1. fatİha suresİ

Download 1. FATİHA SURESİ

Post on 24-Mar-2016

223 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

KISA AÇIKLAMALI KUR'AN MEALİ'NDEN FATiHA SURESi

TRANSCRIPT

  • MAHMUT KISA

  • hahtehfehlam 7seen 1. FTHA SRES

    Mushaf sralamasnda birinci, nzul srasna g-re beinci sredir. Yedi yettir. Mekke dnemi-nin ilk yllarnda, Md-dessir sresinden sonra nzil olmutur. Peygam-ber aleyhisselma ilk ge-len vahiy, Alak sresinin ilk be yetidir. Daha sonra Kalem, Mzzemmil ve Mddessir srelerinin

  • ilk blmleri inmitir. Bu sreler henz tamam-lanmadan, Ftiha sresi-nin tamam bir defada nzil olmutur. Buna g-re, btn olarak gnderi-len ilk sre Ftiha sre-sidir.1

    Ftiha; giri, a, ba-lang demektir. Kurnn tertip sralama-

    1 Kuranda ilk ve son nzil olan yet veya srenin hangisi oldu-una dair muhtelif rivayetler yle zetlenebilir: Mekkede ilk nzil olan yet, ittifakla Alak sresinin ilk be yetidir. lk nzil olan tam sre ise Ftihadr. slm tebli emri ieren ilk sre Mddessir sresi, aka iln edilen ilk sre Necm sresidir. Mek-kede son nzil olan sre Mminndur. Medinede ilk nzil ol-maya balayan sre Bakara sresidir. Medinede son inen yet, Bakara sresinin 281. yetidir. Hell ve harama dair inen son yet ise Mide sresinin 3. yetidir. Medinede en son inen tam sre Nasr sresi, ahkma dair inen son sre ise Mide sresidir.

  • snda ilk sresi olduu iin bu adla anlmtr. Namazn her rektnda okunan2 bu sre, Kurn- Kermin veciz bir zeti, girii ve nsz mahiye-tindedir. Bir bitki tohu-mu nasl o bitkinin dalla-rn, yapraklarn, meyve-lerini ve dier zellikle-

    2 Rasulullah (sav), Ftihay okumayann namaz yoktur. bu-yurmutur. (Buhr, Ebvbus-Salt, 14; Mslim, Salt, 34; bn Mce, kmetus-Salt, 11; Tirmiz, Salt, 183) limlerin byk bir ksm, bu hadise dayanarak namazn her rektnda Ftiha oku-mann farz olduunu sylemilerdir. Buna gre, namazda Ftiha yerine baka bir sre veya yet okuyann namaz sahih deildir. Hanefler ise, Kurndan kolaynza geleni okuyun. (73. Mz-zemmil: 20) yetini esas alarak, yukardaki hadisi Ftihay oku-mayann namaz tam ve kmil deildir. eklinde yorumlamlar-dr. Buna gre namazda Ftihay okumak farz deil, vciptir. Ftiha yerine Kurndan baka bir blm okunsa dah, namaz keml ynnden eksik olmakla birlikte sahihtir.

  • rini znde barndran bir ekirdek program ise, Ftiha da Kurnn ekirdei, z ve ess-dr. En mehur ismi Fti-ha olup, baka isimlerle de anlmaktadr.3

    Ftiha; Yce Yaratc huzurunda kulun, en i-ten krn ve minnettr-

    3 Ftiha sresinin en ok bilinen isimleri unlardr: Ftihatl-Kitb veya Ftiha: Kulluk kitabmzn ilk sresi olduu, Kurn- Kerm bu sreyle balad iin bu ad almtr. Ummul-Kitb veya Ummul-Kurn: Kitabn anas, z; ana kitap demektir. Vayhin temel ilke ve hedeflerini ierdii iin bu isimle anlmtr. el-Ess: Dinin asl, esas demektir. el-Vfiye veya el-Kfiye: Her konuda tam ve yeterli olan demektir. es-Sebul-Mesn: Tekrar-lanan (veya vg ifade eden) yedili anlamna gelir. nk bu yedi yetlik sre, namazlarn her rektnda tekrarlanmakta ve yce Al-laha vg ifade etmektedir. el-Kenz: Ulv manalar hazinesi de-mektir ki, Ftihay ok gzel vasfeden bir isimdir. Ayrca kr, if, Sfiye, Salt (dua ve namaz), Hamd ve Dua gibi isimlerle de anlmaktadr.

  • lk duygularyla Ona y-nelii, Onun snrsz merhameti, adleti, kud-reti, cmertlii, ycelii nnde saygyla boyun eiidir.

    Ftiha; insan dnyada ve hirette saadete ula-tran ilh kurtulu ree-tesi, gnlleri aydnlatan hidyet melesidir.

    Ftiha; vicdanlara nak-edilmi gzellikleri gn yzne karan ze d-n ars ve nihyet, Al-

  • lah ile kulu arasnda ezel kulluk antlamasdr.

    Ftiha kulun duas, Kurn ise Yaratcnn kuluna verdii cevaptr. Kul, kendisine doru yolu gstermesi iin Allaha yalvarr; Allah da duaya cevap olarak tm Kuran onun nne ko-yar ve sanki yle der: Buyur kulum, ite ben-den dilediin hidayet! Bu nedenle kii Kurn incelemeye, Allahtan hi-

  • dayet dileyerek balama-ldr.

    ;yeh sheenlam #1 lam, 7ain 1yehjeem lam lh rahmetten kovul-

    mu her trl insan ve cin eytannn vesvese ve ayartmalarndan yce Rabbime snarak4 Kur'n- Kermi okuma-ya balyorum:

    1yeh $hahlam #1hah lam lam 1seen,

    4 Kurn okuyacan zaman, ilh rahmetten kovulmu her trl eytann vesvese ve ayartmalarndan Allaha sn. (Nahl, 16/98)

  • Rahman ve Rahim olan Allahn Adyla!5

    5 slm limleri, srelerin banda yer alan besmelelerin Kurndan olup olmad hususunda ihtilaf etmilerdir. Mlikle-re gre, yalnzca Neml sresinin 30. yetinde geen besmele Kurndandr. Zira besmeleler Kurndan olsayd, bunun mte-vatir (hibir tereddde meydan vermeyecek derecede salam ve gvenilir) rivayetlerle bize ulam olmas gerekirdi. Nitekim Kurn- Kerm bize tevatr yoluyla gelmitir. Mtevatir olmayan haberlere dayanlarak, bir eyin Kurndan olduuna hkmedi-lemez. O hlde besmeleler vahiy deildir, sadece sreleri birbi-rinden ayrmak iin srelerin balarna yazlm szlerdir. Bunun iin Mlikler, namazda besmeleyi aktan da gizli de okumazlar. Kurn- Kermi Mushaf hlinde toplayan Sahabe-i Kiramn,

    Ftihann sonunda okunan mn sz de dhil, Kurandan ol-mayan hibir eyi Mushafa yazmadklar ve bu hususta son dere-ce titiz davrandklar bilinmektedir. ayet sre balarnda yer alan besmeleler Kurandan birer yet olmasayd, Ashab- Kiram bunlar Mushafa yazmazd. Bu gerek dikkate alnnca, sure ba-larndaki besmelelerin Kur'ndan olduu gr daha isabetli grnmektedir. mam fi, Sad b. Cbeyr, Zhr, At ve bn-u Mbrek, her

    srenin banda yer alan besmelenin, o srenin ilk yeti olduunu sylemilerdir. mam Ahmed b. Hanbel, Eb Sevr ve Eb Ubeyd de bu grtedir. Buna gre, Ftihann yedi yetinden birincisi besmeledir. ayril madbi bir yet ba deildir. Bunun iin filer, namazda her srenin banda besmeleyi okurlar. Cehr namazlarda dahi besmeleyi Ftiha gibi yksek sesle okurlar. Haneflere gre ise, srelerin bandaki besmeleler bal bana

    birer yet olmak zere Kurndandr. Fakat Neml sresinin 30. yetindeki hari, hibir besmele srenin bir paras deildir. Besmeleler sreleri birbirinden ayrmak ve sre banda teber-rken okunmak zere nzil olmulardr. Buna gre, Ftiha sre-sinin ilk yeti Bismillahirrahmanirrahim deil, Elhamdu lilllahi Rabbil-lemindir. Srtallezne enamte aleyhim altnc yet, ayril madbi aleyhim veladdlln ise yedinci yettir. Pey-gamber (sav)in ve Raid Halfelerin, cehr namaza balarken besmeleyi sesli olarak okumayp El-hamdu lillhi Rabbil-

  • Ben her iime sonsuz efkat ve merhamet sa-hibi yce Rabbimin ady-la balarm ve yapacam her ii Onun rzas do-rultusunda, Onun emir ve talimatlarna uygun olarak yaparm. Buna g-re, beni yoktan var edip stn yeteneklerle dona-tan ve kulluk greviyle yeryzne gnderen

    lemn ile kraata baladn ifade eden sahih rivayetler bu g-r teyid etmektedir. Biz de almamzda bunu esas aldk. Haneflere gre kraat banda besmelenin okunmas farz veya

    vcib deildir. Fakat gerek namazda ve gerek namaz dnda, her Kurn tilavetinin ve her nemli iin banda okunmas snnettir. Namazn her rektnda Ftihadan nce besmele okunur. Ancak Ftihann bir paras olduu zannedilmesin diye, yksek sesle k-raat yaplan namazlarda besmele gizli okunur. Zamm- sreden nce besmeleyi okuyup okumamakta ise kii serbesttir.

  • sonsuz efkat ve merha-met sahibi yce Rabbimin adyla, Onun verdii g ve yetkiye dayanarak ve yalnzca Onun adna okuyor, sy-lyorum:

    HAMD

    highlamyeh $1lamainlam lam dal1hahlam 1. Hamd, lemlerin

    Rabbi Allaha aittir. Her trl hamd, vg, kr, minnettarlk, say-g, ycelik, azamet, eref

  • ve ululuk, kinat yoktan var eden, tm canllar besleyen, eiten, yneten ve ynlendiren Allaha aittir. Gerek anlamda vlmek Onun hakkdr ve yalnzca Ona yarar. Zira btn iyiliklerin, g-zelliklerin kayna ve asl sahibi Odur. Her varl kendi yaratlndaki ama ve hikmete uygun niteliklerle donatan, on-lar daima iyiye ve gzele ynlendirerek her eye

  • hedef ve yolunu gsteren Odur. Kulaa duymay, gze grmeyi, gnee k vermeyi, kelebee uma-y, iee amay, aaca meyve vermeyi reten O olduu gibi, sizi dn-yada ve hirette mutlu-lua iletecek bu kitab gnderen de Odur. O hlde insan, btn iyilik-lerin ve gzelliklerin kayna olan Rabbini tm kalbiyle vp y-celtmeli, en derin sayg

  • ve kran duygularyla Onun hkmlerine bo-yun emeli ve yalnzca Ona kul olmaldr.

    Ey btn iyiliklerin, g-zelliklerin kayna olan Allahm! Her trl vg-ye, teekkre lyk olan yalnzca sensin. Bizlere bahettiin bunca nimet-lerden dolay sana son-suz krler olsun ya Rab!

    Allaha hamd ile ba-lanmayan her i bere-

  • ketsizdir.6 hadis-i erifi gereince mminler dua-larna, vaazlarna ve di-er nemli konumalar-na Allaha hamd ile ba-lar; Dualarnn sonu, daima Hamd olsun lemlerin Rabbi Al-laha! szdr.7 yeti gereince yine hamd ile bitirirler.

    highlam1yeh $hahlam #1hah lam

    6 Eb Dvd, Edeb: 18; bn-i Mce, Nikh: 19 7 Yunus, 10/10

  • 2. Rahmandr, Rahim-dir.8 Snrsz rahmet, merhamet ve efkat sa-hibidir. yilik ve ltuflar sonsuzdur. Sizi sizden ok sever, size sizden daha yakndr. Onun sonsuz rahmet ve efkati tm varlklar kuatm-tr. Rahmetini tamamla-mak zere bu kitab gn-

    8 Rahmn, ilh rahmetin bu dnyada mmin-kfir, iyi-kt za-lim-mazlum ayrm yapmakszn tm mahlkat zerinde ltuf, inyet, efkat ve merhamet olarak tecelli etmesidir. Allahn rahmn sfatnn tecellisi olarak canllar trl nimetlerle beslenir, anne yavrusunu emzirir, kinatn nizam harika bir denge zerin-de devam eder. Rahm ise, Allahn, yalnzca rahmeti hak eden ve ona lyk olan kullarna ltuf ve ikramn ifade eder. Allah, rahm sfatnn tecellisi olarak zalimlere kar mmin kullarn destek-ler. Yine bu sfatn tecellisi olarak, iman edip salih ameller ileyen kullarn ebed cennet nimetleriyle dllendirir.

  • dermi ve onun nda yrye