elasticiteti i ofertes dhe kerkeses...plotë dhe oferta me joelasticitet të plotë • kur oferta...

Click here to load reader

Post on 23-Feb-2020

34 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Prepared by:

    Fernando Quijano and Yvonn Quijano

    C

    H

    A

    P

    T

    E

    R

    5

    Elasticiteti i ofertes dhe

    kerkeses

    Dr. Qazim TMAVA

    Msc. Besart Hajrizi

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti:

    Një matës i reagimit

    • Zgjedhjet racionale dhe vendimet e

    konsumatorit.

    • ELASTICITETI= shpreh shkallen e reagimit

    te subjekteve ekonomik (prodhuesit,

    konsumatorit), ndaj ndryshimit te kushteve

    ekonomike te tregut, ( ndryshimi i cmimit,

    te ardhures se konsumatorit,…)

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti:

    Një matës i reagimit

    • A) Elasticiteti i ofertës ndaj cmimit :

    Një matës i reagimit të sasisë së ofruar

    ndaj ndryshimit në cmim;

    • B) Elasticiteti i kërkesës ndaj cmimit:

    Një matës i reagimit të sasisë së kërkuar

    ndaj ndryshimit në cmim;

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti i kërkesës ndaj cmimit

    • Easticiteti i kërkesës ndaj cmimit: Një matës

    i reagimit të sasisë së kërkuar ndaj ndryshimit

    në cmim;

    • Elasticiteti i kerkeses, llogaritet duke pjesëtar

    ndryshimin në përqindje të sasisë së kërkuar

    me ndryshimin në përqindje të cmimit.

    Ed= përqindja e ndryshimit të sasisë së kërkuar /

    përqindja e ndryshimit në cmim

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Lakorja e kërkesës dhe elasticiteti i

    kërkesës ndaj cmimit

    • Një rritje prej 10% në cmimin e qumështit (nga 2 në $2.20) zvogëlon sasinë e kërkuar për 15% (nga 100 në 85), atëherë elasticiteti i kërkesës ndaj cmimit është 1.50 = 15%/10%.

    Ed= përqindja e ndryshimit të sasisë së kërkuar /përqindja e ndryshimit në cmim = 15%/10%=1.5

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti i kërkesës ndaj cmimit

    • Kërkesa elastike: elasticiteti i kërkesës

    ndaj cmimit është më i madh se një.

    • Kërkesa joelastike: elasticiteti i kërkesës ndaj cmimit është më i vogël se një.

    • Elasticiteti unitar: elasticiteti i kërkesës ndaj cmimit është më i barabartë me një.

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti i zëvendësuesit

    Ed= përqindja e ndryshimit të sasisë së ujit të kërkuar /përqindja e ndryshimit në cmim = 2%/10%=0.20

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti i kërkesës ndaj cmimit për

    produkte të caktuara

    Produkti Elasticiteti i kërkesës ndaj

    cmimit

    Kripë 0.1

    Ujë 0.2

    Kafe 0.3

    Cigare 0.3

    Këpucë 0.7

    Zbukurime 1.0

    Automobilat 1.2

    Udhëtimet e jashtme 1.8

    Ushqimet në restaurante 2.3

    Fluturimet 2.4

    Filmat 3.7

    Firmat e caktuara të kafesë 5.6

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Përcaktuesit tjerë të elasticitetit

    • Koha,

    • Rëndësia e buxhetit,

    • Produktet e nevojshme kundrejt

    (versus) produktet luksoze.

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti përgjatë lakores së kërkesës

    • Elasticiteti i kërkesës ndaj cmimit zvogëlohet kur lëvizim poshtë përgjatë një lakore lineare të kërkesës. Kërkesa është elastike në gjysmën e sipërme të lakores së kërkesës dhe joelastike në gjysmën e poshtme.

    Përqindja në

    ndryshimin e

    cmimit

    Përqindja e

    ndryshimit në sasi

    Elasticiteti

    Pika r në pikën s 4/80 = 5% 2/10 = 20% 20%/5% = 4.0

    Pika v në pikën ë 4/20 = 20% 2/40 = 5% 5%/20% = 0.25

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Rastet ekstreme: kërkesa me elasticitet të

    plotë dhe kërkesa me joelasticitet të plotë

    • Kur kërkesa është me

    joelasticitet të plotë,

    sasia e kërkuar është e

    njëjtë në secilin nivel të

    cmimit, kështu që

    elasticiteti i kërkesës

    ndaj cmimit është zero.

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Rastet ekstreme: kërkesa me elasticitet të

    plotë dhe kërkesa me joelasticitet të plotë

    • Kur kërkesa është me

    elasticitet të plotë, sasia e

    kërkuar është e ndjeshme

    deri në pakufi ndaj

    ndryshimeve në cmim,

    kështu që elasticiteti i

    kërkesës ndaj cmimit është

    i pakufishëm.

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Përdorimi i formulës për llogaritjen e

    elasticitetit zonal

    • Përqindja në ndryshimin e cmimit është e barabartë me (0.20) pjesëtuar me mesataren e cmimit ($2.10), ose 9.52%:

    • Përqindja në ndryshimin e cmimit = ndryshimi/vlera mesatare = 0.20/ {(2.0+2.20)/2}=9.52%

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Përdorimi i formulës për llogaritjen e

    elasticitetit zonal

    • Përqindja në ndryshimin e sasisë është e barabartë me (-15) pjesëtuar me mesataren e sasisë (92.5), ose -16.22%:

    • Përqindja në ndryshimin e sasisë = ndryshimi/vlera mesatare = -15/ {(100+85)/2}=16.22%

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Përdorimi i formulës për llogaritjen e

    elasticitetit zonal

    • Nëse i zëvendësojmë këto përqindje në ndryshime në formulën për llogaritjen e elasticitetit të kërkesës ndaj cmimit, elasticiteti ndaj cmimit është 1.70:

    Ed= përqindja e ndryshimit të kërkesës /

    përqindja e ndryshimit në cmim =

    16.22%/9.52%=1.70

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Parashikimi i ndryshimeve në sasinë e

    kërkuar

    • Formula për llogaritjen e elsticitetit përmbanë tre variabla:

    • Nëse i kemi të njohura dy prej tre variablave në formulë, ne mund të llogarisim të tretën.

    • Nëse elasticiteti i kërkesës është 2.0, një rritje në cmim prej 15%, do të zvogëlojë sasinë e kërkuar për 30%:

    Ed= përqindja e ndryshimit të sasisë së kërkuar /15% = 30%/15%

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Parashikimi i ndryshimeve në të hyrat e

    përgjithshme

    Cmimi dhe të hyrat e përgjithshme me kërkesë

    elastike

    Cmimi

    Sasia e biletave

    të shitura

    Të hyrat e

    përgjithshme

    4.00 100 $400

    4.40 80 $352

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti dhe të hyrat e përgjithshme

    Lloji i

    kërkesës

    Vlera e elasticitetit

    të kërkesës ndaj

    cmimit

    Ndryshimi në sasi

    Versus

    Ndryshimi në cmim

    Efektet e cmimit

    më të lartë në të

    hyrat e

    përgjithshme

    Efektet e cmimit

    më të ulët në të

    hyrat e

    përgjithshme

    Elastike Më i madh sesa

    1.0

    Përqindje më e

    madhe e ndryshimit

    në sasi

    Zvogëlohet Rritet

    Joelastike Më I vogël sesa

    1.0

    Përqindje më e vogël

    e ndryshimit në sasi

    Rritet Zvogëlohet

    Elasticiteti

    unitar

    1.0 Përqindje të njëjta të

    ndryshimit në sasi

    dhe cmim

    Nuk ndryshon Nuk ndryshon

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti dhe të hyrat e përgjithshme

    • Kërkesa është elastike

    përgjatë pjesës së lartë

    të lakores lineare të

    kërkesës, kështu që

    zvogëlimi i cmimit rritë të

    hyrat e përgjithshme.

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti dhe të hyrat e përgjithshme

    • Kërkesa është joelastike përgjatë gjysmës së poshtme të lakores lineare të kërkesës, kështu që një zvogëlim në cmim zvogëlon të hyrat e përgjithshme.

    • Të hyrat e përgjithshme arrijnë maksimumin në pikën e mesme të kurbës së kërkesës, ku kërkesa është me elasticitet unitar.

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticitetet tjera të kërkesës

    • Elasticiteti i kërkesës ndaj të ardhurave:

    Një matës i reagimit të sasisë së kërkuar ndaj

    ndryshimit në të ardhurat e konsumatorëve.

    Ei= përqindja e ndryshimit të sasisë së kërkuar / përqindja e ndryshimit në të ardhura

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticitetet tjera të kërkesës

    • Elasticiteti i tërthortë i kërkesës: Një matës i

    reagimit të sasisë së kërkuar ndaj ndryshimit

    në cmimin e një produkti të lidhur.

    Exy= përqindja e ndryshimit të sasisë së

    kërkuar të X / përqindja e ndryshimit në cmimin e Y

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Elasticiteti i ofertës ndaj cmimit

    Es= përqindja e ndryshimit të sasisë së ofruar / përqindja e ndryshimit në cmim

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Lakorja e ofertës së tregut dhe

    elasticiteti i ofertës ndaj cmimit

    • Një rritje prej 10% në

    cmimin e qumështit (nga

    $2 në $2.20) rrit sasinë e

    ofruar për 20% (nga 100

    milion galonë në 120

    milion), kështu që

    elasticiteti i ofertës është

    2.0 = 20%/10%.

    Es= përqindja e ndryshimit të sasisë së ofruar / përqindja e

    ndryshimit në cmim = 20%/10%=2.0

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Rastet ekstreme: oferta me elasticitet të plotë dhe oferta me joelasticitet të plotë

    • Kur oferta është me joelasticitet të plotë, sasia e ofruar është e njëjtë në secilin nivel të cmimit, kështu që elasticiteti i ofertës ndaj cmimit është zero.

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Rastet ekstreme: oferta me elasticitet të plotë dhe oferta me joelasticitet të plotë

    • Kur oferta është me

    elasticitet të plotë, sasia

    e ofruar e është e

    ndjeshme ndaj

    ndryshimeve në cmim

    deri në pakufi, kështu që

    elasticiteti i ofertës ndaj

    cmimit është i pakufi.

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Parashikimi i ndryshimeve në cmim

    duke përdorur elasticitetin ndaj cmimit

    • Formula e ndryshimit të cmimit : një formulë

    që tregon përqindjen e ndryshimit të cmimit

    ekuilibrues që rrjedhë si pasojë e ndryshimit

    në kërkesë apo ofertë, duke marrë parasysh

    vlerat e elasticitetit të kërkesës apo ofertës

    ndaj cmimit.

    Përqindja në ndryshimin e cmimit ekuilibrues = përqindja në ndryshimin e

    kërkesës/ (Es + Ed)

  • © 2003 Prentice Hall Business Publishing Economics: Principles and Tools, 3/e O’Sullivan/Sheffrin

    Rritja në kërkesë rrit cmimin ekuilibrues

    • Një rritje në kërkesë zhvendosë lakoren e kërkesës djathtas, duke rritur kështu cmimin ekuilibrues. Në këtë rast, një rritje prej 35% në kërkesë rrit cmimin për 10%.

    Përqindja në ndryshimin e cmimit ekuilibrues = përqindja në ndryshimin e kërkesës / (Es+Ed) = 35% / (2+1.5) = 10%