tÜberkÜloz eĞİtİm toplantisi

Download TÜBERKÜLOZ                      EĞİTİM                      TOPLANTISI

Post on 03-Jan-2016

49 views

Category:

Documents

3 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

TÜBERKÜLOZ EĞİTİM TOPLANTISI. Dr. Ebru YEĞİN Antalya Verem Savaş Dispanseri. 01-01-2013. Tüberküloz (verem) hastalığı nedir?. - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

  • TBERKLOZ ETM TOPLANTISIDr. Ebru YENAntalya Verem Sava Dispanseri01-01-2013

  • Mycobacterium tuberculosis isimli mikrobun insanlarda yapt, tm organlar tutabilen, bulac ve tedavi edilmezse lmle sonulanabilen bir hastalktr.Tberkloz (verem) hastal nedir?

  • TB basili: Mycobacterium tuberculosis Mikobakteriler, doada bol bulunan mikroplardr. Bunlarn byk ounluu hastalk yapmaz. Mycobacterium tuberculosis, hareketsiz ubuk eklinde bir bakteridir. Uzunluu 2-4 mikron ve genilii 0,2-0,5 mikrondur.

    Mycobacterium tuberculosis oksijen varlnda yaar (aerob). Hcre iinde oalr (genellikle makrofaj iinde). Yava oalr, 15-20 saatte bir blnr.

  • Tberkloz basili: Mycobacterium tuberculosis

  • http://medlib.med.utah.edu/WebPath/TUTORIAL/MTB/MTB.htmlVerem mikrobunun mikroskopta grnm:Ziehl Neelsen boyas ileFlresan boya ile12

  • Kltrde basili retmekTB basilini oaltmak iin besiyerleri kullanlr.Lowenstein-Jensen besiyeri yumurta ile yaplr. Kat besiyeridir. TB basil kolonileri kk, soluk sar renklidir. 4-6 haftada oalr. Middlebrook besiyeri agar eklinde ya da sv eklinde olabilir. BACTEC sv besiyeri kullanr ve reme 2-3 haftada olur. Lowenstein-Jensen besiyeri

  • Tberkloz basilinin bulamasn etkileyen unsurlar?Basilin miktar ve canllOrtamn geniliiKarlamann sresi

  • Kaynak Hava yoluSalam nsanHasta insan ksrk, aksrk ve Solunumla ald TB konuma ile kard mikrobu nedeniyle tberkloz(TB) mikrobuENFEKTE olurNasl bular?

  • Tberkloz enfeksiyonu ve tberkloz hastal

    Tberkloz basiliyle karlamave inhale etme

    Enfekte olmaz

    Enfekteolur

    % 90 Enfekte olarakkalr

    Tberkloz hastas

    Tberkloz hastas

    1-2 yl iinde bunlarn % 5iaktif tberkloz hastas olur.

    lk 2 yldan sonra hayatnherhangi bir zamannda % 5iaktif tberkloz hastas olabilir.

    Modified from Self-study modules on TB, CDC (Atlanta,March 1995)

  • Basil bulama sresi?Dnya Salk rgt,8 saat uak yolculuunu bulama iin yeterli kabul etmektedir. O uaktaki btn yolcularn taranmasn istemektedir.

  • Tedavi olmayan bir tberkloz hastas her yl yaklak 10-15 kiiyi enfekte eder.(tedavi olmayan direnli bir hasta da direnli mikroplar bulatrr)TB hastas

  • Tberkloz enfeksiyonu ve tberkloz hastal iin risk faktrleri

    Yksek TB prevalansl yerde yaamakTB basiliyle karlama olaslKarlama sresintrensek duyarllk

    AIDS (170 kat fazla risk)HIV infeksiyonu (113 kat risk)Kanser, DM (3-16 kat risk)la bamllarKronik bbrek yetmezliiDk vcut arl (standarttan % 10 az olmas)Enfekte olduktan sonraki sre

    TB basili ile enfekte deil

    Enfekte(latent TB enfeksiyonu)

    Aktif TB(hastalk)

    Risk faktrleri

    Risk faktrleri

    US-CDC Self Learning Module on Tuberculosis, 1995

  • TB Enfeksiyonu nedir?TB Hastal nedir?TB enfeksiyonu:Belirgin hastalk bulgusu olmakszn, canl TB basilini bir kiinin vcudunda tamasdr. Tberklin cilt testi pozitiflemitir.TB hastal:TB basilinin organ ya da organlarda aktif ilerleyici yaylmasn anlatr. Bu durumda hem sistemik hem de o organ ya da organlara ait semptom ve bulgular ortaya kar. Michael D. Iseman. Klinisyenler iin Tberkloz Klavuzu, Nobel Tp Kitabevi, 2002

  • *Latent: u anda aktif deil, fakat aktifleebilme yeteneine sahip

  • ENFEKSYONmmnolojik yant 2-10 haftada oluur.Yerel immnolojik olaylar:Makrofajlarn basilleri yutmas, Makrofajlarn antijenleri T lenfositlere sunmasT lenfositler lenfokinler salarYeni makrofajlar olay yerine gelirMakrofajlar aktifletirir. Nekroz oluur.Sonuta tberklin cilt testi pozitifleir.

  • Trkiyede TB Enfeksiyonu kararBCG as yaplmamlarda TCT: 10 mm ve stBCG as olanlarda TCT: 15 mm ve stBakl basklanmlarda TCT: 5 mm ve stEnfeksiyon tansnda kullanlan yeni testlerle saptananlar

  • Latent enfeksiyonPozitif tberklin cilt testi (TCT)Negatif balgam yayma/kltrNegatif gs rntgeniSemptomsuzBulatrc deilAktif hastalk*Pozitif tberklin cilt testi (TCT)Pozitif balgam yayma/kltrPozitif gs rntgenilerleyici semptomlarBulatrcTberklozdaEnfeksiyon ve Hastaln karlatrlmas* Aktif hastalk olarak, yayma pozitif akcier tberklozu rnei kullanlmtr.

  • Bulatrcl etkileyen faktrler:Hastaya ait:Akcier tberklozu olmas, balgamnda basil says (yayma pozitiflii)Balgamn aerosol oluturmas (ksrk, haprk, sulu balgam)Basilin canll (antimikrobiyal ilalar)Basilin virulansKiiye ait: Hastala/basile direnlilik (nceki hastalk, koruyucu tedavi, BCG, vs.) Hastalanmay artran durumlar ve dier hastalklar Basil kayna ile birlikte geirilen sre Ya (0-14 ya grubundakiler daha ok etkilenir)Ortama ait: Ortamn sk havalandrlmas Ultraviyole, gne Kaynaa yakn olma

  • TB hastalnn 2 ekli vardr. Birincil TB: ocuklarda enfeksiyon ile birlikte plevraya komu granlom ve hilusta granlom yapm lenf bezi olur. Olgularn byk ounluunda bu granlomlar kendiliinden dzelir.

    kincil TB. Genellikle erikinlerde, ilk enfeksiyonun yeniden aktiflemesi ile olur. Genellikle de salk durumundaki bir ktleme ile birlikte ortaya kar. Tipik grnm, akcier st blgelerinde tutulum olur, kavite grlebelir.

  • Birincil Tberkloz (Ghon Kompleksi)http://medlib.med.utah.edu/WebPath/TUTORIAL/MTB/MTB.html

  • kincil tberkloz (erikin tipi tberkloz)Sol akcier stte kavite, sol altta, sa orta ve stte infiltrasyonlar, sa ortada kk kavite.

  • Akcier apeksinde kavite ve evresinde infiltrasyonpathhsw5m54.ucsf.edu/overview/tb.html

  • Akcierlerin st blgelerini tutan kavite ve infiltrasyonla kendini gsteren tberklozhttp://medlib.med.utah.edu/WebPath/TUTORIAL/MTB/MTB.html

  • Tberklozun en sk tuttuu organlarLenf bezleriOmurgalarAkcierlerBbrekler

  • Omurgay tutan tberkloz

  • http://medlib.med.utah.edu/WebPath/TUTORIAL/MTB/MTB.htmlTberklozun patolojik grnm:GranlomGranlom merkezinde kazeifikasyon nekrozuDev hcre ve lenfositler123

  • Milier tberkloz(kanla yaylan, yapt ince tanecikli grnm ku yemine benzeyen)pathhsw5m54.ucsf.edu/overview/tb.html

  • Milier tberklozhttp://medlib.med.utah.edu/WebPath/TUTORIAL/MTB/MTB.html

  • ToplumEnfekte nfusHastalarEnfeksiyon havuzu ve hastalanma 1

  • Toplum=72 milyonEnfekte nfus=12,5 milyonHasta= 20 binEnfeksiyon havuzu ve hastalanma 2Her yl enfekte 625 kiiden 1 kii hastalanr.

  • Toplum=72 milyonEnfekte nfus=12,5 milyonHasta= 20 binEnfeksiyon havuzu ve hastalanma 35 binHer olgu iin 3 yeni enfeksiyon = 60.000 Her 12 enfeksiyondan 1i hastalanr = 5.00060 bin

  • TB hastalarnn ya dalmTB hastal bir toplumda sk iseHastalarn ou gentir.

    Toplumda TB hastal azaldkaHastalarn ou ileri yalardadr.

  • TB hastalarnda lm olasln artran unsurlarGe tan konulmas (hastaya ya da doktora ait gecikmeler), Hastaln yeri, yaygnl,Hastaln komplikasyonlarEtkisiz tedaviHIV ve dier ek hastalklarn varl

  • DNYADA VEREM HASTALIININ DURUMUDnya nfusunun yaklak te biri verem mikrobu ile enfektelidir. Bu insanlarn %10u yaamlarn bir dneminde vereme yakalanacaklardr Dnya Salk rgt (DS) "Kresel Tberkloz 2012 Raporu"na gre dnya genelinde Tberkloz insidans, prevalans ve mortalite hzlar dmektedir. Buna ramen kresel TB yk halen ok yksektir. 2011 ylnda 8,7 milyon yeni vaka ve 1,4 milyon TBden lm olduu anlalmtr. lmlerin 430.000i HIV pozitif tberkloz hastalardr

  • TB olgularnn %80i yksek TB ykne sahip 22 lkede bulunmaktadr. Dnyadaki TB vakalarnn yaklak %40 Hindistan ve inde bulunmaktadr.Trkiye 53 lkeden oluan DS Avrupa blgesinde yer almaktadr. Avrupa blgesinde insidans hz ortalamas yz binde 42dir.

    Dnya genelinde insidans, prevalans ve mortalitenin en yksek olduu blgeler Afrika ve Gney Dou Asya blgesidir

  • Tablo 1 .DS Blgelerine Gre Tahmini TB Hastalk Ykl, 2011 (Yzde bin Nfusta)*Trkiye Dnya Salk rgtnn Avrupa Blgesinde yer almaktadr.DS Kresel Tberkloz 2012 raporu verilerine gre Trkiyenin 2011 yl TB nokta prevalans hz yz binde 24, insidans hz yz binde 24, mortalite hz yz binde 0,72 ve vaka bulma hz yzde 85tir.

    Sayfa1

    BLGEMortalitePrevalansnsidans

    Afrika Blgesi26393262

    Amerika blgesi2.23528

    Dou Akdeniz Blgesi16170109

    Avrupa Blgesi55642

    * TRKYE0.722424

    Gney Dou Asya Blgesi26271189

    Bat Pasifik Blgesi6.913892

    DNYA GENEL14170125

    Sayfa2

    Sayfa3

  • Tablo 2 .DS Blgelerine Gre TB Vaka Hzlar ve Tedavi Baarlar

    Sayfa1

    BLGEVaka Bulma hz (%) (2011)Yeni Yayma (+)olgularda Tedavi Baars (2012)

    Afrika Blgesi6182

    Amerika blgesi8475

    Dou Akdeniz Blgesi6288

    Avrupa Blgesi7667

    * TRKYE8591

    Gney Dou Asya Blgesi6288

    Bat Pasifik Blgesi8193

    DNYA GENEL6787

    Sayfa2

    Sayfa3

  • TRKYEDE VEREM HASTALIININ DURUMUTrkiyede ylda yaklak 16 bin yeni verem hastas ortaya kmaktadr. 2011 ylnda verem sava dispanserlerine kaytl toplam TB vakas says 15.679dur. Hastalarn %92si (14.417 kii ) yeni TB olgusu %8i (1.262 kii ) nceden tedavi grm olgulardr.

  • Hastalarn 9.909unda (% 63,2 ) akcier tberklozu varken, 5.770inde (% 36,8) akcier dndaki organlar (lenf bezleri, plevra, kemik, bbrek, beyin vb )tutulmutur.Hastalarn % 1,3 (202 kii) yabanc lke doumlu hastalardr.Toplam 15.679 hastann 9.182si (% 58,6) erkek, 6.497si (%41,4) kadndr.

  • HEDEFLERUlusal Tberkloz Kontrol Programnn halk sal asndan ncelikli hedefleri;Hastaln bulamasn nlemek,Hastalanan kiilerin tmyle iyilemesini salamak,Hastala yakalananlarn saysn (morbiditeyi) azaltmak,Hastala bal lmleri (mortaliteyi) azaltmak.

    Bu hedefe ulalabilmesi iin tedaviye uyumun ve devamn salanmas gereklidir.

  • TEDAV HEDEF:*Standart tedavi rejimlerini kullanarak balgam yaymas pozitif hastalarda %85 KR salamak.TANI HEDEF:*Varolan balgam yaymas pozitif tberkloz olgularnn % 70 ini bulmak.*Dnya Salk rgtnn 2005 yl iin nerdii hedefler