İnsan saĞliĞi ve İŞ gÜvenlİĞİ

of 150 /150
•1 İNSAN SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

Author: amity-england

Post on 31-Dec-2015

122 views

Category:

Documents


1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

İNSAN SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ. 1. DERSİN İÇERİĞİ. MODÜL:1- ÇALIŞMA GÜVENLİĞİ A-İş Güvenliği B-Çevrede Güvenliği Tehdit Edici Unsurlar C-Kaza ve Yaralanma D-Yangın E-İlk Yardım F-Meslek Hastalıkları MODÜL:2- İŞ GÜVENLİĞİ HUKUKU A-İş Güvenliği Mevzuatı - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

  • *NSAN SALII VE GVENL

  • DERSN ERMODL:1- ALIMA GVENLA- GvenliiB-evrede Gvenlii Tehdit Edici UnsurlarC-Kaza ve YaralanmaD-YangnE-lk YardmF-Meslek HastalklarMODL:2- GVENL HUKUKUA- Gvenlii MevzuatB- Kazalarnda Mesuliyet ve Yaplacak Hukuki lemler(Gitmek istediiniz baln zerine tklayn)

    *

  • *MODL:1- ALIMA GVENLA- GvenliiB-evrede Gvenlii Tehdit Edici UnsurlarC-Kaza ve YaralanmaD-YangnE-lk YardmF-Meslek Hastalklar (Gitmek istediiniz baln zerine tklayn)

    Dersinierii

  • *A- GVENL Gvenliinde Geen Kavramlar Meslek ve Teknik Eitim

    Mesleki Eitim Nedir? Kiiye, belirli bir meslekle ilgili bilgi, beceri ve i alkanlklarn kazandran ve kiinin yeteneklerini eitli ynleri ile gelitiren eitim srecine mesleki eitim denir.DersinieriiModlBa

  • *Teknik Eitim Nedir?leri dzeyde fen ve matematik bilgisi ile uygulamal teknik yetenekler gerektiren meslek kademeleri iin gerekli olan, bilgi, beceri ve i alkanlklarn kazandran ileri dzeyde ki mesleki eitime teknik eitim denir.ModlBaDersinierii

  • *Mesleki ve Teknik Eitimin Amac Nedir? Toplumun hedefleri ve i evrelerinin talepleri dorultusunda, bireylere belirli bir meslein gerektirdii bilgi, beceri ve uygulama yeterliliklerinin kazandrlmasdr.DersinieriiModlBa

  • *nsan Sal Salk Nedir? Dnya Salk rgtnn tanmna gre; kiinin, bedensel, ruhsal ve sosyal bakmdan tam bir iyilik halinde olmasdr.

    DersinieriiModlBa

  • *i Sal Btn mesleklerde alanlarn salklarn; sosyal, ruhsal ve bedensel olarak en st dzeyde tutmak, alma artlarn ve retim aralarn sala uygun hale getirmek, alanlar zararl etkilerden koruyarak iin ve alann birbirine uyumunu salamak zere kurulmu bir tp daldr.DersinieriiModlBa

  • * Gvenlii Nedir? Atlye ve iyerlerinde, iin yaplmas srasnda, eitli sebeplerden kaynaklanan, sala zarar verebilecek artlardan korunmak amac ile yaplan sistemli, planl ve bilimsel almalara i gvenlii denir.Dier bir tanma gre; ilerin i kazalarna uramalarn nlemek amacyla gvenli alma ortamn oluturmak iin alnmas gereken nlemlere i gvenlii denir.DersinieriiModlBa

  • *Kaza Nedir?Belli bir zarar ve arzalanmaya sebep olan, beklenmeyen, umulmayan ve nceden planlanmam olaylara kaza denir.DersinieriiModlBa

  • * Kazas Nedir?5510 Sayl Kanunun 13. maddesine gre;Sigortalnn iyerinde bulunduu srada,veren tarafndan yrtlmekte olan i nedeniyle veya grevi nedeniyle, sigortal kendi adna ve hesabna bamsz alyorsa yrtmekte olduu i veya alma konusu nedeniyle iyeri dnda,Bir iverene bal olarak alan sigortalnn, grevli olarak iyeri dnda baka bir yere gnderilmesi nedeniyle asl iini yapmakszn geen zamanlarda,

    DersinieriiModlBa

  • *Emziren kadn sigortalnn, ocuuna st vermek iin ayrlan zamanlarda, Sigortallarn, iverence salanan bir tatla iin yapld yere gidi gelii srasnda, meydana gelen ve sigortaly hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen zre uratan olaya i kazas denir.

    DersinieriiModlBa

  • * Kazasn Meydana Getiren NedenlerDersinieriiModlBa

    Grafik1

    0.795

    0.195

    0.01

    Kazasn Meydana Getiren Nedenler

    Sayfa1

    Kazasn Meydana Getiren Nedenler

    Gvensiz hareketler79.50%

    Gvensiz artlar19.50%

    Bilinmeyen1%

    Grafik veri aralnn boyutunu deitirmek iin araln sa alt kesini srkleyin.

  • *Yaralanma Nedir? kazalar sonucunda insan vcudunun paralanmas olayna yaralanma denir. Yaralanma ikiye ayrlr:Yaralanmann tedavisi sonucu vcutta hibir iz kalmyorsa geici yaralanma,Yaralanmann tedavisi sonucu vcutta iz kalyorsa kalc yaralanma denir. Yaralanmann en iddetlisi, kaza sonunda alann hayatn kaybetmesidir.

    DersinieriiModlBa

  • *Meslek Hastal Nedir?5510 Sayl Sosyal Sigortalar ve Genel Salk Sigortas Kanunu, Madde 14e gre; Sigortalnn altveyayapt iin niteliinden dolay tekrarlanan bir sebeple veya iin yrtm artlar yznden urad geici veya srekli hastalk, bedensel veya ruhsal zrllk hallerine meslek hastal denir. DersinieriiModlBa

  • *lkyardm Nedir?Hasta ya da yaral kiiye, hastalanmas veya yaralanmasndan hemen sonra, doktor gelinceye veya salk kurumuna gtrlnceye kadar, hayatn kurtarmak iin veya durumunun ktye gitmesini nlemek amacyla yaplan ilk mdahaleye ilkyardm denir.UNUTMA: LKYARDIM MUTLAKA BLEN BR TARAFINDAN YAPILMALIDIR.

    DersinieriiModlBa

  • * Gvenlii Kavramnn Tarihsel Geliimi Dnyada Gvenlii almalaralanlarn sal ile yaplan i arasndaki iliki ok eski alara dayanmaktadr. Yunanl dnr Herodot, yine ayn alarda Eflatun ve Aristoteles gibi dnrler iilerin sal ve i kazalar zerinde durmulardr.Ancak bilimsel esaslara dayal olarak bu konunun ele alnmas 17. yzylda talya'da Bernandino Ramazzini tarafndan olmutur.

    DersinieriiModlBa

  • *Daha sonralar ngiltere'de Sanayi Devriminin balamasyla birlikte salk ve i gvenlii sorunlar ortaya kmtr. Buna bal olarak devlet, gerekli yasal dzenlemeleri yapmtr.1890 ylnda, Rusya dnda 17 Avrupa devletinin katlm ile Berlin Konferans yaplmtr. Konferansta, aadaki ncelikli drt konu belirlenerek bu konularda almalar yaplmas kabul edilmitir.

    DersinieriiModlBa

  • * sal gvenlii,ocuklarn altrlmamas,Sosyal gvenliin salanmas,alma srelerinin ksaltlmas.

    DersinieriiModlBa

  • *1919 ylnda, temel alma haklar, rgtlenme hakk, toplu pazarlk, frsat eitlii ve alma hayat ile ilgili dier konularda asgari standartlar koymak amacyla Uluslararas alma rgt (ILO) kurulmutur.7 Nisan 1948de Dnya Salk rgt (WHO) kurulmutur. 7 Nisan her yl "Dnya Salk Gn" olarak kutlanmaktadr.

    DersinieriiModlBa

  • *Cumhuriyet ncesi Dnemde GvenliiOsmanl mparatorluu'nda ilk sanayileme abalar 19. yzylda Avrupa'nn etkisiyle balar. Bu yzyln ikinci yarsnda da ii saysnn artmasna bal olarak, ii sal ve i gvenlii sorunlar ortaya kmtr. iler youn olarak madencilik sektrnde yer ald iin, ilk yasalar da bu alanda karlan, Dilaver Paa Nizamnamesi ve Maadin Nizamnamesi* olmutur.

    DersinieriiModlBa

  • *Cumhuriyet Dneminde GvenliiCumhuriyet dneminde ii sal ve i gvenliiyle ilgili bir ok yasal dzenleme yaplmtr. En nemlileri unlardr:1937 ylnda yrrle giren 3008 sayl Kanunu. (Bu yasayla, ilk kez ii sal ve i gvenlii konusu ayrntl ve sistemli olarak dzenlenmitir.)

    DersinieriiModlBa

  • *1946 ylnda i Sigortalar Kurumu kuruldu.1946 ylnda alma Bakanl kuruldu.1950 ylnda Hastalk ve Analk Sigortas Yasas karld. 1950 ylnda Sanayi ve Ticarette Teftii Hakkndaki uluslararas szleme onayland.1957 ylnda htiyarlk Sigortas Yasas karld.

    DersinieriiModlBa

  • *1964 ylnda 506 sayl Sosyal Sigortalar Yasas kabul edildi. (Bu yasa ile bu alandaki dzenlemeler tek at altnda toplanmtr.)1971de 1475 Sayl Kanunu karld.

    DersinieriiModlBa

  • * Gvenliinin nemi ve Amac Gvenliinin Amac Nedir?alanlara salkl ortam sunarak, i kazalarna kar korumak, ve ii arasnda en iyi uyumu salamak,retim gvenliini salamak,letme gvenliini salamak.yerlerindeki riskleri tamamen ortadan kaldrmak ya da en aza indirmek.

    DersinieriiModlBa

  • *DersinieriiModlBa

  • * Gvenliinin Kapsam ve nemi Nedir? gvenlii almalar: ncelikle, alanlarn can gvenliini,Daha sonra makine, ara ve gerelerin gvenliini,yerinin gvenliini,evre gvenliini, Son olarak ta, retilen maln gvenliini kapsar.

    DersinieriiModlBa

  • *Bu adan baknca, i gvenlii almalarnn nemi kendiliinden ortaya kmaktadr. nk, bu almalar ok sayda insan, makineyi ve evreyi etkiler. Bu nedenle, bir i yerinde, i gvenlii varsa, orada salk ve mutluluk vardr. gvenlii yoksa, can kayb, sakatlk, hastalk, para ve zaman kayb vardr.

    DersinieriiModlBa

  • * Kazalarnn ve Meslek Hastalklarnn Sebep Olduu Kayplar ve Ekonomiye Etkileri Nelerdir? kazalarnn ve meslek hastalklarnn maliyetini, alan ve iveren asndan ayr ayr inceleyelim. kazalar ve meslek hastalklarnn iverene maliyetini, genel olarak iki balk altnda toplayabiliriz:Dorudan Kayplar,Dolayl Kayplar.

    DersinieriiModlBa

  • *Dorudan Kayplar kazas annda yaplan ilk yardm masraflar.Kazazedeye denen geici ve srekli i gremezlik denekleri. Kazazedeye veya ailesine denen tazminatlar.Mahkeme giderleri. lml i kazalarnda uygulanacak cezai hkmlerin bedelleri.

    DersinieriiModlBa

  • *Dolayl Kayplar Dolayl kayplar genel olarak be guruba ayrabiliriz: gc kayb,retim kayb,Siparilerin gecikmesinden doan kayplar,st makam ve hkmete yaplan soruturma masraflar,lke ekonomisinin urad kayplar.

    DersinieriiModlBa

  • * Gc Kayb Kazazedenin alamamas nedeniyle.Kazazedeye yaplan ilk yardm nedeniyle.Kazazedenin iyeri arkadalarnn verdikleri aralar nedeniyle.Usta ve yneticilerin kazay incelemek iin kaybettikleri zaman nedeniyle.Yasal ilemler iin kaybedilen zaman nedeniyle oluan kayplar.

    DersinieriiModlBa

  • *retim Kayb retimin aksamas nedeniyle i ak ve programdaki gecikmeler.Makinelerin durmas ya da hasara uramas nedeniyle oluan kayplar.Malzeme ve hammaddenin zarara uramas nedeniyle oluan kayplar.Kazaya urayan iinin iine dnmesi halinde verimdeki dmeler nedeniyle oluan kayplar.

    DersinieriiModlBa

  • *Siparilerin Zamannda Karlanamamasndan Doan Kayplar Firmann hret kayb.Ge teslim nedeniyle denen para cezalar.Erken teslim halinde alnabilecek primlerin alnamamasndan doan kayplar.Pazar paynn dmesi.

    DersinieriiModlBa

  • *lke Ekonomisinin Urad KayplarSosyal gvenlik sistemi ile hastane, rehabilitasyon merkezi gideri gibi toplumun tmne yklenen maliyetler oluur.Bteden salk iin ayrlan pay artar. lke ekonomisinin retken kapasitesi olumsuz ynde etkilenir. Milli kaynaklar yok olur.Milli kalknma yavalar ve refah azalr.

    DersinieriiModlBa

  • * Kazalarnn ve Meslek Hastalklarnn alan Asndan Maliyeti Nelerdir? kazalarnn ve meslek hastalklarnn alan asndan en nemli sonucu, alann hayatn kaybetmesidir.nsan yaamnn deerini lmek ve maliyetini deerlendirmek mmkn deildir.Hayatn kaybeden iinin ailesi maddi ve manevi ykma uramaktadr.

    DersinieriiModlBa

  • *alan, sosyal gvenlikten yoksun ise ailesi herhangi bir tazminat alamamaktadr.alan, yaamn yitirmese bile beden ve ruh salnda nemli kayplar oluabilir.alma gc azalan iiyi, isizlik sorunu beklemektedir.alan, (eer sosyal gvenlik kapsamnda ise) srekli i gremez duruma dtnde, dk gelir getiren bir ite almak zorunda kalacaktr.

    DersinieriiModlBa

  • *alan kii, sosyal gvenlik kapsamnda deilse, yukardaki ihtimal de ortadan kalkmaktadr.lkemizde, alanlarn ounluunun sosyal gvenlik kapsamnda olmad dnlrse konunun ii asndan nemi ve i kazalarnn maliyeti daha iyi anlalacaktr.

    DersinieriiModlBa

  • *B-EVREDE GVENL TEHDT EDC UNSURLAR Biyolojik TehditlerBiyolojik zararllar, yaplan iin niteliinden kaynakland gibi, iyerinde bulunan hasta insanlardan da bulaabilirler. Deiik i alanlarnda karlalan biyolojik zararllar, iyerlerindeki olumsuz artlardan dolay daha fazla etki gsterirler.

    DersinieriiModlBa

  • *Biyolojik tehditler guruba ayrlr:Mikroorganizmalar*,Vektrler*,Hasta insan ve hayvanlar.

    DersinieriiModlBa

  • *Kimyasal Tehditler Tahri edici kimyasal maddeler Tahri edici maddeler arasnda, en nemlileri, deriye daha derin nfuz ederek tehlike oluturan svlardr. Bunlar ounlukla, aada rnek verilen kuvvetli asitler ve bazlardr. Sodyum Hidroksit [Sudkostik] (NaOH),Nitrik Asit (HNO3), Hidroklorik Asit (HCl), Sulfirik Asit (H2SO4), Hidroflorik Asit (HF) v.b

    DersinieriiModlBa

  • *Tahri edici kat kimyasal maddeler* de uzun sre ayn yerde kaldklarnda hcrelerin salgladklar svlarla znerek tahri etkisi gsterirler. Bu kat maddelere rnek olarak ta; Hidroksitli Kire (KOH),Kat Sodyum Hidroksit [Sdkostik] (NaOH),Sndrlmemi Kire (CaO), Toz halinde Kalsiyum Karpit (CaC2), vb. gsterilebilir.

    DersinieriiModlBa

  • *Boucu kimyasal maddelerBoucu gazlar solunum yoluyla vcuda girerler. Nefes yollar ve akcierleri tahrip etmek suretiyle solunum sistemini etkilerler. Kann demine neden olup, akcierlerin sv ile dolmas ve oksijen yetersizlii nedeniyle lme sebep olabilirler. Bu gruptaki maddeler; klor, fosgen, difosgen ve klorpikrin gazlardr.

    DersinieriiModlBa

  • *ok uucu olan bu gruptaki gazlarn, genellikle renksiz ve yeni biilmi ayr, rm saman ve msr pskl kokusu gibi kokular vardr.Fizyolojik Etkileri, gste darlk ve solunum gl, ksrk ve gzlerde yaarma, yorgunluk, dudaklarda morarma, burun ve boazlarda tahri ve aknt, bulant ve kusma eklindedir.

    DersinieriiModlBa

  • *Anestetik ve narkotik kimyasal maddeler Genel olarak, uyuukluk, ar dindirici, uyku ve rehavet vericidirler. Bazlar unlardr:Morfin tr ar kesiciler, acy dindirir, uyuukluk ve uyku verirler. Dzenli kullanm daima korkun sonucu olan fiziksel bamlla gtrr. Alkol, depresan etki yapar. Adli adan sorun oluturmaz, ancak kiinin ne miktar alkol ald baz durumlarda nem kazanr.

    DersinieriiModlBa

  • *Eroin, morfinin baz kimyasal maddelerle tepkimeye sokulmasyla sentetik olarak elde edilir. Suda kolay zndnden damara kolayca enjekte edilebilir. Ayrca deri altna verilebilir ve buruna ekilebilir. Yksek derecede psikolojik ve fizyolojik bamllk yapar.Benzodiazepinler ve Barbitratlar ise tedavi amal kullanlan anestezik ve narkotik kimyasal maddelerdir.DersinieriiModlBa

  • *Sistemik zehirlerCanl organizmalarn ya da dokularn ilevini bozmak suretiyle etkisini gsteren kimyasal gazlara sistemik zehirler denir.Sistemik zehirlerin en yaygn olanlar; Hidrojen Siyanr ve Hidrojen Slfrdr.Hidrojen Siyanr: Renksiz, hafif ac badem kokulu ve alev alabilen bir gazdr. Kaynama noktas: 26 0C olup, sudaki znrl fazladr.

    DersinieriiModlBa

  • *Hidrojen Slfr: Renksiz, havadan ar, kendine zg rk yumurta kokusu olan bir gazdr. Petrol alanlar, kanalizasyon ve kimyasal endstri alanlarnda ska rastlanan, parlayc ve yanc bir gazdr. Endstride karlalan birok maddenin buhar ve baz gazlar da sistemik zehir etkisi gsterirler. rnek olarak; benzen, cva buhar, fosfor ve bileikleri, kurun oksit buhar gsterilebilir.

    DersinieriiModlBa

  • *Benzenle* uzun sreli karlama, alan kan kanserine kadar gtrebilir. Cva da endstride ok kullanlan bir maddedir. Cvayla fazla temas edilmesi halinde, ba ars, yorgunluk, psikolojik bozukluklar vb. hastalklara yakalanma ihtimali artar. Fosfor ise, karacierde tahri, kanszlk, kemik iltihab vb. hastalklara yol aabilir.

    DersinieriiModlBa

  • *Partikler maddeler (tozlar)Havada asl olarak kalabilen, arl nedeni ile kme eilimi gsteren, kat paracklara toz denir.Maden tozu, kmr tozu, aa tozu, kl, yn, vb. tozlarn kldke yutulma ihtimali artacandan tehlikesi de artar.Tozlarn balca sakncalar unlardr:Deride ve mukozda* tahri yapar.Akcierde iltihap yapar.Alerjik etki yapar.Akcier kanserine neden olabilir.

    DersinieriiModlBa

  • *Fiziki Tehditler Ik ve Aydnlatma Bozukluklaralma ortamnda kullanlan ara-gerelerin yeterince grlmesi ok nemlidir. Yetersiz ve uygun olmayan aydnlatma, i verimini ve ii saln olumsuz ynde etkileyerek i kazas riskini artrr. ki eit aydnlatma vardr:Tabii (Doal) aydnlatma,Suni aydnlatma.

    DersinieriiModlBa

  • *Renkler ve nsanlar zerindeki Etkileri Renk nedir?Renk; n deiik dalga boylarnn gzn retinasna ulamas ile ortaya kan bir alglamadr. Bu alglama, n maddeler zerine arpmas ve ksmen sourulup ksmen yansmas nedeniyle eitlilik gsterir. Bunlara renk tonu veya renk denir.

    DersinieriiModlBa

  • *Tm dalga boylar birden, ayn anda gzmze ularsa, bunu beyaz, hi k ulamazsa siyah olarak alglarz. nsan gz, 380 nm ile 780 nm arasndaki dalga boylarn alglayabildii iin, elektromanyetik dalgalarn bu blmne grnen k denir.

    DersinieriiModlBa

  • *Renklerin nsan zerindeki Etkileri: Gnlk hayatmzda kullandmz bir sz vardr: Zevkler ve renkler tartlmaz. Ancak, son yllarda yaplan baz almalar, renklerin insanlar zerinde baz etkilerinin olduunu ortaya karmtr. Uzmanlarn yapt aratrmalarn sonucunda, renklerin, yaydklar titreimler yoluyla deiik hormonlar zerinde farkl uyarc etkilerinin olduu anlalmtr. Buna bal olarak ta, insanlarn ruh halinin ve bedensel fonksiyonlarnn etkilendii grlmtr.

    DersinieriiModlBa

  • *Bu aratrmalar sonucunda, renklerin insanlara etkisi u ekilde belirlenmitir:Beyaz; istikrar, devamll ve temizlii simgeler. Beyaz giysiler kiinin temiz olduu imajn verir. Siyah; arballk ve ciddiyetle zdelemitir. Gc ve tutkuyu temsil etmekle birlikte, hrsn da bir ifadesidir.Krmz; canllk ve dinamizmi simgeler, mutluluu temsil eder. Gri; gzn en rahat alglad renklerden biridir. Hareketsizlii, yaval ve ciddiyeti temsil eder.

    DersinieriiModlBa

  • *Kahverengi; gerekiliin, plan ve sistemin rengidir. Kahverengi insan hzlandrr.Pembe; rahat hissettiren ve dinlendiren bir renktir.Turuncu; enerji ve heyecan veren bir renktir. Diyalog ve mizah yeteneini arttrr.Yeil; huzuru ve retkenlii temsil eder. Ayrca, gven ve rahatlk veren bir renktir.Sar; geiciliin ve dikkati ekiciliin ifadesidir. Uyarc zellii vardr ve insanlar daha dinamik ve neeli olmaya tevik eder.

    DersinieriiModlBa

  • *Mor; nevrotik* duygular aa kard, insanlar bilin altnda korkuttuu tespit edilen bir renktir. Konsantrasyon salamak iin mordan daha iyi bir renk dnlemez.Mavi; huzuru ve sakinlii temsil eder. nsanlar zerinde yumuaklk, sevecenlik, tazelik gibi hisler uyandrr.Lacivert; sonsuzluu ve otoriteyi temsil eder. nsanlarn zerinde baarl ve gl imaj brakr.

    DersinieriiModlBa

  • *Ses ve Grlt Ses nedir?En basit olarak ses; kulamz uyaran ve bu yolla beynimizde duyumlara yol aan etkiler eklinde tanmlanr. nsan kulann alglayabildii ses, herhangi bir kaynan oluturduu titreimden doar, bir tayc araclyla iletilir ve kulak ile beyin tarafndan alglanr.DersinieriiModlBa

  • *Grlt nedir?nsanlar zerinde olumsuz etki yapan ve hoa gitmeyen seslere grlt denir.Grlt iddeti birimi desibeldir. Desibel dB harfleri ile gsterilir. Sfr (0) desibel duyma eiidir (snrdr). Yani sfr desibelin altndaki sesleri duyamayz.Grltnn insan sal iin zararl olduu eik deer 85 dB olarak kabul edilmitir.

    DersinieriiModlBa

  • *Ses ve Grltye Kar Alnmas Gereken Tedbirler Nelerdir?Hava alanlarnn, endstri ve sanayi blgelerinin yerleim blgelerinden uzak yerlerde kurulmas, Motorlu tatlarn gereksiz korna almalarnn nlenmesi, Kamuya ak olan yerler ile yerleim alanlarnda, mzik aletlerinin evreyi rahatsz edecek seviyede yksek sesle kullanlmasnn nlenmesi,

    DersinieriiModlBa

  • *yerlerinde alanlarn maruz kalaca grlt seviyesinin en aza (Grlt Kontrol Ynetmeliinde belirtilen snrlara) indirilmesi, Yeni ina edilen yaplarda ses yaltmnn salanmas, Radyo, televizyon ve mzik aletlerinin seslerinin rahatszlk verecek seviyede ykseltilmesinin nlenmesi.

    DersinieriiModlBa

  • *C-KAZA VE YARALANMA Kazalarnn Olu Nedenleri Nelerdir?Yaplan bilimsel deerlendirmeler sonucunda; i kazalarnn nedenleri genel olarak drt gurupta toplanmtr:Malzeme (kullanlan madde),Makine ve tehizat,evre,nsan.DersinieriiModlBa

  • *1-Malzeme (Kullanlan madde):Malzemenin kimyasal, fiziksel, atomistik zellikleri,Kullanlan maddenin yapsna uygun retim sisteminin seilmemi olmas.

    DersinieriiModlBa

  • *2-Makine ve Tehizat:Malzeme yorgunluu,Yeterli koruyucu tedbirlerin alnmamas,e uygun olmayan ara-gere seimi ve yanl kullanm.

    DersinieriiModlBa

  • *3-evre:Scaklk, nem, aydnlanma, grlt gibi fiziksel etkiler,alma artlarnn salksz olmas,Mekanik etkiler.

    DersinieriiModlBa

  • *4-nsan:Eitim ve bilgi eksiklii,Dalgnlk, dikkatsizlik,lgisizlik, dzensizlik,Bedenin ie uyumsuzluu, younluu,Aile dzeni,Kiinin fiziksel ve ruhsal yapsna uymayan i.Beslenme yetersizlii, vb.

    DersinieriiModlBa

  • *Yukarda saylan faktrler incelendiinde i kazalarnn sebebinin, genellikle kazadan hemen nceki hal ve hareketlere bal olduu grlr.Bu sebeple, genel anlamda i kazalarnn nedeni; emniyetsiz durumlar veya emniyetsiz hareketlerdir diyebiliriz.DersinieriiModlBa

  • *Kaza ve Yaralanmann Analizi Meslee Gre Analiz allan iin konusuna gre yaplan i kazas analizidir. Bunlardan bazlar: Elektrik, elektronik ikolu kazalar, Maden ikolu kazalar, Aa ileri kazalar, Metal ileri kazalar, naat ikolu kazalar vb.

    DersinieriiModlBa

  • *Tezgh, Makine ve Avadanlklara Gre Analiz kazalarnn; tezgah, makine ve takmlarn kullanlmas bakmndan analizidir. Matkabn elbiseyi, kravat sarmas, Testerenin eli kesmesi, Torna, frezede parann frlamas, Boru bkme makinesinde elin silindire kaptrlmas, Giyotin makasa el veya kolun kaptrlmas vb.

    DersinieriiModlBa

  • * ve lemlere Gre Analizmalat, tamirat ve hizmet srasnda yaplan i ve ilerin zellii ve eidine gre yaplan analizdir. Bunlardan bazlar; Motor skm ve bakm, Tavan kalb yapm, Toprak kazma, Dkm, Demir toplama, vb.

    DersinieriiModlBa

  • *Yaralanma iddetinin Belirtilmesi Kaza Tekrarlama Oran: Bir iyerinde, i kazalarnn 1 milyon i saatine gre, ne kadar sklkta olduunu gsteren orandr. u ekilde hesaplanr:

    Toplam alma Saati (ti); Yllk Ortalama Saati olan 2.400n (300 gn x 8 saat = 2.400 gn. saat in ) Eleman Says ile arpmyla bulunur. (ti=2.400 x Eleman Says )

    DersinieriiModlBa

  • *Kaza iddet (Arlk) OranBir i yerinde, i kazalarnn 1 milyon i saati ierisinde ne lde ar ve ciddi olarak gerekletiini gsteren orandr. u ekilde hesaplanr:DersinieriiModlBa

  • *nsanlarn En ok Yaralanan Uzuvlar kazalar sonucunda zarar gren organlar, ikollarna gre byk farkllklar gstermekle birlikte, LO verileri u oranlar ortaya karmaktadr.DersinieriiModlBa

  • * Kazalarna Kar Alnabilecek Tedbirlerncelikle, iveren i gvenlii ile ilgili koruyu malzemeleri temin etmelidir. ve iyeri gvenlii konusunda belirli aralklarla eitim almalar yaplmaldr.alanlar, yaptklar i ve tehlikeleri konusunda bilgilendirilmelidir.e alnan yeni iiye, iiyle ilgili bilgiler verilmeli, ii bir sre usta nezaretinde altrlarak ie altrlmaldr.

    DersinieriiModlBa

  • *iye, alt makine ve kulland malzemelerin zellikleri, ortaya kabilecek tehlikeler retilmeli ve bu tehlikelerden korunma yntemleri anlatlmaldr. Unutulmamaldr ki i kazalarnn sebeplerinden biri de bilgi eksikliidir.veren, iilerin i gvenlii kurallarna uyup uymadklarn kontrol etmeli ve uymalar iin gerekli tedbirleri almaldr.

    DersinieriiModlBa

  • *D-YANGIN Yangn Nedir? Herhangi bir yanc maddenin, eitli nedenlerle oksijenle kimyasal reaksiyona girmesi sonucu snn aa kmasna yanma denir.stenmeyen ve zarar veren, kontrolden km yanma olayna yangn denir.

    DersinieriiModlBa

  • *Yangnn Nedenleri Nelerdir?Korunma nlemlerinin alnmamas,Bilgisizlik,hmal,Kazalar,Sabotaj,Srama,Doa olaylar.

    DersinieriiModlBa

  • *Yangna Kar Alnmas Gereken nlemler Yapsal Olarak Alnabilecek nlemler:Yaplarda yanmaz veya yanmas g yap malzemeleri kullanlmal,Yangnn yaylmasn nlemek amacyla, yangn blmleri oluturulmal,Dumanlarn yaylmasn nlemek iin duvardan szmalar nlenmeli,Yangna yksek derecede dayankl yap oluturulmal,

    DersinieriiModlBa

  • *Yangnn etkilerinden korunmu, ka yollar salanmal,Ateleyici ve yanc malzeme kaynaklar binalardan ayrlmal,Her an alabilecek durumda yangn sndrme cihazlar bulundurulmaldr.

    DersinieriiModlBa

  • *Organizasyon Bakmndan Yangndan Korunma nlemleri:yi bir bina idaresi,Gerekli yasaklarn konularak takibinin yaplmas,Tesisatn sk sk kontrolden geirilmesi,Yangn tatbikatnn yaplmas,Acil klandrma sisteminin kurulmas,Korunma sistemi ve plannn dzenli kontrolnn yaplmas, vb.DersinieriiModlBa

  • *Evlerde Alnacak nlemler Nelerdir? Bacalar dzenli olarak temizlenmelidir. Yangn ihtimali yksek olan soba, kalorifer ve mutfak ocaklarn kullanrken azami dikkat gsterilmelidir.ocuklarn atele oynamalarna engel olunmaldr.Ev ierisinde sigara iilmemelidir.Elektrikli stclar perde, koltuk gibi yanc eyalardan uzak tutulmaldr.

    DersinieriiModlBa

  • *Elektrik donanm, ehliyet sahibi kiilere kontrol ettirilmelidir.LPG tp ve doalgaz kombilerinin bulunduu mutfak ve banyo havalandrmalar sk sk kontrol edilmelidir.Evlerde, yangna kar korunma cihaz ve donanmlar bulundurulmaldr.

    DersinieriiModlBa

  • *yerlerinde Alnacak nlemler Nelerdir?Yangn talimatnamesi hazrlanarak uygun bir yere aslmaldr.Yangn sndrme cihazlarnn mutlaka bulundurulmal, bakmlar zamannda yaplmaldr.alanlar arasnda, sndrme, kurtarma, koruma ve ilk yardm ekipleri kurulmaldr.Yanc maddeler i yerinin uygun bir yerinde bulundurulmaldr.

    DersinieriiModlBa

  • *yerlerinde uygulanan sigara iilmemesi kuralna uyulmaldr.Kaynak ve kesme ilemlerinde gereken zen ve dikkat gsterilmelidir.Elektrik tesisatlar periyodik olarak kontrol edilmelidir.yerinde yangn alarm sistemi kurulmaldr.alanlara yangn ve yangndan korunma hakknda bilgi verilmelidir.

    DersinieriiModlBa

  • *yerlerinde kabilecek Yangnlar yerlerinde yangnlar genellikle; Arzal veya eskimi elektrik donanmnda oluan ksa devrelerden,Hammadde veya mamul maddelerin tutumasndan, gvenlii kurallarna uyulmamasndan meydana gelir. yerlerinde yangna kar gerekli tedbirler alnmal ve alanlar eitilmelidir.

    DersinieriiModlBa

  • *E-LK YARDIM nsan Vcudu skelet: Kemiklerden olumu, eklem ve balarla birbirine tutturulmu,etraf kaslarla sarl destek yapya iskelet denir.skelet veya iskelet sistemi, canlya fiziksel destek sunan,i organlarn korunmasn salayan bir organdr.skelet, organizmann kendine zg eklinin olumasn salar.

    DersinieriiModlBa

  • *Kaslar ve hareket: skeletin zerini sararak vcuda ekil veren, kaslp geveme zelliiyle hareketi salayan yapya kas denir. Kaslan bir kas; ksalr, sertleir ve ier. Geveyen bir kas ise uzar, yumuar ve incelir. skelet kaslar ounlukla kirilerle (tendon) farkl iki kemie balandndan kaslarn kaslp gevemesi, eklemlerde hareket meydana getirir.Kaslar, beyinden gelen sinir uyarlarn alarak kaslr. nsanda hareket; sinir, iskelet, kas ve eklem sisteminin birlikte almasyla gerekleir. Dersinierii

  • *Dolam sistemi: Dolam sistemi, maddelerin vcuttaki dolamn salayan organ sistemidir. Ayrca, vcut scakln ve pHyi* dengelemeye de yardmc olur.Besin ve oksijenin hcrelere gtrlmesi ve hcrede oluan atklarn (karbondioksit ve zararl madde) hcrelerden dar atlmasn da dolam sistemisalar.nsanda dolam sistemi; kan, kalp, kan damarlar ve lenf sisteminden oluur. DersinieriiModlBa

  • *Solunum sistemi: Hcrelerimizde, besinlerin oksijenle yaklmasyla su, karbondioksit ve enerji aa kar.Canllarda, hcrelere oksijen iletilmesi ve bu oksijenin yaklmas sonucunda oluan karbon dioksitin darya atlmas olayna solunum, bunu gerekletiren sisteme de solunum sistemi denir.Solunum sistemi; burun, yutak, grtlak, soluk borusu ve akcierden meydana gelir.

    DersinieriiModlBa

  • *Sindirim sistemi: Byk molekll besinlerin, hcrelerimizin kullanabilecei kadar kk molekllere ayrlmasna sindirim denir.Besinlerin inemeyle kk paralara ayrlmasna mekanik sindirim, besinlerin enzim ad verilen baz salglar yardmyla paralanmasna ise kimyasal sindirim denir.Sindirim sistemi; az, yutak, yemek borusu, mide, ince barsak, kaln barsak ve ansten meydana gelir.

    DersinieriiModlBa

  • *lk Yardmn Temel lkeleri Nelerdir?lkyardmn temeli saylan ilkeler unlardr:Tedbir (lkyardm yapacak kiinin, kendisinin ve kazazedenin gvenliini salamas),Telekomnikasyon (haberleme) (112yi arayn), Triaj (ncelikli kazazedenin belirlenmesi),Tehis, Tedavi (la kullanmadan yaplan ilk mdahale),Tama (Hastann, en yakn salk kurumuna bir an nce ulatrlmas).

    DersinieriiModlBa

  • *lk Yardmda Ama Nedir?Yaam koruma ve srdrlmesini salama,Durumun ktlemesini engelleme, yilemesini kolaylatrma. UNUTMA; LK YARDIM UYGULAMASINDA KESNLKLE LA KULLANILMAZ.

    DersinieriiModlBa

  • *Kesiklerde ve Kanamalarda lk YardmKanama: Her hangi bir sebeple kann damar dna kmasna kanama denir. Kesik ya da benzeri nedenlerle dokularda yaralanma olduu zaman ortaya kan kanama ikiye ayrlr: kanama,D kanama.lkyardm, sadece d kanama iin uygulanabilir. DersinieriiModlBa

  • *Kanamann iddetli Olduu Hallerde u nlemler Alnmaldr:Yaralanan ksm bata deilse yaraly ba aada olacak ekilde yatrn, bu nlem beyne kan gitmesini salad iin baylmay nleyecektir. Kanayan blgeyi, (rnein kolu ya da baca) kalp hizasndan yukarda tutun. Kanayan blgeyi temizleyin. Ancak, yaray kurcalayarak yarann iindeki yabanc cisimleri karmaya almayn.

    DersinieriiModlBa

  • *Kanayan yerin zerine temiz bir bezle basn (tampon) uygulayn. Kanama duruncaya kadar basn uygulayn, kanama durunca bir flaster ile tamponu sabitleyin ya da sarg beziyle sarn. Kanama, basn uygulamasyla durmuyor ve bezin zerine kyorsa, bezi deitirmeyin, zerine bez ekleyin.

    DersinieriiModlBa

  • *Kanama devam ediyorsa, kanayan ksmn st tarafndan bir bezi sarn, ucunu dmleyin ve arasna bir omak veya kalem gibi bir ey sokarak burmaya balayn (Turnike). Kanama durunca daha fazla skmadan 20 dakika sreyle bekleyin. Daha sonra 5-10 saniye iin geveterek dokularn kangren olmasn nleyin, kanama devam ediyorsa tekrar skn. Bir yandan da yarann stne basn uygulamaya devam edin. Yaraly en yakn salk kuruluuna nakledin.

    DersinieriiModlBa

  • *Is Yanklarnda lk YardmYaralnn yanma sreci sona erdirilerek daha fazla yaralanma nlenir.Alevi sndrmek, kzgn metali uzaklatrmak, sya maruz kalm giysileri karmak vb gibi.Alev yannda sentetik giysiler deriye yapmsa dokunulmaz.Kaynar sv yannda, eer olayn zerinden zaman gemise giysiler souk suya tutulmadan nce karlmaz, aksi halde yapan deri de giysi ile birlikte kar.)DersinieriiModlBa

  • *Krklarda lk YardmKrk: Darbe sonucu veya kendiliinden kemik btnlnn bozulmasna krk denir. Hasta sarslmaz ve hareket ettirilmez. Kanama varsa durdurulur. Hasta tanmadan nce, krlan kemik sert bir cisim kullanlarak hareketsiz hale getirilir. Ak krk varsa (krk ular grlyorsa) krk kemik paralarna kesinlikle dokunulmaz ve bunlar yerletirilmeye allmaz. Yara zerine temiz bir gazl bez kapatlr.

    DersinieriiModlBa

  • *Boulmada lk YardmCanlnn, temiz havay alnp kirli hava olarak geri atmasna solunum, eitli nedenlerle solunum durmas haline de boulma denir. Boulmaya neden olan etken ortadan kaldrlr. (Yabanc cisim, azda takma di, sakz v.b)Boyun, ene yere dik olacak ekilde, arkaya bklr. ene alr, dil ne ekilir. Suni solunum yaplr. Solunum yollarnn almas ilk dakika iinde yaplmaldr, beyin daha fazla oksijensizlie dayanamaz.

    DersinieriiModlBa

  • *Zehirlenmede lk YardmZehirlenme: Zehirli maddelerin vcuda girmesi sonucu ortaya kan duruma zehirlenme denir. Zehirlenmelerde, yaralnn bilinci yerinde ise gecikmeden salk kurumuna gtrlr.Bilinci kaybolmu ise; Yaraly yan yatrnz. Ba ve boynu arkaya evirerek soluk yolunu anz.

    DersinieriiModlBa

  • *Alt eneyi ve dili ne ekiniz. Gerekirse suni solunum yapnz. Kalp durmusa kalp masaj uygulaynz.Yaraly en yakn salk kuruluuna naklediniz. DKKAT: Genel kural olarak, zehirlenen kiiyi kusturmayn. Bu kuraln tek istisnas, eer kii bilinli ise ve ksa bir sre nce "ila iimi" sz konusu ise kusturulabilir.

    DersinieriiModlBa

  • *Baylmada lk YardmBaylma: Aniden ortaya kan, dolam yetmezliine bal olarak, beynin ksa sreli kansz kalmas sonucu grlen, geici bilin kaybna baylma denir. Nedeni; alk, kan basncnn dmesi, beklenmedik bir olay veya herhangi bir eyle karlama, ar sevin ya da znt, uzun sre havasz ve kapal ortamda bulunma vb. olabilir.Baylan kiinin elbiseleri boyundan, gsten ve karndan gevetilir.

    DersinieriiModlBa

  • *Hastann beynine kan gitmesini salamak iin dz bir yerde srtst yatrlarak, ayaklar yukar kaldrlr. Kesinlikle bann altna yastk konmaz. Hastaya uyarc kokular koklatlr. Hastann zorlanmakszn kendine gelmesi beklenir. Kendine geldiinde su, ay gibi iecekler azar azar verilmelidir. DKKAT: Eer kii 5 dakikaya kadar kendine gelmemise mutlaka hastaneye gtrlmelidir.

    DersinieriiModlBa

  • *okta lk Yardmok: Beyin ve kalp gibi organlarn devaml ve belirli miktarda kana ihtiyalar vardr. Herhangi bir sebeple, kan akmnn birka dakikadan fazla kesilmesi sonucu, hcreler ya lrler ya da fonksiyonlarn kaybederler. Dolam sistemi tarafndan, vcudun her tarafna yeterli miktarda kann pompalanamad duruma ok denir. oka urayan yaral uygun bir yere srt st yatrlr ve etrafndaki kalabalk datlr.

    DersinieriiModlBa

  • *Beynin kan dolamn ve almasn kolaylatrmak iin, ayaklar 30-40 cm kaldrlr. Yakas, kemeri, gmlei gevetilir. Solunum yolu tkankl varsa giderilir. Soluk almakta glk ekiyorsa ba ve gs ksm hafife ykseltilir. Is kaybna kar zeri rtlr.Yaralnn bilinci yerinde deilse, kesinlikle kat yiyecek iecek verilmez. (htiya olmas halinde, yaralnn dudaklar ve dili birka damla su ile slatlr).

    DersinieriiModlBa

  • *Elektrik arpmasnda lk Yardmncelikle, ilk yardmc kendi gvenliini salar. Mmknse sigorta indirilerek akm kesilir.Akm kesilemiyorsa, kuru tahta paras, sopa, ip, deri kemer ve lastik gibi yaltkan maddelerle hasta ekilerek veya kablo itilerek akmdan kurtarlr.

    DersinieriiModlBa

  • *Kazazedeye vurmak suretiyle akmdan kurtarlmaz.Kazazedenin akmla temas kesilmeden nce kesinlikle dokunulmaz. Kazazede, uursuz ve soluk almyorsa, suni solunum, kalp durmu ise kalp masaj yaplr. Kazazede, uursuz fakat soluk alyorsa, ok durumu nlenir.Varsa yank tedavisi uygulanr.

    DersinieriiModlBa

  • *Gze Yabanc Cisim Katnda lk YardmGze bir cisim katnda:Asla gzler ovuturulmaz. st gz kapan kirpiklerden tutarak hareket ettirmek suretiyle ve birka kez gz krparak cisim gzden karlabilir.Gzler alp souk suyla ykamak ta yararl olabilir. Gze Sert Bir arpma Olmusa:Ar ve imeyi nlemek iin hemen, 15 dakika sreyle souk bask uygulanr (buz ya da souk suya batrlm havlu ya da bez paras ile).DersinieriiModlBa

  • *lkyardm Ara ve GereleriGenel olarak ilk yardm antasnda aadaki ara-gereler bulunmaldr.Flaster, steril paketlenmi gazl bezler, kat gaz bez,Gaz kompresler, hazr pansumanlar, Deiik llerde gen ve rulo sarglar, turnike,Kt ulu makas, pens, enjektr, plastik buz torbas,

    DersinieriiModlBa

  • *engelli ine, pamuk paketleri, termometre,Antiseptik solsyonlar, ar kesiciler, antibiyotikli yara ve yank pomatlar, vazelin,Tentrdiyot, alkol, amonyak, karbonat,Kalem, not defteri, el feneri,lk yardm el kitab.DersinieriiModlBa

  • *Yaral Tamann Genel Kurallar Nelerdir?lkyardmc kendi saln riske atmamaldr,Srtn gerginliini korumak iin dizler ve kalalar bklmelidir,lkyardmc yerden destek alacak ekilde her iki ayan da kullanarak birini dierinden biraz ne yerletirmelidir,lkyardmc kalkarken, arln kala kaslarna vererek dizlerini en uygun biimde dorultmaldr,

    DersinieriiModlBa

  • *Ba, her zaman dz tutulmal, homojen ve dzgn bir ekilde hareket ettirilmelidir,Yava ve dzgn admlarla yrmek gerekir, admlar omuzdan daha geni olmamaldr,Yn deitirirken ani dnme ve bklmelerden kanlmaldr,Hasta/yaral mmkn olduunca az hareket ettirilmelidir,Hasta/yaral ba-boyun-gvde ekseni esas alnarak en az 6 destek noktasndan kavranmaldr,

    DersinieriiModlBa

  • *Tm hareketleri ynlendirecek sorumlu bir kii olmal, bu kii hareketler iin gereken komutlar (dikkat, kaldryoruz gibi) vermelidir. Bu kii genellikle arln en fazla olduu ve en fazla dikkat edilmesi gereken blge olan ba ve boyun ksmn tutan kii olmaldr.

    Dersinierii

  • *F-MESLEK HASTALIKLARI Meslek Hastal Nedir? 5510 Sayl Sosyal Sigortalar ve Genel Salk Sigortas Kanununa gre; Sigortalnn altveyayapt iin niteliinden dolay tekrarlanan bir sebeple veya iin yrtm artlar yznden urad geici veya srekli hastalk, bedensel veya ruhsal zrllk hallerine meslek hastal denir.

    DersinieriiModlBa

  • *alma ve Sosyal Gvenlik Bakanl verilerine gre, 2008 ylnda lkemizde; 539 meslek hastal meydana gelmi ve bunlardan 1 tanesi lmle sonulanmtr.Yanda, asbest tozundan kaynaklanan bir akcier kanseri grlmektedir.DersinieriiModlBa

  • *Meslek Hastalklarnn Meydana Gelme Nedenleri Nelerdir? kazalar ve meslek hastalklarnn temelinde ekonomik, sosyal, psikolojik ve evresel baz etkenler rol oynar.lkemizde ekonominin tarmsal nitelii ve sanayileme temellerinin henz yeni atlmakta oluu, kazalarn en nemli sebeplerinden biri olarak karmza kmaktadr.

    DersinieriiModlBa

  • *Sanayilemenin artmas sonucunda, tarm kesiminden sanayi kesimine igc kaymaktadr. Bu durumda, ok sayda niteliksiz ii retim srecine katlmaktadr. te yandan, lkemizde kk ve orta boyutlu iletmelerin, i gvenlii, ii eitimi ve denetimi konularna yeterli nemi vermemesi, bu ilere ynelik finansman kaynaklarnn snrl olmas, i kazalarn arttrc bir etki yapmaktadr.

    DersinieriiModlBa

  • *Yeterli, Dengeli ve Dzenli Beslenme Beslenme: nsann byme ve gelimesi, salkl ve retken olarak uzun sre yaamas iin gerekli olan enerjiyi, proteini, vitaminleri ve madenlerin her birini ihtiya duyulan (yeterli) miktarlarda almasdr.

    DersinieriiModlBa

  • *Enerji, protein, vitamin ve madenlerin kayna besinlerdir. Baz besinlerin enerji deeri, bazlarnn protein deeri yksektir. Baz vitaminler baz besinlerde ok iken, dierlerinde ok az veya hi yoktur. Bu sebeple, besinlerin besleyici deerleri ynnden belirli gruplardan yeterli miktarlarda tketilmesi, yeterli ve dengeli beslenmenin temel ilkesi olarak kabul edilir.

    DersinieriiModlBa

  • *Grlt ve Titreimin Olumsuz EtkileriGrlt: stenmeyen ve dinleyene bir anlam ifade etmeyen seslere grlt denir. Ses iddetinin lm birimi, desibeldir ve dB simgesi ile gsterilir.Titreim: yerlerinde; makine, tezgah, ara ve gereler ile tezgah zerinde veya kurulmu sistemlerden kaynaklanan istenmeyen seslere titreim denir.

    DersinieriiModlBa

  • *Grltnn insan sal iin zararl olduu eik deer 85 dB olarak kabul edilmitir. 85 dbden daha grltl yerlerde alrken gerekli gvenlik tedbirleri alnmaldr.

    DersinieriiModlBa

  • *Grlt ve Titreimin nsan Sal zerindeki Etkileri itme Sistemine EtkisiGrlt, iitme sistemine geici ve kalc olarak iki ekilde etki yapmaktadr. Geici etkisi; geici iitme kayb, duyma eii (noktas) kaymas veya duyma yorulmas olarak bilinen iitme duyarllndaki geici kayptr.Grlt ile etkileim ok fazla olursa, iitme sistemi eski zelliine kavuamaz ve bu durumda kalc iitme kayb ortaya kabilir.

    DersinieriiModlBa

  • *Fizyolojik EtkiGrlt, gnmzn en nemli stres kaynaklarndan biridir. Ani grltler, kiilerin kalp atlarnda (nabz), solunum hznda, kan basncnda, metabolizmasnda, grme keskinliinde geici deimelere sebep olmaktadr. Eer grlt srekli ise, yksek kan basncnn kalc olduu tespit edilmitir.Ayrca uykusuzluk, grltden kaynaklanan en nemli salk problemidir.

    DersinieriiModlBa

  • *Psikolojik EtkiGrltl ortamlarda alan kiiler, rahatsz, tedirgin ve sinirli olmakta, grlt kalktktan sonra da bu durum devam edebilmektedir. Sinirli insanlarda mide ve barsak rahatszl ihtimali dier insanlara gre daha fazladr. Bilinen grlt snr deerlerinin ald yerlerde yorgunluk ve zihinsel faaliyetlerde yavalama gzlenmektedir.Ani grltler ise, insanlarda geici korkulara sebep olabilmektedir.

    DersinieriiModlBa

  • *Performans Etkisi veriminin dmesi, konsantrasyon bozukluu, hareketlerin engellenmesi gibi etkiler eklindedir.Yaplan aratrmalar sonucunda; hangi sektrde olursa olsun ok grltl ortamlarn, i verimliliini ve retimi drd, i kazas riskini de artrd grlmtr.

    DersinieriiModlBa

  • *Grlt Kirliliinin nlenmesiHer eyden nce eitimle nlenmelidir. Teknik ve yasal tedbirler alnmaldr.Grlt kirliliine neden olan yaplarn ve elence mekanlarnn ses yaltmlarn arttrc nlemler alnmaldr.Tatlardan kan grltnn nlenmesi iin gerekli almalar yaplmaldr.

    DersinieriiModlBa

  • *Meslek Hastalklarndan Korunma Yollaryerlerinde, meslek hastalklarna sebep olan faktrler tmyle ortadan kaldrlamayabilir. Ancak, baz almalar yaplarak insan sal zerindeki zararl etkileri en aza indirilebilir.Bu nlemleri u ekilde sralayabiliriz:Tbbi korunma nlemleri,yerindeki alma evresine ait korunma nlemleri,iye ait korunma nlemleri.

    DersinieriiModlBa

  • *Tbbi Korunma nlemleri Tbbi korunma nlemleri birka safhadan meydana gelir:lk ie giri tbbi kontrolleri,Periyodik tbbi kontroller, Eitim ve uyarma.DersinieriiModlBa

  • *yerinde alma evresine Ait Korunma nlemleri Kullanlan zararl maddenin deitirilmesi,yeri ortamnda zaman zaman analizler yapmak, Nemli (slak) alma yntemi, yeri retim ve planlamas, Kapal alma yntemi,Srekli temizlik ve bakm, Havalandrma.

    DersinieriiModlBa

  • *iye Ait Korunma nlemleriyerindeki alma evresine ait koruyucu nlemlerin yetersiz kald durumlarda meslek hastalklarnn nlenmesi iin kiisel korunma nlemlerine bavurulur. kazalarndan korunmada da nemli bir yer tutan kiisel korunma aralarn iki ana balk altnda toplayabiliriz: Solunum sisteminin korunmas (Solunum cihazlar veya maskeler).Vcudun korunmas (Ellerin, gzlerin, ban, ayaklarn, kulaklarn korunmas).

    DersinieriiModlBa

  • *Meslek Hastalklarnn Toplum zerindeki Etkileri s kazalar ve meslek hastalklarnn maliyeti ve toplum zerindeki etkileri tam olarak bilenemez.Yalnzca iinin ailesi zerinde deil, toplumun bir ok kesimi zerinde de olumsuz etki yapacaktr.Ksacas sosyal maliyetinin bugn iin tam olarak hesaplanmas mmkn deildir.Bu bakmdan, ii sal ve i gvenlii konusunda zaman geirmeden ciddi almalar yaplmaldr.

    DersinieriiModlBa

  • * Kazalarnn nlenmesinde Eitimin nemialanlar, yaptklar i ve tehlikeleri konusunda eitilmeli, ie yeni alnan ii bir sre usta nezaretinde altrlarak ie altrlmaldr. iye, alt makine ve kulland malzemelerin zellikleri, ortaya kabilecek tehlikeler retilmeli ve bu tehlikelerden korunma yntemleri anlatlmaldr. Unutulmamaldr ki, i kazalarnn en nemli sebeplerinden biri bilgi eksikliidir.

    DersinieriiModlBa

  • *MODL:2 GVENL HUKUKUA- Gvenlii MevzuatB- Kazalarnda Mesuliyet ve Yaplacak Hukuki lemler(Gitmek istediiniz baln zerine tklayn)Dersinierii

  • *A- GVENL MEVZUATIDersinieriiModlBa

  • *KanunlarTrkiye Cumhuriyeti Anayasas (1982).506 Sayl Sosyal Sigortalar Kanunu (1992).4857 Sayl Kanunu (2003).4841 Sayl alma Bakanlnn Kurulu ve grevleri hakknda kanun (1946).1593 Sayl Umum Hfzshha Kanunu (1972).1580 Sayl Belediyeler Kanunu (1930).3308 Sayl raklk ve Mesleki Eitim Kanunu (1986).

    DersinieriiModlBa

  • *Tzklerlgili tzklerin bazlar unlardr:Ar ve tehlikeli iler tz, Fazla alma tz, sreleri tz,i sal ve i gvenlii tz,Bedensel engellilerin istihdam hakknda tzk,Gebe veya emzikli kadnlarn altrlma artlarna dair tzk.

    DersinieriiModlBa

  • *Ynetmeliklerlgili ynetmeliklerin bazlar unlardr:Yllk cretli izin ynetmelii,Engelli indiriminden yararlanacak hizmet erbabnn sakatlk derecelerinin tespit ekli ile uygulanmas hakknda ynetmelik,yerlerinde zrl ve eski hkml altrlmasna ilikin tebli,zrl ve eski hkmllerin istihdam ile ilgili tebli.

    DersinieriiModlBa

  • * Gvenlii le lgili KurulularKanunlar, ii sal ve i gvenlii ile ilgili almalar, alma ve Sosyal Gvenlik Bakanlna bal aadaki kurumlara vermitir: Sal ve Gvenlii Genel Mdrl,alma Genel Mdrl,Sosyal Gvenlik Kurumu (SGK).

    ModlBaDersinierii

  • *B- KAZALARINDA MESULYET VE YAPILACAK HUKUK LEMLERDersinieriiModlBa

  • *alma ve Sosyal Gvenlik Bakanl verilerine gre, 2008 ylnda lkemizde; 72.963 i kazas meydana gelmi ve bunlardan 866 tanesi lmle sonulanmtr.

    DersinieriiModlBa

  • *Devletin Mesuliyeti Nelerdir?yerlerine ait i sal ve gvenlii bakmndan gerekli artlar ve standartlar mevzuat eklinde belirlemek.Sorunlarn bilimsel yoldan zmlenmesine zemin hazrlamak. gvenlii ile ilgili kanun ve ynetmeliklerin uygulanp uygulanmadn denetlemek.yerlerini belirli zamanlarda denetleyerek, gvensiz davran ve artlar ortadan kaldrmak.

    DersinieriiModlBa

  • *verenin Mesuliyeti Nelerdir?yerini, i gvenlii ile ilgili kanun, ynetmelik ve tzklere uygun hale getirmek.alanlarn i gvenlii ile ilgili kurallara uyup uymadklarn takip etmek. ve iyeri gvenlii konusunda gerekli eitimi salamak.alanlar kazalarn nlenmesi asndan motive etmek.

    DersinieriiModlBa

  • *lkemizde, i kazalarnn yaklak % 20si iveren ve ynetim hatasndan meydana gelmektedir.DersinieriiModlBa

  • *inin Mesuliyeti Nelerdir? gvenlii ile ilgili kurallar ve uyarlar dikkate alarak almak.Bilgisi ve alma alan dnda olan ilere mdahale etmemek. disiplini ve ciddiyeti konusunda gerekli hassasiyeti gstermek.

    DersinieriiModlBa

  • *lkemizde, i kazalarnn yaklak olarak % 80i alanlarn hatasndan ve i gvenlii kurallarna uyulmamasndan meydana gelmektedir.

    DersinieriiModlBa

  • *Sendikalarn Mesuliyeti Nelerdir?alanlara ynelik, eitecek konferanslar, seminerler ve film gsterileri yapmal, eitici kitap, bror ve afiler hazrlanmal.letmelerde, ii sal ve i gvenlii kurullarnn kurulup iletilmesini salamal. gvenlii ile ilgili kanun, tzk ve ynetmeliklerin ve dier talimatlarn getirdii sorumluluklar bilmeli ve yerine getirmelidir.letmelerin, iyeri gvenlik kurullarnn ald kararlara uyup uymadklarn denetlemelidir.

    DersinieriiModlBa

  • * Kazalarnda Hukuki lemler Kazasnn BildirilmesiTC Emekli Sand eski sigortallar; i kazas geirmeleri halinde; bunlar altran iveren tarafndan kazann olduu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine veya kendi mevzuatna gre yetkili mercilere derhal ve Sosyal Gvenlik Kurumu'na da en ge kazadan sonraki i gn iinde,DersinieriiModlBa

  • *SSK eski sigortallar i kazas geirmeleri halinde; iverenleri tarafndan kazann olduu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Gvenlik Kurumu'na da i gn iinde,Ba-Kur eski sigortallar; Sosyal Gvenlik Kurumu'na kendisi, yaknlar veya hak sahipleri tarafndan bir ay gememek artyla rahatszlnn bildirimine engel olmad gnden sonraki i gn iinde bildirilmelidir. (Bildirim yapmaya engel durumlarn hekim raporu ile belgelemeleri arttr).

    DersinieriiModlBa

  • * Kazas RaporlarHukuki problemlerin zm, tekrarnn nlenmesi iin alnmas gereken tedbirler ile yaralanmann derecesinin tespiti iin dzenlenir. yerlerinde genellikle hazr, basl olarak bulundurulur.Btn i kazalarnda mutlaka kaza raporu dzenlenmelidir.

    DersinieriiModlBa

  • *DersinieriiModlBa

    ******Dnya Salk rgt tarafndan; alanlarn fiziksel, ruhsal ve sosyal bakmdan tam iyilik halinin devam, i koullar ve kullanlan zararl maddeler nedeniyle alanlarn salna gelebilecek zararlarn nlenmesi, iinin psikolojik ve fizyolojik zelliklerine uygun ilerde altrlmas gerekir eklinde tanmlanmtr.

    *lkemizde her 6 dakikada bir i kazas olmakta, her 6 saatte de bir iimiz hayatn kaybetmektedir. Bu evlerinden kan ve ocuklarnn geimlerini salamak iin almaya giden 4 iimizin akamlar evlerine dnememeleri anlamna gelmektedir. statistikler her 2,5 saatte 1 iinin i gremez hale geldiini aklamaktadr..Bu ok ac bir durumdur. Kazalar istatistiklerinde Avrupa'da ilk sray , dnyada ise 3. sray almaktayz.. Hayatlarmz bu kadar ucuz olmamal.. *Dier i kazas tanmlar yledir:1-Gvensiz davran ve artlardan doan, bir fonksiyon ya da faaliyeti kesintiye uratan (aksatan) nceden planlanmam olaydr.2-Toplumla ilgili bir dzenleme iinde; a)nceden planmayan, bilinmeyen veya kontrol dna kan, b)evresine zarar verebilecek nitelikte bulunan olaya kaza denir.3-nsanlarn istei dnda, ani bir kuvvet sonucu, fiziki veya zihni hasara neden olan olaydr. (Dnya Salk Tekilatnn kaza tanm)Yukardaki tanmdaki ortak noktalar tespit edildiinde bir olayn i kazas saylabilmesi iin;a)Planlanmam olmas,b)Ani bir kuvvet sonucu meydana gelmesi ve kontrol dna kmas,c)Zarar verebilecek zellie sahip olmasdr.***GVENSZ HAREKETLER1. Sorumsuz biimde grev verilmeden ya da uyarlara aldrmadan gvensiz almak,2. Tehlikeli hzda alma ya da alet kullanma,3. Gvenlik donanmn kullanlmaz duruma sokma,4. Tehlikeli cihazlar kullanmak ya da donanm gvensiz biimde ynetmek,5. Gvensiz ykleme, istif, kartrma, yerleme vb. davranlar,6. Gvensiz durum ya da durular,7. Hareketli ya da tehlikeli yerlerde almak,8. armak,kzgnlk, suistimal, irkilme gibi davranlar,9. Gvenlii nemsememek ya da kiisel koruyucu malzemeyi kullanmamaktr.GVENSZ ARTLAR1. yerinde kt koruyucu yaplm olmas,2. Koruyucunun hi yaplmam olmas,3. Kusurlu, przl, sivri, kaygan, eskimi, atlak aletler,4. Gvensiz yaplm makine, alet, tesis ve benzerleri,5. Gvensiz dzen, yetersiz bakm, tkanklklar, kapanm geitler,6. Yetersiz aydnlatma, gz kamatran k kaynaklar,7. Gvenli i elbisesi ya da gzlk, eldiven ve maske vermemek, yorucu yksek topuk ve benzeri eyler,8. Yetersiz havalandrma, evre, hava kaynaklar vb.9. Gvensiz yntemler v e mekanik, kimyev, elektriksel, nkleer koullar.SONU OLARAK KAZALARI:% 2 nlenemez,% 98 nlenebilir,% 50 kolaylkla nlenebilir.*******Trkiye 1932 de Uluslararas alma rgtne katlmtr. (ILO)Trkiye Cumhuriyeti, 9 Haziran 1949 tarih ve 5062 sayl Kanunla Dnya Salk rgt Anayasasn onaylayarak WHO ya resmen ye olmutur.

    **Dilaver paa nizamnamesi Ereli de alan kmr isilerinin alma koullarn dzeltmek, iverenin isi zerindeki haksiz basksn ortadan kaldrmak iin 1865 ylnda yrrle konulmu dzenlemedir.Aslnda sunu zellikle eklemek gerekir. Nizamname ile isi haklar iyiletirilmitir ancak asl maksat isi halkn iyiletirmekten ok o dnemdeki isi azlna are bulmaktr. Koullar iyiletirilerek milletin tarla yerine madende almas istenmitir."http://tr.wikipedia.org/" adresinden alnd.

    Maadin Nizamnamesi:2 subat 1869 tarihli nizamname. buna gore maden islerinde angarya kaldirilmis, iskazalarini onleyici tedbirler alinmasi ongorulmus. kaza ve hastalik hallerinde eczaci ve hekim bulundurulmasi, olum halinde tazminat verilmesi gibi esaslar konulmus. dilaver paa nizamnamesi'nin sadece zonguldak ve evresindeki kmr havzalarn iine almasndan tr imparatorluk apndaki tm kmr madenlerini kapsamas amacyla karlm nizamnamedir.*Cumhuriyet Dnemi Cumhuriyetin ilk yllarnda hafif sanayi denilen gda, dokuma, dericilik gibi alanlarda younlam bir sanayi bulunmaktadr. Bu sanayi yapsnda kk iletmeler byk ounluu oluturmaktadr. Cumhuriyetin ilk yllarndan balayarak lke sanayinin gelitirilmesine ynelik bir ok yatrm gerekletirilmitir. zellikle 1963 ylndan itibaren be yllk kalknma planlar yrrle konarak uzun dnemli hedef ve stratejiler belirlenmitir. Bu dnemde sanayinin gayri safi milli hasladaki pay giderek artm; birinci be yllk planda % 17,5, ikincide % 20,5 ve nde ise % 22,5 olmutur. Cumhuriyetin ilk yllarndan balayarak kamu yatrmlar ile gelikin sanayileme srecine giren lkemizde son yllarda kamu yatrmlar azalm, zelletirme politikalar yrrle konmu ve zel kesim yatrmlar arlk kazanmtr. Sanayilemede salanan gelimelerin yaratt sorunlarn giderilmesi amacyla Cumhuriyet dneminde ii sal ve i gvenlii ile ilgili pek ok yasa, tzk, ynetmelik karlmtr. Cumhuriyetin ilanndan sonra ilk yasal dzenleme 2 Ocak 1924 tarih ve 394 sayl Hafta Tatili Yasas olmutur. Bu yasa Cumhuriyet dneminde ii sal ve i gvenlii konusundaki ilk olumlu dzenlemelerden birisidir. 1926 ylnda yrrle giren Borlar Yasas'nn 332.nci maddesi iverenin i kazalar ve meslek hastalklarndan doan hukuki sorumluluunu getirmitir. Hizmet akdi ve iin dzenlenmesi ile ilgili yeni hkmler getiren bu yasa sosyal gvenlikle ilgili herhangi bir zorunluluk getirmemekle birlikle i kazas ve hastalk hallerinde ii yararna baz hkmler iermektedir. lkemizde i yasann bulunmamas nedeniyle ii sal ve i gvenlii ile ilgili hkmler tayan Umumi Hfzshha Yasas ve Belediyeler Yasas 1930 ylnda yrrle konulmutur. 1580 sayl Belediyeler Yasas'na gre iyerlerinin ii sal ve i gvenlii ynnden baz alardan denetlenmesi grevi belediyelere verilmitir. Bu yasann 15.nci maddesinin 38 ve 76.nc fkralar ile belediyeler genel olarak endstriyel kurulu ve fabrikalarn elektrik tesisatnn, makine ve motor dzenlerinin, kazan, ocak ve bacalarn gerek ilk nce gerekse sonradan srekli olarak teknik muayenelerini yapmak; evre toplumunun salk, huzur ve mallar zerine zararl etkisi olup olmadn incelemek, zararlarn nlemek, iyerlerinin ve ii kamplarnn salk denetimlerini yapmaktan sorumlu tutulmulardr. Yine 1930 ylnda yrrle giren 1593 sayl Umumi Hfzshha Yasas'nn 7.nci ksm ii sal ve i gvenlii ynnden bugn bile ok nemli olan hkmler getirmitir. yerlerine salk hizmetinin gtrlmesi gr bu yasa ile balamtr. Yasann 173-178 maddeleri ile endstriyel kurulularda, ocuk ve kadnlarn altrlma koullar, iiler iin gece hizmetleri, gebe kadnlarn doumdan nce ve sonra altrlma koullar, iyerlerindeki ii yasa konular hkme balanmtr. Yasann 179.ncu maddesi iilerin iyerinde altrldklar srece salk ve gvenliklerinin korunmas amacyla tzkler karlmasn ngrmtr. 180.nci maddesi ise iyerlerine salk hizmeti gtrecek i yeri hekiminin altrlmasna ve dier revir, hastane gibi kurululara ilikin dzenlemeleri iermektedir. Daha sonra 1936 ylnda yrrle giren ve alma yaamnn birok sorunlarn kapsayan 3008 sayl Yasas ile lkemizde ilk kez ii sal ve i gvenlii konusunda ayrntl ve sistemli bir dzenlemeye gidilmitir. 3008 sayl Yasas 8 Haziran 1936 tarihinde kabul edilmi, 16 Haziran 1937 tarihinde yrrle girmi ve 1967 ylna kadar uygulamada kalmtr. Bu yasa ile sosyal gvenlik asndan yeni bir anlay getirilmitir. Bu yasa hkmlerine gre 1 yl iinde karlmas ngrlen sosyal sigortalar sisteminin kurulmaya balanmas ancak, 1945 ylnda olmutur. 2.nci Dnya Sava, btn lkelerin olduu gibi lkemizin de ekonomisini sarsm, sava ncesine kyasla byk kitlelerin yaam dzeylerinde gerilemeler olmutur. Bu nedenle bir gvenlik sistemine her zamandan daha fazla gereksinim duyulmaya balanmtr. Sava sonrasnn sosyal politika anlaylar lkemize de yansm, i kazalar meslek hastalklar ve analk sigortalar kurulmutur. 28 Ocak 1946 tarih 4841 sayl alma Bakanl kurulu yasasnn birinci maddesi ile Bakanln grevleri arasnda sosyal gvenlikte yer almtr. Mevzuatmza sosyal gvenlik ilk kez bu yasa ile girmitir. i sal ve i gvenliine ynelik almalarn tek elden yrtlmesi amacyla alma Bakanlnn kurulmas sonrasnda bu grev i Sal Genel Mdrl'ne verilmitir. Bunun sonucunda 81 sayl Uluslararas alma Szlemesinin 9.uncu maddesinin onanmasna dair 5690 sayl Yasa 13 Aralk 1950 tarihinde yrrle girmitir. Bu yasa gerei olarak iyerlerinin ii sal ve i gvenlii ynnden denetimini yapmak, alma yaamn dzene koymak, yol gsterici uyarlarda bulunmak zere hekim, kimyager ve mhendis gibi teknik elemanlarn grevlendirilmesi ile ilgili 174 sayl Yasa karlmtr. Ad geen yasann onayndan sonra ilk kez 12 Ocak 1963 tarihinde stanbul ve sonrasnda Ankara, Zonguldak, zmir illerinde Gvenlii Mfettileri Grup Bakanlklar kurulmutur. Daha sonra Bursa, Adana, Erzurum gibi illerde de kurulan ve saylar artrlan Grup Bakanlklar ile iyerlerinin ii sal ve i gvenlii ynnden denetimi almalar younlatrlmtr.

    *****VEREN AISINDAN NEMyerinde iilerden birinin kazaya uramas ii iin olduu kadar iveren asndan da byk nem tamaktadr. kazas iin akn durdurarak retim temposunu yavalatmakta, retim ve verimlilik kaybna neden olmaktadr. alma ortamnn iyiletirilerek i gvenliinin salanmas, iin akn durduran insan, makine, malzeme, rn ve zaman kaybna neden olan koullarn ortadan kalkmasn ya da minimize edilmesini getirecek, yksek verimlilik ve etkinlik salayacaktr. gvenliine ynelik abalar ayn zamanda maliyetlerin dmesini ve rn dzeyinde art da beraberinde getirecektir. Baka bir deyile i kazalarnn nlenmesi ikincil ya da yan bir etki olarak iyerinde verimlilik ve retim artna yol amaktadr

    **i Asndan kazalarnn sonularndan en nemlisi tartmasz alan insann yaamn yitirmesidir. Kukusuz insan yaamnn deerini lmek ve maliyetini deerlendirmek olanakl deildir. kazalarnn ii asndan maliyetinin nemi ak olarak ortaya kmakta ve en byk bedeli ii demektedir. kazas sonucu yaamn yitiren iinin ailesi maddi ve manevi ykma uramaktadr. kazasnda yaamn yitiren iinin ailesi, kaybettiklerinin acsn ekerken dier yandan da gelirinin azalmas veya t mden bitmesi nedeniyle geim sorunlar ile kar karya kalmaktadr. kazasna urayan ii sosyal gvenlikten soksun ise bu durumda ailesi herhangi bir denek de alamamaktadr. kazasna urayan ii yaamn yitirmese bile beden ve ruh salnda nemli kayplar oluabilmektedir. kazas sonucu alamayacak durumda sakat kalan veya alma gc azalan iiyi bu kez baka nemli sorun olan isizlik beklemektedir. kazasna urayan ii eer sosyal gvenlik kapsamnda ise geici yada srekli i gremezlik denei almaya hak kazanmaktadr. Ancak, srekli i gremez duruma dtnde gelir yaratma yetenei azalacak, rehabilitasyon sonras daha dk gelir getiren bir ite almak zorunda kalacaktr. kazasna urayan ii sosyal gvenlik kapsamnda deilse yada i kazas lmle sonulanmsa yukardaki olaslk da ortadan kalkmaktadr. lkemizde alanlarn ancak yzde otuz beinin sosyal sigortalar kapsamnda olduu ve lmle sonulanan i kazalarnn byk oranlara ulat dnldnde konunun nemi ve i kazalarnn ii asndan maliyetinin boyutlar daha iyi kavranacaktr.

    yeri Asndan kazalar neden olduklar ac ve izdraplarn yan sra makine, malzeme, rn kayplarna da neden olmakta ve verimlilii drmektedir. Uluslararas kurulularca yaplan aratrmalar i gvenlii ile i gc verimlilii arasnda karlkl etkileim olduunu, salk ve gvenli iyerlerinde verimliliin arttn ortaya koymutur. kazalarnn nlenerek i gvenliinin salanmas, ikinci yada yan etki olarak iyerinde verimlilik ve retim artna da yol amaktadr. kazalar iin akn durdurarak retim kesintiye uramasna neden olmaktadr. Uluslararas alma rgt (ILO) aratrmalarnda retimde kullanlan makine ve tezgahlarda koruma sistemlerinin gelitirilerek i gvenliinin salanmas sonucu nemli lde retim art saland saptanmtr. kazalar nedeniyle retim aralarnda ve i gcnde uranlan kayplar retim maliyetlerini de olumsuz ynde etkilemektedir. kazalar verimlilik ve retim etkinlii zerindeki kayplarn yansra makine, ara, gere ile hammadde, malzeme ve rn kayplarna en nemlisi ise i gc kayplarna neden olmaktadr. kazalar sonucu retimin durmas, gerekli yeniden dzenleme ve onarm almalar da dier kayplar oluturmaktadr. Ayrca i kazalarnn iiler zerindeki etkisi ile i yavalamakta, yaralanan iiye yardmc olan iiler ve gzlemci personel ile olay izleyen iiler ve st dzey yneticilerinin zaman ve i gc kayplar ortaya kmaktadr. kazalar sonucu iilerin moral bozukluu ve ekingenlii artmakta bu da retimde niteliksel ve niceliksel dmelere neden olmaktadr. Yine i kazasna urayan iinin yerine yenisinin bulunup yerletirilmesi, eitilmesi ve gerekli niteliklerin kazandrlmas iletmeye ek maliyetler yklemektedir.

    *******i Asndan kazalarnn sonularndan en nemlisi tartmasz alan insann yaamn yitirmesidir. Kukusuz insan yaamnn deerini lmek ve maliyetini deerlendirmek olanakl deildir. kazalarnn ii asndan maliyetinin nemi ak olarak ortaya kmakta ve en byk bedeli ii demektedir. kazas sonucu yaamn yitiren iinin ailesi maddi ve manevi ykma uramaktadr. kazasnda yaamn yitiren iinin ailesi, kaybettiklerinin acsn ekerken dier yandan da gelirinin azalmas veya t mden bitmesi nedeniyle geim sorunlar ile kar karya kalmaktadr. kazasna urayan ii sosyal gvenlikten soksun ise bu durumda ailesi herhangi bir denek de alamamaktadr. kazasna urayan ii yaamn yitirmese bile beden ve ruh salnda nemli kayplar oluabilmektedir. kazas sonucu alamayacak durumda sakat kalan veya alma gc azalan iiyi bu kez baka nemli sorun olan isizlik beklemektedir. kazasna urayan ii eer sosyal gvenlik kapsamnda ise geici yada srekli i gremezlik denei almaya hak kazanmaktadr. Ancak, srekli i gremez duruma dtnde gelir yaratma yetenei azalacak, rehabilitasyon sonras daha dk gelir getiren bir ite almak zorunda kalacaktr. kazasna urayan ii sosyal gvenlik kapsamnda deilse yada i kazas lmle sonulanmsa yukardaki olaslk da ortadan kalkmaktadr. lkemizde alanlarn ancak yzde otuz beinin sosyal sigortalar kapsamnda olduu ve lmle sonulanan i kazalarnn byk oranlara ulat dnldnde konunun nemi ve i kazalarnn ii asndan maliyetinin boyutlar daha iyi kavranacaktr.

    ****Mikroorganizmalar: gzle grlemeyecek kadar kk olan ama insanlar hasta eden canllardr.Vektrler: insanlar hasta edici mikroorganizmalar tayan sivrisinek, sinek, bcek gibi canllardr.

    ***Tahri edici kimyasal maddeler gz iin en byk tehlikeyi tekil eder. Bir damlas dahi gz kr edebilir. Bu yzden bu tr tehlikelerin tehdidi altndaki yangn yerlerinde; gzleri korumak iin maske, elleri ve ayaklar korumak iin lastik veya plastik eldiven ve izme kullanlmal, deri eldiven ve ayakkab kullanlmamaldr. nk deri tahri edici maddeyi iine ekeceinden ok tehlikelidir. zel durumlarda plastik veya zel kaplanm komple elbiseler kullanlmal ve koruyucu elbisenin pantolon paasnn izmenin zerine tamasna dikkat edilmelidir.**Bu maddeler, havadan ar gazlar olup yzeyde birikirler. Ancak gaz olduklar iin kalclklar yoktur.

    ******Ta kmr katranndan elde edilir. Renksiz, kendine zg kokusu olan uucu bir sv olup, parlayc ve yancdr.*Kaynak: Gvenlii (Abdullah GRKEM)*Mukz bezler; hcrenin byk ksmnda yapkan musin maddesi bulunur. Salg kvaml, kaygan ve yapkandr. Salglarna mukus denir. Mukus, bulunduu epitelin st yzeyini korumaya yardmc olur. Hcrelerin ekirdekleri, yasslamtr ve bazal ksmda bulunur. Mukz bez hcreleri, metakromazi zellii gsterirler. ok hcreli ilkel hayvanlarn ve bitkilerin ounda mukz hcreler bulunur. Islak ve nemli yerlerde bulunan kayganlk bundan kaynaklanr. Goblet hcreleri, enealt ve dilalt tkrk bezleri , dii reme kanal ve yemek borusu bu tip beze rnektir.

    *******Nevrotik: kiisel anlamda sorunlar olan ve bunu da evresine yanstmaktan kanmayan kii.

    **Desibel: Ses iddetini gsteren birimin onda biridir. Kulan ses iddeti bakmndan snrlar arasndaki fark olduka byk olduundan, aritmetik ses iddetinden ziyade pratikte logartimik eel yani desibel kullanlmaktadr. Desibel "db" ile gsterilir. Desibel ad telefonun mucidi olan Alexander Graham Bell' in isminden kaynaklanmtr. Desi onda bir demektir, bel de BELL soyadndan gelir.

    ****************************Kas, vcutta bulunan, gelimekte olan asl hcreciklerin mezodermal tabakalarndan oluan, bzlebilen bir dokudur. Vcuttaki grevi g oluumu ve d veya i (organlar aras) hareket salamaktr.Kas hareketlerinin byk ounluu bilin dnda gerekleir ve yaam iin gerekli fonksiyonlarn gereklemesi iin byk nem tamaktadr (kalbin kaslarak kan pompalamas gibi). Gnll kas hareketleri vcdun hareket etmesi iin kullanlr.Kaslar, izgili, dz ve kalp kas olmak zere e ayrlr. izgili kaslar, isteimiz dorultusunda alan kaslardr. Dz kaslar isteimiz dnda alr. Kalp kas da bir izgili kas olmasna ramen, isteimiz dnda alt iin, kalp kas ad verilmitir. Kaslarn faydalar unlardr.1 iskeletle birlikte vcudumuza ekil verir. 2 kemiklere destek grevi yapar. 3 iskeleti oluturan kemik ve eklemleri hareket ettirir. 4 bu hareketlilik vcudumuzun hareketini salar

    Kas Sistemi skeletin zerini sararak vcuda ekil veren, kaslp geveme zelliiyle hareketi salayan yapya kas denir. Kaslar oluturan ipliksi yaplara kas lifi denir. ok sayda kas lifi birleerek kas demeti denen kaln iplikleri oluturur. izgili kaslarn kemiklere tutunmasn salayan yaplara kas kirii ya da tendon ad verilir.Kaslarn almas Kaslan bir kas; ksalr, sertleir ve ier. Geveyen bir kas ise uzar, yumuar ve incelir. skelet kaslar ounlukla kirilerle (tendon) farkl iki kemie balandndan kaslarn kaslp gevemesi, eklemlerde hareket meydana getirir. Kaslar, beyinden gelen sinir uyarlarn alarak kaslr. Kaslma esnasnda ok enerji harcanr. nsanda hareket; sinir, iskelet, kas ve eklem sisteminin birlikte almasyla gerekleir.

    **pH Nedir?Bir maddenin asit veya alkali deerini anlamak iin kullandmz lye pH (potansiyel hidrojen) denir. Maddenin iindeki asit nitelikli hidrojen iyonlarnn younluuna gre lm yaplr. pH cetveli 0 - 14 arasdr. 0 ar asit, 14 de ar alkali demektir. 7 pH derecesi ise ne asit ne alkali yani maddenin ntr olduunu gsterir.

    Bedenimizin bizi koruma abasModern yaamda srekli asit oluturan etkilere maruz kalrz. Metabolizmannkendisi asit oluturur. evremizdeki kirlilik ve kimyasallar da bedenimizde asit oluumunu artrr. yi bir pH dengesi yakalayn ve iyi hissedin Organlarmzn pH dereceleri kk farkllklar gsterse de bedenimiz iin ideal ortam hafif alkali olandr. Kan doru bir pH derecesinde tutmak bedenimizin en nemli grevidir. Ufak sapmalarn bile salmz zerinde byk etkileri olur*Solunum Sistemi:Canllk faaliyetlerinin gereklemesi iin enerji gerekir. Hcrelerimizde mitekondrilerde besinlerin oksijenle yaklmasyla su, karbondioksit ve enerji aa kar. Canllarn byk bir blm hayatn devam ettirebilmek iin hcrelere oksijen iletmek ve hcrelerde oluan karbon dioksiti de darya atmak zorundadr. Bu olaya solunum, bunu gerekletiren sisteme de solunum sistemi denir. Solunum Sisteminin Grevleri 1. Atmosferde bulunan oksijen gazn dolam sistemine aktarr. 2. Hcre ii solunumu sonucu oluan atk maddeler (karbondioksit, su buhar) dolam yoluyla akciere tanr. Bu atk maddeleri vcuttan uzaklatrr. Solunum Organlar a. Burun: nsanda solunum sistemi burunla balar. Burnun yapsnda kllar, mukuslu yzey ve yzeye yakn klcal damarlar bulunur. Bu yaplar, solunum esnasnda alnan havann, mikrop ve tozlarnn tutulmasn, snmasn ve nemlendirilmesini salar. b. Yutak: Az ve burun boluunun birletii yerdir. Alnan havann soluk borusuna, besinlerinde yemek borusuna gemesini salar. c. Grtlak: Yutaktan gelen havay solukborusuna ileten organdr. Kkrdaktan yaplmtr. Ses telleri grtlakta bulunur. d. Soluk Borusu: Yutak ile akcier arasnda bulunur. Kkrdak halkal yapdadr. Akciere hava iletimini salar. Soluk borusunun iinde titrek tyl epitel doku bulunur. Ayrca soluk borusunun ii kaygan ve yapkan sv ile kapldr. Bu madde toz ve mikroplar tutar. e. Akcier: sa ve solda birer adet bulunur. Soluk borusu akcierlere gelince bron ad verilen iki kola ayrlr. Her bir kol ise yan kollara ayrlr. Her bir yan kola bronuk denir. Bronuklarn ucunda iebilen hava kesecikleri vardr. Hava keseciklerinin ucunda ise alveol denilen blmler bulunur. Oksijen ve karbondioksit deiimi alveollerle klcal damarlar arsnda gerekleir.

    Kaynak: http://fenbilimci.blogspot.com/2008/09/solunum-sistemi.html****KANAMALARDA LK YARDIM eitli nedenlerle kann damar dna kmasna kanama denir. Yetikin bir kimsede 5-6 kg. kan vardr. 1-1,5 kg. kan kaybeden bir insann hayat tehlikeye girer. O HALDE KANAMALARI HEMEN DURDURMAK GEREKR. Kanamalar kann akt yere gre i ve d kanama olmak zere ikiye ayrabiliriz. 1. kanamalar organlardaki dokular besleyen kan damarlarnn yrtlmas veya zedelenmesi sonucu kann damarlardan vcut boluklarna akmasnda denir. kanamalar kiiyi lme gtrebilir.Bulgular;-Baygnlk hali, ba dnmesi, -Yzde, dudaklarda ve parmak ularnda solukluk, -Huzursuzluk, -Derinin nemli ve soukluu, -Susama hissi, -Hzl ve zayf nabz, nabzn glkle hissedilmesi, -Hzl solunum, -Hava al hissetmesi (Sanki hava alamyormu gibi bir hisse kaplmas),-Bilincin azalmas ve en sonunda bilincin kaybolmas.Yaplacak ilk yardm-Yaral srt st yatrlr. -Ba yana evrilir. -oka kar tedbir alnr. -Azdan yiyecek-iecek verilmez.-Sarsmadan ambulans veya sedye ile hastaneye gtrlr.2. D KanamalarKann damardan vcut dna kmasna d kanama denir. D kanama genellikle yaralanmalar sonucu olur ve atardamar, toplardamar, klcal damar kanamalar eklinde grlr. D Kanamalar Durdurucu Yntemlera. Parmakla Basn YapmaYara ufak ve kanama az ise; Yara zerine temiz bir bez ya da pansumanla BASTIRINIZ.b.Basnl Pansuman (Tampon)Yara iindeki yabanc cisimleri karmadan yara zerine temiz bir pansuman koyduktan sonra kravat, earp veya varsa sarg bezi ile skca SARINIZ. c. Kanayan Yerin Yksekte TutulmasYaral veya kanayan ksmn kalp seviyesi zerine ykseltilmesi ile kanama olduka azalr hatta durulabilir. d. Damar zerine Basn Yaplacak Tazyik Noktalarakak blgesi: Kulak nne parmanzla bastrnz. Yz blgesi: Kanamann olduu taraf alt ene kemiinin orta ksmna parmanzla bastrnz.Ba ve yzn bir blgesinde: -nce yaralnn arkasna geiniz. -Hastann ban kanayan yana doru einiz. -Drt parmakla alt ene kesinin hemen altna (kanayan tarafta) boyuna BASTIRINIZ. Kol blgesinde (Omuz ve st kol): -Yaralnn nne durunuz. -Ban kanayan tarafa doru einiz. -Ba parmanzla o taraf kprck kemiinin te bir i ksmnn arka ve alt tarafna doru BASTIRINIZ.Bacak blgesinde: -Yaraly srt st ve dz yatrnz. -Kanayan tarafta yer alnz.-Kask kvrmnn te bir ksmndan geen atardamar sktracak bir kuvvetle bastrnz.-Kalp seviyesinin yukarsna kaldrnz. e. Boucu Sarglama (Turnike)Boucu sarglama; kol ve bacaklardaki byk kanamalarda atardamar, deri ile kemik arasna sktrarak kanamay durdurma yntemidir. Tek kemikler zerine uygulanr. (Kolda paz, bacakta uyluk kemiine uygulanr). Uygulamada dar sarg, kravat, kemer, earp, mendil, ince lastik vb. malzeme kullanlabilir. Kesinlikle tel, kablo, zincir v.b. kullanlmamaldr.Turnike uygulamas sonucu meydana gelen doku harabiyeti ve bunun ortaya kard istenmeyen etkiler nedeniyle gnmzde turnike uygulanmamaktadr. Ancak, aada belirtilen zel durumlarda baka bir ey yaplamyorsa turnike uygulanr.-ok sayda ciddi yaralnn bulundugu bir ortamda tek ilk yardmc varsa, kanamay durdurmak ve daha sonra dier yarallar ile ilgilenmek gerekiyorsa-Yaralnn g koullarda bir yere tanmas gerekiyorsa (rnegin, engebeli bir arazi geilecekse), tama srasnda kanamay durdurmak amacyla-Uzuv kopmas varsa ve kanama yerine en yakn atar damara bask uygulamas yetersiz kalmsa hasta/yaralya turnike uygulanabilir.f. Boucu Sarglama Uygulanmas-Boucu sarglama uygulanacak yer tespit edilir.-Boucu sarglama malzemesi skca 2-3 kez sarlr ve balanr. -Sktrma ubuu (turnike aac) yerletirilir tekrar balanr.-Kan duruncaya kadar sktrma ubuu dndrlr, kan durunca ubuk sabitletirilir. -Boucu sarg balandktan sonra uygulama zaman bir kada kaydedilir ve grlecek ekilde vcuda aslr. -Her 20 dakikada bir 5-10 saniye boucu sarg gevetilir.-Turnike bir saatten fazla uygulanmamal ayet uzun kalacaksa gevetme aralklar sklatrlmaldr. -Kol ve bacak kopmalar varsa, temiz bir poet iine konulan kopan uzuv buz ve su bulunan ikinci bir poetin iine konularak kazazede ile birlikte tam teekkll bir hastahaneye gtrlmelidir.

    ****YANIK NEDR?Is, n, elektrik veya kimyasal maddelere maruz kalma sonucunda deri ve derialt dokularda meydana gelen bir eit yaralanmadr. Yanklarn deerlendirilmesi : yanklarn iddetini 5 ETKEN belirler. 1-Derinlik 1. derece yanklar: Derinin sadece en st tabakasnn zedelendii yanklardr.Kzarklk, gerginlik ve ar grlr. rnek: gne yanklar. 2. derece yanklar: Derinin st ve deien oranlarda alt ksmnn etkilendii yanklardr. Kzarklk, gerginlik, ar ve su toplanmas (bl) ile karakterizedir. 3. derece yanklar: Tm deriyi kapsayan; derialt dokularna, derin dokulara ve hatta kemiklere kadar ulaan yanklardr. Deri kuru kay gibi olabilir veya renk deiiklii grlebilir (kmr gibi, beyaz veya kahverengi olabilir ). iddetli yanklarda, yzeysel sinir ular ve kan damarlar zedeleneceinden yank alanda his kayb olabilir, buna karn evredeki daha az yanm olan doku ar arl olabilir. 2- Yzey miktar : Dokuzlar kural ile belirlenir. 3- Kritik alanlarn yanmas : Eller ayaklar, yz ve cinsel organlar. 4- Hastann ya : ok gen veya ok yal olma.5- Hastann genel salk durumu : Dier yaralanmalar veya hastalklar (diabet, kalp, kronik bbrek hastal vb gibi).

    KMYASAL YANIKLARKuvvetli asit veya bazlarla meydana gelir. ounlukla endstri, laboratuar veya fabrikalarda grlr. Sadece kimyasal maddeler deil onlarn oluturduu gazlar ve buharlar da kimyasal yanklara (zellikle solunum yolunda) neden olurlar. Bu gibi i yerlerinde normalde gerekli nlemlerin alnm, kiilerin eitilmi olmas gerekir. Bu kiilerin ynlendirmeleri ile yardmc olunmas, ilk yardmcnn kendisini korumas asndan nemlidir. lkyardm: Kendinizi korumay sakn ihmal etmeyin. Hastann kimyasal madde ile temas kesilmelidir. Kimyasal madde;KURU (TOZ) ise: Toz kimyasal madde, nce bir fra veya kuru bezle (en dorusu elektrik sprgesi ile) iyice vcuttan uzaklatrlr, ondan sonra bol akan su ile ykanr. ncelikle fralamann nedeni: toz halindeki kimyasal madde su ile karlatnda aktive olarak ciddi yanklara yol amaktadr. SIVI ise: Hemen etkilenen blgedeki giysiler karlr ve etkilenen alan basnl su ile en az 10 dakika (ar dinene kadar) ykanr. Ak yank yaras olumusa, hemen steril gazl bezle kapatlp hastaneye gtrlr.ELEKTRK YANIKLARIElektrik yanklar, dk veya yksek voltajl akmla temas sonucu meydana gelir : 0.9 - 1 mA etkisizdir 1 -10 mA hafif etkilenme/ar 10 -30 mA kol ve/veya bacakta kuvvet azalmas 30 -75 mA solunum durmas 75mA - 4 A kalp ritminde bozulma veya kalp durmas 4 A ve st, kalp durmas ve lm nedeni olabilir. Ev aletleri yeterince ciddi yanklara yol aabiliyorsa da, ciddi yanklar genellikleyksek voltajn bulunduu fabrika ve yksek gerilim hatlarnda alanlarda grlmektedir.Elektriin yana neden olabilmesi iin, bir noktadan vcuda girip baka bir noktadan kmas gerekir. Elektrik yanklar sonucunda 2 nemli tehlike vardr: Doku hasar, dtan grlen ksmn kklnn tersine i ksmda (derin dokularda) ok fazla olabilir. Giri yaras kk ama k yaras tam tersine ok geni ve derin olabilir. Yksek voltajl elektrik enerjisi kaslar ve deriyi, organ amputasyonu gerektirecek lde harap edebilir.Yana ilaveten (birka saat sonrasnda bile) kalp durabilir. o nedenle yksek voltajl akma kaplm kii mutlaka hastaneye gtrlmelidir. Akma kaplm kiiye DOKUNULMAZ ! ncelikle akm kesilir, bunun iin alter indirilir veya eski tip sigorta ise tamamen kartlr (gevetilip braklmaz!). Eer sigorta ve altere ulama olana yoksa o zaman, yaltkan bir madde ile (kuru tahta, lastik, plastik gibi) kii elektrik kaynandan, ya da elektrik kayna (kablo vb ) kiiden uzaklatrlr. Aksi halde yardm etmek isteyen kii devreyi tamamlayacandan kendisi de akma kaplabilir. Elektrik yanklarnn, vcudun tmnn veya bir blmnn elektrik kayna ile toprak arasndaki devreyi tamamlamas sonucu olutuu hatrdan karlmamaldr. DKKAT: Akm kesildikten sonra kiiye ilkyardm yapmak zere dokunmann hibir sakncas yoktur. Akm kesildikten sonra kiinin size elektrik aktarmas (yani sizde de elektrik arpmas olmas) sz konusu deildir. O nedenle dokunmaktan korkmayn. lkyardm:ABC deerlendirilir ve devamll salanr. Gerekiyorsa TYD salanr. Unutmaynz ki elektrik akmna kaplma nedeniyle kalbi durmu kiileri hemen balatlan TYD ile hayata dndrme ans ok yksektir. Yank yaralar varsa kuru steril pansumanla kapatlr. Olas krklar tesbit edilerek atellenir. Tm elektrik yanklar hastanede daha ileri tedavi gerektiren ciddi yaralanmalardr.

    **Boulma aadaki durumlarda gerekleebilir: -Solunum yolu; bilinsiz olarak dilin arkaya gitmesi, ban ne doru bklmesi, yabanc cisim, takma di, azda biriken kann solunum yolunu kapatmas veya solunum yollarnn yaralanmas, ses tellerinin imesi gibi nedenlerle tkanabilir. -eitli zehirli gazlar, kafa yaralanmalar gibi nedenlerle santral sinir sisteminin almasnn yavalamas, suda boulma ve iple boulmalar v.b. nedenlerle solunum yavalayabilir veya durabilir. -Kalp durmas, ok durumu, elektrik arpmas, karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle de solunum durabilir. -Gs duvarnn delici cisimlerle yaralanmalar sonucu da boulma olabilir. Boulma belirtileri, boulmann derece ve iddetine gre ikiye ayrlrlar. a. lk Safhada Grlenler -Ba dnmesi ve halsizlik, -Nefes darl, -Nabz saysnn artmas, -Ksmi bilin kayb, -Boyun damarlarnda ime, -Yanak ve dudaklarda morarma ile birlikte yzde kzarma, kan toplanmas. b. Sonraki Safhada Grlenler -Dudaklar, burun, kulaklar ve ayak parmaklar mavimtrak gridir. -Solunum kesik kesiktir veya hi yoktur. -Nabz yava ve dzensizdir. -Tam bilin kayb vardr. Boulma annda ne yaplmaldr? -Boulmaya neden olan etken ortadan kaldrlr. (yabanc cisim, azda takma di, sakz v.b)-Boyun, ene yere dik olacak ekilde, arkaya bklr. ene alr, dil ne ekilir. -Azdan aza yapay solunum yaplr. Solunum yollarnn almas ilk dakika iinde yaplmaldr, beyin daha fazla oksijensizlie dayanamaz. Suda Boulmada lkyardm -Suda boulma tehlikesi geiren kii karaya karlp, srt st yatrlr -Yakas ve kemeri gevetilir -Takma dii karlr -Aznn iindeki yabanc cisimler temizlenir. Azdan aza yapay solunum yaplr. Soluk verdii zaman kiinin ba yana evrilmelidir. Bu hareket 5-6 kez tekrarlanr. Bylece; fazla su kprerek dar kt gibi kiiye yeterli solunum da yaplm olunur -Daha sonra slak giysiler karlp, yaralbattaniyeye sarlr -Yutulan suyun kartlmas iin iki el ileyaralnn karn altndan tutularak gvdesi yukar kaldrlr. Bu suretle hava yolundaki sularn boalmasna yardm edilmi olunur

    *ZEHRLENMELER VE LK YARDIMZehirli maddelerin vcuda girmesi sonucu ortaya kan duruma ZEHRLENME denir. 1. Zehirlenme ekilleria. Az Yolu le; *Gda zehirlenmeleri, ilalarla olan zehirlenmeler, kimyasal madde ile zehirlenmeler, alkol zehirlenmesi. b. Solunum Yolu le; *Karbonmonoksit zehirlenmeleri, dier zehirli gazlarla olan zehirlenmeler. c. Deri Yolu le; *Zehirli gazlar, bcek ldrc ilalarla olan zehirlenmeler, dier kimyasal maddelerle olan zehirlenmeler. 2. Belirtiler-Azda yanma, zel tat, yutkunma zorluu, bulant, kusma, karn ars, karn kramp, ishal, halsizlik, ba ars, ba dnmesi ve terleme,-Bilinte deiik derecelerde bozukluk, -Solunum ve dolamda deiik derecelerde bozukluk, hatta durma, -nemli durumlarda idrar miktar azl hatta hi idrara kamama, -Grmede bozukluk, nabzda zayflama, gzbebeklerinde klme, kan basncnda dme ve havaleler olabilir. a. Bilinci Yerinde ise; -Mmkn olduu kadar abuk tbbi yardm isteyiniz: bir ambulans (Tel: 112) arnz. Zehirlenmenin nedenini biliyorsanz, haber verirken belirtiniz. Ayrca Zehirlenmelerde Bavurulacak Danma Merkezini arayabilirsiniz. -Tbbi yardm ulaana kadar hasta yalnz braklmamaldr.-Kusturarak mide iindekileri boaltnz.b. Bilinci Kaybolmu ise;-Yan yatrnz. -Ba ve boyunu arkaya eviriniz, soluk yolunu anz. -Alt eneyi ve dili ne ekiniz. -Gerekirse azdan aza yapay solunum yapnz. -Kalp durmusa kalp masaj uygulaynz.-Hastahaneye gnderiniz. 3. Zehirli mantar, Ttn ve Zehirli Dier Bitkiler ile Olan zehirlenmelerde lk yardm-Azdan bol su iirerek sulandrnz. -Parmanz zehirlenenin azna sokarak kusturmaya alnz. Trnanz uzunsa hastann boazn yaralayabilirsiniz. Trnanz kesiniz. -Kusarak karlan saklaynz. Birlikte hastahaneye gtrnz. Bylece zehrin cinsi saptanabilir. -Zehirli gday aldktan sonra 3-4 saat gemise mshil vererek dar atlmasn salaynz. -ki yemek ka tbbi kmr bir bardak su iinde kartrarak iiniz. Tbbi kmr zehirleri bnyesinde tutar.-oku nleyiniz. Hastahaneye gnderiniz. DKKAT: Genel kural olarak zehirlenen kiiyi kusturmayn; bu kuraln tek istisnas eer kii bilinli ise ve ksa bir sre nce olmas "ila iimi" sz konusu ise kusturulabilinir.

    ****okun Belirti ve Bulgular :- Huzursuzluk ve endie - Baklar mat ve anlamsz, gzbebekleri genilemi- Hzl ve zayf nabz - Susama hissi- Souk ve nemli deri - Bulant ve kusma- Ar terleme - Hipotansiyon- Solukluk ve siyanoz - Hzl gelien okta, uur kayb- Yzeysel, hzl, zor, dzensiz ve tutuk solunum (zellikle gs yaralanmalarnda)

    ****Kornea gzn n duvarn oluturan saydam tabakadr. Trnak, aa dal, kat kenar, oyuncak gibi cisimlerle kornea syrklar geliebilir.Matkap, talama, ekileme gibi atlye ileri yaparken srayan yabanc cisimlerle (demir apa) kornea yaralanmalar grlebilir.

    ******5510 Sayl Sosyal Sigortalar ve Genel Salk Sigortas Kanunu madde 14****Beslenme, insan saln etkileyen en nemli faktrdr. Yetersiz ve dengesiz beslenme, byme ve gelimeyi engeller, alma gcn azaltr, salk harcamalarn artrr ve mr ksaltr.nsann beden ve akl geliimine etki eden faktrler arasnda beslenmenin ok nemli bir yeri vardr. Kt beslenen toplumlarda insanlar, iyi beslenen toplumlardakinden daha ksa boyludurlar ve sakat olanlarn oran daha yksektir. Beslenme durumunun dzeltilmesiyle boy uzunluunun artt, sakatlklarn azald eitli lkelerde yaplan aratrmalarla gsterilmitir.nsann doutan getirdii akl yetenekleri iyi bir beslenme ve sosyo-kltrel evre bulunduu zaman geliir. nsan beyninin anne karnnda olutuu, hayatn ilk ylnda bymesinin byk lde tamamlad deneysel aratrmalarla ortaya konmutur. Bu dnemlerde ocuun kt beslenmesi, beyin yapsnn eksik ve bozuk olmasna yol aar. ocuk daha sonraki yllarda ok iyi beslense bile beynindeki bu yapsal bozukluk dzeltilemez. Bu tr ocuklar okula balaynca renmekte glk ekerler ve eitli davran bozukluklar gsterirler.nsan, tkettii enerjiyi besinlerle karlar. Btn hayat olaylar; byme, len hcrelerin yenilenmesi ve yaplan her trl bedensel hareket enerji harcamasn gerektirir. nsan harcad dzeyde enerji almazsa, bymesi yavalar, dikkatinde, hareket hznda ve alma gcnde azalmalar olur ve sonuta i verimi der. nsan bu durumda zorla altrlrsa zayflar, d etkilere kar direnci azalr. Bu da ie veya okula devamszl, i kazalarn ve salk harcamalarn artrr.nsan harcadndan ok besin tkettiinde de alma gcnde azalmalar olur. nsan besinlerle ald enerjiyi harcamadnda vcudunda ya tutarak imanlar. imanlk bireyin hareket yeteneini azaltr, organlarn alma dzenini bozarak bir ok hastaln olumasna zemin hazrlar. Bylece, besinlerde gerektiinden ok enerji almak salkl yaama sresini ksaltr.lkemizde okulncesi ya grubu ocuklarn ortalama %20si normal byme standartlarnn altndadr. ocuklarn %10-15inde kemik bozukluklar, kadnlarn ve ocuklarn yarya yaknnda kanszlk gzlenmitir. lk ylarda kt beslenmi ocuklarn zekalarnn da geri kald tespit edilmitir.Okul anda ocuklarda ise; erkeklerin %18i iman, %16s zayf; kzlarn %20si iman, %16s zayftr. Yetikinlerde iman olanlarn oran daha da artmaktadr. Erkeklerin %26s hafif, %8i ileri derecede iman iken kadnlarn %38i hafif, %27si ileri derecede imandr. ocuklukta iman olanlarn yetikinlikte de iman olma olasl yksektir. Kadnlarda daha sk olarak grnen guatr, erken ypranma, kemik bozukluklar gibi hastalk ve olumsuzluklar, yetersiz ve dengesiz beslenme sebebiyle oluur. Yetersiz ve dengesiz beslenme yznden ocuklarda doal olarak grlen kzamk ve ishal gibi hastalklar ar seyretmekte ve lmlere yol aabilmektedir. Yeterli ve dengeli beslenen ocuklar, kzamk ve ishalden ve barsak enfeksiyonundan lmez. nk ald besinlerden dolay vcudunda bu hastalklara kar diren meydana getirir.**Desibel deerlerine gre sesler0-30 Desibel aras ok sessiz30-50 Desibel aras Sessiz50-60 Desibel aras Orta derecede grlt60-70 Desibel aras Grltl70-80 Desibel aras ok grltl ortam

    Seslerin snflandrlmasGrlt dB(Desibel)itebilen 0 desibelSakin yerde bir ev 30 desibelOrtalama bir ev 40 desibelBir i yeri 50 desibelNormal konuma 60 desibelOrta arlkta trafik 70 desibelKulan rahatsz olduu 85 desibelAr trafik 90 desibelHava kompresr 95 desibel500 m.den uan bir jet ua 120 desibel

    **b)Titreim : yerinde makine, tezgah, ara ve gereler ile tezgah zerinde veya kurulmu sistemlerde ya da binalarda meydana gelen titreimlerdir. rnein delme ileminde kullanlan kompresrlerde, un fabrikalarnda, uygun zemin zerine oturtulmam yksek devirli makinelerde vibrasyon ok fazladr. Vibrasyonun varl alan yorar ve sinirli yapar. Delme ileminde kullanlan kompresrlerde alanlarda parmaklarn hassasiyetinin kaybolduu ve iltihaplanmalara sebep olduu grlmtr.***Grlt Kirliliinin nlenmesi nsan ve evresinin pek ok ynden olumsuz ynde etkileyen grlt hereyden nce eitimle nlenmelidir. Ancak, eitim meyvesi ge alnan birfaaliyet olduu iin bununla birlikte teknik tedbirler ve kanuni (yasal) tedbirleracil olarak alnmaldr. Grlt kirliliine neden olacak yaplarn ve elence ne ait mekanlarn sesyaltmlarn arttrc nlemler alnmaldr. Bir tattan kan grltnn nlenmesi iin uygun susturucunun tasarm veimalat yaplmaldr. Trafik grltsn nlemek iin hz kontrol ve sinyalizasyon tedbirlerialnabilecek ilk tedbirler olarak dnlmelidir.****yerinde alma evresine ait korunma nlemleri : yerinde sala zarar verecek etkenler belirli bir zaman iinde iyeri ierisine yaylan duman, toz, buhar tala, gibi maddelerden ileri gelir. Bunlar kullanlan zararl maddelerin zararsz veya daha az zararsz maddelerle deitirmekte nlenebilir. Zararl madde deitirilemiyorsa tehlikeli ilerin tamamnn kapal ortamlarda yaplmas ile zarar en aza indirilebilir.alma esnasnda zararl madde oluumu grlen ya da sala zararl n, grnt vb. fiziksel faktrlerin ortaya kt i eitlerinin ayrlmasyla gerekleir. Havalandrmada btn iyerlerinde yaplmas gereken bir durumdur

    ** KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ ONEM kazalar ve meslek hastalklarnn sonuclar ve bu olaylarn onlenmesi calsmalar, ulke ve toplum icin sosyal, ekonomik ve siyasi yonlerden buyuk onem tasmaktadr. kazas sadece isciyi etkilememekte, iscinin ailesini, yaknlarn,is arkadaslarn, ayn is kolunda calsan dier iscileri, isvereni, sendikalar devleti ve dolaysyla butun ulke ve toplumu etkilemektedir. Boylece is kazalar ve meslek hastalklar, hem iscilerin calstklar, hem de yasadklar cevrede baslayan zincirleme etkilerle "sosyal olay" haline donusmektedir Bir ulkede is kazalarnn ve meslek hastalklarnn artmas toplumda olusturaca olmusuz psikolojik ve ekonomik etkiler nedeniyle calsma barsnn, uyumunun ve is huzurunun bozulmasna yol acacaktr. Buna karslk is guvenlii ve isci salnn salanmas is kazalar ve meslek hastalklarnn onemli boyutlara ulasmasn onleyerek calsma yasamnda bars, denge ve uyumu getirecektir.

    isci ve Ailesi Acsndan is Kazalar ve Meslek Hastalklarnn Psiko-Sosyal MaliyetiEkonomik faaliyette bulunan her isci toplumun bir uyesi olarak kendi calsmalar cercevesinde toplumun dier uyeleri ve ekonomik aktiviteleri ile yakn iliski icindedir. Bunlar is ile ilgili organizasyonlardan sosyal faaliyetlere kadar uzanmaktadr. iscinin bir kazaya uramas ya da hastala yakalanmas halinde olayn boyutlarna gore farkl derecelerde hem kisisel olarak kendisi hem de ailesi etkilenir. s kazalar ve meslek hastalklarnn isci ve ailesi uzerindeki olumsuz etkieri asadaki gibi ozetlenebiliriscinin normal tedavi dsnda evde bakm, bakc temin etme, tedavi veya protez uygulama icin salk merkezlerine gidip gelme masraflar,ilk etapta iscinin calsamad sure icinde ucret kayb,Eer kaza ya da hastalk iscinin mesleinde normal calsmasn ve yukselme imkanlarn onlemisse gelecekteki ucret kayplar,iscinin fiziksel aktivitesindeki azalma nedeniyle sosyal yasamndaki deisiklikler,is kazas iscinin gorevinde deismeye ve ozellikle de daha deisik statude bir gorev almaya neden olmussa ortaya ckan sknt ve zdraplarn maliyeti,Surekli organ kaybnda fiziksel ve psikolojik etkilenme ve yeni ilgi alanlar bulmada zorluklar,Ozel bakma muhtac ise ailenin dier bireylerinin ona bakabilmek amacyla calsamamas sonucu olusabilecek maddi kayplar,Aile uyelerinin moral kayb ve dier sosyal iliskilerin bozulmas, toplumdan tecrit edilmenin maliyeti,Eer isci olmusse esi ve cocuklarnn maruz kald ya da gelecekte ortaya ckabilecek herturlu sosyal ve ekonomik kayplar. is kazas ve meslek hastal olum ile sonuclandnda eer olen kisi ailenin reisi durumunda ise ve ailenin gelirinin tamamn ya da onemli bir bolumunu salyorsa, geride kalan aile uyeleri icin olayn sonuclar cok daha ciddidir. scinin korumasz kalan cocuklarnn her zaman suca itilmesi,esinin toplumda onemli bir statu kaybna uramas ihtimali bulunmaktadr.iscinin esi ve cocuklarnn toplum dsna itilmesinin maliyeti hicbir zaman hesaplanamaz. Organ kayb sonucu toplumda statu kaybna urayan, calsma arkadaslaryla iliskilerini kesen, kendine, topluma kars yabanclasan bir iscinin maliyeti kuskusuz hesaplanamaz. iste bu noktadadssal boyutlar kazanmaktadr. is kazalarnn isciye ve ailesine olan dssal maliyetinden yalnz kendileri deil, uzun donemde tum toplum etkilenecektir.

    SONU:is kazalar ve meslek hastalklarnn toplumsal boyutlarnn hicbir sekilde hesaplanamayan dssal yonu bulunmaktadr. Dssallklar hesaplanamayan sosyal olaylar icermektedir. is kazalarnn dssal maliyeti, toplumun hangi kesimlerine, hangi kusaklara, hatta hangi uluslara ve hangi caa kadar ulasaca belli olmayan bir zincir andrmaktadr. Dssallklarla ilgili olarak yaplan calsmalardagenelde dssallk zincirinin ilk halkalarndaki etkilenenler goz onune alnmaktadr. Oysa is kazalarnn ve meslek hastalklarnn dssal maliyeti yalnzca iscinin esi ve cocuklar uzerinde deil, belki toplumun bircok kesimi uzerinde de olumsuzluklar sergileyecektir. Ornein iskazas sonucunda siparisler