TRI CRNOGORCA U JUNOJ AMERICI Emilio gordan stojovic_opt.pdfTri Crnogorca u Junoj Americi ... slavije, najvie ih je bilo iz Hrvatske i Crne Gore. ... u jednom periodu prolazi kroz

Download TRI CRNOGORCA U JUNOJ AMERICI Emilio   gordan stojovic_opt.pdfTri Crnogorca u Junoj Americi ... slavije, najvie ih je bilo iz Hrvatske i Crne Gore. ... u jednom periodu prolazi kroz

Post on 10-Feb-2018

225 views

Category:

Documents

8 download

TRANSCRIPT

  • 395MATICA, br. 59, jesen 2014.www. maticacrnogorska.me

    Posljednjih godina tokom kojih su napisana vana djela oistoriji migracija sa podruja Crne Gore, kojima kao da nemakraja, napravljen je vidljiv napredak kada je u pitanju odnosprema iseljenitvu. Pored toga, nije lako u kratkom vremenskomperiodu premostiti ono vrijeme kada drutvo jo uvijek nije bilodovoljno svjesno ili spremno da se na institucionalizovan nainpozabavi ovim pitanjem.

    Neka drutva ve vjekovima iseljenitvo smatraju resursom, zadruge je to bilo posljednje sklonite nacionalnog preivljavanja,ali za nas kao mali narod i malu dravu ono, svakako, pred-stavlja jo uvijek neiskorien resurs.

    crnogorci po svijetu

    TRI CRNOGORCA U JUNOJ AMERICIEmilio Ognjenovi, Milo Vukasovi, Raul Tomaevi

    Gordan Stojovi

    The author of this essay who is a passionate researcher of theMontenegrin diaspora, writes about three Montenegrins whowere important men in South America. Emilio Ognjenovi, theArchbishop of Mercedes was a close friend of Pope John PaulII. Milo Vukasovi was famous as a sailor and boat construc-tor. Raul Mendez Tomaevi was a general in the Cuban army.

  • 396 MATICA, br. 59, jesen 2014. www. maticacrnogorska.me

    Bie neophodne jo godine istraivanja, a prije svegatemeljnog institucionalnog rada na obnovi i jaanju veza, kakobi se dolo do stvaranja klime koja e omoguiti fluidan iplodonosan odnos izmeu matice i iseljenitva posebno kada suu pitanju stare iseljenike zajednice. Potrebno je uspostaviti kul-turnu i ekonomsku razmjenu ija e osnova vrijednost bitifunkcionisanje zemlje porijekla i iseljenitva kao jedne cjelinemakar u onim najvanijim aspektima koji se tiu, prije svega,opstanka i odravanja naih zajednica irom svijeta, a potomkorienja svih onih prednosti koje za zemlju veliine Crne Goreproistiu iz jednog takvog stanja stvari.

    Dosta vremena sam posvetio prikupljanju podataka o vanimlinostima koje su porijeklom iz Crne Gore, a dale su svojimdrutvenim, naunim ili nekim drugim angamanom znaajandoprinos zemlji u kojoj su roeni ili u kojoj su ivjeli. U takvelinosti ne spadaju samo oni veliki kao Eduardo Vuleti, MikeStijepovich i mnogi drugi koji predstavljaju nezaborav za drut-va i zemlje u kojima su ivjeli, ve i mnogi naizgled mali iji jeheroizam ili drutveni angaman neto na ta su danas ponosnibrojni graani zemalja u kojima su ivjeli.

    * * *

    O ivotu, porijeklu i djelu nadbiskupa Emilija Ognjenovia

    Jedna od linosti koja je zasigurno ostavila vaan peat u istori-ji Republike Argentine, kao i mnogi drugi crnogorski iseljenici, jeEmilio Ognjenovi nadbiskup emerito Mercedesa i Luhana.

    Tokom godina istraivanja i ak jednog kratkog telefonskograzgovora sa Ognjenoviem daleke 2004. godine dosta puta samimao prilike uti razliite verzije pria o njegovom porijeklu.

    Gordan Stojovi

  • 397MATICA, br. 59, jesen 2014.www. maticacrnogorska.me

    Zapravo sve vrijeme sam kao i mnogim drugim znaajnimlinostima argentinske istorije crnogorskog porijekla, a toOgnjenovi svakako jeste, bez ikakve elje da ulazim u unutra -nje stvari i razliita politika tumaenja njegovog djela koja se

    Tri Crnogorca u Junoj Americi - E. Ognjenovi, M. Vukasovi, R. Tomaevi

    mogu uti u Argentini, elio samo tano definisati njegovo pori-jeklo, posebno uzimajui u obzir razliite informacije koje su uvezi sa tim plasirali razni mediji u Crnoj Gori i regionu.

    Nakon dugo godina to mi je polo za rukom zahvaljujui nje-govoj najuoj porodici, Robertu Krivokapiu, Mariji HozeTreho Drakovi i, naravno, najvie njegovom brataniu bueno-saireskom advokatu Emiliju Ognjenoviu koji je i dobio ime posvom uglednom stricu.

    U Crnoj Gori se najee moglo pro itati da je Ognje no viporijeklom iz Pi ve, u ta sam i sam bio uvjeren s obzi rom napoprilino ve liki broj porodica po rijeklom iz tog dijela CrneGore koje su naselile Argentinu, ali i prezime koje je dosta estou tim krajevima.

    Emilio Ognjenovi

  • 398 MATICA, br. 59, jesen 2014. www. maticacrnogorska.me

    Meutim Ognje no vi evi dalji korijeni nijesu u Pivi nego su uBanjanina, a blii u Kotoru. Naime, nje gov praed bio je poznatimuziar i kompozitor piro Ognjenovi iz Kotora, koji je kasnijeradio kao sekretar ministarstva finansija Knjaevine Crne Gore,brat Milene Ognjenovi Pavlovi koju mnogi smatraju prvomcrnogorskom koncertnom pijanistkinjom.

    ed Emilija Ognjenovia bio je poznati crnogorski ljekar drSte van pirov Ognjenovi, kolovan u Petrovgradu i Beu, a po

    Gordan Stojovi

    po vratku u Crnu Goru prvo je bio upravnik bolnice KnjaginjaZor ka u Nikiu, da bi potom bio premjeten na Cetinje u bol-nicu Danilo I.

    On 1908. godine postaje zamjenik naelnika crnogorskog san-iteta, a 1912. godine unaprijeen je za naelnika crnogorskog san-iteta. Zbog izuzetne popularnosti biran je dva puta za odbornika naCetinju, a jedno vrijeme je obavljao dunost lana upravnog odb-ora Crnogor ske banke. Ranjavan je na Skadru 1913 godine. Zaivota je uvijek isticao da je porijeklom iz Banjana, koje je mnogoputa posje ivao. Umro je u Pranju 1930. godine.

    Dr Stevan Ognjenovi bio je oenjen Marijom Petrovi,kerkom vojvode ura Petrovia Njegoa, brata vojvode Boa iimali su est keri i dva sina. Jedan od njihova sva sina, Simon

  • 399MATICA, br. 59, jesen 2014.www. maticacrnogorska.me

    je otac Emilija Mila Ognjenovia. Podaci o godinama iseljevan-ja su veoma turi zbog prerane i tragine Simonove smrti.

    Ono to je poznato je da Simon umjesto u Pariz na kolovanje,usljed teke situacije koja je zadesila Crnu Goru kao i mnogiCrnogorci tog vremena odlazi u iseljenitvo. Po podacima kojima

    Tri Crnogorca u Junoj Americi - E. Ognjenovi, M. Vukasovi, R. Tomaevi

    raspolae najua porodica u prvo vrijeme je boravio u Namibiji (iliJAR) e je radio za njemaku firmu koja je u to vrijeme bilaangaovana na izgradnji pruga, da bi kasnije upoznao vlasnikeengleske kompanije iji su poslovi takoe bili vezani za eljeznicu.

    Bistar i vrijedan, te sa izuzetno lijepim manirima postajemilje nik vlasnika engleske kompanije na iju preporuku odlaziu Argentinu e se ba u to vrijeme zapoinjalo sa izgradnjomjednog eljeznikog kraka na kojem su bili angaovani.

    I tako u potrazi za boljim poslom, sa jakim preporukamareemigrira u Argentinu oko 1920-21. godine i naseljava se ugradu Olavariji u provinciji Buenos Ajres. Ubrzo po dolaskueni sa kerkom hrvatskih emigranata Rosom Gregov Vuleeviiji je otac bio porijeklom iz Hercegovine, a majka iz Zadra.

  • 400 MATICA, br. 59, jesen 2014. www. maticacrnogorska.me

    Simon i Rosa su imali petoro ece, tri sina Emilija, Mirka,Danila i Vladimira i kerku Jelenu.

    Olavarija je grad u centralnom dijelu provincije Buenos Ajres.Veoma plodna zemljita u tom dijelu Argentine u to vrijeme bilasu prepuna emigranata iz cijele Evrope. Iz zemalja bive Jugo -slavije, najvie ih je bilo iz Hrvatske i Crne Gore. Interesanto je

    Gordan Stojovi

    da se grad nalazi u predjelu izmeu General Madarijage, Tandilai Tres Aroljosa, mjesta e se naselio najvei broj crnogorskihemigranata u provinciji Buenos Ajres u to vrijeme.

    Najstarije dijete bio je Emilio, roen je 25. januara 1923.godine. Po roenju je krten u ruskoj pravoslavnoj crkvi uBuenos Ajresu, poznatoj crkvi Svete Trojice u etvrti San Telmo

  • 401MATICA, br. 59, jesen 2014.www. maticacrnogorska.me

    koja je podignuta na inicijativu naih iseljenika uz izdanudonaciju ruskog cara 1901. godine.

    Najmlai Vladimir, roen je 1933. godine. Upravo nakonpo roaja sa Vladimirom Rosa se teko razboljela. Po poro -dinom predanju, problem je bilo neka vrsta post poroajneinfekcije.

    Tri Crnogorca u Junoj Americi - E. Ognjenovi, M. Vukasovi, R. Tomaevi

    Simon je pokuao sve da spasi svoju suprugu za koju je biomnogo vezan, ak je na koijama vodio u Rosario kod najboljihljekara kako bi joj spasili ivot. Meutim sudbina je bila surova,zbog velike patnje za svojom suprugom kojoj vie nije bilonikakve nade za spas Simon u svojoj 37 godini umire od sranogudara svega nekoliko sati prije Rose, te u istom danu petoro ece

  • 402 MATICA, br. 59, jesen 2014. www. maticacrnogorska.me

    ostaju siroad. Kao na najstarijeg, na Emilija je pao najveiteret, ali na svu sreu njihova baba, majina majka koje je bilaporijeklom iz Zadra od porodice Gregov na sebe preuzima tekuulogu i posao podizanja ece.

    U godinama koje su slijedile Emilio i ostala braa stekli suvaspitanje u skladu sa katolikom tradicijom, i upravo taj peri-od najvie je uticao na njegovu kasniju odluku da se posvetisvetenikom pozivu.

    Emilio Ognjenovi je nesumnjivo, kao eklezijast, bio pripad-nik veoma konzervativne struje unutar katolike crkve uArgentini, bio je poznat po svom zalaganju protiv abortusa irazvoda, kao i podrci onim politikim strujama iji program jebio zasnovan na istom vienju, u to vrijeme u Argentini veomaprisutne, politike debate.

    Postao je svetenik 17. decembra 1949. godine, zaredio ga jetadanji biskup Mercedesa monsinjor Anunciado Serafini.

    U vrijeme politikih previranja u Argentini tokom pedesetihgodina, iako je po svjedoenju njegovog bratania Emilija bioblizak peronistikom pokretu, u jednom periodu prolazi krozprogon. Njegov brat Danilo se iz istih razloga, kao istaknuti pri-padnik vazdunih snaga argentinske vojske, morao skloniti uParagvaj pedesetih godina prolog vijeka.

    Emilio Ognjenovi kasnije nastavlja sa svetenikim ivotom,da bi od 1979. a do 1982. obavljao dunosti pomonog biskupau Baija Blanci. U junu 1982. godine tokom trajanja rata naMalvinima Ognjenovi je na veliko izneneenje izabran zabiskupa Mercedesa svega nekoliko dana pred papinu posjetuArgentini i velikom svetilitu u Luhanu e ga je doekao.

    Vano je napomenuti da je Ognjenovi imao izuzetno dobreod nose sa papom Jovanom Pavlom II i taj odnos, kako smatrajumno gi, je uticao na Papinu odluku da biskupiju Mercedesa iLuhana podigne na nivo nadbiskupije koja je zavisila direktnood Vatikama.

    Gordan Stojovi

  • 403MATICA, br. 59, jesen 2014.www. maticacrnogorska.me

    Mnogi ivi svjedoci ispriae danas da su neka pisma sadanjegPape Franja u periodu dok je slubovao u Kordobi dola doOgnjenovia koji je kao i jo neki visoki klerici katolike crkve uArgentini iz tog vremena bio oduevljen njegovim idejama. Sma -trali su da jedan takav ovjek mora zadobiti veu panju i zauzetiznaajniju ulogu unutar crkve, to se i dogodilo 1992. godine kadaga je papa Jovan Pavle II 20. maja imenovao za pomonog bisku-pa Buenos Ajresa i za titularnog biskupa OCA (AUKA).

    U Argentini, Ognjenovi je poznat i po poznatoj procesijitokom koje je noena Gospa iz Luhana na centralnom trguispred zgrade vlade u Buenos Ajresu 1987. godine, kojoj je tadaprisustvovao i bivi argentinski predsjednik Arturo Frondizi.Ona je bila organizovana kao protest protiv predloga zakona orazvodu braka koju je predloila vlada predsjednika Afonsina.Zbog relativno slabog odziva i nedovoljne podrke jednog dijelacrkve najvei pokuaj protesta donoenju ovog, za Argentinuistorijskog, zakona nije uspjeo.

    Emilio Ognjenovi povukao se zbog starosti 7. marta 2000.godine. Jedan dio svog umirovljenitva proveo je u kuriji uBuenos Ajresu u posebnim prostorijama, a sa sadanjim PapomFranjom bio je posebno blizak do kraja svog ivota.

    Emiliova porodica svjedoi da je on esto isticao svojepravoslavno porijeklo. On je bio veoma ponosan na svojecrnogorske korijene i na to to je krten kao pravoslavac.

    Danas moemo rei da je Emilio Ognjenovic ne samo velikaistorijska linost Katolike Crkve i Republike Argentine, ve ineodvojivi dio crnogorske istorije, posebno moderne graanskeCrne Gore. Emilio Ognjenovi svojim postojanjem nanavjerovatan nain u delekoj Argentini oslikao je vjekovnoprelamanje uticaja istoka i zapada u zemlji njegovog porijekla,tim prije to je u njemu tekla krv slavne crnogorske dinastijePetrovi.

    Tri Crnogorca u Junoj Americi - E. Ognjenovi, M. Vukasovi, R. Tomaevi

  • 404 MATICA, br. 59, jesen 2014. www. maticacrnogorska.me

    * * *

    Prvi crnogorski diplomata u Latinskoj Americi

    Vukasovi Milo (Drain Vrt, Boka 1842 - Buenos Ajres 1909),bokeljski pomorac, brodovlasnik, neimar argentinske flote.Zastupljen je u svim pomorskim enciklopedijama svijeta.Dobitnik je visokog priznanja argentinske drave, povelje tj.plakete zahvalnosti o osnivanju argentinskog pomorskog drustvaLa Platensa - plaketa se uva u Pomorskom muzeju u Kotoru.

    Proslavio se kao konstruktor brodova. Po njegovom nacrtuuraeni su luksuzni putniki brodovi Minerva, Apolo iji jeprvi prototip sagraen u Engleskoj, Eolo i Venus, teretnibrodovi Demostenes i Pitagoras. Bio je konstruktor etirirjena broda, remorkera. Najluksuzniji brodovi raeni po nje-govom nacrtu su Dona lda i Kruz de Malta, koji su mudonijeli slavu brodskog arhitekte. Posebno je vano napomenutiVukasoviev projekat broda tipa Kastor ije su performancesmatrane idealnim za putovanje Rio de la Platom. Iako je parnibrod tipa Kastor u jednom period u velikoj mjeri olakaorijenu plovidbu, danas nije sauvan niti jedan primjerak ovebrodske konstrukcije.

    1904. godine imenovan je za prvog poasnog konzula CrneGore u Argentini. Ujedno je bio i poasni carski ruski konzul uBuenos Ajresu. Dolazio je nekoliko puta iz Argentine nacrnogorski dvor i sveano je priman u audijenciju kodcrnogorskog Knjaza. Bio je kandidat za crnogorskog ministraspoljnih poslova, ali je tu ponudu knjaza Nikole 1906. godinemorao odbiti zbog loeg zdravstvenog stanja.

    Bio je suvlasnik velike pomorske kompanije - maritimeVucassovich y Onetto u ijem je vlasnitvu bilo oko 120brodova raznih veliina i namjena. Kompanijom su nakon

    Gordan Stojovi

  • 405MATICA, br. 59, jesen 2014.www. maticacrnogorska.me

    Miloeve smrti nastavili da rukovode potomci i ugaena je tek1937. godine podjelom imovine kada ju je preuzeo njegovposlovni partner Heronimo Oneto.

    Tri Crnogorca u Junoj Americi - E. Ognjenovi, M. Vukasovi, R. Tomaevi

    Milo Miguel Vukasovi

    Preminuo je krajem 1908. godine u Buenos Ajresu i sahran-jen je na groblju u Rekoletu. Ostaci Miloa, ili kako su ga nailjudi u Argentini zvali Mila Vukasovia ( u argentinskimdokumentima je zaveden kao Miguel Vucassovich) sahranjenje u bobedu porodinoj grobnici familije Siviori, monetrgovake porodice u Buenos Ajresu kojoj je pripadala njego-va supruga. Preko puta bobeda e se nalaze ostaciVukasovia sahranjen je argentinski predsjednik Hulio MariaGuido.

  • 406 MATICA, br. 59, jesen 2014. www. maticacrnogorska.me

    Brat njegove supruge Eduardo Siviori bio je jedan od najveihmecena i osnova prvog argentinskog Drutva za podsticajlijepih umjetnosti u Buenos Ajresu 1876 . godine. DiljemEvrope je otkupljvao mnoga skupocjena umjetnika djela kojaje kasnije poklonio dravi, kao i sva svoja djela budui da je isam bio vrstan umjetnik. Muzej plastinih umjetnosti u BunosAjresu danas nosi njegovo ime (http://www.museosivori.org.ar/)- Museo de artes plasticas Eduardo Siviori.

    Vukasovievu smrt su zabiljeile mnoge novine i raznesvjetske agencije, a posebnim uvodnim nekrolozima GlasCrnogorca i argentinski vodei dnevnici La nacion i Laprensa. Bio je most povezivanja i stub diplomatske saradnjeizmeu Crne Gore i Argentine. Jedno vrijeme je bio predsjednikengleskog Drutva za osiguranje brodova u Argentini.

    Milo Vukasovi je bio i jedan od osnivaa prve brodarskekompanije koja se bavila unutranjom plovidbom po Ria de laPlata. Zajedno sa drugim crnogorskim i hrvatskim doseljenici-ma osnovao je 1880. godine Slavjansko drutvo uzajamnepomoi.

    Miloevo uee u osnivanju i gradnji prve pravoslavnecrkve u Latinskoj Americi bilo je od presudnog znaaja. Odborkoji je preko generalnog konzula Rusije u Buenos Ajresu,Petra Kristofersena ruskom caru Aleksandru III molbu za slan-je jednog pravoslavnog svetenika u glavni grad Argentine, bioje sainjen od iseljenika iz Crne Gore i Grke koji su se sredi-nom 19. vijeka doselili u Buenos Ajres. Molba je poslata 1.decembra 1887. i potpisali je Milo Mila Vukasovi, kapetanJovan Vukasovi, Nikol Crnogorevi, kapetan AleksandarVidovi, ore i Nikola Bakmaz, kapetan Marko Vukasovi,kapetan Boo Vukasovi, kapetan piro Radulovi, MiloZlokovi i piro Jaki. Car Aleksandar III je 14. juna (postarom kalendaru) 1888. potpisao ukaz kojim je u BuenosAjresu udario temelje prve pravoslavne crkve. Crkva Svete

    Gordan Stojovi

  • 407MATICA, br. 59, jesen 2014.www. maticacrnogorska.me

    Trojice uz prisustvo tadanjeg predsjednika Argentine Hulija.A Roke inaugurisana je 1901. godine.

    Od direktnih potomaka Miloa Vukasovia danas u BuenosAjresu ivi unuka Milka Vukasovi i njeni potomci. U porodinojkui Milke Vukasovi (88 godina) uvaju se mnogi vani istorijs-ki dokumenti iz tog perioda, slike, makete brodova i drugo.

    * * *

    General kubanske armije

    Raul Menendez Tomaevi, general kubanske vojske, boracpobunjenike vojske roen je 30. maja 1929. na Kubi, u graduSantjago de Kuba. Bio je prvo dijete iz braka Enrike MenendezMedina i Luisa Tomaevia, sina crnogorskog emigranta poz-nate porodice Tomaevi porijeklom iz sela Kruevice u okoliniHerceg Novog iji su se mnogi lanovi iselili u Argentinu, ile,SAD i drugdje.

    Po zavretku osnovne kole Raul je upisao srednju kolu, apotom studije. Ve prve godina je izabran za predstavnikauenika. U to vrijeme bio lan politike stranke ljevice MladiKube. Bio je uesnik mnogih politikih sastanaka i studentskihmanifestacija.

    Kao lan Mladih Kube imao je jo u gimnazijskom periodunekoliko sukoba sa policijom i dva puta je uhapen zboguestvovanja u protestima.

    U zatvoru Boniato

    Osuen je 23. septembra 1952. na osmogodinju zatvorskukaznu u zatvoru Boniato. U zatvoru je nastavio kontakte sanekoliko revolucionara, neki od njih su uestvovali u napaduMonkada.

    Tri Crnogorca u Junoj Americi - E. Ognjenovi, M. Vukasovi, R. Tomaevi

  • 408 MATICA, br. 59, jesen 2014. www. maticacrnogorska.me

    Gordan Stojovi

    Tomaevi 30. novembra 1956. godine uspijeva da pobjegneiz zatvora skupa sa Huliom Forsekom i Brauilom Triminjom,donosi odluku da ostane u zemlji i zapoinje sa legalnim djelo-vanjem u gradu Santijago de Kuba. U maju 1957. godine saciljem prikljuenja pobunjenikoj vojsci pokuao je da sedomogne planina e je bila glavnina pobunjenikih snaga, alibez uspjeha. Zbog toga se ponovo vratio u grad, e je podvostvom pokreta uestvovao u raznim aktivnostima do krajate godine.

    Organizovao je oruanu grupu na podruju Alto Songo, ijukomandu je ubrzo nakon toga preuzeo Raul Kastro.

    Raul Menendez Tomaevi sa komandantom Raulom Kastrom na drugom istonon frontu Frank Pais

  • 409MATICA, br. 59, jesen 2014.www. maticacrnogorska.me

    Period nakon kubanske revolucije

    Sekcija za borbu protiv bandita (razbojnika), je bila zaduenaza ienje teritorije od ostataka vojske i policije. Ovapostrevolucionarna oruana formacija 3. jula 1962. bila je podkomandom Ral Menndeza Tomaevia.

    Tri Crnogorca u Junoj Americi - E. Ognjenovi, M. Vukasovi, R. Tomaevi

    Meunarodne aktivnosti

    1966. godine odlazi u Gvineju Bisao, e je, s revolucionarimau toj zemlji, saraivao u reorganizaciji oruanih gerilaca u borbiprotiv portugalskog kolonijalizma.

    U Venecuelu je otiao 8. maja 1967. godine kako bi podraogerilce i ostao oko godinu dana.

    U decembru 1976. godine je unaprijeen u in general-majo-ra kubanskih revolucionarnih oruanih snaga.

  • 410 MATICA, br. 59, jesen 2014. www. maticacrnogorska.me

    Tri puta je boravio u Angoli: od 1977. do 1979. bio je efvojne misije Kube u Angoli (MMCA), a od 30. maja 1981. je bioef savjetovanja FAPLA, u takozvanoj operaciji Olivo sve dodecembra 1981, kada po drugi put zauzima poziciju efaMMCA.

    1998. godine odlazi u penziju.

    Odlikovanja

    Za zasluge tokom vojnih operacija u Zalivu svinja, odlikovanje 19. aprila 2001. godine od strane vrhovnog komandantaFidela Kastra, poasnom titulom heroja Republike Kube zazasluge u odbrani zemlje. Isto odlikovanje dobilo je jo samo 10visokih vojnih inovnika.

    Raul Menendez Tomaevi preminuo je 17. avgusta 2001.godine.

    (Zabranjeno je umnoavanje i kopiranje teksta bez saglasnosti autora.)

Recommended

View more >