rola fast food-³w w œywieniu dzieci i m‚odzie œy .fast food fast food (z ang....

Download Rola Fast Food-³w w œywieniu dzieci i m‚odzie œy .Fast Food Fast food (z ang. dos‚ownie szybka

Post on 28-Feb-2019

214 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Rola Fast Food-w w ywieniu dzieci i modziey

Genowefa Skowron

Fast Food

Fast food(z ang.dosownie szybka ywno) to rodzaj poywienia szybko przygotowywanego i serwowanego na poczekaniu, na og taniego. Zwykle posiada ono wysok warto kaloryczn zawiera du ilo tuszczw i wglowodanw, przy rwnoczesnym niedoborze cennych dla organizmu substancji bonnika, witamin i mineraw. Przeciwnicy tego typu odywiania uwaaj, e regularne spoywanie produktw fast food prowadzi do chorb cywilizacyjnych takich jak otyo, choroby nowotworowe, miadyca, choroby serca i wtroby.

Typy posikw fast food

Typowe przykady potraw okrelanych jako fast food to:

rne burgery (np. hamburger, cheeseburger)

hot dogi

frytki

kanapki (okrelane czsto jako sandwicze)

pizza (serwowana jako pojedyncze kawaki)

Sieci Fast Food-w w Polsce

McDonald's Corporation najwiksza na wiecie sie barw szybkiej obsugi. Zaoona 15 maja 1940 r. w Kalifornii jako restauracja przez braci Dicka i Maca McDonaldw. Od 1953 r. firma udziela franczyzy. W 2004r. McDonald's dysponowa 31 tys. restauracji szybkiej obsugi w 121 krajach na caym wiecie, w tym i w Polsce.

W kadej restauracji na odwrocie folderu (umieszczanym na tacy) znajduje si tabela wartoci odywczych, czyli kalorii. Tym samym McDonald's spenia wymg, aby "tabele kalorii" umieci w atwo dostpnym miejscu.

Kentucky Fried Chicken (KFC ) - kolejna z najwikszych sieci fast food, zaoona przez Harlanda Sandersa. Pierwszrestauracj KFC otwarto w 1952 roku w Salt Lake City. W Polsce pierwsza restauracja KFC zostaa otwarta w roku 1993 w Warszawie. Obecnie w caej Polsce funkcjonuje 67 restauracji KFC.

Pizza Hut - to jedna z najwikszych sieci restauracyjnych na wiecie. Wacicielem restauracji Pizza Hut w Polsce jest holenderska spka AmRest Holdings N.V. notowana na Giedzie Papierw Wartociowych w Warszawie. Obecnie sie znajduje si w 23 polskich miastach.

Subway - nazwa sieci franczyzowych restauracji, dziaajcych w wielu krajach wiata. Powstaa w 1965r. w Connecticut w USA. Podstaw oferty skanapki i saatki. Dzi do sieci nale 26 664 restauracje w 85 krajach, a Subway jest najszybciej rozwijajc si sieci franczyzy - w 2005 powstao ponad dwa tysice nowych lokali. W Polsce jest obecnie 6 restauracji (Gdask, Warszawa, Krakw, Lublin)

Burger King jedna z najwikszych sieci typu fast food na wiecie. Specjalizuje sigwnie w kanapkach, frytkach, zimnych napojach. Najbardziej znanym produktem firmy jest kanapka Whopper, ktra jest jujednym z symboli popkultury. W 2006r. Burger King posiada okoo 11.220 restauracji w 61 pastwach.

Historia Burger King w Polsce rozpocza siw 1994 r. a skoczya w 2001, gdy firma wycofaa si z polskiego rynku za sprawkonkurencji cenowej firmy McDonald's.Po szeciu latach od zamknicia ostatniej placwki firma powrcia na rynek polski dziki podpisaniu umowy franczyzowej ze spk AmRest Holdings N.V.. Pierwszy lokal w warszawskich Zotych Tarasach otwarty zosta 3 maja 2007 roku.. W 2007 roku ruszy cznie siedem resturacji Burger King.

Makdonaldyzacja

Makdonaldyzacja to proces stopniowego upowszechniania si zasad dziaania restauracji szybkich da we wszystkich dziedzinach ycia spoecznego w Stanach Zjednoczonych i na caym wiecie.

Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji

1.Kalkulacyjno2.Efektywno3.Przewidywalno4. Moliwomanipulacji

Rola ywienia w yciu czowieka

- dostarczanie energii niezbdnej do funkcjonowania narzdw wewntrznych, pracy mini, utrzymania staej temperatury ciaa

- dostarczanie substancji budulcowych potrzebnych do budowy nowych i odbudowy zuytych komrek oraz biologicznie czynnych skadnikw organizmu

- dostarczanie substancji regulujcych odpowiedzialnych za prawidowy przebieg procesw przemiany materii i energii

Grupy osb wraliwych na bdy ywieniowe

- Dzieci

- Kobiety ciarne i karmice

- Sportowcy

- Osoby w wieku podeszym

Skutki nieprawidowego odywiania dzieci i modziey

- zahamowanie rozwoju fizycznego i umysowego

- obnienie odpornoci

- nieodwracalne zmiany strukturalne w tkankach i narzdach powodujce trwae kalectwo

Nie zaleca si spoywania ywnoci typu fast-foodtakich jak frytki (tuszcz 48%), hamburgery, cheesburgery (37-47% tuszczu), pizza (33-33% tuszczu) poniewa zawieraj duo tuszczu. Ponadto spoywanie tych produktw zmniejsza spoyciewarzyw, owocw, produktw mlecznych, chudego misa i ryb, przyczynia si natomiast do konsumpcji nadmiaru tuszczu (szczeglnie nasyconego i trans). Niewystarczajca w takiej diecie jest take podamikroelementw i witamin.

frytki s potrawcikostrawn. zawierajduo tuszczu, ktry poddany zosta wysokiej temperaturze smaenia.

ywno typu Fast - Food

Fast Foody zawieraj :

olbrzymi ilo kalorii (1g tuszczu to 9 kcal)

du ilo szkodliwych nasyconych kwasw tuszczowych

wysok zawarto cholesterolu

wglowodany z biaego pieczywa o niskiej jakoci

du ilo soli

a brak im:

bonnika pokarmowego

witamin i skadnikw mineralnych

Napoje typu cola

Zawieraj: du ilo kalorii

konserwanty i sztuczne barwniki

- kwas fosforowy

- dwutlenek wgla

- cukier

- aspartam lub acesulfam K ( w przypadku produktw light )

- karmel

- benzoesan sodu

Udzia tuszczw w diecie

Spoycie tuszczw ogem naley ograniczy do 25 30 % oglnego zapotrzebowania energetycznego

Energia

kwasy tuszczowe

Nasycone jednonienasycone wielonienascycone

7 - 8% 15% 4-6 %

Normy spoycia tuszczw

Procent zapotrzebowania

energetycznego

Ilo tuszczu

dzieci

7-9 lat 30% 63-73g

dziewczta

10-12 lat 31% 62-83g

13-15 lat 32% 67-83g

chopcy

10-12 lat 31% 65-81g

13-15 lat 32% 78-98 g

rda tuszczw jadalnych

Tuszcze widoczne 40%

Zawarto tuszczw w 100 g

maso

smalec

sonina 85-99 g

oleje

margaryna

rda tuszczw jadalnych

Tuszcze niewidoczne 60 %Zawarto tuszczw w 100 g

Miso - 10-35 g

Wdliny - 9-53 g

Drb - 1,5-10 g

Ryby - 0,3-15 g

Mleko - 0,5-3,5 g

sery twarogowe ptuste

4,7 g

Zagroenia zdrowotne

Standardowa europejska dieta,

zoona w duej mierze z tuszczw nasyconych,

cholesterolu i kwasw tuszczowych trans,

prowadzi do tworzenia bon,

ktre s znacznie mniej pynne ni bony

komrkowe osb spoywajcych

optymaln ilo zarwno kwasw tuszczowych

omega-3jak i omega-6.

Kwasy tuszczowe wystpuj w dwch konfiguracjach geometrycznych zwanych izomerami: cis i trans

W naturalnych wieych tuszczach rolinnych kwasy nienasycone wystpuj w konfiguracji cis. Izomery trans (inaczej transizomery) pojawiaj si pod wpywem temperatury, rnych czynnikw fizycznych i chemicznych w procesie przemysowego oczyszczania tuszczw i podczas uwodornienia (utwardzania) w produkcji margaryn, w tuszczach piekarniczych i smaalniczych.

Rola kwasw tuszczowych w organizmie

Niedobr niezbdnych kwasw tuszczowych

w bonach komrkowych powoduje,

e bona komrkowa nie moe peni swych

yciowych funkcji, przede wszystkim dziaa

jak wybircza bariera, ktra reguluje transport

substancji pomidzy komrk

a wiatem zewntrznym.

Tym samympraktycznie zostaj zakcone

wszystkie procesy yciowe.

Tuszcze trans a zdrowie publiczne

Izomery trans kwasw tuszczowych (T-FA)

powstaj w czasie wytwarzania i przetwarzania

produktw tuszczowych w warunkach

wysokiej temperatury oraz cinienia.

Izomery trans nienasyconych kwasw

tuszczowych powstaj w procesie uwodornienia

(hydrogenation) tuszczw nienasyconych.

Tuszcze trans a zdrowie publiczne

Gwnym rdem w diecie izomerw trans

pochodzcych z przemysowego uwodornienia

olejw s margaryny twarde (kostkowe)

i produkty zawieraj ce tuszcze utwardzone,

przede wszystkim produkty cukiernicze, wyroby

czekoladowe, produkty przekskowe (snaks),

oraz produkty typu fast food

(pizza, hamburgery, frytki).

Mog one zawiera nawet do 40-50% izomerw trans

w stosunku do wszystkich kwasw tuszczowych.

Tuszcze trans a zdrowie publiczne

T - FA powstaj take w trakcie dugotrwaego smaenia w wysokiej temperaturze z zastosowaniem tuszczw rolinnych z du zawartoci nienasyconych kwasw

tuszczowych

Organizm czowieka nie jest zdolny do endogennej syntezy izomerw trans, ich obecno w tkankach i pynach ustrojowych wynika z rodzaju spoywanej

diety

Tuszcze trans a zdrowie publiczne

Wysokie spoycie izomerw trans kwasw tuszczowych z diet powoduje wzrost cholesterolu cakowitego (o 20 30 mg%) w osoczu krwi

T-FA zmieniaj profil lipidowy osocza w kierunku bardziej aterogennego ni nasycone kwasy tuszczowe nie tylko podnoszc frakcj cholesterolow LDL, w stopniu podobnym do tuszczw nasyconych, ale take obniajc frakcj HDL cholesterolu

W rezultacie stosunek cholesterolu LDL do cholesterolu HDL jest znacznie wyszy przy spoywaniu tuszczw trans ni w przypadku spoywania nasyconych kwasw tuszczowych

Tuszcze trans a zdrowie publiczne

W ostatnich latach podkrela si rwnie potencjalne ryzyko zaburzenia syntezy dugoacuchowych, wielonienasyconych kwasw tuszczowych przez izomery trans

S rwnie czynnikiem indukujcym zapalenie.

Uwaa si, e zapalenie jest niezalenym czynnikiem ryzyka choroby wiecowej. Jest to, wic jeszcze jeden mechanizm wpywu tych tuszczy na ryzyko zachorowania na chorob wiecow

Tuszcze tran