blauwe kamer augustus 2014

Download Blauwe Kamer augustus 2014

Post on 07-Apr-2016

212 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Artikel over ontwerpwedstrijd voor Coolsingel in Rotterdam

TRANSCRIPT

  • De blogsite top010.nl meldde dit voorjaar

    in een kort nieuwsbericht dat West 8 de

    nieuwe Coolsingel mag ontwerpen. Het

    Algemeen Dagblad hield het bij een aan-

    kondiging, de vakpers bij sporadische twit-

    terberichten.

    West 8 kwam als winnaar uit een aanbeste-

    dingstraject waarvoor 28 teams zich hadden

    aangemeld. Drie teams werd gevraagd een

    schetsontwerp te maken. Een gemeente-

    lijke beoordelingscommissie sprak haar

    voorkeur uit voor het voorstel van West 8

    dat hiervoor samenwerkte met Grontmij en

    Major+Speirs.

    Het winnende schetsontwerp oftewel

    de ideen die West 8 heeft voor de belang-

    rijkste straat van Rotterdam houdt de

    gemeente voorlopig uit de publiciteit.

    Nergens is iets te vinden over de argumen-

    ten van de beoordelingscommissie om

    de prestigieuze klus aan het bureau van

    Adriaan Geuze te gunnen.

    Niet wettelijk verplichtIn een telefonisch onderhoud vertelt Olav

    Beugels, secretaris van het aanbestedings-

    traject, dat het schetsontwerp en het rap-

    port van de beoordelingscommissie intern

    blijven. Er zijn nog losse eindjes aan de

    gewenste inrichting van de Coolsingel,

    vooral verkeerskundige zaken. Die losse

    eindjes moeten de komende maanden

    worden opgelost in de aanloop naar het

    maken van een voorlopig ontwerp. Het naar

    buiten brengen van het schetsontwerp zou

    dat proces kunnen verstoren. De voorlich-

    ter van het college vraagt om geduld. We

    gaan pas met een voorlopig ontwerp in

    gesprek eerst met de raad, daarna met de

    pers. Dan maken we natuurlijk ook het win-

    nende schetsontwerp van West 8 openbaar.

    Op basis van het VO wordt besloten of er

    budget wordt vrijgemaakt om de Coolsingel

    daadwerkelijk op de schop te nemen. Niet

    geheel onverwacht houdt ook West 8 zijn

    kaarten tegen de borst. Na overleg hebben

    wij besloten ons schetsontwerp niet in de

    publiciteit te brengen, aldus woordvoerder

    Jan Breukelman. We treden liever met het

    VO naar buiten om op basis daarvan de dis-

    cussie te voeren.

    Het is begrijpelijk dat West 8 in dit sta-

    dium huiverig is om met ontwerpbeelden

    naar buiten te komen. Het Steunpunt

    Ontwerpwedstrijden laat weten dat de

    gemeente niet wettelijk verplicht is om de

    resultaten van een meervoudige onder-

    handse aanbesteding publiek te maken.

    Toch fronsen vakgenoten hun wenkbrau-

    wen over de gang van zaken. In vergelijk-

    bare aanbestedingen of competities is het

    heel normaal om plannen van finalisten

    openbaar te maken. Denk aan de voorstel-

    len voor het Singelpark in Leiden, de mas-

    terplannen voor de herontwikkeling van het

    Arnhemse kazerneterrein Saksen Weimar

    of de bidboeken voor de Floriade. Helemaal

    in dit geval verwacht je volledige openbaar-

    heid, reageert een ontwerper die vanwege

    zijn deelname aan deze aanbesteding ano-

    niem wenst te blijven. De Coolsingel is een

    straat die veel mensen en partijen aangaat.

    Dat de gemeente bang is dat de beelden

    uit het schetsontwerp een eigen leven

    gaan leiden, wuift de ontwerper weg. Een

    schetsontwerp komt nooit overeen met de

    uiteindelijke situatie. Natuurlijk ontstaat bij

    het openbaar maken van de plannen een

    discussie over welke inzending de beste is.

    Maar de gemeente moet daarmee om kun-

    nen gaan zeker als ze goede argumenten

    heeft om voor West 8 te gaan.

    Daar ontbreekt het misschien wel aan. Een

    bron bij de gemeente meldt dat de beoorde-

    lingscommissie twijfels had bij de kwaliteit

    van het plan van West 8. Het bureau zou in

    een extra notitie de commissie alsnog heb-

    ben moeten overtuigen. De gang van zaken

    geeft aanleiding tot speculaties. Zo zou de

    beoordelingscommissie de afkomst van

    West 8 hebben laten meewegen alleen

    een Rotterdams bureau zou volgens de

    commissie deze oer-Rotterdamse opgave

    tot een goed einde kunnen brengen. Ook

    het feit dat pas na het VO besloten wordt of

    er wel budget is, roept vragen op. Waarom

    een ontwerpcompetities optuigen als er

    geen financile zekerheid is?

    Alles openbaarHoe dan ook, het is opmerkelijk dat de

    gemeente haar keuze voor West 8 niet wil

    toelichten, zeker omdat de gemeente her-

    haaldelijk beweert dat het herontwerp van

    de Coolsingel een publieke aangelegenheid

    is waarover iedere Rotterdammer moet

    kunnen meepraten. Pas bij een voorlopig

    ontwerp is er ruimte voor een openbaar

    debat. Volgens de eerder genoemde ont-

    werper mosterd na de maaltijd: Het komt

    nogal ouderwets over. Eerst houd je ieder-

    een buiten de discussie. Pas als er een VO

    ligt presenteer je dat aan de stad: beste

    mensen, dit wordt het. Voor een stadsbrede

    discussie is het dan te laat.

    Dat vindt ook Nils Berndsen, sinds het

    voorjaar raadslid voor D66. Hij schrikt van

    het nieuws dat de gemeente weigert om de

    winnende schets en het juryrapport open-

    baar te maken. Wat mij betreft is alles open-

    baar, tenzij de gemeente zwaarwegende

    redenen heeft om zaken intern te houden,

    bijvoorbeeld bij privacygevoelige informa-

    tie. Voor de herinrichting van de Coolsingel

    is een publieke discussie noodzakelijk,

    meent Berndsen. Zon schetsontwerp

    zou het startpunt van het gesprek met de

    betrokkenen moeten zijn. Daarin ontvouwt

    de ontwerper zijn eerste ideen, zijn visie op

    de opgave. Door daarover in gesprek te gaan

    kom je tot een breed gedragen ontwerp. Op

    de vraag waarom hij niet op de hoogte was,

    antwoordt het raadslid: Ik wist dat West 8 de

    opdracht had gekregen en eerst een aantal

    verkeerskundige kwesties moeten worden

    opgelost. Maar ik wist niet dat hun idee

    voorlopig geheim zou blijven.

    AutoCAD-tekeningenDe gemeente Rotterdam beweert dat de drie

    schetsontwerpen gelezen moeten worden

    als zeer globale visies in de woorden van

    projectsecretaris Olav Beugels bevatten

    de schetsontwerpen slechts eerste ideen

    voor een mogelijke inrichting. Uit de twee

    verliezende voorstellen die Blauwe Kamer

    wel in bezit heeft komt een ander beeld naar

    voren. AutoCAD-tekeningen, gedetailleerde

    profielen en uitspraken over beplanting,

    meubilair en materialen dat is wel wat

    meer dan eerste ideen. Bovendien zijn de

    twee schetsontwerpen zeer verschillend,

    zowel in architectonische vormentaal als

    in de wijze waarop met de verkeersfuncties

    wordt omgegaan (zie kader).

    De grote verschillen tussen de twee verlie-

    zende plannen maakt nieuwsgierig naar het

    winnende voorstel van West 8. Want wat zijn

    hun voorstellen voor verkeerstromen? Welke

    vormentaal introduceren zij, hoe gaan ze om

    met duurzaamheid en de vele paviljoens?

    Urgente vragen die juist in een openbare dis-

    cussie besproken en aangescherpt zouden

    moeten worden. Volgens projectsecretaris

    Olav Beugels is dat in een eerder stadium

    al afgekaard. De wensen van ondernemers

    en omwonenden zijn meegenomen in een

    Verbeeldend Programma van Eisen (VPvE).

    Daarin heeft het toenmalige college ons de

    opdracht gegeven om tot een VO voor de

    Coolsingel te komen. De keuze voor een

    bureau is slechts een stap in dat proces

    daar hoeft geen publieke verantwoording

    over afgelegd te worden.

    Rotterdam houdt winnend ontwerp voorlopig stilTekst Mark Hendriks

    Hoe ziet de Coolsingel er straks uit?

    Het is stil rond de op handen zijnde herinrichting van de Rotterdamse Coolsingel. Zelfs de keuze voor het ontwerpbureau dat de klus mag klaren ging ongemerkt voorbij. De gemeente wacht liever met de bekendmaking tot de planvorming een stap verder is. Een verstandige aanpak? Het komt nogal ouderwets over.

    17bk 4 2014 bk 42014 16 coolsingelactueel

  • Het team van Lodewijk Baljon, UNStudio en Philips voorziet in zijn ontwerp de Coolsingel van

    ruitvormige motieven die op de

    stoep en soms op de rijweg en

    in de groene trambaan terug-

    komen. Op de brede stoepen

    zijn de motieven uitgevoerd als

    verhoogde groenvakken, water-

    speelplaatsen of zitelementen.

    De vormgeving moet het dwalen

    stimuleren. Het ruitmotief mar-

    keert ook belangrijke oversteek-

    plekken zoals bij het stadhuis en

    de Koopgoot. Daarnaast vormt

    de ruit in geschakelde vorm een

    chique omlijsting van de groene

    middenberm waar de tram

    doorheen rijdt. De ruitvormige

    motieven hebben door de rich-

    tingsverdraaiing van 45 graden

    in ieder geval van bovenaf

    gezien een dynamische uit-

    werking.

    Het team van de ontwerpers Age Fluitman, Harro de Jong, Iris Dijkstra, Guust Selhorst en Jorge Perea introduceert een heel ander vormgevings-

    element. In hun plan krijgt het

    kaarsrechte stuk Coolsingel

    tussen Hofplein en Beurs een

    sierlijke uitbuiging ter hoogte

    van het stadhuis. Met de bege-

    leidende boombeplanting en

    andere groenelementen wordt

    de lengterichting overigens wel

    benadrukt met langgerekte

    plantvakken in een grid dat

    de Coolsingel en dwarsstraten

    volgt, met daarin een weelderige

    beplanting van varens en bos-

    planten.

    Het plein voor het stadhuis

    wordt verbijzonderd. Door het

    ook nog eens iet