2010 vol5 2 netm journal final

Click here to load reader

Post on 27-Jun-2015

257 views

Category:

Documents

3 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

THE JOURNAL OF NETWORK THEORYVol. 5 16 april 2010Hoe ik, jij en wij leven in de netwerkmaatschappijRecentralisatie!De invloeden van het internet op lokale sociale netwerkenDe publieke sfeer achter het internetAlice in WonderANTSpeciale editie 2010!Network theoryMA Nieuwe MediA eN digitAle CultuurContents Vol. 5 16 april 2010www.networktheory.nl | The Journal of Network Theory | Vol. 5 | 16 april 2010 2Editorial3Hoe ik jij en wij leven in de netwerkmaatschappijLieneke Westerink, Kay Kesaulya, Elize de Mul, Nick van den HaakArticles6Towards Glocalization and Beyond Lieneke Westerink15Dj Vu, de soevereine-netwerksamenleving!Kay Kesaulya22Alice in WonderANTElize de Mul30De Protocol SphereNick van den HaakBook Reviews38Digital Material: Tracing New Media in Everyday Life and Technology Marianne van den Boomen et al., Reviewed by Lieneke Westerink40 TheInternetgalaxy:refectionsontheInternet,business,andsocietyManuel Castells, Reviewed by Kay Kesaulya42Connected: or What it Means to Live in the Network SocietySteven Shaviro, Reviewed by Elize de Mul44Protocol: how control exists after decentralizationAlexander R. Galloway, Reviewed by Nick van den HaakDe 2010 editie van The journal of Network Theory is samengesteld door masterstudenten Nieuwe Media en Digitale Cultuur. Voor de cursusNetworkTheoryhebbenditjaarLienekeWesterink,Kay Kesaulya, Elize de Mul en Nick van den Haak de eer gekregen om als gastredacteuren dit journal samen te stellen.Network TheoryHoofdredacteur: Marianne van den Boomen3 www.networktheory.nl | The Journal of Network Theory | Vol. 5 | 16 april 2010editorialLienekeWesterinkiseen eerstejaarsmasterstudente aan de Universiteit van Utrecht. Op dit moment is zij bezig met demasterNieuweMediaen Digitale Cultuur en heeft zij een specialeinteresseontwikkeld voornetwerktheorieenhoe dezeteplaatsenvaltbinnen onze netwerkmaatschappij.KayKesaulyaiseen eerstejaarsmasterstudent NieuweMediaenDigitaleCul-tuuraandeUniversiteitvan Utrecht.Hijheefteenspeciale interesseontwikkeldingrote technologieprojecteninNeder-land en hoe deze tot uiting ko-menindenetwerkmaatschap-pij.ElizedeMuliseerstejaars masterstudenteaande UniversiteitUtrechtende Erasmus Universiteit Rotterdam. Ze volgt hier de masters Nieuwe MediaenDigitaleCultuuren Filosofe. Haar interesse gaat uit naar de combinatie van flosofe enpopulaire cultuur.NickvandenHaakiseen eerstejaarsmasterstudent NieuweMediaenDigitaleCul-tuuraandeUniversiteitvan Utrecht.VandenHaakisge-specialiseerdinnetwerkproto-collen.Levenindenetwerkmaatschappijiseenthemadatonsallemaal aan zou moeten spreken. Mede dankzij het internet is onze samen-levingdusdanigveranderddatopvelerleiniveausorganisatie-en communicatiestructuren drastisch gewijzigd zijn. Enerzijds vormt de netwerksamenleving,metalzijnmoderneeigenaardigheden,vir-tuelecontacten,multitaskendeen24/7connectedbewonerseen wonderlijkeleefomgeving.Anderzijdsstaanwijhiernauwelijksbij stil en weten wij ons net zo snel aan te passen als veranderingen zichvoordoeninonzesamenleving.Hetwetenschapsgebiedvan de Nieuwe Media Studies is vergeleken met andere disciplines nog relatiefjong.Ditisechtergeenredenomnietmeteenkritische blik de reeds bestaande literatuur die zich bezighoudt met nieuwe mediaenonzehuidigemaatschappijtegemoettetreden.Indeze uitgave van The Journal of Network Theory buigen vier jonge weten-schappers zich over de terminologie die gangbaar is in het gebied van nieuwe media studies en daarbuiten. Begrippen als tijd en rui-mte, centraal en decentraal, publieke en private sfeer, virtualiteit en werkelijkheid krijgen een geheel nieuwe betekenis. Van den Haak, Kesaulya, De Mul enWesterinkbrengenaanhet lichtdatbestaandedichoto-mien er vaak niet in slagen de lading te dekken en pro-berenopverschillende manierendezedichot-omien los te weken omzoruimtete crerenvooreen nieuwe, kritische theorie. Hoe ik, jij en wij leven in de netwerkmaatscHappijin this editon of the Journal of network theorywww.networktheory.nl | The Journal of Network Theory | Vol. 5 | 16 april 2010 4Towards GlocalizaTion and Beyond In Dj Vu, de soevereine-netwerksamenleving! onderzoekt Kay Kesaulya grote technologieprojecten als de invoering van de OV-chipkaart en het Elektronische patienten dossier. De focus in dit artikelligtopgrotetechnologieprojectenwaarbijpersoonlijke informatievergaringvandeoverheidendecommercilebedri-jven een grote rol speelt. De vraag die Kesaulya zich onder an-dere stelt is, wat voor een invloed hebben deze projecten op de samenleving? Wat deze technologieprojecten met elkaar gemeen hebben is dat er gebruik wordt gemaakt van een centrale database. Een data-base, waarbij n partij de controle heeft over onze persoonlijke informatie. Gevolg hiervan is dat er een duidelijke hirarchie wordt gecreerd die dj vu momenten oproept. Kesaulya zal een kri-tische blik op dit fenomeen geven en zal stellen dat centralisatie kenmerkend is voor een nieuwe samenleving die hij noemt: de Soevereine-Netwerksamenleving.InTowardsGlocalizationandBeyondonderzoekt LienekeWesterinkdegevolgenvandeopkomstvan het internet voor lokale sociale netwerken binnen de netwerkmaatschappij.Watvoorveranderingenhad dekomstvanhetinternetdaadwerkelijktotgevolg voor lokale sociale netwerken? Verzwakten deze, zoals dezogenaamdecyberskepticsonswillendoengel-oven, of is er meer aan de hand? Het debat omtrent dit onderwerp wordt uitgebreid geanalyseerd, waarna aan de hand van theorien van Henri Bergson (in: Ter-ranova 2004), Manuel Castells (2000) en Tiziana Ter-ranova(2004)onderzochtwordtofweeigenlijknog wel kunnen spreken van lokale en globale netwerken. De begrippen tijd en ruimte zullen hierbij centraal sta-an.Westerinkconstateertdatmetdevisiesvande cyberskeptics slechts het topje van de ijsberg wordt blootgelegd: met de opkomst van het in-ternet ontstaat een nieuw soort netwerk dat tot dusver met geen enkele netwerktheorie correct te beschrijven valt. Dit opent de deur voor verdere uitbreiding van het hedendaagse aanbod van netwerktheorien.dj Vu, de soeVereine-neTwerksamenleVinG!Credit: Barabsi (2002) Credit: homiesonfre.com (2010)in this editon of the Journal of network theory5 www.networktheory.nl | The Journal of Network Theory | Vol. 5 | 16 april 2010alice in wonderanTProTocol sPhereHabermas publieke sfeer, ook wel ffentlichkeit genoemd, is een plek waar rationele discussies gevoerd konden wor-dendieopenvooriedereenwarenenwaarmensensa-men konden komen vrij van dwingende machten. Protocol sphere laat zien hoe er veelal gezocht wordt naar de pub-lieke sfeer zoals Habermas deze heeft vastgesteld op het internet, bijvoorbeeld via weblogs, maar er verder gekek-enmoetwordendanalleendeoppervlakte.Erzitmeer achter het internet dan alleen de discussies en opinies die binnen het huidige debat zichtbaar worden gemaakt. De voorzijde van het internet geeft ee-rder een publiek domein of private sfeer weer in plaats van een publieke sfeer. Veelal wordt gesteld dat de publieke sfeer in verschillende onderdelen van het internet terug te vinden is of dat er een herdefniring plaatsvindt van de originele theorie van Habermas. Door niet alleen de voorzijde van het internet te bekijken maar ook de onderliggende structuur bloot te leggen komt er nog een ander element naar boven, namelijk het protocol. De wijze waarop deze protocollen tot stand komen laat zien hoe de publieke sfeer niet aan het oppervlakte van het internet te vinden is, maar dieper gelegen is in de onderliggende structuur bij de Internet Engineering Task Force (IETF). Hiermee zal het begrip publieke sfeer binnen mediastudies en netwerktheorie een andere richting krijgen, namelijk; de juiste richting.InAliceinWonderANTverkentElizedeMulhet wonderlijke landschap van Wonderland aan de hand van deflosofenvanLatourenDeleuze.Deparadoxalit-eit die zowel in Wonderland als de flosofe en persoon van Latour te vinden is speelt een grote rol in het werk van Deleuze. Het samenspel van Wonderland, ANT en de theoryofsenseschetseneenwerelddienietvervan de onze blijkt te staan. De Mul beargumenteerd dat de kleine Alice ons wellicht kan helpen na te denken over onze netwerkmaatschappij en de wijze waarop wij ons bewegen in onze vaak wonderlijke wereld. Het moderne denken is er veelal op gericht dichotomien te overstij-gen. In dit proces worden er vaak een of meerdere polen genegeerd of ondergewaardeerd, wat een (over)simpli-fcatievandewerkelijkheidoplevert.Dewerkelijkheid blijkt echter wonderlijker en radicaler, en Alice biedt ons volgens De Mul een onbevangen blik die bestaande di-chotomien op nieuwe wijze weet te bekijken.Credit: Elyo Pergina (2010) Credit: clairecockburn.fles.wordpress.com (2010)artiCleVol. 5 16 april 2010www.networktheory.nl | The Journal of Network Theory | Vol. 5 | 16 april 2010 6towards Glocalization and beyondEEn ondErzoEk naar dE invloEdEn van hEt intErnEt op lokale sociale netwerkendoor lieNeke westeriNkEr was eens een Global Village In het jaar 1260 voorspelde de Engelse flosoof RogerBacondatmachinesmaybemadeby whichthelargestships,withonlyoneman steering them, will be moved faster than if they wereflledwithrowers;wagonsmaybebuilt whichwillmovewithincrediblespeedand without the aid of beasts; fying machines can be constructed in which a man [] may beat the air with wings like a bird [] machines will makeitpossibletogotothebottomofseas and rivers (Headrick 2009: 111). Waarschijn Waarschijn-lijk zal de man die wij nu als een visionair zou-denbestempelen,inzijneigentijdvoorgek zijnverklaard.Eeuwenlanglekenzijnideen onuitvoerbaar, maar zo tegen het einde van de 19e eeuw begon er iets te veranderen: Bacons voorspellingenbegonnennvoornuitte komen. In onzehuidige21e eeuw zijnalzijn ideen inmiddels realiteit, en zijn we zelfs nog een stapje verder op het gebied van technolo-gie. Technologische uitvindingen zijn op allerlei manieren en op allerlei niveaus met onze net-werkmaatschappij vervlochten, zoals Kesaulya (2010) elders in dit tijdschrift stelt. Het gege-ven dat de virtuele wereld onlosmakelijk ver-weven is met de werkelijkheid