blauwe kamer

Download Blauwe Kamer

Post on 14-Mar-2016

236 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Tijdschrift voor landschapsarchitectuur en stedenbouw

TRANSCRIPT

  • 4 blauwe kamer 4 / 2012 4 / 2012 blauwe kamer 5

    blauwe kamer

    30 / Ontwerpbureaus halen de broekriem aan en kijken vooruitInkrimpen is niet alleen een bezuiniging

    20 / Weg van de crisisLandschapsarchitectuur- en steden-

    bouwbureaus gaan de grens over

    38 / Drama aan de Hollandse kustVeiligheid verbinden met

    ruimtelijke kwaliteit

    inhoud 4 /2012

    Foto C

    hristiaan Kruw

    els

    oud

    57 / Special: Voorbeeldig afstudeerwerkMeer dan mooie plaatjes

    18 / Arnold Heertje over de A10-ondertunneling We hebben grote buitenlandse

    investeerders nodig

    Stilte in Den Haag

    De verkiezingen komen eraan, en wat de onderwerpen ook mogen zijn die de discussie bepalen Europa, immigratie, de crisis natuur-lijk ruimtelijke ordening is er niet bij. Blijkbaar vallen daarmee geen stemmen te winnen, of in elk geval is dat de overtuiging van de mannen en de enkele vrouw die de campagnethemas bepalen.Het is al jaren niet anders, maar het blijft vreemd. Iedereen heeft met ruimtelijke ordening te maken, vrijwel iedereen heeft er een mening over in elk geval waar het de eigen directe omgeving betreft maar in Den Haag is het oorverdovend stil. Decentralisatie en bezuinigingen, daar blijft het zon beetje bij, verder niets.Dat dit voor de kwaliteit van de ruimtelijke inrichting geen goede zaak is, ligt voor de hand. Zeker weten doe je het natuurlijk nooit, maar aangenomen dat de landelijke overheid ondanks alles nog altijd invloed heeft op wat er gebeurt in het land en dat verromme-ling niet snel tot rijksbeleid zal worden verheven, lijkt het wel waar-schijnlijk.Wat is dan de oorzaak van die Haagse terughoudendheid? Misschien is dat wel het stellen van de verkeerde vraag.Nederland heeft een geweldige traditie van ruimtelijke ordening, dat staat buiten kijf. Maar als je goed kijkt, omspant deze niet meer dan enkele tientallen jaren, van Berlage tot de naoorlogse tuinsteden zo ongeveer. Je kunt moeilijk volhouden dat er uitsluitend hoogstandjes zijn afgeleverd in de eeuwen ervoor en de decennia erna, een enkele uitzondering daargelaten, zoals de Amsterdamse grachtengordel.Elders is het niet anders: elk land en elke regio heeft zijn historische momentum waarin sublieme ontwerpers de steun kregen van een overheid, landelijk of regionaal, die over voldoende draagkracht beschikte, zowel politiek als financieel. Iedereen kent de voorbeel-den: Haussmann in Parijs, Cerda in Barcelona, Ebenezer Howard in Groot-Brittanni. Maar om daarmee te zeggen dat Frankrijk, Spanje en Engeland door de eeuwen heen met louter hoogstaand ontwerp voor de dag kwamen nee.Waarschijnlijk is de werkelijkheid prozascher dan veel betrokken zich kunnen of willen voorstellen. Ontwerp van een superieur niveau is niet de regel, noch in Nederland, noch daarbuiten. Het is een uit-zondering.Dat alles wil niet zeggen dat je niet moet blijven streven naar het beste. Maar als je het beste altijd als norm stelt, dan raak je onher-roepelijk teleurgesteld. En misschien hebben ze dat in Den Haag wel beter begrepen dan wij ons realiseren.

    Bert Bukman

    Foto C

    hristiaan Kruw

    els

  • 6 blauwe kamer 4 / 2012 4 / 2012 blauwe kamer 7

    16

    inhoud rubrieken 4 /2012

    AMERICANA 76Amerikanen zijn constant bang voor daling van hun woningwaarde met verkwistende eenvormigheid en saaiheid als gevolg.

    BOEKEN 78 Een literaire erfenis van Klaas Kerstra

    Rudolf Bak: Facetten van ont-grondingen

    2000 jaar Utrechtse stadsland-bouw

    Maurits de Hoog: Ontwerpen aan interactiemilileus in de Hol-landse metropool

    BNSP 80 Elma van Beek: Ontwerpen is veel meer dan het vormgeven van een ideaalbeeld.

    NVTL 82 Landschapsarchitectuur als duur-zame strategie: Stad van de Zon in Heerhugowaard.

    Nieuwe NVTL-voorzitter Frans Boots: Ik denk in kansen.

    PLATTEGROND 84De ongevenaard snel groeiende supergemeente Chongqing symbo-liseert de groeiende aandacht in China voor de binnenlandse markt.

    PLANKRITIEK 42 De boulevard in Scheveningen kreeg een facelift: mooi en veilig.

    Kristalbad in Twente: verlangen naar meer toegankelijkheid.

    Groene long langs de Leidse Singel

    Verbinden en transformeren in Bordeaux

    Tuin der zinnen in Huys Dever Onderzoek naar Tilburgse tus-senplekken

    Meer gezicht voor de Noordas Openheid in Muidense brug

    ECHO 8 Strijd om Floriade 2022 Minder rijksadviseurs adviseren overheid door de crisis heen

    Crisis- en herstelwet wordt per-manent

    Zorgen om grote fusie architec-tuurinstituten

    KRONIEK VAN HET NIEUWE LANDSCHAP 16Noord-Hollandse landbouw vecht voor overleving

    42

    8

    82

    84

    7448

    68

    10

    U VRAAGT OM RUIMTE VOOR HET CREATIEVE SPEL.

    WIJ GEVEN DE SPEELRUIMTE.

    4

    Om wijken en buurten, parken en landschappen aantrekkelijk te maken moeten

    de handen kunnen realiseren wat het hoofd bedenkt. HUWA denkt met u mee

    en maakt het mogelijk. Ons kleurrijke assortiment straatbakstenen baant de

    weg naar optimale ontwerpvrijheid. En heeft u bijzondere wensen, dan spelen

    we dat samen met u klaar.

    HUWA legt de basis www.huwastraatbaksteen.nl

    120178_HUWA_adv_BLK_230x310_4_def.indd 1 20-07-12 11:06

    54

  • 8 blauwe kamer 4 / 2012 4 / 2012 blauwe kamer 9

    BouwvalDe openingsceremonie van de Olympische Spelen in Londen begon met een pastoraal old English landschap waaruit fabrieksschoorstenen verrezen die de industrile revolutie (volgens de Britten net als tafel-tennis een Engelse uitvinding) moesten verbeelden. Jammer genoeg kwamen daarna verpleegsters en kindermeisjes het toneel op, terwijl dat eigenlijk architecten en stedenbouwkundigen hadden moeten zijn. Immers de idealen van de moderne architectuur en stedenbouw zijn vooral te begrijpen uit een reactie op de erbarmelijke leefomstandig-heden van de volksmassas in de negentiende eeuw en ze gelden wat mij betreft nog altijd. Maar hoewel, zelfs in Nederland, een aardige woning in een leuke wijk in wezen onbetaalbaar is, hoor je toch steeds meer, ook van normaliter redelijk denkende vrienden en collegas, dat er geen nieuwe gebouwen nodig zijn en dat we bestaande gebouwen maar moeten blijven gebruiken. Vlak voor de bouwvak hebben de overheid en marktpartijen een convenant gesloten waarin naast stevige ruimte-lijke beleidskaders ook veel verwacht wordt van regionale kantoren-fondsen. De rekening voor de sloop of transformatie van verouderde panden gaat dus niet geheel naar de eigenaar of initiatiefnemer. Geen wonder dat al die onrendabele gebouwen die na de Olympische Spelen achterblijven financieel geen probleem zijn. Maar het wordt tijd om in de ruimtelijke ordening te gaan werken met twee runen-theorien. De traditionele Actuarile Runetheorie bepaalt hoeveel eigen geld een bank of ontwikkelaar moet hebben om te voorkomen dat als er iets fout gaat er een financile rune overblijft. Daarnaast kunnen we voortbor-duren op de Duitse Ruinenwerttheorie, die stelt dat we gebouwen zo moeten ontwerpen en bouwen dat, wanneer ze leegstaan of instorten, er aantrekkelijke runes overblijven. Zo zag ik onlangs vanuit mijn hotelkamer in Dublin het betonskelet van de gestopte nieuwbouw voor een Ierse bank. En dat deed mij (en mijn echtgenote natuurlijk) den-ken aan het plan libre (de vrij-indeelbare plattegrond) zoals bekend een van de vijf kenmerken van architectuur, althans volgens Le Corbu-sier. Andere toeristen waren meer gecharmeerd van Keltische runes, ingestorte kerken en kastelen en de leegstaande boerderijtjes van na de hongersnood van 1845. En eerlijk gezegd vond ik de meer dan 3000 over het land verspreide door de vastgoedcrisis leegstaande nieuwbouw-wijkjes ook weinig opwekkend. Maar misschien stonden ze nog te kort leeg om tot die gewenste romantische rune te vervallen. Alleen treurig dat deze theorie door Albert Speer, hofarchitect van Hitler, is ontwik-keld voor de propagandistische Spelen van 1936. Maar we hebben uit die tijd ook het lopen met de Olympische fakkel overgenomen en de nationalistische heroek en trots. Gelukkig hadden de Britten nog mis-ter Bean om zowel een voor London-2012 hergebruikte sportfilm als de daarbij horende irritante Olympische muziek voldoende af te bran-den. Alleen als wij in 2028 ook zon komiek inzetten wil ik de Spelen in Nederland overwegen. Ondertussen heb ik in de tuin een zwembadje aangelegd en hangt het Hollandhuis-fotootje van onze dochters met Ranomi boven het logeerbedje van onze kleindochter. Naast een afbeel-ding van het half af te breken Aquatics Centre van Zaha Hadid. Kan ze kiezen of ze zwemster wil worden of architect.

    column Tjerk Ruimschotelecho

    Er zijn vier plannen ingediend voor de komende Floriade van 2022. De regios Boskoop, Amsterdam, Groningen en Almere presenteerden eind juli hun plannen voor de tuinbouwmanifestatie, met klinkende namen die voor het ontwerp tekenden. In oktober wordt bekend wie de Floriade 2022 mag realiseren.

    Terwijl de huidige Floriade nog in volle

    gang is Venlo telde halverwege de

    manifestatie ruim 1,1 miljoen bezoe-

    kers is de strijd om de vestigingslo-

    catie van de Floriade 2022 al losgebar-

    sten. In juli presenteerden vier regios

    hun ambitieuze bidbooks.

    Regio Boskoop presenteerde zich

    onder de noemer Holland Central |

    Green XChange als het centrum van

    een innoverende greenport. Regio Gro-

    ningen vertelde vooral het verhaal van

    Noord-Nederland met topsectoren en

    kennisinstellingen. Almere profileerde

    zich als model voor een Green City met

    stadslandbouw en voedselproductie in

    en om de stad. En de regio Amsterdam

    presenteerde zich als netwerkstad

    met de tuinbouw als aanjager voor

    de regionale economie en de stad-