hava aracnn içindekilere yönelik olarak çk yollarnn temin edilmesi amacyla, herhangi bir kaza sonras yangn durumunda korunacak olan ve söz konusu hava aracnn içinde yer alp dorudan yardm ol- makszn kaçmay baaramayan kiilerin kurtarlmaya balanaca kritik bölgeye dayandrlmaktadr.
Bu El Kitabnn üçüncü basm 1990 ylnda gerçekletirilmi olup, Annex 14, Cilt I’de söz konusu tadil de dahil olmak üzere Tadil 11’e kadar gerçekletirilen bir dizi tadil sonucunda 2014 ylnda güncel- lenmitir Bu dördüncü basm, Sekreterlik tarafndan gerçekletirilen genel incelemeden kaynaklanan revizyonlar ve ilaveleri kapsamaktadr; söz konusu önemli revizyonlar/ilaveler aada yer almaktadr:
a) yeni temel yangn söndürücü olan C performans seviyeli köpüün tantlmas (Bölüm 2 ve Bölüm 8);
b) kurtarma ve yangnla mücadele personeli asgari saysn belirlemek üzere, görev kayna ana- lizinin kullanlmasna ilikin klavuzluk (Bölüm 10);
c) güncellenmi hava arac kurtarma ve yangnla mücadele prosedürleri (Bölüm 12, Bölüm 14’te yer alan eitim de dahil olmak üzere);
d) araçlarn ve kurtarma ekipmannn önleyici bakmna ilikin klavuzluk (Bölüm 17);
e) kurtarma ve yangnla mücadele hususunda insan faktörü ilkelerine ilikin klavuzluk (Bölüm 18);
f) hava arac imalatçlarnn internet sitesine elektronik balant vastasyla, yaygn olarak kulla- nlan hava araçlarna ilikin indirilebilir ve güncel çarpma emalar (Ek 1).
Bu El Kitabnn içerii, Havaalanlar Paneli Kurtarma ve Yangnla Mücadele Çalma Grubundan alnan girdi ile birkaç yllk bir süre içerisinde gelitirilmitir. Söz konusu çalma grubu, havaalan kurtarma ve yangnla mücadele bilirkiilerinden, havalimanlar ve pilot temsilci kurulularndan ve hava arac imalatçlarndan olumutur. Sonrasnda, söz konusu el kitab, bilirkii topluluunun yorumlarn almak ve göz önünde bulundurmak üzere, kapsaml bir emsal incelemeye sunulmutur. Bu El Kitabnn güncel tutulmas amaçlanmaktadr. Gelecek basmlarn, edinilen tecrübeler ve bu el kitabnn kullanclarndan alnan yorumlar ve tavsiyeler dorultusunda gelitirilmesi kuvvetle muhtemeldir. Dolaysyla, okurlar bu basma ilikin görülerini, yorumlarn ve tavsiyelerini bildirmeye davet edilmektedirler. Bu geri bildirimler, aadaki bölüme yönlendirilmelidir:
Genel Sekreter Uluslararas Sivil Havaclk Örgütü (ICAO) 999 Robert-Bourassa Boulevard Montréal, Quebec Kanada H3C 5H7 E-posta: [email protected] Ksaltmalar
vi
KISALTMALAR
ATC Hava trafik kontrol
BA Solunum cihaz
CCTV Kapal devre televizyon
CFR Federal düzenlemeler kanunu
ISO Uluslararas Standardizasyon Örgütü
JATO Jet motorlu kalk
NID Gürültü kaynakl sarlk
OEM Orijinal ekipman imalatçs
PPE Kiisel korunma ekipman
ARFF Havaliman kurtarma ve yangnla mücadele
RFFS Kurtarma ve yangnla mücadele hizmeti
RTF Telsiz telefon
SNAP Önemli Yeni Alternatifler Politikas
SOP Standart iletim prosedürleri
TRA Görev kaynak analizi
2.4 Su Miktarlarnn Hesaplanmasna Yönelik Kritik Bölge .............................................................................................. 12
2.5 Boaltm Hzlar ........................................................................................................................................................................ 13
2.7 Müdahale Süresi ....................................................................................................................................................................... 14
2.8 Yangn stasyonu ...................................................................................................................................................................... 15
2.10 Araç Says ................................................................................................................................................................................ 16
3.2 Acil Durum Eriim Yollar ....................................................................................................................................................... 18
BÖLÜM 4 ............................................................................................................................................................................22 LETM VE KAZ GEREKLLKLER .................................................................................................................................22
4.4 Dier letiim Ve kaz Kolaylklar ...................................................................................................................................... 25
BÖLÜM 5 ............................................................................................................................................................................28 KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE ARAÇLARINA YÖNELK SPESFKASYON SÜRECNDEK FAKTÖRLER ..........28
5.5 Yeni Araçlarn Mevcut ............................................................................................................................................................. 31
5.6 Boyut Veya Yükleme Snrlamalar ..................................................................................................................................... 31
5.7 Spesifikasyon Hazrlanmas .................................................................................................................................................. 32
5.9 Arff Aracna Yönelik Olarak Spesifikasyon Hazrlanmas ............................................................................................ 40
BÖLÜM 6 ............................................................................................................................................................................44 KORUYUCU GYSLER VE SOLUNUM EKPMANI .............................................................................................................44
BÖLÜM 8 ............................................................................................................................................................................50 YANGIN SÖNDÜRÜCÜ MADDELERN ÖZELLKLER .......................................................................................................50
8.1.2 Köpük üretimi yöntemleri ....................................................................................................................................... 52
8.1.5 Köpük spesifikasyonlar (Bkz. Tablo 8-1) ........................................................................................................... 52
8.1.6 Köpük performans kabul testi .............................................................................................................................. 53
8.1.7 Hizmet içi test ............................................................................................................................................................. 54
8.1.8 Yangn test yöntemi .................................................................................................................................................. 55
8.1.9 Test prosedürü ............................................................................................................................................................. 56
8.2 Tamamlayc Maddeler .......................................................................................................................................................... 58
BÖLÜM 10 ..........................................................................................................................................................................68 PERSONEL ..........................................................................................................................................................................68
10.3 Arff Personelinin Yönetimi ................................................................................................................................................. 69
10.4 Arff Hizmetlerine Yönelik Fiziksel Ve Tbbi Uygunluk Deerlendirmeleri ......................................................... 69
10.5 Görev Kaynak Analizi ............................................................................................................................................................ 70
BÖLÜM 11 ..........................................................................................................................................................................84 ACL DURUM ORGANZASYONU .......................................................................................................................................84
11.2 Hizmet Gerektirebilecek Hava Arac Acil Durumlar.................................................................................................. 88
BÖLÜM 12 ..........................................................................................................................................................................92 HAVA ARACI YANGINLA MÜCADELE VE KURTARMA PROSEDÜRLER ...........................................................................92
12.3 Kurtarma Taktikleri Ve lgili Ekipman Gereklilikleri .................................................................................................. 96
12.4 Tehlikeli Maddeler çeren Kazalar .................................................................................................................................103
12.5 Kaza Sonras Prosedürleri .................................................................................................................................................108
13.1 Genel ........................................................................................................................................................................................112
13.3 Pist Eiinin Ötesinde Meydana Gelen Kazalara Yönelik Deerlendirmeler ..................................................116
13.4 Personelin Eitilmesi .........................................................................................................................................................118
14.1 Genel ........................................................................................................................................................................................120
14.3 Yangn Söndürücü Maddeler Ve Yangnla Mücadele Teknikleri ..........................................................................121
14.4 Araçlarn, Konteynrlarn Ve Ekipmann Tanmas ...................................................................................................122
14.5 Hava Alan Yerleim Plan Ve Hava Arac Yaps ........................................................................................................122
14.6 Operasyonel Taktikler Ve Manevralar ...........................................................................................................................124
14.7 Acil Durum letiimi ............................................................................................................................................................127
15.1 Giri ..........................................................................................................................................................................................130
15.3 Yakt kmal Faaliyetleri Srasnda/Süresince ..............................................................................................................131
BÖLÜM 16 ....................................................................................................................................................................... 134 ARFF BLGLERNN SALANMASI................................................................................................................................. 134
17.1 Genel ........................................................................................................................................................................................136
17.6 Performans Testi – Yangn Araçlar ................................................................................................................................139
17.7 Kurtarma Ekipman Gereklilikleri ...................................................................................................................................139
18.1 Genel ........................................................................................................................................................................................144
18.3 Arff Hizmetlerinde nsan Faktörü Sorunlar ...............................................................................................................145
18.4 Operasyonel Etkinlik Ve Standartlar .............................................................................................................................145
18.5 Arff Personelinin Emniyeti Ve Refah ............................................................................................................................146
Ek 1 .................................................................................................................................................................................. 148 GR ................................................................................................................................................................................ 148
Ek 2 .................................................................................................................................................................................. 156 UÇAKLARIN HAVALMANI KATEGORSNE GÖRE SINIFLANDIRILMASI ..................................................................... 156
Ek 3 .................................................................................................................................................................................. 161 UNI 86 KÖPÜK NOZZLE’U .............................................................................................................................................. 161
B Ö
LÜ M
BÖLÜM 1
GENEL HUSUSLAR
1.1 GR
1.1.1 ARFF (havaliman kurtarma ve yangnla mücadele) hizmetinin balca amac, herhangi bir havali- mannda veya yakn çevresinde meydana gelen herhangi bir hava arac kazasnda veya olaynda hayat kurtarmaktr. ARFF hizmeti, hayatta kalma koullarnn oluturulmas ve muhafaza edilmesi, hava ara- cnn içindekiler için çk yollarnn temin edilmesi ve söz konusu hava aracnn içinde olup dorudan yardm olmakszn kaçmay baaramayan kiilerin kurtarlmaya çallmas amacyla salanmaktadr.
1.1.2 Bu hizmetin, aadaki durumlarn herhangi birinde meydana gelebilecek bir yangn söndürme olasln ve ihtiyacn daima göz önünde bulundurmas gerekmektedir:
a) herhangi bir hava aracnn ini, kalk, taksileme, park etme, vb. gerçekletirdii srada meyda- na gelebilecek olan veya
b) herhangi bir hava arac kazasnn veya olaynn hemen ardndan meydana gelebilecek olan veya
c) kurtarma operasyonlar srasnda/süresince herhangi bir zamanda meydana gelebilecek olan.
Herhangi bir hava arac kazasnda/çarpmasnda yakt tanklarnn kopmas ve bunun sonucunda, olduk- ça uçucu olan yaktlarn ve hava aracnda kullanlan dier parlayabilen svlarn dökülmesi, söz konusu svlarn, hava aracnn scak metal parçalar ile temas etmesi halinde ya da enkazn hareket ettiril- mesinden kaynaklanan kvlcmlardan veya elektrik devresinin hasar görmesinden dolay, son derece yüksek bir tutuma olasl tekil etmektedir. Ayrca, yangnlar, yer temas veya yakt ikmali srasnda, birikmi elektrostatik yüklerin boaltlmas vastasyla da meydana gelebilecektir. Hava arac yangn- larnn ayrt edici bir özellii, oldukça ksa bir süre içerisinde öldürücü younlua ulama eiliminde olmalardr. Bu durum, dorudan müdahil olanlarn yaamlar için ciddi bir tehlike tekil etmekte olup, kurtarma veya tahliye çalmalarn engelleyebilecektir.
1.1.3 Bu nedenle, herhangi bir havalimannda veya yakn çevresinde meydana gelen herhangi bir hava arac kazasna veya olayna derhal müdahale etmeye yönelik yeterli ve özel olanaklarn salanmas birincil önem tamaktadr, zira, hayat kurtarmaya ilikin en büyük imkanlar bu zaman çerçevesi içeri- sinde bulunmaktadr.
1.1.4 Kurtarma operasyonunu etkileyebilecek hava arac yangnlarnn boyutu, hava aracnda tanan yaktn miktar ve tasarrufunun yan sra kaza veya olay sonucu serbest kalan herhangi bir yaktn ko- numundan büyük oranda etkilenmektedir.
1.1.5 Acil çklar ve söz konusu çklarn, hava aracnn içinden ve dndan açlabilir olmas, kurtar- ma ve tahliye operasyonlarnda birincil öneme sahiptir. Herhangi bir gövdenin içine eriim salamak amacyla, kurtarma ekiplerine, özel ekipmann salanmas elzemdir. Ancak, söz konusu ekipmann kul- lanm, yalnzca, acil çklar da dahil olmak üzere, normal eriim yollarnn kullanlabilir olmamas veya kullanma uygun olmamas halinde alnacak olan bir olaanüstü önlem olarak kabul edilebilecektir.
1.1.6 Sa kalnabilir bir hava arac kazasnda etkili kurtarma çalmalarna ilikin en önemli faktörler, alnan eitim, yangnla mücadele ekipmannn verimlilii ve ARFF amaçlar dorultusunda tayin edil- mi personelin ve ekipmann konulandrlabilme hzdr.
3Giri
Sivil Havaclk Genel Müdürlüü
1.1.7 Söz konusu hizmetler ile ilgili olarak, bu el kitab kapsamnda ortaya konmakta olan öneriler, genel rehberlik amaçl olup, mümkün olan ölçüde uygulanacaktr.
1.2 DARE 1.2.1 Herhangi bir havalimannda bulunan ARFF hizmeti, normal olarak, salanan hizmetin, herhangi bir hava arac kazas veya olay halinde, temel amac olan hayat kurtarma operasyonunu gerçekletire- cek ekilde organize edilmesini, donatlmasn, personel temin edilmesini, eitilmesini ve iletilmesini salamaktan sorumlu olmas gereken havaliman yönetiminin idari kontrolünde olmaldr. Havaliman yönetimi, ARFF hizmeti salamak/destei vermek üzere uygun bir ekilde konumlandrlm ve dona- tlm olan kamu veya özel kurulular tayin edebilecektir. ARFF hizmetini barndran yangn istasyonu- nun, havaliman tesislerinde konumlandrlmas ve müdahalenin gecikmeyecei ve müdahale süreleri- nin karlanabilecei ekilde uygun bir konumda olmas amaçlanmaktadr.
1.2.2 Hava arac yaklamas veya kalk operasyonlarnn önemli bir ksmnn su, bataklk, çöl veya dier zorlu ortamlar üzerinde gerçekletii durumlarda, bu tür ortamlara yakn bir yerde bulunan her- hangi bir havalimannda, yangn istasyonunun uygun özel araçlarn, kurtarma ekipmann ve hizmetle- rini içermesi amaçlanmaktadr. Bu özel araçlarn, kurtarma ekipmannn ve hizmetlerinin amac, söz ko- nusu alanlarda meydana gelebilecek olan herhangi bir hava arac kazasnda, hava aracnn içindekileri kurtarmaktr. Zorlu ortamlardaki kurtarma operasyonlar ile ilgili hususlar Bölüm 13’te yer almaktadr.
1.2.3 Herhangi bir havalimannda bulunan ARFF hizmeti ile destek acenteleri olarak bavurulabilecek olan kamu koruma acenteleri (yerel itfaiye tekilat, polis kuvvetleri, sahil güvenlik ve hastaneler gibi) arasndaki koordinasyon, herhangi bir hava arac kazas veya olayyla mücadele etmek üzere önceden akdedilen bir anlama ile salanmaldr. Havaliman acil durum planlamas ve prosedürleri ile ilgili k- lavuz bilgiler, Havaliman Hizmetleri El Kitab (Doc 9137) Ksm 7 — Havaliman Acil Durum Planlamas kapsamnda yer almaktadr.
1.2.4 lgili havaliman hizmetlerinin kullanlmas amacyla, havalimanna ve yakn çevresine ait (reviz- yon tarihini içeren) ayrntl bir kareli harita/haritalar temin edilmelidir. Toporafya, eriim yollar ve su kaynaklarnn yeri ile ilgili bilgiler de söz konusu haritalarda yer almaldr. Bu harita, kontrol kulesinde ve yangn istasyonunda görünür bir ekilde tehir edilmeli ve ARFF araçlarnn yan sra herhangi bir hava arac kazasna veya olayna müdahale etmesi gereken dier destek araçlarnda bulunmaldr. Gerekli olmas halinde, ilgili haritalarn nüshalar, polis ve tbbi hizmetler gibi harici kurululara da datlmaldr. Ayrntl kareli haritalar tanzim eden otorite, tüm acentelerin, herhangi bir deiiklikten veya yeni basklardan haberdar olmalarn salamak amacyla, belge kontrol sürecine sahip olmaldr.
B Ö
LÜ M
BÖLÜM 2
2.1.2 ARFF’ye yönelik havaliman kategorisi ise, normalde havalimann kullanan en uzun uçaklarn toplam uzunluuna ve azami gövde geniliine bal olarak belirlenmelidir. Havaliman kategorisi, havalimann kullanan uçaklarn, ilk olarak toplam uzunluklarnn, ikinci olarak da gövde genilikleri- nin deerlendirilmesi suretiyle kategorize edilerek, Tablo 2-1’den belirlenmelidir. Herhangi bir uçan toplam uzunluuna uygun kategorinin seçilmesinin ardndan, söz konusu uçan gövde geniliinin, söz konusu kategoriye ilikin olarak sütun 3’te belirtilen azami genilikten büyük olmas halinde, ilgili uçaa yönelik kategori, fiilen bir kategori daha yüksektir.
Tablo 2-1. Kurtarma ve yangnla mücadeleye yönelik havaliman kategorisi
Havaliman kategorisi Uçak toplam uzunluu Azami gövde genilii
(1) (2) (3)
10
0’m’den 9 m’ye (hariç) kadar 9’m’den 12 m’ye (hariç) kadar
12’m’den 18 m’ye (hariç) kadar 18’m’den 24 m’ye (hariç) kadar 24’m’den 28 m’ye (hariç) kadar 28’m’den 39 m’ye (hariç) kadar 39’m’den 49 m’ye (hariç) kadar 49’m’den 61 m’ye (hariç) kadar 61’m’den 76 m’ye (hariç) kadar 76’m’den 90 m’ye (hariç) kadar
2 m 2 m 3 m 4 m 4 m 5 m 5 m 7 m 7 m 7 m
2.1.3 Havalimanlar, yln birbirini izleyen en youn üç ay süresince gerçekletirilen uçak hareketleri- nin saylmas suretiyle, ARFF amaçlar dorultusunda aadaki ekilde kategorize edilmelidir:
a) normalde havalimann kullanan, en yüksek kategorideki uçaklarn hareketlerinin saysnn, birbirini izleyen en youn üç aylk dönemde, 700 veya daha fazla olmas halinde, söz konusu kategori, havaliman kategorisi olmaldr (bkz. örnek 1 ve 2) ve
b) normalde havalimann kullanan, en yüksek kategorideki uçaklarn hareketlerinin saysnn, birbirini izleyen en youn üç aylk dönemde, 700 veya daha az olmas halinde, 700 harekete ulaan uçaklarn boyutlar arasnda oldukça fazla fark olsa dahi (bkz. örnek 5), söz konusu ka- tegori, en yüksek uçak kategorisinden daha az olan olabilecektir (bkz. örnek 3 ve 4).
2.1.4 2.1.3 b) maddesinde belirtilen operasyon skl dorultusunda salanan koruma seviyesinin, belirlenen kategorinin altnda olan bir kategoriden daha az olmayaca unutulmamaldr.
2.1.5 Herhangi bir kalk ya da ini operasyonu bir hareket tekil etmektedir. Havaliman kategorisinin belirlenmesinde, tarifeli, tarifesiz ve genel havaclk operasyonlarnn hareketleri saylmaldr. Temsili
7Salanacak Korumann Seviyesi
2.1.6 Aadaki örnekler, havaliman kategorisinin belirlenmesinde kullanlan yöntemi açklamaktadr.
Örnek 1
Airbus A320 Bombardier CRJ 900
Embraer 190 ATR 72
6 6 6 5
600 300 500 200
En uzun uçaklar, 700 harekete ulancaya kadar, ilk olarak toplam uzunluklarnn, ikinci olarak da göv- de geniliklerinin deerlendirilmesi suretiyle Tablo 2-1’den yararlanlarak kategorize edilmektedir. En yüksek kategorideki en uzun uçaklarn hareketlerinin saysnn, toplamda 700’den fazla olduu görü- lebilecektir. Bu durumda, havaliman, kategori 6 olacaktr.
Örnek 2
Airbus A350-900 Boeing 747-8 Airbus A380
66.8 m 76.3 m 72.7 m
6.0 m 6.5 m 7.1 m
9 10 10
300 400 400
En uzun uçaklar, 700 harekete ulancaya kadar, ilk olarak toplam uzunluklarnn, ikinci olarak da göv- de geniliklerinin deerlendirilmesi suretiyle Tablo 2-1’den yararlanlarak kategorize edilmektedir. En yüksek kategorideki en uzun uçaklarn hareketlerinin saysnn, toplamda 700’den fazla olduu görüle- bilecektir. Ayrca, Airbus A380 uçann toplam uzunluuna uygun kategorinin deerlendirilmesi sra- snda, (örnein, kategori 9), uçan gövde geniliinin, kategori 9’a ait azami gövde geniliinden daha fazla olmasndan dolay, seçilen kategorinin bir kademe yüksek olan kategori olduu unutulmamaldr. Bu durumda, havaliman, kategori 10 olacaktr.
Örnek 3
Boeing 737-900ER Bombardier CRJ 900
Airbus A319
7 6 6
300 500 300
En uzun uçaklar, 700 harekete ulancaya kadar, ilk olarak toplam uzunluklarnn, ikinci olarak da göv- de geniliklerinin deerlendirilmesi suretiyle Tablo 2-1’den yararlanlarak kategorize edilmektedir. En yüksek kategorideki en uzun uçaklarn hareketlerinin saysnn, toplamda yalnzca 300 olduu görü- lebilecektir. Bu durumda, asgari havaliman kategorisi, en uzun uçan kategorisinin altndaki kategori olan kategori 6 olacaktr.
Örnek 4
Airbus A380 Boeing 747-8
10 10 9
300 200 300
8 BÖLÜM - 2
En uzun uçaklar, 700 harekete ulancaya kadar, ilk olarak toplam uzunluklarnn, ikinci olarak da göv- de geniliklerinin deerlendirilmesi suretiyle Tablo 2-1’den yararlanlarak kategorize edilmektedir. En yüksek kategorideki en uzun uçaklarn hareketlerinin saysnn, toplamda yalnzca 500 olduu gö- rülebilecektir. Ayrca, Airbus A380 uçann toplam uzunluuna uygun kategorinin deerlendirilmesi srasnda, (örnein, kategori 9), uçan gövde geniliinin, kategori 9’a ait azami gövde geniliinden daha fazla olmasndan dolay, seçilen kategorinin bir kademe yüksek olan kategori olduu unutulma- maldr. Bu durumda, asgari havaliman kategorisi, en uzun uçan kategorisinin altndaki kategori olan kategori 9 olacaktr.
Örnek 5
Airbus A321 Boeing 737-900ER
7 7 4
100 300 500
En uzun uçaklar, 700 harekete ulancaya kadar, ilk olarak toplam uzunluklarnn, ikinci olarak da göv- de geniliklerinin deerlendirilmesi suretiyle Tablo 2-1’den yararlanlarak kategorize edilmektedir. En yüksek kategorideki en uzun uçaklarn hareketlerinin saysnn, toplamda yalnzca 400 olduu görüle- bilecektir. Yukardaki 2.1.3 b) maddesi dorultusunda, asgari havaliman kategorisinin, kategori 6 ola- ca görülecektir; ancak, en uzun uçan (Airbus A321) uzunluu ile 700 harekete ulaan uçan (ATR 42) uzunluu arasnda nispeten çok fazla fark olmas halinde, asgari havaliman kategorisi yalnzca kategori 6’ya indirilebilecektir.
2.1.7 Yukarda belirtilen hususlara baklmakszn, tahmin edilen azaltlm faaliyet süreleri boyunca, havaliman kategorisi, hareketlerin saysna itibar etmeksizin, söz konusu süre boyunca havalimann kullanmas planlanan uçan en yüksek kategorisine indirilebilecektir.
2.1.8 Kargo operasyonlar. Sadece kargo uçaklar operasyonlar için kullanlan havaalanlarndaki ko- ruma seviyesi, Tablo 2-2 dorultusunda azaltlabilecektir. Bu husus, kritik bölge kavram kapsamnda, yalnzca, sadece kargo uçann kokpiti etrafndaki alan koruma ihtiyacna dayanmaktadr. Bu gerekçe- den faydalanlarak, sadece kargo uça havaalan kategorisi, yangnn kontrol edilmesi amacyla yeterli su miktar Q1’in salanmas suretiyle azaltlabilecektir. Kritik bölge kavram ile ilgili bilgiler ve yangn söndürücü maddelerin skalasnn kritik bölge ile ilikilendirildii yöntem 2.4’te yer almaktadr.
Tablo 2-2. Sadece kargo uçaklar havaliman kategorisi
Havaalan kategorisi Sadece kargo uçaklar havaalan kategorisinin
yeniden snflandrlmas
1 1
2 2
3 3
4 4
5 5
6 5
7 6
8 6
9 7
10 7
Not 1.— Bu tablo, bahsi geçen kategorideki uçan ortalama boyutlar dorultusunda belirlenmitir.
Not 2.— Sadece kargo uça, ücret ödeyen yolcular olmakszn, eya tamaclna yönelik olarak iletilen bir uçaktr.
2.2 YANGIN SÖNDÜRÜCÜ MADDELERN TÜRLER
2.2.1 Herhangi bir havalimannda, normal olarak, temel ve tamamlayc maddeler temin edilmelidir. Temel maddeler, daimi kontrol, bir baka ifadeyle, birkaç dakika veya daha fazla bir süre boyunca kont- rol salamaktadr. Tamamlayc maddeler ise, hzl yangn söndürme kabiliyetine sahip olmakla birlikte, genellikle, yalnzca uygulama srasnda kullanlabilen “geçici” bir kontrol salamaktadr.
2.2.2 Temel yangn söndürücü maddeler aadaki gibi olmaldr: a) asgari A performans seviyesini karlayan köpük veya
b) asgari B performans seviyesini karlayan köpük veya
c) asgari C performans seviyesini karlayan köpük veya
d) söz konusu maddelerin kombinasyonu.
1 ila 3 kategorilerindeki havalimanlarna yönelik temel yangn söndürücü madde (bkz. 2.4.10), tercihen, asgari B ve performans seviyelerini karlamaldr.
2.2.3 Tamamlayc yangn söndürücü maddeler aadaki gibi olmaldr: a) kuru kimyasal tozlar (snf B ve C tozlar) veya
b) en az ayn yangnla mücadele kapasitesine sahip dier yangn söndürücü maddeler.
Köpük ile kullanlan kuru kimyasal tozun seçilmesi halinde, uygunluun salanmasna dikkat edilmesi gerekmektedir.
2.2.4 Tavsiye edilen yangn söndürücü maddelerin özellikleri Bölüm 8’de yer almaktadr.
2.3 YANGIN SÖNDÜRÜCÜ MADDELERN MKTARLARI
2.3.1 Köpük üretimine yönelik suyun miktarlar ve ARFF araçlarnda temin edilecek olan tamamlayc maddeler 2.1.2 ve Tablo 2-3 kapsamnda belirlenen havaliman kategorisine uygun olmaldr; ancak havaliman kategorisi 1 ve 2 için, suyun yüzde 100’üne kadar tamamlayc madde ile ikame edilebi- lecektir.
2.3.2 Tablo 2-3’te belirtilen miktarlar, temin edilecek olan yangn söndürücü maddelere ait asgari miktarlar olup, verilen kategorideki uçaklarn ortalama toplam uzunluu dorultusunda belirlenmitir. Herhangi bir havalimannda uçu gerçekletiren uçan, ortalama bir uçaktan daha uzun olmas halin- de, söz konusu miktarlar, madde 2.3.7 gereince yeniden hesaplanmaldr.
2.3.3 Tablo 2-3’te belirtilen miktarlar, uygulamal kritik bölgede bir dakikalk bir kontrol süresi elde etmek için gerekli olan yangn söndürücü maddelerin miktarnn ve sonrasnda yangn kontrolünün devam ettirilmesi ve/veya yangnn tamamen söndürülmesi olasl için gerekli olan yangn söndürme maddelerinin miktarnn ilave edilmesi suretiyle belirlenmitir. Kontrol süresi, yangnn balangçtaki younluunun yüzde 90 orannda azaltlmas için gerekli olan süredir. Kritik bölge kavram ile ilgili bilgiler ve yangn söndürücü maddelerin skalasnn kritik bölge ile ilikilendirildii yöntem 2.4’te yer almaktadr.
10 BÖLÜM - 2
Havaalanlarnda Kurtarma ve Yangnla Mücadele Hizmetleri
2.3.4 Köpük üretimine yönelik araçlarda ayr olarak temin edilen köpük konsantresinin miktar, temin edilen su miktar ve seçilen köpük konsantresinin miktar ile orantl olmaldr. Köpük konsantresinin miktar, tanan su içeriinin hzl bir ekilde ikmalini salamak üzere yeterli miktarda ilave su kay- nann mevcut olmas halinde, söz konusu su miktar kadar en az iki kez tam yükleme salayacak yeterlilikte olmaldr.
2.3.5 Köpük üretimine yönelik olarak belirtilen su miktarlar, A performans seviyesini karlayan bir köpük için 8.2 L/dk/m2’lik uygulama hz, B performans seviyesini karlayan bir köpük için 5.5 L/dk/ m2’lik uygulama hz ve C performans seviyesini karlayan bir köpük için 3.75 L/dk/m2’lik uygulama hz dorultusunda belirlenmektedir. Söz konusu uygulama oranlarnn, kontrolün bir dakika içerisinde salanabilecei asgari oranlarda olduu düünülmektedir.
2.3.6 Tabla 2-3’te verilen köpüklerin miktarlar, köpüklerin, Devlet tarafndan onayl asgari spesifi- kasyonlar karlad varsaym dorultusunda belirlenmitir. Köpüklerin temel özeliklerine yönelik rehberlik Bölüm 8’de yer almaktadr.
2.3.7 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren, verilen kategorideki ortalama ebattan daha büyük olan uçaklar ile gerçekletirilen operasyonlarn planland havaalanlarnda, su miktarlar yeniden hesaplanacak olup, köpük üretimine yönelik su miktar ve köpük çözeltisine yönelik boaltm hzlar bu dorultuda arttrlacaktr.
2.3.8 Tablo 2-4’te, belirli bir kategorideki uçan…