etika nأ‹ sistemin arsimor shqiptar ... tiranأ«, prill 2017 etika nأ‹ sistemin arsimor...

Download ETIKA Nأ‹ SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR ... Tiranأ«, Prill 2017 ETIKA Nأ‹ SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR Raport

Post on 19-Jun-2020

1 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Tiranë, Prill 2017

    ETIKA NË SISTEMIN

    ARSIMOR SHQIPTAR

    Raport i Studimit

    MIRGEERALB

    ETIK A

    N Ë SISTEM

    IN A

    RSIM O

    R SH Q

    IPTA R

    ISBN 978-9928-07-491-1

  • Jo pë

    r s hit

    je

  • 1Përgatitur nga Qendra Shqiptare për Kërkime Ekonomike me mbështetjen e Mary Ward Loreto

    ETIKA NË SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR

    Mirgeeralb, 2017

    ETIKA NË SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR

    Raport studimor

    ACER Mary Ward Loreto

  • 2 Përgatitur nga Qendra Shqiptare për Kërkime Ekonomike me mbështetjen e Mary Ward Loreto

    ETIKA NË SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR

    Përgatitur nga: Qendra Shqiptare për Kërkime Ekonomike (ACER)

    Projekti u mbështet nga: Fondacioni Mary Ward Loreto

    Koordinatore Projekti: Dr. Gerda Sula

    Kërkuesit shkencore të Studimit ‘’Etika në sistemin arsimor shqiptar’’ janë: Dr. Zef Preçi Dr. Skerdi Zahaj Dr. Blerta Bodinaku Dr. Majlinda Keta MSc. Brunilda Kosta

    Ky raport studimor është përgatitur nga Qendra Shqiptare për Kërkime Ekonomike (ACER) në Shqipëri, në kuadër të Programit të Edukimit në Shqipëri, të mbështetur nga Fondacioni Mary Ward Loreto. ACER nuk e merr përgjegjësinë e vendimit apo masave të ndërmarra mbi bazën e sugjerimeve dhe të përmbajtjes së këtij raporti.

    Opinionet dhe pikëpamjet e shprehura në këtë raport jo domosdoshmërisht paraqesin pikëpamjet e Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike (ACER) ose të Fondacionit Mary Ward Loreto.

    Tiranë, Prill 2017

    Adresa: Qendra Shqiptare për Kërkime Ekonomike (ACER) Rruga “I. Qemali” Nr. 1, 1000, Tiranë, Shqipëri, Tel/faks: +355 42 274 603 email: zef.preci@gmail.com www.acer.org.al

    Shtëpia Botuese “Mirgeeralb” Tiranë, 2017

    ISBN 978-9928-07-491-1

  • 3Përgatitur nga Qendra Shqiptare për Kërkime Ekonomike me mbështetjen e Mary Ward Loreto

    ETIKA NË SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR

    PËRMbAjTjA

    SHKURTIMET DHE AKRONIMET ...............................................................................................12

    PARATHËNIE E STUDIMIT: “ETIKA NË SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR” ...................13

    Dy FjALË PËR FONDACIONIN MARy WARD LORETO .......................................................15

    NjË vËSHTRIM I SHPEjTË MBI PROjEKTIN E EDUKIMIT ....................................................16

    MIRËNjOHjE................................. ...................................................................................................17

    PËRMBLEDHjA EKZEKUTIvE .....................................................................................................19 Gjetjet kryesore..................... ......................................................................................................20 Rekomandimet kryesore..... ......................................................................................................22

    1. RISHIKIMI I LITERATURËS ......................................................................................................25 1.1 Hyrje...................................... ................................................................................................25 1.2 Historiku i vlerave kulturore të sistemit arsimor në Shqipëri ......................................28 1.2.1 Epoka komuniste ......................................................................................................28 1.2.2 Epoka post-komuniste ..............................................................................................29 1.3. Parimet etike në sistemet arsimore...................................................................................31 1.4. Kornizat konceptuale të integrimit të etikës në sistemet e arsimit ..............................32 1.5. Etika e aktorëve në sistemet arsimore ............................................................................34 1.5.1. Etika e institucioneve arsimore dhe lidershipi .....................................................34 1.5.1.1. Sjelljet etike kundrejt sjelljeve joetike të institucioneve arsimore dhe drejtuesve ..............................................................................................35 1.5.2. Etika tek mësuesit .....................................................................................................36 1.5.2.1. Sjelljet etike kundrejt sjelljeve joetike të mësuesve ................................37 1.5.3. Etika tek nxënësit ......................................................................................................39 1.5.3.1. Sjelljet joetike të nxënësve ..........................................................................40 1.5.4. Etika tek prindërit...... ...............................................................................................42 1.5.5. Arsimi etik i drejtuesve, mësuesve dhe nxënësve ...............................................42 1.5.5.1. Praktikat e suksesshme të edukimit etik. ................................................44 1.6. Etika, integriteti dhe cilësisa në institucionet shqiptare të arsimit .............................44 1.7. Problemet në sektorin parauniversitar në Shqipëri .......................................................46 1.8. Problemet në Arsimin e Lartë në Shqipëri ......................................................................48 1.9. Korniza legjislative dhe rregullatore e etikës në sistemin arsimor shqiptar ..............51 1.10. Edukimi i etikës në sistemin arsimor shqiptar .............................................................54 1.10.1. Arsimi etik i drejtuesve të arsimit ........................................................................54 1.10.2. Arsimi etik i studentëve / nxënësve ....................................................................55 1.11. Edukimi etik në institucionet e arsimit parashkollor ..................................................55 1.12. Edukimi i etikës në institucionet e arsimit fillor dhe të mesëm .................................57

  • 4 Përgatitur nga Qendra Shqiptare për Kërkime Ekonomike me mbështetjen e Mary Ward Loreto

    ETIKA NË SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR

    1.13. Edukimi i etikës në Institucionet e Arsimit të Lartë ....................................................57 1.14. Trajnimi etik i mësuesve .................................................................................................58

    2. METODOLOGjIA E STUDIMIT .................................................................................................61 2.1 Dizajni miks interpretativ sekuencial ..............................................................................61 2.2 Studimi sasior.................. .....................................................................................................62 2.2.1 Korniza a e kampionit .............................................................................................62 2.2.2 Procedurat e kampionimit ........................................................................................65 2.2.3 Instrumentet e studimit sasior ...............................................................................66 2.2.3.1 Zhvillimi dhe validimi i pyetësorit mbi sjelljet joetike ..........................66 2.2.3.1.2. Gjenerimi i pyetjeve .................................................................................67 2.2.3.1.3. Shqyrtimi i pyetjeve .................................................................................67 2.2.3.1.4. Përmirësimi i instrumentit .........................................................68 2.2.3.2 Zhvillimi i pyetësorit .................................................................................68 2.2.3.3.1.Madhësia e kampionit për testimin e pyetësorit .....................69 2.2.3.3.2. Procedura e fazës pilot ..............................................................69 2.2.4 Analizimi i të dhënave ..............................................................................................70 2.3 Studimi cilësor................. ....................................................................................................70 2.3.2 Mbledhja e të dhënave .............................................................................................70 2.3.3 Procedura....................... ............................................................................................71 2.3.4 Analiza e të dhënave cilësore ..................................................................................71 2.4 Etika........................................ ...............................................................................................72

    3. REZULTATET E STUDIMIT ......................................................................................................73 3.1 Rezultatet e Studimit në Nivelin Parauniversitar ...........................................................73 3.1.1 Etika në sistemin parashkollor.................................................................................73 3.1.1.1 Rezultatet deskriptive të prindërve dhe mësuesve .................................73 3.1.1.2 Sjelljet joetike të mësuesve në sistemin parashkollor ..............................81 3.1.1.3 Sjelljet joetike të prindërve në sistemin parashkollor ..............................82 3.1.1.4 `Krahasimi i kategorive të sjelljeve joetike në sis