podium extra - onderzoek helpt scholen verder

Download podium Extra - Onderzoek helpt scholen verder

Post on 29-Mar-2016

216 views

Category:

Documents

3 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Deze podium extra staat geheel in het teken van onderwijs & onderzoek In deze uitgave van podium is aandacht voor: ◦Brug tussen onderwijs en wetenschap ◦Een onderzoekende cultuur ◦Een eigen academie ◦Lessen gebaseerd op onderzoek ◦Al lid van een kennisgemeenschap?

TRANSCRIPT

  • podium

    OnderzOek helpt schOlen verder

    Brug tussen onderwijs en wetenschapeen onderzoekende cultuur

    een eigen academielessen gebaseerd op onderzoek

    Al lid van een kennisgemeenschap?

    EXTRAplatform voor schoolbestuurders in het primair onderwijs september 2013

  • Brug tussen onderwijs en wetenschapDe eerste praktijkgerichte onderwijsonderzoeken onder regie van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek gaan voorjaar 2014 van start. Vanaf dit najaar kunnen schoolbesturen samen met onderzoekers een onderzoeksvoorstel indienen. Uitgangspunt is dat scholen hier werkelijk wat aan hebben.

    Pagina 6

    Een onderzoekende cultuurEen onderzoekende cultuur is een vraagstellende cultuur. Deze vraagt om een andere houding van leerkrachten. Samenwerking met externe onderzoekers geeft de onderzoekende cultuur op school een flinke boost. Twee schoolbesturen vertellen hoe dat bij hen uitpakt.

    Pagina 12

    Een eigen academieOnderlinge uitwisseling kan een belangrijke bijdrage leveren aan professionalisering en het creren van lerende scholen. Verschillende schoolbesturen hebben een eigen academie. Zij houden hun leraren scherp met workshops, masteropleidingen en leernetwerken.

    Pagina 18

    inhoud september 2013

    2 podium _ september 2013

  • Lessen gebaseerd op onderzoekBestuurders, leerkrachten, universiteiten en academische pabos: samen werken ze aan een stevige basis voor het onderwijs. Hoe pakt dat uit op de scholen? podium sprak met Stichting Flore en Stichting IJsselgraaf.

    Pagina 30

    Al lid van een kennisgemeenschap?Kennisgemeenschappen zijn in opmars. Binnen schoolbesturen richten deze zich op de professiona lisering van medewerkers en verbetering van de eigen scholen. Ook via het internet vinden professionals uit het hele land elkaar.

    Pagina 24

    podium is een platform van en voor leden van de PORaad waar meningen, ideen, problemen en oplossingen uit de onderwijspraktijk aan bod komen. De PORaad onderschrijft niet noodzakelijk de in het blad verkondigde meningen. Overname van artikelen alleen na overleg met de hoofdredactie. Hoofdredacteur: Marc Mathies. Eindredacteur: Marijke Nijboer. Redactieraad: Marleen van der Lubbe, Pien Verwilligen, Esmee Hornstra, Gitta Snijders. Grafische vormgeving: Thoben Offset Nijmegen. Foto cover: Hans Roggen. Redactieadres: podium@poraad.nl

    Verder in dit nummer 4 Voorwoord Simone Walvisch: Hoe onderzoek kan bijdragen aan beter basisonderwijs

    36 Aankondiging De Kennisparade, een kleurrijke dag over praktijkgericht onderzoek in het onderwijs

    3 podium _ september 2013

  • De kwaliteit van het basisonderwijs is de afgelopen tijd spectaculair verbeterd, zegt de inspectie in zijn Onderwijsverslag. Dat wil zeggen: de kwaliteit aan de onderkant, van de zwakkere scholen. We hebben

    ervaren dat met een systematische verbeteraanpak goede resultaten zijn te behalen. Dat biedt perspectief voor de volgende stappen: iedereen is het er over eens dat het goed zou zijn de lat over de gehele linie van het onderwijs hoger te leggen.

    Hoe onderzoekkan bijdragenaan beterbasisonderwijs

    4 podium _ september 2013

  • De vraag is: welke aanpak leidt ertoe dat we stappen vooruit kunnen zetten in de kwaliteitsverbetering? Wat zou het verschil kunnen maken? Wij zijn ervan overtuigd dat een verbinding tussen de onderwijspraktijk in de klas en onderzoek een stimulans kan geven aan beter onderwijs. En dan niet door incidentele projecten, maar door structurele samenwerking tussen leraren en scholen enerzijds en pabos en universiteiten anderzijds. Leerkracht, directeur, bestuurder iedereen heeft zijn of haar eigen rol in dit proces. Het begint met een grondige evaluatie van de onderwijskwaliteit, en vervolgens met nieuwsgierigheid, een onderzoekende houding. Wat werkt wel, wat niet? Hoe pakken anderen dit aan en wat heeft dat opgeleverd?Maar waar kan een leraar met die vragen naar toe? Wij pleiten er voor dat schoolbesturen (regionaal) het initiatief nemen tot een structurele samenwerking met de lectoraten van de pabos en de kennis of onderzoeksvragen aan hen voorleggen. De lectoren kennen de weg naar bestaande kennis en naar nieuw onderwijsonderzoek. Maar schoolbesturen kunnen zich ook zelf wenden tot het NRO, het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek, dat vragen uit het onderwijsveld ophaalt. Zie het hierna volgende artikel in deze podium Extra.In deze podium Extra staan een paar voorbeelden van wat zon samenwerking heeft opgeleverd aan nieuwe kennis voor een school, ook in het speciaal onderwijs. Er zijn niet alleen concrete effecten op het spellingonderwijs of schrijfonderwijs; daarnaast worden leraren zich bewust van nut en noodzaak van door onderzoek onderbouwde aanpakken. Het is stimulerend als je niet alleen weet wat je moet doen in de les, maar ook waarom.Ook wordt door de voorbeelden duidelijk dat nog meer initirende taken zijn weggelegd voor de bestuurder: niet alleen de onderzoekende houding bij leraren en directeuren stimuleren, maar ook leraren faciliteren dat er onderzoek wordt gedaan, dat er antwoorden worden gevonden en dat de oplossingen weer in de klas terecht komen en verspreid worden naar andere scholen. Binnen de teams in de school zijn leraren nodig met onderzoeksvaardigheden. Wij zijn blij dat de academische pabos zon succes zijn. Vorig jaar waren er al 2100 eerstejaars bij de zes academische pabos (opleidingen waar een universitaire studie onderwijskunde of opvoedkunde wordt gecombineerd met een paboopleiding). Nu moeten de afgestudeerden nog een goede plek krijgen in de scholen. Beste bestuurders, probeer een goede plek te creren voor deze mensen! Het primair onderwijs heeft hen nodig. Tenslotte: op 13 november aanstaande organiseren wij de Kennisparade (zie p. 36 en 37). Hier maakt u kennis met de opbrengsten van praktijkgericht onderzoek, aan de hand van verschillende themas. Ik hoop u hier te treffen en met u van gedachten te kunnen wisselen over de bijdrage die onderzoek kan leveren aan het onderwijs. n

    Simone Walvisch,vicevoorzitter PORaad

    5 podium _ september 2013

  • 6 podium _ september 2013

  • Kennis ontwikkelen, antwoorden zoekenop onderwijsvragen

    NRO wil brug zijn tussen onderwijsen wetenschapDe eerste praktijkgerichte onderwijsonderzoeken onder regie van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek gaan voorjaar 2014 van start. Vanaf dit najaar kunnen schoolbesturen samen met onderzoekers een onderzoeksvoorstel indienen. Uitgangspunt is dat scholen werkelijk wat hebben aan onderwijsonderzoek.

    TEKST SUSAN DE BOER

    7 podium _ september 2013

  • Marc Vermeulen: Leraren die waarom-vragen stellen komen verder dan leraren die vooral hoe-vragen stellen

    Kennis is een ongemakkelijk bezit. Het maakt leraren onzekerder, ze moeten opnieuw nadenken over wat ze doen, zegt Marc Vermeulen, hoogleraar onderwijssociologie aan de Tilburg University en voorzitter van de stuurgroep van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek NRO. En van de dingen die we willen overbrengen aan het veld is dat er geen absolute zekerheden zijn. Je moet blijven observeren en je aanpak aanpassen. Dat leidt tot kennisontwikkeling.Onderzoeksvragen ophalen bij scholen, samen met hen kennis ontwikkelen en die kennis verder verspreiden, dat is waar het NRO vorig jaar voor is opgericht. In 2011 stelde de Commissie Nationaal Plan Toekomst Onderwijswetenschappen vast dat het onderwijsonderzoek te versnipperd is en dat het veld te weinig van de uitkomsten profiteert. Het NRO heeft daarom de opdracht gekregen om de afstand tussen wetenschappelijk onderzoek en de praktijk van het onderwijs te verkleinen. Ook wordt hiermee de versnippering van middelen voor onderwijsonderzoek tegengegaan. Het NRObudget bestaat uit een bundeling van vier geldstromen, waaronder die van SLOA (Subsidiring Landelijke Onderwijsondersteunende Activiteiten).Vermeulen: Er komt een betere kennisopbouw door betere afstemming, het onderwijsveld wordt niet overbelast door allerlei onderzoekers die vergelijkbare dingen uitzoeken en we gaan meer werk maken van de communicatie met scholen over de onderzoeksresultaten. Het moet in de genen van het NRO gaan

    zitten dat we het niet laten bij een rapportje, maar het gesprek zoeken. Ook als we een ongemakkelijke boodschap hebben, bijvoorbeeld wanneer blijkt dat een aanpak niet werkt.

    Waarom-vragenEr moet, kortom, een betere koppeling komen tussen de onderwijspraktijk en onderwijsonderzoek. Daarbij helpt het als leraren een actieve en zelfkritische houding aannemen. Leraren die waar

    8 podium _ september 2013

  • omvragen stellen komen verder dan leraren die vooral hoevragen stellen, zegt Vermeulen. Volgens de inspectie heeft een vijfde tot een kwart van de scholen nu een lerende cultuur. Er is ook een groep die wel wil, maar geen gelegenheid vindt en ongeveer een kwart zit mentaal op slot. Dat beeld zien we ook in andere sectoren.Een van de verklaringen voor het ontbreken van een onderzoekende cultuur op scholen is dat er bijna geen vwoers op de lerarenopleiding zitten. Het opkrikken van het intellectuele niveau is nodig om een complexe onderwijspraktijk vorm te geven. Daarom vind ik bijvoorbeeld dat we voorzichtig moeten zijn met het op grote schaal toelaten van mboers op de pabos. Deze mensen hebben een ander competentieniveau. Aan de andere kant is er veel belangstelling voor de lerarenbeurs en ook voor trainingen en masterclasses, er zijn academische pabos en opleidingsscholen. Positieve ontwikkelingen die wel wat rugwind kunnen gebruiken. Ook in de functiemix ziet Vermeulen kansen om een lerende cultuur op scholen te bevorderen. De functiemix leidt ertoe dat mensen met zwaardere taken in een andere salarisschaal komen. Dat kan leraren stimuleren om een nieuwe studie op te pakken.De bezuinigingen die vlak voor het zomerreces zijn afgekondigd