pedagojik formasyon eğitimi ÖlÇme ve deĞerlendİrme prof

Click here to load reader

Post on 08-Feb-2017

255 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon EitimiSERTFKA PROGRAMI

    LME VE DEERLENDRMEProf. Dr. Mehmet KK

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    NTE 1ETMDE KULLANILAN KLASK LME ARALARI

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    KLASK LME ARALARI

    A- YAZILI SINAVLAR

    B- KISA CEVAPLI SINAVLAR

    C- OKTAN SEMEL SINAVLAR

    D- ELETRMEL SORULAR

    E- DORU-YANLI SORULARI

    F- SZL SINAVLAR

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    - YAZILI (YOKLAMA) SINAVLAR

    Klasik yazl yoklamalar, yazl yoklama, kompozisyon veya esse tipiyoklamalar olarak adlandrlan ok eski snav eklidir.

    Sorunun genellikle yazl olarak sunulduu ve cevabn da yazl olarakistendii snavlardr.

    Geleneksel eitim sisteminde szl snavlarla beraber en okkullanlan snav yntemlerinden biridir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    YAZILI YOKLAMANIN LT NTELKLERa) Ne, kim, ne zaman, hangi ve nerede sorular,b) Listeleme,c) Taslak yapma ( planlama ),d) Tasvir etme ( betimleme ),e) Benzerlik ve ztlk,f) Karlatrma,g) Aklama, h) Tartma,i) Gelitirme,j) zetleme vek) Deerlendirme (Yldrm,1999).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Yazl snavlarn uygulamalar farkl ekillerde yaplabilir. Bunlar;

    Klasik Yazl Snavlar: Gnmzde birok retmenin uygulad snav tarzdr.Genellikle uzun yantl ve st dzey yeterlikleri lmek ve gelitirmek amactayan sorular kullanlmaktadr.

    Tercihli Snavlar: rencilere, belirli sayda soruyu seerek yantlama zgrlverilir. Tercihli snavlar birka biimde uygulanabilir.

    Sorusuz Snavlar: Bu tr snavlarda soru yoktur ya da soru renciler tarafndansorulur ve yantlanr. Bu snavlarn geerlik ve gvenirlii ok dktr. Bu trsnavlar kullanmak yerine dev veya projelerin deerlendirilmesi yoluna gidilebilirBaykul vd, 2001).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Ad ekme (kura) Snavlar: Snf listesinden veya baka bir yolla kura ekerekyantlayclara sorularn datlmas eklinde uygulanan snav trdr. Bu trsnavlarn da geerlii ve gvenirlii dktr. rencilerin nceden hazrlanmolan soru katlarn kurayla ekmesi eklinde de uygulanabilir. rencilere kura

    datlan dnem devleri bu tr snavlar iin verilebilecek bir dier rnektir

    Ak Kitap Snavlar : rencilerin , sorular yantlarken kitap, defter, yardmckitap, szlk, ansiklopedi gibi kaynaklardan faydalanabildii snav trdr.statistik, matematik, fen bilgisi gibi derslerde sk kullanlr. Ak kitap snavlarrencilerin snav kayglarn drerek motive etmesi bakmndan avantajldr.Ancak kullanlmasnn sakncalar da vardr. Kaynaklara ainal lt veokuma hz yksek veya dikkati gl rencilerin lehine iledii iineletirilmektedir (Doan, 2007).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Yazl Yoklamalarda Kullanlan Soru Tipleri

    a- Snrl Yant Sorular (Ksa yant gerektiren sorular): Yantlar ounlukla snrl veya ksaolan sorulardr. (Listeleyin, tanmlayn, nedenlerini sralayn gb).

    b- Uzun Yant Gerektiren Sorular: Bu sorulara serbest yantl sorular da denir. Yantlar snrlolmayan, genellikle de kompozisyon tipi sorulardr. Yantn ierik, nitelik ve uzunluunubelirlemede yantlaycya belli llerde zgrlk verilir. Kompozisyon becerileri, sentez vedeerlendirme basamandaki davranlar, yaratclk ve zgnlk gibi deikenler lleceizaman kullanlmas gerekli olan sorulardr.

    c- Zorunlu Yantl Sorular: Btn yantlayclar tarafndan yant verilmesi zorunlu olan ve tercihlisnavlarda seimlik sorularla beraber kullanlan sorulardr. zellikle tercihli yazllarda aracngeerlik ve gvenirliini artrmak amac ile kullanlan sorulardr.

    d- Seimlik Sorular: Yantlanmas, yantlayclarn seimine braklan sorulardr. Seimlik sorularrencinin motivasyonunu artrc bir etkiye sahip olmakla beraber, rencileri birbiri ilekarlatrmay zorlatrd iin gvenirlii daha da drc etkisi vardr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Yazl Yoklamalar Ne Zaman Kullanlmaldr ?

    Bloom taksonomisine gre analiz, sentez ve deerlendirme dzeyindekikarmak ve st dzey bilisel davranlar veya yaratc dnme, eletireldnme, problem zme, gr gelitirme vb. gibi beceriler llmek vegelitirilmek isteniyorsa,

    renci saysnn az olduunda,

    Snav sorular ilerde tekrar kullanlmayacaksa,

    Snav sonularnn abuk bildirilmesi gerekmiyorsa,

    Snav yapan kiinin, snav hazrlamas iin zaman snrl ise,

    Dili etkili kullanma, imla bilgilerini lme ve kompozisyon (yazma) becerilerigelitirilmek veya llmek isteniyorsa,

    Puanlama gvenirliinin ok yksek olmas gerekmedii durumlarda,uygulanmas daha uygun olur (Turgut, 1995; Tekin, 1993).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Yazl Snavlarn zellikleri

    1. Yazl snav sorularn yantlamak rencilerin fazla zamann aldndan, oksayda soru sorulamaz.

    2. Bu snavda renciler yantlarn yazl olarak vermektedir. Ayn zamandadnceleri ifade etmede dili kullanma becerisi de puanlamayetkileyebilmektedir.

    3. Soru says az ve sorular yazma zaman ksa olduundan hazrlanmaskolaydr.

    4. zellikle serbest yantl sorularda kesin doru, kesin yanl ayrm zorolduundan, kdn okunmas ve puanlanmas zaman alr (Tekin, 1993; zgven,1998).

    5. Yazl snavlarn amacna uygun yaplabilmesi iin bilgi dzeyinin zerindesoru sorulmaldr. renciler yantlarn dnp organize etmekdurumundadr. Bu zellikler ayn zamanda rencilerin kopya ekmelerini dezorlatrmaktadr (Doan, 2007 ).

    6. Yazl snavlar analiz, sentez ve deerlendirme gibi st dzey basamaklardakidavranlarn llmesine uygundur.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    7. Yazl snav sorular iirme yolla yantlamaya elverilidir.

    8. Yazl snavlarda ans baars yoktur.

    9. Sorularn gl, testin geerlii ve gvenirlii nceden kestirilemez. Yazl,snavlarn ounun geerlii ve gvenirlii genellikle dktr.

    10. Sorularn belirginlii ve anlalrl azaldka renciler tarafndan farkl yereekilme olasl artar. Bu nedenle soru ak ve anlalr olmal, ne sorulduunet olarak okuyan herkes tarafndan ayn ekilde anlalmaldr.

    11. Yazl snavlar, rencileri almaya ynelten, renme ve retmesrecinde etkili aralardandr. renciler, yazl snavlarda baarl olabilmekiin konular btnlkl renmek, konular arasndaki ilikileri grmek veezberlemekten ziyade kavramak zorundadrlar (Tekin, 1993; zgven, 1998).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Yazl Snavlarn Hazrlanmasncelikle snav sonularnn hangi amala kullanlacann, rencilerde hangi

    davranlarn gzleneceinin, bu davranlarn yazl snavlarla llmesininuygun olup olmadnn belirlenmesi gereklidir. Bu belirlemeler yapldktansonra sorular hazrlanmaldr (Turgut, 1995; Tekin, 1993).

    Dikkat Edilecek Noktalar1. Sorular ak, anlalr olmal yantlayclar farkl ekilde alglamamaldr.2. Soru saysn ve sorularn kalitesini yksek tutarak, kapsam geerliini ve

    snavn amacna uygunluunu artrmak gerekir.3. Sorular birbirinden bamsz olarak yantlandrlabilmelidir.4. Sorularn her biri belirli bir davranlar zincirini yoklamaldr.5. Sorulardan herhangi biri ders kitabndan veya bilinen bir kaynaktan olduu gibi

    alnmamaldr.6. Sorularda ifade ve yazm hatalar bulunmamaldr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    7. llecek davranlarla ilgili ok sayda soru yazlmaldr. Snavdan ncehazrlanan sorular seerken duruma dikkat etmek yararl olabilir.

    a) Soru seimi hem konular hem de llecek zihinsel davranlar bakmndan,belirtke tablosunda belirlenen oranlara uygun olmaldr.

    b) Seilen sorularn glk dereceleri iyi ayarlanmaldr.c) Seilen sorularda iml hatas bulunmamal, ak ve anlalr olmal.8. Yazl snav sorular mmknse nceden yazl bir halde oaltlarak

    rencilere verilmeli, rencilerin snav balangcnda sorular yazarakzaman kaybetmeleri nlenmelidir.

    9. renci ktlar puanlanrken kullanlmak zere snavda sorulacak sorularlailgili puanlama anahtar hazrlanmaldr. Bu anahtarda, her bir davrana veher bir soruya ka puan verilecei ak olarak belirtilmelidir.

    10. Snavn yeri ve zaman rencilere doru bir ekilde nceden bildirilmelidir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Yazl Snavlarn PuanlanmasGenel izlenimle Puanlama: Puanlayc veya retmen rencilerin yant katlarn ayr ayr

    batan sona okuduktan sonra her bir kada genel izlenimine, yani edindii kanya gre bir puanverir. Tm yazl snavlarda kullanlmasna ramen zellikle de kompozisyon (yazma) becerisinilmek amacyla kullanlan snavlarda bu ekilde puanlamann yaygn olduu sylenebilir. Bupuanlama tekniinin puanlama gvenirlii ok dktr.

    Snflama Yoluyla Puanlama: Yantlayclarn ktlarna puanlayc veya retmen tarafndanhzlca gz atlarak "iyi, orta, zayf" gibi snflara ayrlmas ve daha sonra bu snflardaki katlarnkendi iinde puanlanmasdr.

    Sralama Yoluyla Puanlama: Tm yantlayclarn ktlar puanlayc veya retmen tarafndantek tek birbiriyle karlatrlarak okunur ve en iyiden en zayfa doru ya da en zayftan en iyiyedoru sraya konur. Btn ktlar bu ekilde sralandktan sonra en iyi kda en yksek puan,dierlerine de buna gre azalan puanlar verilir.

    4. Puanlama Anahtar Kullanma: Bu teknikte puanlayc veya retmen yantlayclardan beklenen yantlar listeler. Bu listeye yant anahtar veya ltler listesi ad verilebilir. Sonra bu listedeki yantlarn her birine ka puan verileceini belirleyerek puanlama cetvelini oluturur. rencilerin verdii yantlar puanlama anahtar ile karlatrlarak uygun olan puanlar verilir (zelik, 1992; Turgut, 1995; Tekin, 1993).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Yazl Yoklamalarn Avantajlarrencilerin konuyu derinlemesine kavrayp kavramadklarn belirler.rencilerin kavram yanllklarnn ve eksik bilgilerinin tespit edilmesi, seme tr snavlara gre daha kolaydr.rencilerin zgn ve yaratc fikirlerini ortaya karr. Hazrlanmas kolay olduundan kullanl aralardr.Analiz, sentez ve deerlendirme basmaklarndaki st dzey davranlar lmek iin uygundur.ans baars olmamas geerlii artrmaktadr.Yaratc dnme, eletirel dnme gibi baka aralarla kolayca lemediimiz davranlar lmek ve gelitirmek iin uygundur.Dili yazl olarak kullanma becerilerini lmede en uygun aratr.renciler yantlarn dnp hatrlayarak yazdklarndan, yazl yoklamalarn davranlar daha geerli lt sylenebilir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Yazl Yoklamalarn Dezavantajlar Sorularn cevaplanmas ve puanlanmas uzun zaman alr. Puanlamada objektif olmak gtr. Genel izlenimle puanlama duyarlk

    anlamnda gvenirlii drr. rencilerin bilgileri yannda yazma hz, yaz gzellii, imla kurallar gibi

    deikenler puanlamaya karr. Bu durum geerliliin dmesine neden olur. Cevabn snrn belirlemek kolay deildir. Soru says az olduundan, kapsam geerlii dktr. Yaz gzellii, anlatm veya ifade gc, kt dzeni, kompozisyon yetenei

    gibi deikenler puanlamaya karrsa geerlik ve gvenirlik debilir. iirme ve esnek yant vermeye elverilidir. Bu durum puanlama yanllna

    yol aarak gvenirlii drebilir. Yantlayclarn yantlarn yazmak iin harcad zaman ve enerji ok

    olduundan dnme, analz etme, deerlendirme, organize etme gibi davranlara ayrlan zaman ve enerjinin snrland da dnlebilir (Doan,2007).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    B- KISA CEVAP GEREKTREN SINAVLAR

    Cevab bir kelime, bir ibare, bir rakam, bir tarih ya da en fazla bir cmle olan ksa cevapl maddelere denir. Bu snav boluk doldurma diye de adlandrlabilir. Geleneksel eitimde pek kullanlmamaktadr. Yabanc dil eitiminde kelime bilgisini lmek iin etkin olarak kullanlabilir.

    Bu tip sorular hatrlama gcn len ve ans baarsna da hemen hi yer vermeyen soru tipidir. Eer yoklanlacak konular arasnda nemli terimler, tarihler, saylar youn olarak yer alyorsa ve bunlarn renci tarafndan bilinip bilinmediini lmek nemliyse bu teknik kullanlr. Ksa cevap gerektiren testlerde rencilerin kendi dncelerini organize ederek tantmalar imkan yoktur. Baz konularda bu tr test maddesi hazrlamak da imkanszdr (nc, 1999).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    KISA CEVAP GEREKTREN SINAVLARIN ZELLKLER

    1) Bu tip sorular en iyi hatrlama yeteneini yoklar.

    2) Cevabn ksa olmasndan dolay yazl yoklamalara kyasla belli bir sre iindedaha ok sayda soru sorabilir.

    3) Cevaplama bamszl, yazl yoklamalara gre daha snrldr. renci yineistedii cevab yazabilir; ancak iirme cevaplara ok daha az imkan verir.

    4) Birok kritik davrann llmesine ve pek ok konudaki renmelerinyoklanmasna uygun der.

    5) lkretimdeki her kademede rahatlkla kullanlr.

    6) Hazrlanmas yazl yoklamalar kyasla g ve daha fazla zaman alcolmasna karlk semeli testlere kyasla kolaydr.

    7) Puanlama daha kolaydr ve yazl yoklamalara kyasla daha ksa sre alr.

    8) Puanlama objektiflii yazl yoklamalardan daha yksektir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Ksa Yantl Snavlarda Madde Tipleri1- Soru Kipinde Sorular: Bir ksa yantl snav sorusu, "Kim, nasl, niin, nerede

    vb." soru kelimeleri ile bitiyorsa bu tr maddelere soru kipinde madde denir. Ksa yantl snavlarda en ok kullanlan madde trdr. Soru kipinde sorular da yantn ksal veya soruda istenilenin ne olduuna gre, kendi iinde iki balk altnda incelenebilir; a) Tanmlamay Gerektiren Sorular: Bu tip sorularda bir kavramn tanm, bir

    tanm belirten kavram, bir ilkenin anlam, bir olgunun belirgin zelliklerinin yorumu vb. yazlmas istenebilir.b) Tanmay Gerektiren Sorular: Bu tip sorularda bir bilginin, kavramn,

    tanmn, zelliklerin veya ilem basamaklarnn tannmas istenebilir. 2- Eksik Cmle Tipinde (Boluk Doldurmal) Sorular: rencilerden ifadelerde,

    cmlelerde veya paragraflarda braklan boluk ya da boluklara uyan kelimeyi veya cmleyi (kelimeler veya cmleleri, saylar vb.) yazmas beklenen soru trdr (Tekin, 1994; Beydoan, 1998).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Ksa Yantl Snavlarn HazrlanmasSnavn amac ve llecek davranlar belirlenerek, llecek

    davranlar iyice analiz edilmelidir. Baka lme aralar ilellebilecek trden st dzey davranlar iin ksa yantl snavkullanmaktan kanmak doru olur.

    Tm konular kapsayacak sayda soru hazrlanmal, bunun iin belirtketablosundan yararlanlmaldr. Kullanlan soru tipini eitlendirmek vedavranlar uygun sorularla yoklamak yararl olacaktr. Sorularnllecek zellie uygun, ak ve anlalr olmasn salamak iin,konu uzmanlarndan yardm alnmal ve nerilen dzeltmeleryaplmaldr. Sorularn hazrlanmas srasnda aada maddelerhalinde verilen nerilere uymak geerlik ve gvenirliin ykselmesinisalayabilir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Dikkat Edilecek Noktalar

    1. Yoklanmak istenen davran nemli bir davran olmaldr. Kyda kedekalm bilgiler yoklanmamaldr.

    2. Her soru ile sadece nemli bir davran, bir kazanm yoklanmal, sorununyalnzca bir doru yant olmaldr. Soru tartma yaratmayacak bir biimdeyaplandrlmal; ak, seik ve kolay anlalr bir ifadeyle sunulmaldrrenciler tarafndan anlalmayan veya herkes tarafndan farkl anlalansorular iin ok eitli yantlar alnabilir. Birden fazla yant bekleniyor ise her biryant ayr puanlanmaldr (Turgut, 1973; Turgut, 1992).

    3. Maddenin yantlanabilmesi, bu madde ile yoklanan davrann beklenenderecede kazanlm olmasn gerektirmeli ve sadece buna bal olmaldr.

    4. Maddeyi kolayca yantlanmay salayacak gereksiz bilgilerden ve rencilerinyant bulmalarn kolaylatracak ipularndan kanlmaldr (Doan, 2007).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    5. Bo braklan yer/ler belirsizlie yol amamaldr.

    6. Sorular veya sorular oluturan ifadeler, yantlayclarn bildii bir kaynaktanaynen alnmamaldr. Tanmlar olduu gibi kullanlmamal, rencilerin alkolmadklar bir yap ile kendilerine sunulmaldr (Turgut, 1995).

    7. Testte yer alan sorular birbirini etkilememeli kolaylatrc veya zorlatrc olmamaldr. Sorular birbirinden bamsz yantlanabilmelidir.

    8. Eksik cmle sorularnda, hem bir soru iinde hem de tm testteki sorularda braklan boluk uzunluklar ayn olmaldr.

    9. Yant yeri olarak braklan boluklar yantlamay ve puanlamay kolaylatracak biimde dzenlenmelidir.

    10. Sorulara verilecek yantlar yazmak iin ayrlan yerler ayn boyutlarda ve ayn biimde verilmelidir (zelik, 1992; Tekin, 1994; Baykul ve dierleri, 20001).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Ksa Yantl Snavlarn Puanlanmas

    Puanlamann tamamen nesnel olmad, yantlayclarn yazlsnavlara gre az da olsa istedikleri yant verme zgrlkleri olduuunutulmamaldr. Bu nedenle her bir madde iin bir puanlama cetvelihazrlanmal, hangi yantlara ne kadar puan verilecei ncedenbelirlenmelidir. nerilen puanlama tekniklerden birisi, 1-puanlamadr Bu teknikte, oktan semeli testlerdeki puanlamayabenzer ekilde, doru yanta 1, yanl yanta 0 puan verilir (Baykul vedierleri, 2001).

    Yanl yantlardan puan dlmesini nerenler olsa da bu tutumdoru deildir. zellikle de ans baars olmayan bir snav trndeyanl yantn doru yantlar gtrmesinin bir mant yoktur (Tan veErdoan, 2004).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Ksa Yantl Snavlarn Avantajlar1-lme kapsamndaki her konuda soru sorulabileceinden kapsam

    geerlikleri yksektir.

    2-Yantlar ksa olduundan ksmen de olsa nesnel puanlanabilir.

    3-Hazrlanmas, uygulanmas ve puanlanmas kolaydr.

    4-Yaz gzellii, kat dzeni vb. gibi deikenler ie karmad iin geerlikleriyksektir.

    5-ans baars olmadndan geerlikleri yksektir.

    6-Eitimin, her dzeyinde uygulanabilirler.

    Ksa Yantl Snavlarn Dezavantajlar1-Analiz, sentez ve deerlendirme basamandaki st dzey davranlar

    lmek iin uygun deillerdir. Bilgi dzeyindeki hatrlama veya ezberdavranlarn lebilir.

    2-Ksmen de olsa znellik karabilir. Objektiflik veya puanlama gvenirlii tamdeildir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    OKTAN SEMEL TESTLERalanlarn yantlarn, belirli saydaki seenek arasndan birini seerek vermesini

    gerektiren sorulardan oluan lme aralardr. oktan semeli testleruygulandnda yantlaycdan soruyu okumas, doru yant zerinde dnmesi,doru seenee karar vermesi ve iaretlemesi beklenmektedir (zelik, 1992, Tan veErdoan, 2004). oktan semeli sorular, bir soru kk ve bunu izleyen bir serimuhtemel cevaplardan ibarettir.

    lme aralarnn retmenlerin snf uygulamalarndan ulusal snavlara kadarbirok dzeyde ve hemen hemen her retim alannda kullanldnarastlanmaktadr. zellikle, ok sayda rencinin katld renci seme veyerletirme snavlarnda, ak retim veya uzaktan eitim kurulularnnsnavlarnda oktan semeli testler kullanlan tek snav trdr denebilir. Bu snavtrnn yaygn olarak kullanlmasnda; kalabalk gruplar iin uygun olmas, test vemadde istatistiklerinin kolay hesaplanabilmesi, kolay puanlanmas vb. gibi zelliklerietkili olmaktadr. Genellikle oktan semeli testlerde ya da daha fazla seenek

    alr (Turgut, 1995).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    OKTAN SEMEL MADDE TRLER

    B. Madde kkne gre C.Maddelerin gruplanna gre

    AA.. DDoorruu CCeevvaabbaa ggrree

    ek doru cevapl

    nn ddoorruu cceevvaappll

    3.Birden fazla cevapl

    4. Birleik cevapl

    1. Soru kipinde

    2. Kk eksik cmle

    3. Kk olumsuz

    1. Ortak kkl

    2. Ortak seenekli

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    OKTAN SEMEL TEST MADDE ETLER

    oktan semeli testlerde beklenen faydann salanmas ve bu tekniin stn taraflarnngzlenmesi, onun eitli trlerinin ustaca yazlmasna baldr.

    1) Maddeleri Doru Cevaplarnn Says ve Yapsna Gre Snflandrma

    a) Bir Tek Kesin Cevapl Maddeler: Bu, oktan semeli sorularn en basit eklidirrenciden verilen muhtemel cevaplar arasndan, doru olan bulmas istenir. Doru cevapyalnz bir tanedir ve kesindir

    b) Bir Tek Seenei En Doru Olan Maddeler: Bu madde trnde btn seenekler maddekknde sorulan sorunun doru cevabdr. renciye bu derecelendirilmi dorulardan endorusunu semek der.

    c) Birleik Cevapl Testler: lt bilgi asndan daha kapsaml hale getirmek vedolaysyla bir soru ile birden fazla bilgi yoklamak amacyla kullanlr

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    2- oktan Semeli Sorular Madde Kklerinin Yapsna Gre Snflandrma;

    a) Kk fadesi Soru Cmlesi Olan Maddeler: Madde kknn tam bir sorucmlesi halinde olmas, sorunun anlalmasn kolaylatrr.

    b) Kk fadesi Olumsuz Cmle Olan Maddeler: Bu tr maddeler, olumlucevab olumsuz cevabndan ok olan bilgileri lmek iin kullanlr.

    c) Kk Yarm fade (Eksik Cmle) Olup Seeneklerdeki fadelerleTamamlanan Maddeler: Soru kk tam bir cmle olmayp eksiktir. Herseenek kkteki eksik braklan yere konduunda, anlaml tam bir cmlemeydana gelir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    3- Maddelerin Ayn Materyalden ve Seeneklerden Yararlanna GreSnflandrma

    Bazen iki veya daha fazla oktan semeli test maddesinin; bir paragraf, grafik, tablo, ekil,seenekler vb. gibi ortak materyale bal olarak yantlanmas istenir. Ortak materyale balolarak yantlanmas gereken maddelere "madde takm" veya "madde grubu" ad verilirGruplanna gre madde trleri iki balk altnda incelenmektedir.

    a) Ortak Kkl Maddeler: Bir paragraf, bir tablo, bir grafik, bir harita, bir ekil vb. gibimateryallerle ilgili olarak sorulan iki ya da daha fazla maddeye ortak kkl maddeler denir. Butr maddeler, okuduunu anlama, grafik okuma, saylar arasndaki ilikileri grme, tablo okumave bilginin telenmesini (transferini) lmek amacyla ok kullanlr.

    b) Ortak Seenekli Maddeler: Bilgi ve kavrama dzeyindeki davranlar lmek amacylakullanlan baz maddelerde ayn seeneklerin kullanlmas gerekebilir. Bu durumda sz konusuortak seenekler nce verilerek maddeler peinden sralanr. Madde kklerindeki sorular buseeneklere gre yantlanr. Bu tip maddelere ortak seenekli maddeler denir. Bu tr maddelerokuma zaman ve kt masrafn azaltacandan aracn kullanln artrr. Ortak seeneklimaddeler eletirme maddeleri yerine kullanlabilir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    OKTAN SEMEL TESTN ZELLKLER1) Semeli testlerde cevap, verilenler arasndan seilir.2) Cevabn verilenler arasndan seilmesinin bir sonucu olarak, bu sorular cevaplandrmak iin

    tanma yeterli olabilir.3) Cevabn verilenler arasndan seilmesinin bir sonucu olarak, bu testlerin puanna ans faktr

    etki edebilir.4) oktan semeli maddelerden oluan bir testte, yazl ve szl tekniklere nazaran daha ok soru

    sorulabilir.5) oktan semeli testler iin rencinin okuma yetenei nemli rol oynar.6) oktan semeli testlere ilikin test gelitiren retmen bu konuda yeterli bilgiye ve deneyime

    sahip ise; ok eitli bilgi, beceri, tutum, ilgi ve yeteneklerin llmesine uygun bir tekniktir.7) Hazrlannda, rencinin sahip olduu geliim, eitim ve zihinsel dzey dikkate alnrsa

    ilkokulun ilk yllarndan itibaren kullanlabilir.8) Hazrlanmas olduka zordur.9) Puanlamas kolaydr.10) oktan semeli testlerle elde edilen puanlar zerinde birok istatistiksel ilem ve madde

    analizi yapmak mmkndr (Doan, 2007).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    OKTAN SEMEL MADDE GELTRLRKEN DKKAT EDLECEK NOKTALAR

    Madde Kknn Hazrlanmasnda;

    Sorular, ya soru cmlesi eklinde veya sonu tamamlanabilecek dzcmle halinde olmaldr.

    Sorular, ayrntlar deil temel kavramlar, sebep-sonu ilikileri gibinemli bilgi ve davranlar lecek nitelikte yazlmaldr.

    Sorunun esas konusu, yani retmenin ne sormak istedii ak vekesin olmaldr.

    Soru kknde kitab veya rencilerin tand kaynaklardan alnmayn ifadeler kullanlmamaldr.

    Soru ifadeleri ak, anlalr olmal; gereksiz yere kelimebulundurmamaldr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    6) Seeneklerde tekrarlanabilecek ksmlar kke konularak tekrarlarnlenmelidir.

    7) Olumsuz sorular anlama gl yaratacandan ok fazla saydakullanlmamaldr.

    8) Olumsuz soru kk yazldnda, kk olumsuz yapan kelimebelirgin yazlmaldr.

    9) Bilmece gibi sorular sorulmamaldr.

    10) Hazrlanan bir soru, testteki bir baka sorunun cevabnaklayacak nitelikte olmamaldr.

    11) Her soru, bir baka sorunun doru cevaplandrlmas artntamadan, bamsz olarak yazlmaldr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    b) Seenekleri Hazrlamada;1) Btn seenekler akla uygun ve mantkl olmaldr.2) Cevap kiiden kiiye deiecek trden olmamaldr.3) fade ak, ksa ve z olmaldr.4) Cmle yaps dilbilgisi kurallarna uygun olmaldr.5) Gereksiz yere fazla kelimeler ve tekrarlar bulunmamaldr.6) Seeneklerde ok az bilinen ve ounluunun kullanmad kelimeler

    kullanlmamaldr.7) Bir seenek dierinden ok uzun veya ok ksa olmamaldr.8) pucu veren, belirsizlik ifade eden veya yanll apak ortada olan ifadeler

    kullanlmamaldr.9) Zt seenekler mmkn olduu kadar kullanlmamal, kullanlacaksa ikier

    ikier kullanlmaldr.10) Say ile ilgili seenekler, maddenin kolay anlalmas iin ya kkten bye

    ya da bykten ke sralanmaldr

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    11) Yukardakilerin hepsi seeneini kullanrken dikkatli olmak gerekir. nk bu seenekler eldiricidir.

    12) Yukardakilerin hibiri seenei kullanlrken de dikkatli olunmaldr. nk rencilerin bu seenei pek fazla dikkate almadklar grlmtr.

    13) Yukardakilerin hepsi ve yukardakilerin hibiri eklindeki ifadelere ayn soruda yer verilmemelidir.

    14) Bir testteki tm sorularn seenek says birbirine eit olmaldr. 15) Bir testteki sorularn seenek says 4 veya 5 olmaldr. Ancak sadece ilkretimin

    ilk snflarnda seenek says 3 olabilir.16) Bir testin btnnde doru cevaplar seeneklere mmkn olduu kadar eit

    datlmaldr. rnein 40 sorudan oluan 5 seenekli bir baar testinde A, B, C, D, E seeneklerinden her birine de 8er doru cevap decek ekilde ayarlanmaldr.

    17) Drt veya daha fazla ardk sorunun doru cevaplar ayn seenek olacak ekilde sralanmamaldr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    OKTAN SEMEL TESTLERN PUANLANMASI

    1) Puanlama ilemini kolaylatrmak iin mutlaka soru kitapndan bamsz, ayr bir cevap kad kullanlmaldr.

    2) Puanlama ileminden nce bir kalbur anahtar hazrlaynz. Bunun iin bir cevap kad zerinde doru cevaplar iaretleyiniz ve sonra bu iaretli ksmlar dzgnce deliniz.

    3) Sonra puanlama srasnda rencinin cevap kad zerine kalbur anahtar tam aktrp akmadn anlamak iin, anahtarn stten ve alttan apraz belirgin iki noktasn da deliniz.

    4) Bir rencinin doru cevaplar saylmas ilemine gemeden nce cevap kad mutlaka kaba kontrolden geirilmelidir.

    5) Semeli testin puanlanmasnda dzeltme forml kullanlacaksa, rencinin bo brakt sorularn miktar da kalbur anahtar kullanlmadan nce tespit edilmelidir.

    6) Kalbur anahtar rencinin cevap kad zerine konularak deliklerden rencilerin doru cevaplar saylarak tespit edilmelidir.

    7) Dzeltme forml kullanlacaksa rencinin bo cevaplar ile doru cevap saysn toplayp, elde edilen toplam, testteki toplam saysndan karlr. Bylece yanl cevap says bulunmu olur.

    8) Yukardaki tm ilemler btn rencilere ve eit olarak uygulanmaldr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    oktan Semeli Snavlarn Avantajlar1- lme sonularna baka deikenler karmadndan geerlikleri yksektir.2- Kapsam geerlii yksektir.3- Objektif puanlanabilir.4- Uygulamas ve puanlamas kolaydr.5- Her eitim dzeyine uygulanabilir.6- Byk gruplara uygulanabilir.7- Makine ile puanlanabilir.8- Parametreleri istatistiksel yollarla nceden

    kestirilebilir.

    oktan Semeli Snavlarn Dezavantajlar1- Okuma hz deikeni ie kararak geerlii dnebilir.2- st dzey davranlar yoklamak zorudur.3- Hazrlanmas zordur. Uzmanlk gerektirir.4- ans baars vardr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    D- ELETRMEL SORULARgrup halinde verilen ve birbiriyle ilgili olan bilgi elerinin, belli bir aklamaya gre

    eletirilmesini gerektirir. Bu soru tipinde e vardr:Eletirme ynergesi,fadeler listesi,Cevaplar listesi

    rencilerden, ynergeye uygun olarak verilen ifade listesine cevaplarlaeletirmesi beklenir.

    Eletirmede neler kullanlr ?terimler - tanmlar,semboller - adlar,ilkeler - uygulanabildii durumlar, yazarlarla -eserleri,tarihi olaylar- yerleriproblemler-zmleri,bulular -bulanlar

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    ncller ve cevaplar listesi benzeik olmaldr ve aralarnda tek boyutlu bir iliki bulunmaldr.Bir eletirme grubundaki madde says en az 6, en ok 15 olmaldr. Madde saysnn altdan

    olmas cevabn tahminle bulunmasn kolaylatrr.ncller ve cevaplar eit sayda olmamaldr.Uzun ifadeler ncl olarak kullanlmal, ncller sayfann sol tarafna, cevaplar sayfann sa

    tarafna yerletirilmelidir.Puanlama kolayl salamak iin cevap anahtar ncllerden nce gelmelidir.Cevaplarn seilecei stun, bir kelime listesi ise alfabetik sraya gre; rakam say yada tarihten

    oluuyorsa byklk srasna gre dzenlenmelidir. Bu cevaplaycnn btncl bir alglamagerekletirmesini salar.

    Bir eleme takm oluturan maddelerin tm ayn sayfada bulunmaldr.Stunundaki ifadeleri belirtmek iin byk harfler kullanlmaldr. Kk harf veya rakam

    kullanlmas ayrt etmede glk yaratr.Ynergede eletirmenin neye gre yaplaca, cevaplarn nasl iaretlenecei ak ve anlalr

    dille belirilmelidir. Ayrca, cevaplar stunundaki ifadelerin cevaplamada kullanlmasna ilikinsorularn da cevab bulunmaldr:

    cevabn ne kadar kullanlaca ?baz cevaplar hi kullanlmayabilir mi ?

    Eletirmeli Madde Hazrlarken Dikkat Edilecek Noktalar

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    E- DORU - YANLI MADDELER

    bir cmlenin, mevcut olan bilgilere bal olarak doru mu yanl m olduunun belirlenmesini gerektiren sorulardr.Yani, tipik birdoru- yanl maddesi iki seenei olan bir semeli maddedir.

    faktrnn yksek olmasndan derin bilgiler lemediine inanldndan artk yaygn olarak kullanlmamaktadr. Doru- yanlteknii, rencinin belli konulardaki yanl ve dorular ayrt edebilme gcn lmek amacyla, bir ksm doru bir ksm yanl olanifadelerden olumu testlerdir. Bu snav ynteminde sorular dz cmle eklinde verilir ve rencinin bu sorularn doru veya yanlolduunu bilmesi istenir. Geleneksel eitimde yaygn olmasa da zaman zaman kullanlr.

    Prensiplerin ve genellemelerin anlalp anlalmadnn yoklanaca durumlarda ve belli bir nokta ile ilgili yalnz iki ihtimal veya semeolduu durumlarda, doru yanl maddelerinin kullanlabilecei ileri srlmektedir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    DORU - YANLI TESTLERNN ZELLKLER. Maddeleri cevaplama ii hem kolaydr, hem de ok az zaman alr. Bu nedenle

    snav sresinde dier tekniklere gre fazla soru sorabilme durumu da vardr.Puanlamas kolay, abuk ve objektiftir.st dzeydeki nemli davranlar lebilecek nitelikteki doru yanlmaddesi yazmak ok gtr.

    Bir doru yanl maddesinde yalnzca iki seenek olduundan, rencininansla puan elde etmesi ok yksektir. Tek bir doru yanl maddesi iinkr tahmin ile puan alma ihtimali %50dir.

    Bir doru yanl testi rencilerin yanl rendiklerini ortaya karmayaelverili deildir.

    Bu testler snavn yapl gerei baz bilgilerin sorularda yanl verilmesiuzmanlar tarafndan yanl bir durum olarak grlmektedir.

    Doru ya da yanl olarak snflandrlabilecek bir ifade, mutlak anlamda doruya da yanl olmak zorundadr (Atlgan, 2007).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    DORU - YANLI MADDELERNN HAZIRLANMASINDA

    DKKAT EDLECEK NOKTALAR1. Basit yapda ve sadece bellee dayal soru hazrlamak yerine; aklama,

    karlatrma, genelleme, yorumlama ve uygulama gcn lebilecek doru yanl maddeleri gelitirilmeye zen gsterilmelidir.

    2. Bir doru yanl testindeki maddelerin yars doru yars yanl ifadelerdenmeydana gelmelidir.

    3. Ders kitab veya rencinin bildii veya okuduu bir kaynaktan, kalp halindeifade ve cmleler alarak madde yazlmamaldr. Ayrca sorularnmaddelerinde direkt ifadeler kullanlmal; ok geni anlaml kelimelerdenkanlmaldr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    nermelerin uzunluklarnn birbirine yakn olmasna dikkatedilmelidir. retmenler genelde doru ifadeleri yanl ifadeleregre daha uzun yazma eilimi gstermektedir.

    Testlerde olumsuz ifadeler genellikle rencilerin kafasnkartracandan ve ifadedeki olumsuzluk ok kolay gzdenkaacandan, bu tr nermelere yer vermemek doru olur.

    Sorular kolay anlalabilir ekilde ifade edilmelidir. Bir maddebirden fazla ana fikir tamamaldr. Doru- yanl testindekimaddeler, puan alacak cevaplar ynnden belli bir dzene gresralanmamaldr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    DORU-YANLI TESTLERNN ANS HATASINDAN ARINDIRILMASI (AZALTILMASI)

    Doru-yanl testlerinde bir soruya verilen doru yantn nedeni olabilir;

    Yantlayc soru ile llen davrana sahip olduu iin doru yantiaretlemitir.

    Maddeye yant veren davrana tamamen sahip olmamakla birlikte ksmensorunun lt davrana sahiptir ve sezi ile yantlamtr.

    Maddeyi yantlayan renci sorunun lt davrana sahip olmayp doruya da yanl seeneklerinden birisini rasgele iaretlemi ve doru yanttutturmutur. Bu durumda soruyu yantlayann kr atmla yani ansla doruyant bulmas sz konusudur.

    ans baars ile alnan puana ans puan ve bu yolla oluan hataya da anshatas ad verilir. ans baarsnn ykseklii testten elde edilen puanlarn hemgvenirliini hem de geerliini drr (Baykul, 2000).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    DORU- YANLI TESTLERNN AVANTAJLARI

    Doru-yanl testlerinde kullanlan madde yaplar son derece basittir.

    2. Eitimde doru-yanl maddeleri ile bilisel alann olduka geni bir blmnn yoklanmas olanakldr. Doru-yanl maddeleri ile yoklanabilecek alanlar;

    a) Konu alanndaki genellemeler,b) Konu alanndaki genel dncelerin karlatrlmas,c) Nedensel ya da koullu nermeler,d) ki olay, olgu, ilke ve genel gr arasndaki iliki hakkndaki ifadeler,e) Olaylarn meydana gelii ya da neden ve sonularnn aklanmas,f) Bir fikir ya da ilkenin rnekleri,g) Kanta dayanan ifadeler,h) Olaylar hakknda tahminler,) Saysal hesaplar veya uygulanan bir ilemden elde edilen dier sonular,i) Olaylar hakknda deerlendirme ifadeleridir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    3. Doru-yanl testleri ile eitimde kullanlan baz lme aralarna kyasla daha ok soru sorulabilmesi olanakldr.

    4. Olduka kolay ve tamamen objektif olarak puanlanabilir.

    5. Eitimin hemen her basamanda kullanlabilir.

    6. Doru yanl testlerinin yantlanmas iin rencileri verilen test ynergesi olduka ksa ve basittir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    DORU-YANLI TESTLERNN DEZAVANTAJLARI

    Bu testlerde ansla doru yantn bulunmasndan doan hata dier testlereoranla daha yksektir ve doru-yanl testleri eitimde kullanlan testler arasndaans baars en yksek olan testtir. Bu neden doru-yanl testleriningvenirliini ve geerliini snrlar.

    Doru-yanl maddelerinden oluan bir testte, maddeler dikkatlehazrlanmadnda nemsiz ayrntlarn, bilginin kk bir parasnn ya daezbere dayal zihinsel ilevlerin llmesine ynelik maddelerin kullanlmaseilimi yksektir. Doru-yanl testlerine yaplan en nemli eletirilerden birisikarmak becerilerin yeterince bu maddeler ile llememesidir (Tekin, 1993).

    Doru-yanl testleri renme eksikliklerinin belirlenmesi ve retimindeerlendirilmesi amac ile kullanlan izleme testleri iin uygun deildir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    F- SZL SINAVLARSzl snavlara szl yoklamalar da denir. Belki de bilinen en eski snav

    trdr. Szl snavlar, genellikle, yantlayclarn yantlarn dnp organizeederek, szl olarak sunduu; sorularn ise szl, yazl veya szl karkolarak sorulduu snav trleridir (Tan ve Erdoan, 2004).

    Bazen renciler yantlarn tahtaya yazabilirler. Bu tr cevaplamalar problemzmeye yneliktir. renciler problemlerin zmlerini tahtaya yazmaklaberaber, zmlerle ilgili yorum ve aklamalarn szl olarak ifade ederler.

    Eitim srecinde renciye kazandrlmas gereken baz davranlar szlyoklama sayesinde kazandrlr. Bunlarn banda anadil ve yabanc dilkonuma gc gelir. Yani kelimeleri doru telaffuz ederek ve cmle iindekurallara uygun ekilde yerine koyarak, gereken hzda ve akclkta, mantksal,etkili konuma gc ancak szl yoklamalar ile llebilir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    SZL YOKLAMALARIN ZELLKLERKonuma yetenei gerektiren derslerde szl yoklamadan baka teknik kullanmak zordur.

    2) Gerekletirilmesi uzun zaman isteyecek bir yoklamadr.

    3) Her renciye farkl sorular sorulmas gerekmektedir.

    4) Baz durumlarda renciye tannan dnme sresi bakmndan da adaletsizlikler ortaya kmaktadr.

    5) Soru zerinde yeterince dnme imkann snrlandrmas da szl yoklamann bir baka aksak yndr.

    6) Szl yoklama rencinin verecei cevab tasarlama, dzenleme, deitirme imkann da snrlar.

    7) Szl snavlarda rencinin verdii cevab derinletirme, zenginletirme imkan da vardr.

    8) retmen ile rencinin yz yze olmasndan dolay, rencinin alaca puana, verdii cevabn niteliinin dnda, baka faktrlerin de karmasna yol aabilir.

    9) Szl snav srasnda snavdaki renciler dnda kalan snftaki dier renciler, byk lde denetimsiz kalabilir.

    10) Szl yoklamalarn hazrlanmas, dier tekniklere kyasla daha kolaydr ve ksa zaman alr.

    11) Puanlama objektiflii en dk tekniktir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Szl Snavlarn Hazrlanmas

    1. ncelikle bir snav plan yaplmaldr. Bu snav plannda, snavn amacnn ve yoklanmak istenen davranlarnn belirlenmesi ilemleri yerine getirilmelidir (Tekin, 1994).

    2. Tm konular kapsayacak sayda soru hazrlanmal, tm konulardan yeterli sayda soru hazrlanp hazrlanmad belirtke tablosu kullanlarak kontrol edilmelidir.

    3. Her bir soru ile ilgili puanlama cetveli ve yant anahtar nceden hazrlanmaldr. Yant anahtarnda puan verilebilecek tm olas yantlara yer verilmelidir (zelik, 1992; Turgut, 1995; Tekin, 1994).

    4. rencilerin, sorularn sorulmas, yantlarn verilmesi ve puanlamann yaplmas srecinde uymak zorunda olduu kurallar nceden aklan maldr (Baykul ve dierleri, 2001).

    5. Snftaki renci says oksa ve snavn amac dili uygun kullanma/ etkili konuma, iletiim becerileri vb. gibi deikenlerin llmesi deil ise uzun yantl sorular yerine ksa yantl sorular hazrlanmaldr (Tekin, 1994).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Szl Snavlarn Kullanld AlanlarSzl snavlar, sakncalar ve niteliklerinin dklne ramen belli alanlarda kullanlmas

    zorunlu olan lme aralardr.

    a) Okul ncesi ve ilkretimin ilk yllarnda: zellikle ilkretimin ilk snfnda snavlarn szl olarak yaplmas nerilmektedir. Ancak bu szller rencilerde sohbet edildii duygusu yaratacak biimde yaplmaldr. (Beydoan, 1999; Tan ve Erdoan, 2004).

    b) Anadili doru kullanma, konuma becerileri ve szl anlatm gc gibi becerilerin llmesi.

    c) letiim becerilerinin llmesi ve gelitirilmesi: ster beden dilini ister szel dili kullanarak olsun bireylerin iletiim becerilerini gelitirmek ve lmek eitim sisteminin nemli hedefleri arasndadr.

    d) Yabanc dil konuma becerisini belirleme

    Bu alanlar dnda mzik becerilerinin llmesinde de szl snavlarn kullanlaca belirtilmektedir (Baykul ve dierleri, 2001).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Szl Snavlarn Uygulanmasnda Dikkat Edilecek Noktalar

    1. Sorular snavdan nce hazrlanmaldr.2.Sorular hazrlanrken puan anahtar da yaplmaldr.3.Szl snav balamadan snavla ilgili nemli noktalar renciye duyurulmaldr4. rencinin soruyu cevaplandrmas srasnda akla gelebilecek yan sorular,

    rencinin cevab bittikten sonra sorulur.5. retmen, rencinin cevaplarn ksa notlar alarak izlemelidir.6. rencinin d grn, konuma gzellii ya da dier llmesi

    amalanmayan etkileri puana yanstmak doru deildir.7. Snavdan hemen nce veya sorular cevaplanrken renciyi yanltacak,

    heyecannn arttracak, moralini bozacak szl ya da baka trl etkidebulunulmamaldr.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    . Uzun cevapl sorulara fazla yer vermeyerek daha ok sayda soru sorma imkan oluturulmaldr.

    Soruyu renciye sorduktan sonra yeteri kadar dnme ve her renciye aa yukar eit uzunluktacevaplandrma zaman tannmaldr.

    Szl snavlar bir veya birka derste uygulanmamal tm retim dnemi boyunca yaplmaldr (Turgut, 1995; Tekin,1994).

    Ksa yantl sorulardan yararlanarak hem kapsam geerliini, hem de puanlama gvenirliini ykseltmek gerekir.

    Snava alnacak ok sayda renci var ise ya szl snav uygulanmamaldr (zelik, 1992; Turgut, 1995; Tekin, 1994)

    Eer rencilerin abuk ve mantkl dnebilme, dnce ve duygularn etkilice anlatabilme gc llmekisteniyorsa uzun yant gerektiren sorular kullanlmaldr.

    Her snav trnde olduu gibi sorularn ak ve anlalr olmas szl snavlar iin de nemli koullardan birisidir.

    rencilere verilen puanlarn karlatrlabilirliini artrmak iin her renciye glk dzeyleri eit ya da yaknsorular sormal (Turgut, 1995; Tekin, 1994).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    SZL SINAVLARIN PUANLAMASISnavdan nce tm sorularla ilgili bir yant anahtar ve puanlama cetvelihazrlanmaldr. Bylelikle hem nesnel puanlama salanacandan lmesonularnn gvenirlii, hem de puanlara baka deikenlerin etkisi ile karanhatalar azalacandan geerlii artacaktr.Olanaklar uygunsa birden fazla puanlayc kullanmak puanlama gvenirliini artrrPuanlayclarn farkl ynlerde yapacaklar hatalarn birbirini sfrlayacadnlerek, jri ortalamas veya toplam rencileri deerlendirmede kullanlabilir.

    szl snav genel izlenimle puanlamadan baka seenek yok ise, bakadeikenlerden etkilenmeden puanlama yapmaya allmaldr. Ayrca, olanakl ise,renci yantlarn en azndan ana hatlar ile kaydederek daha sonra yeniden gzdegeirmeye allmaldr. Bu gzden geirme srasnda yaplan puanlama da yenidengzden geirilebilir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    rn: Szl Snav Puanlama Cetveli

    ltler Kazanlan Puanlar

    Yeterli(3) KsmenYeterli(2) Yeterli(1)

    Soruyu dikkatle dinleme becerileri

    Soruyu anlamak iin gsterilen aba

    Sorunun snrlarn veya kapsamm kavrayabilme

    Soruya verilen yantn doruluk derecesi veya uygunluu

    Verilen yantn ksalk ve etkililii

    Mantksal hata yapmaktan kanma gayreti

    Kavramlar doru ve yerinde kullanma dzeyi

    letiim becerilerinden faydalanma

    Ses tonunu ve beden dilini doru kullanma

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    rn: Szl Anlatm leiKATEGORLERBeden dili

    Gz iletiimi

    Etkili Konuma

    Zaman Etkili Kullanma

    Kayg /heyecan

    Ses Kontrol

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Szl Snavlarn Avantajlarzellikle, ie veya duruma uygun grnmeyi salama, iletiim becerisi, dili szl

    olarak kullanma yetenei, ikna edici ve etkili konuma gibi becerileri en iyi lenaralardr.

    Szl snavlarda, yantlaycnn yantnda belirsiz kalan noktalarn deilmesiyoluyla bilginin derinlemesine ve genilemesine llmesi mmkndr.

    Sorularn hazrlanmas dier snavlara gre daha kolaydr ve daha az zaman.

    Szl snavlarda yantlayclar yantlar dnp, organize ederek sunmakzorunda olduklarndan ansla doru yant verme ve puan alma olasl dktrans baarsnn olmamas szl snavlarn geerlii artran bir etkendir.

    Szl snavlarda, yazl snav trlerinde grlen rencilerin iirme yantvermeleri, soruyu baka yana ekmeleri gibi davranlarn nne geilebilir. Bunlara

    olarak kopya ekme davranlarnn ortaya kmas da birok snav trne gredaha kolay nlenebilir.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    Szl Snavlarn Dezavantajlarsorunun ancak bir yantlaycya sorulmas; yant yanl da olsa baka

    yantlaycya sorulamamas kullanl drr.

    sayda soru sorulmas gvenirlii ve geerlii drr.

    Puanlama gvenirlii genelde dktr.

    llmedii durumlarda da konuma diline hkimiyet, szl anlatm gc gibideikenler llecek deikene kararak geerlii drmektedir.

    Yantlaycya fazla zaman verilmemesi geerlii dren bir baka etkendir.

    Soruyu soranla yantlaycnn etkileim iinde olmas puanlama gvenirliini veyantlama davranlar etkileyerek geerlii drebilir.

    Heyecan-sklma-korku gibi etmenlerle soruyu sorann ses tonu-jest ve mimikleriveya yantlaycya kar taknd tavrn da geerlii drmesi sz konusudur(Doan, 2007).

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar

    KAYNAKLAR

    1. Atlgan, H., Kan, A., Doan, N. (2007) Eitimde lme ve Deerlendirme, An Yaynclk, 2. Bask, Ankara.

    2. Baykul, Y. (2000) Eitimde ve Psikolojide lme: klasik test teorisi ve uygulamas. SYM Yaynlar, Ankara.

    3. Baykul, Y., Gelbal, S. ve Keleciolu, H. (2001) Anadolu retmen Liseleri in Eitimde lme ve Deerlendirme, MEB Yaynevi, Ankara.

    4. Beydoan, H. O. (1998) Okullarda lme ve Deerlendirme, Atatrk niversitesi Eitim Fakltesi Yaynlar, Erzurum.

    5. nc, H. (1999) Eitimde lme Ve Deerlendirme, Yaysan A. ., Ankara.

    6. zelik, D.A. (1989) Test Hazrlama Klavuzu, 2. bask, SYM. Yaynlar, Ankara.

    7. zelik, D.A. (1992) Eitimde lme ve deerlendirme, 2. bask, SYM. Yaynlar, Ankara.

    8. zgven, .E. (1998) Psikolojik Testler, PDREM, Ankara.

    9. Tan, . ve Erdoan A. (2004) retimi Planlama ve Deerlendirme, PEGEMA Yaynclk, Ankara.

    10. Tekin, H. (1994) Eitimde lme Ve Deerlendirme, Yarg Yaynlar, Ankara.

    11. Turgut, F. (1995). Eitimde lme ve Deerlendirme Metotlar 10. Bask, Nve Matbaas, Ankara.

    12. Yldrm, C. (1999) Eitimde lme ve Deerlendirme, SYM Yaynlar.

  • Recep Tayyip Erdoan niversitesiEitim Fakltesi

    Pedagojik Formasyon Eitimi Sertifika ProgramDers Notlar