–n ergenl°k ve ergenl°k d–nem°nde...

Download –N ERGENL°K VE ERGENL°K D–NEM°NDE DE‍°‍°M–GEL°‍°M –ZELL°KLER°

Post on 29-Mar-2016

241 views

Category:

Documents

10 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

TRANSCRIPT

  • N ERGENLK ve ERGENLKTE DEM-GELM ve

    BU DEMN-GELMN ZELLKLER

    Ergenlik dnemi 11-12 yalarnda balayp nere-

    deyse yirmi yaa kadar sren, bedensel, ruhsal ve

    sosyal deiiklikleri ieren dnemin genel addr.

    Bu dnemin balangcna n ergenlik diyoruz. Er-

    genlik dnemi, yaananlar, hissedilenler ve dei-

    imler itibariyle hayatn dier dnemlerinden

    farkl bir dnemdir. Bu deiim ve geliim sreci-

    nin fazla sancl olmamas iin anne-babalarn, o-

    cuun evresinde bulunan dier yetikinlerin bilgi-

    lenmeleri ve baz konularda zel dikkat gster-

    meleri nemlidir. nk genel olarak ocuklar be-

    densel ve psikolojik deiimden dolay evrelerine

    uyum gl yaarlar.

    Bebekler ve ocukluk Dnemi zerine yapt

    aratrmalaryla tannan Fransz Psikiyatrist

    Franoise Dolto (1908-1988), ergenlii ikinci

    doum olarak tanmlamtr. Franoise Doltoya

    gre doum, fets halinden bebeklie geii,

    ergenlik de ocukluktan yetikinlie geii ifade

    etmektedir. Ergenlerin tpk yaamn bandaki

    bebekler gibi krlgan ve dayanksz olduklarn

    belirtmitir. Dolto: Ergenler kabuk deitiren

    istakozlara benzerler. stakozlar kabuk de-itirme dneminde zayf ve savunmaszdrlar.

    Ergenlik, bireyin zayf ve savunmasz olduu bir dnemdir. demitir.

    Deerli Velilerimiz,

    Hem renciler hem de anne-babalar iin 4. snf-

    tan 5. snfa; 5. snftan 6. snfa gemek nemli

    bir dnm noktasdr. nk ocuk akademik, sos-

    yal ve duygusal alanda yeni bir srece girmitir.

    Artk hem anne-babann ocuktan hem de ocu-

    un kendinden beklentileri deiir ve artar. Bunla-

    rn yan sra ocukta bir de fiziksel ve ruhsal ola-

    rak n ergenlik belirtileri gndeme gelmeye ba-

    lamtr. Tm bunlar nedeniyle ocuun duygular

    karmaklar. Baka bir deyile bir ok yeniliin

    olduu bu ortam ocuk iin kayg ve endie yarata-

    bilir. Bunlardan dolay bu yeni srete ocuun

    anne-babasndan alaca destee her zamankinden

    daha fazla ihtiyac vardr.

    Ergenlik sreci yle bir sre ki kimi velilerimiz

    byle bir bilgilendirme yazsnn ge kaldn

    dnrken, bir ok velimizin de iinden ok

    erken deil mi? diye geirdiini syleyebiliriz.

    Srecin karmakl sizleri genel olarak byle

    bir bltenle bilgilendirme asndan da kolay de-

    ildir. Bu dnemin farkll ve zenginlii dilimize

    de yansmtr: Pre-adolesan, adolesan, bulu

    ncesi, bulu, n ergenlik, ergenlik Elinizdeki

    bltende daha ok n

    ergenlik sreci hakknda

    bilgi bulacaksnz.

    Bu bltenin sizin ocuu-

    nuzla son zamanlarda

    iinde bulunduu duruma

    k tutmasn dileriz.

    N ERGENLK VE ERGENLK DNEMNDE

    DEMGELM ZELLKLER

  • n ergenlik belirtileri kimi ocukta daha erken, kimisinde daha ge grle-

    bilir. Bu doal bir durumdur. Anne-babalarn ocuklarnn ergenlik dnemi

    iin hazrlkl olmalar ve bilgilenmeleri nemlidir. ocuun anne-babas ta-

    rafndan vcudunda meydana gelecek deiiklikler (gslerin bymeye

    balamas, tylenme, regl dngsnn balamas, sesin deimesi, hormonal

    deiikliklerden dolay terlemede art ve vcut temizlii vs.) hakknda bil-

    gilendirilmesi, ocuun doru bilgiyi doru kiilerden almas asndan ol-

    duka nemlidir. Genel olarak kz ocuklarn annesi, erkek ocuklarn ise ba-

    balar veya baka yakn bir erkek yetikin tarafndan bilgilendirilmeleri ne-

    rilir. Bu sayede ocuunuz kendi bedenini ve saln nasl koruyacan -

    renir ve bunun sorumluluunu almaldr.

    n ergenlik dneminde ocuklar kendilerinde ilk defa rastlad cinsel deiimlerle ilgili kayg duyabi-

    lirler nk baz deiimleri sadece kendilerinde oluyormu gibi alglarlar. Bu dnemde sk sk odasna

    kapanma ve kapsn kilitli tutma istei gndeme gelir. Boyu, kilosu ve salar gibi fiziksel unsurlar ok

    nem kazanr ve bunlarla ilgili kayglar yaanabilir. Bu geliimlere bal olarak, cinsel farkllklara, kar-

    cinse kar ilgisi, merak ve sorular artar.

    Fakat btn bunlar tm ocuklarda byle grlr anlamn tamamaktadr. u noktay zellikle vurgu-

    lamakta fayda vardr: Ergenliin balangcndan sonlanna kadar gerekleecek tm fiziksel deiik-

    likler ve yaanacak duygusal tepkiler EVRENSELDR. Ancak her bireyde bu srecin ne zaman ba-

    layaca, ne zaman sona erecei, hangi uyum problemleri ile karlaaca ve bu problemlerle na-sl baa kaca ok kiisel bir sretir. Uzmanlar bu srecin kiiye zel oluunu yle aklamak-talar: Bireyin genetik yaps, iinde yaanlan toplumun kltrel deerleri, lkenin iklimi, beslenme al-kanlklar, aile tutumlar vs.

    zellikle n ergenlik dneminde henz kemik ve kas koordinasyonu tam

    olarak salanamad iin ocukta baz SAKARLIKLAR VE BECERKSZ-

    LKLER olduka sk grlebilir. nk ocuk kaslarnn ve kemiklerinin

    hzl geliimiyle deien bedenine ve bedensel hareketlerine uyum sala-

    ma sreci iindedir. ocuun gstermi olduu sakarla olumsuz davra-

    n gsterirsek hem onun onurunu krm oluruz hem de ters tepkiyle

    karlaabiliriz. nk bu srete ocuk baarszlk ve hatalar konusun-

    da daha duyarldr. Uyarlara ve eletirilere sert tepkiler verme, yani ge-

    nel olarak bir sinirlilik ve gerginlik hali gzlenir. ocuk deien-gelien

    bedeninden hem utan hem gurur duyma hisle-

    rini bir arada yaar. Anne-baba olarak bu du-

    rumun farknda olmak ve ocuun kendisini

    sevmesini, kendisiyle bark olmasna yardmc

    olmak byk nem tamaktadr.

    Farkl cinsiyetlerde kardelerin olduu evlerde, kardelerin odalarnn

    mmknse ayrlmas gerekir. Bu ocuun geliiminde olumlu ynde nemli

    bir faktr oluturur. ocuklarn anne-babalar ile yatmalar, ocuun geli-

    imi asndan bakldnda bir ok uzman tarafndan uygun grlmemekte-

    dir.

    N ERGENLK ve ERGENLKTE DEM-GELM

    ve

    BU DEMN-GELMN ZELLKLER

  • nergenlik/Ergenlik sreci hakknda bilgilenmeye almal,

    ocuun geirdii bu dnemin uzun vadeli olduunu dnmeli,

    ocuunun olumsuz davranlar karsnda ar tepki vermekten kanmal,

    yani ocuun gstermi olduu tutarsz davranlar karsnda soukkanlln

    kaybetmemeli. ocuun uyumsuz davranlar yine onunla karlkl iletiim ku-

    rarak, konuarak zmlenmeye allmal. (Bu noktada iletiim becerileri ko-

    nusunda anne-babann kendini gzden geirmesi nemlidir.)

    ocuun bu dnemde ilk defa yaad duygulara, ergenlie almasna ve kendi

    yolunu bulmasna frsat vermeli,

    ocuun byyor olduunu fark etmeli. Ailelerde grlen temel sorun kk

    ocuklarnn bydn kabul etmemeleridir. ocuunuz bymektedir. Bylesi

    bir durum ocua artk daha fazla serbestlik tannmasn beraberinde getirir,

    ocuk, sslenmeye ve giyinmeye byk zen gstermeye balar, ayna karsn-

    da geirdii zaman artar, zellikle salarna zel nem verir. Bu konuda ocuu

    serbest brakmal.

    Denetlenme, kontrol edilme, ynetilme, bu ya dneminde isyan yaatabilecek

    duygularn banda gelir. Bu nedenle ergenle iletiimde bu zellikleri dikkate

    alnmal.

    Dzenli uyku uyumas takip edilmeli,

    Sanatsal ve sportif faaliyetlerden yapabildiklerini tevik etmeli,

    Hobilerini tevik etmeli.

    ocuun arkadalarn dorudan ele-

    tirmemeli ve arkadalk ilikilerini do-

    layl olarak takip etmeli. nk ocuu-

    nuzun davranlarnn-deerlerinin olu-

    masnda arkadalar ok nem kazan-

    maya balamtr. Baka bir deyile bu

    srete ergenin yatlar arasnda bir

    yer edinebilmesi, kabul grmesi onun

    iin her eyin yani anne-babann nne

    geer. Bir gruba ait olma ve ait olduu grupta tercih edilen biri olma arzusu

    yksektir. Grup kurallarna uymad koulda dlanma tehlikesiyle yz yze

    gelebilir ve bu onu ok kayglandrabilir. Bu noktada onu uzaktan izlemek ve

    yardma gereksinimi olduunda fark edip destek vermek, anne-baba olarak ya-

    pabileceimiz en iyi eydir. Destek verme ekliniz, tarznza, ocukla ilikinizin

    niteliine, yaanan gln zelliine gre deiecektir. Bu yzden insan ili-

    kilerinde reete vermek doru deildir. nk her sorun kendine zgdr

    ve kendine zg zm vardr.

    Ergenler kabuk

    deitiren istakozlara

    benzerler.

    stakozlar kabuk

    deitirme

    dneminde zayf ve

    savunmaszdrlar.

    Ergenlik, bireyin

    zayf ve savunmasz

    olduu bir

    dnemdir. Dolto

    Anne/babalar bu srete neler yapabilirler?

    Ergen ve Arkadalar

  • ocuunuz sk sk yalnz kalmak isteyebilir, bu

    doal bir durumdur; ancak onun yalnz kaldnda

    zntl olduunu ya da bu srenin ok uzadn

    dnyorsanz ocuunuzla konuun. Rehber -

    retmeniyle de iletiime gemenizde yarar vardr.

    Bu durum ok uzun sre devam edecek bir durum

    deildir. Ancak ocuunuzun uzun sredir fkeli

    davranlarda bulunduu, derin znt, ya da ie

    kapanklk belirtileri gsterdii durumlarn ze-

    rinde durmak ve bir uzmandan yardm almak ge-

    rekebilir. nk sinirlilik ve kendini izole etme

    genlerde depresyonun bir belirtisi olabilir. Dep-

    resyon ergenlik dneminde ok sk grlen bir

    durumdur.

    NERGENLK VE ERGENLK SRECNDEK OCUKLARLA LETM

    ZAMANLAMA: ocukla konumak iin ocuunuza ve size uyan en uy-

    gun zaman semelisiniz.

    YZYZE OLMAK: Konuurken bedeniniz ocuunuza dnk olmal.

    Yapmanz gereken bir i varken onu dinlemeye almak, hem ona din-

    lenmedii izlenimi verecek, hem de siz onun anlatt ou ayrnty

    karabileceksiniz.

    MESAFE: Konuurken aranzda bir engel bulunmamal ve yeterli me-

    safe olmaldr.

    DUYGUYU ANLAMAK: Konuurken ocu-

    unuzun ne hissettiini anlamaya al-

    mak, onun iletiimini srdrp srdrme-

    yeceini belirlemede nemli bir nedendir. ocuunuzu anlamaya aln.

    ocuunuzla empati kurun. Byle yaptnzda aranzda oluabilecek ile-

    tiim engellerini darda brakm olursunuz.

    EMPAT: Kiinin kendisini kar tarafn yerine koyarak, olaya/duruma

    onun bak as