materia‚ przygotowano dla uczestnik³w konferencji .materia‚ przygotowano dla...

Download Materia‚ przygotowano dla uczestnik³w konferencji .Materia‚ przygotowano dla uczestnik³w konferencji

Post on 27-Feb-2019

215 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Materia przygotowano dla uczestnikw konferencji Doradztwo zawodowe dla uczniw

ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, zorganizowanej przez Wydzia Specjalnych

Potrzeb Edukacyjnych ORE Warszawa, 6 czerwca 2017 roku. Zacznik opracowano

na podstawie publikacji: Sotysiska G., (2010), ABC doradcy zawodowego, Warszawa:

KOWEZiU.

Konsultacja merytoryczna

Katarzyna Stpniak

Redakcja jzykowa i korekta

Elbieta Goraziska, Karolina Strugiska

Projekt okadki, redakcja techniczna i skad

Barbara Jechalska

Orodek Rozwoju Edukacji

Warszawa 2017

Wydanie I

Publikacja jest rozpowszechniania na zasadach wolnej licencji

Creative Commons Uznanie Autorstwa Uycie Niekomercyjne (CC-BY-NC)

Orodek Rozwoju Edukacji

00-478 Warszawa

Aleje Ujazdowskie 28

www.ore.edu.pl

Spis treci

Wstp ......................................................................................................................................... 4

Kierunki dziaa szkoy w ramach preorientacji zawodowej w zakresie doradztwa edukacyjno-zawodowego........................................................................................................... 9

Dlaczego doradztwo i edukacja zawodowa s tak wane w okresie adolescencji? ................ 14

Dziaania doradcy zawodowego na terenie szkoy w odniesieniu do ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi ............................................................................... 16

Zacznik ................................................................................................................................... 25

Bibliografia ............................................................................................................................... 44

Jolanta Rafa-uniewska Doradztwo zawodowe w szkole

4

Wstp

Doradztwo zawodowe i edukacja zawodowa, prowadzone w szkole, wymagaj ksztatowania

u uczniw kompetencji kluczowych od najmodszych lat i przez wszystkich nauczycieli.

Pogld ten stanowi potwierdzenie stanowiska przyjtego przez Parlament Europejski i Rad

Unii Europejskiej w Zaleceniu z dnia 18 grudnia 2006 roku w sprawie kompetencji kluczowych

w procesie uczenia si przez cae ycie (2006/962WE).

Zgodnie ze stanowiskiem organw europejskich kompetencje kluczowe to:

() kompetencje, ktrych potrzebuj wszystkie osoby do samorealizacji i rozwoju

osobistego, bycia aktywnym obywatelem, integracji spoecznej i zatrudnienia ()

przygotowujce do samodzielnego dziaania, podejmowania decyzji dotyczcych wasnego

rozwoju i ycia.

Do kompetencji kluczowych nale:

porozumiewanie si w jzyku ojczystym;

porozumiewanie si w jzykach obcych;

kompetencje matematyczne, naukowo-techniczne;

kompetencje informatyczne;

umiejtno uczenia si;

kompetencje spoeczne i obywatelskie;

inicjatywno i przedsibiorczo;

wiadomo i ekspresja kulturalna.

Czy kompetencje kluczowe okrelone przez organy europejskie zostay zawarte w nowej

podstawie programowej ksztacenia oglnego?

W Rozporzdzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 14 lutego 2017 roku w sprawie podstawy

programowej (Dz.U. 2017, poz. 356) prawodawca zaznacza:

Najwaniejsze umiejtnoci rozwijane w ramach ksztacenia oglnego w szkole

podstawowej to:

1. sprawne komunikowanie si w jzyku polskim oraz w jzykach obcych

nowoytnych;

2. sprawne wykorzystywanie narzdzi matematyki w yciu codziennym, a take

ksztacenie mylenia matematycznego;

3. poszukiwanie, porzdkowanie, krytyczna analiza oraz wykorzystanie informacji

z rnych rde;

4. kreatywne rozwizywanie problemw z rnych dziedzin ze wiadomym

wykorzystaniem metod i narzdzi wywodzcych si z informatyki, w tym

programowanie;

5. rozwizywanie problemw, rwnie z wykorzystaniem technik mediacyjnych;

Jolanta Rafa-uniewska Doradztwo zawodowe w szkole

5

6. praca w zespole i spoeczna aktywno;

7. aktywny udzia w yciu kulturalnym szkoy, rodowiska lokalnego oraz kraju.

Dalej rozporzdzenie stanowi:

Szkoa ma stwarza uczniom warunki do nabywania wiedzy i umiejtnoci potrzebnych

do rozwizywania problemw z wykorzystaniem metod i technik wywodzcych si z informa-

tyki, w tym logicznego i algorytmicznego mylenia, programowania, posugiwania si

aplikacjami komputerowymi, wyszukiwania i wykorzystywania informacji z rnych rde,

posugiwania si komputerem i podstawowymi urzdzeniami cyfrowymi oraz stosowania

tych umiejtnoci na zajciach z rnych przedmiotw m.in. do pracy nad tekstem,

wykonywania oblicze, przetwarzania informacji i jej prezentacji w rnych postaciach.

()

Szkoa ma rwnie przygotowywa ich do dokonywania wiadomych i odpowiedzialnych

wyborw w trakcie korzystania z zasobw dostpnych w internecie, krytycznej analizy

informacji, bezpiecznego poruszania si w przestrzeni cyfrowej, w tym nawizywania

i utrzymywania opartych na wzajemnym szacunku relacji z innymi uytkownikami sieci.

()

Szkoa oraz poszczeglni nauczyciele podejmuj dziaania majce na celu zindywidualizo-

wane wspomaganie rozwoju kadego ucznia, stosownie do jego potrzeb i moliwoci.

Uczniom z niepenosprawnociami, w tym uczniom z niepenosprawnoci intelektualn

w stopniu lekkim, nauczanie dostosowuje si do ich moliwoci psychofizycznych oraz tempa

uczenia si. Wybr form indywidualizacji nauczania powinien wynika z rozpoznania

potencjau kadego ucznia. Jeli nauczyciel pozwoli uczniowi na osiganie sukcesu na miar

jego moliwoci, wwczas ma on szans na rozwj oglny i edukacyjny. Zatem nauczyciel

powinien tak dobiera zadania, aby z jednej strony nie przerastay one moliwoci ucznia

(nie uniemoliwiay osignicia sukcesu), a z drugiej nie powodoway obnienia motywacji

do radzenia sobie z wyzwaniami.

()

Szkoa dba o wychowanie dzieci i modziey w duchu akceptacji i szacunku dla drugiego

czowieka, ksztatuje postaw szacunku dla rodowiska przyrodniczego, w tym upowszechnia

wiedz o zasadach zrwnowaonego rozwoju, motywuje do dziaa na rzecz ochrony

rodowiska oraz rozwija zainteresowanie ekologi.

()

Zadaniem szkoy jest przygotowanie uczniw do wyboru kierunku ksztacenia i zawodu.

Szkoa prowadzi zajcia z zakresu doradztwa zawodowego.

()

Due znaczenie dla rozwoju modego czowieka oraz jego sukcesw w dorosym yciu ma

nabywanie kompetencji spoecznych, takich jak komunikacja i wsppraca w grupie, w tym

w rodowiskach wirtualnych, udzia w projektach zespoowych lub indywidualnych oraz

organizacja i zarzdzanie projektami.

Jolanta Rafa-uniewska Doradztwo zawodowe w szkole

6

Inne regulacje, zawarte w Rozporzdzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie nadzoru

pedagogicznego z 27 sierpnia 2015 roku (Dz.U. 2015, poz. 1270), wskazuj:

uczniowie wspdziaaj w realizacji koncepcji pracy szkoy;

uczniowie s wspautorami procesu uczenia si i bior odpowiedzialno za wasny

rozwj;

uczniowie inicjuj i realizuj rnorodne dziaania na rzecz wasnego rozwoju,

rozwoju szkoy, spoecznoci lokalnej i angauj w nie innych;

uczniowie maj wpyw na ksztatowanie szkolnej rzeczywistoci;

uczniowie i rodzice maj wpyw na to, jakie wartoci i normy obowizuj w szkole;

nauczyciele i inni pracownicy szkoy maj wpyw na to, jakie wartoci i normy

obowizuj w szkole;

w szkole realizowane s inicjatywy rodzicw na rzecz rozwoju uczniw i szkoy;

zarzdzanie szko sprzyja udziaowi nauczycieli, uczniw, rodzicw i innych

pracownikw w procesie decyzyjnym.

Jaki zatem moe by idea edukacyjny?

Ideaem edukacyjnym jest czowiek samodzielny, bdcy wiadomym czonkiem

spoeczestwa, zdolny do kierowania wasnym yciem i wpywania na bieg spraw

publicznych. Realizacja kompetencji kluczowych prowadzca do osignicia ideau

edukacyjnego ma wspomc ucznia w:

zrozumieniu siebie;

zrozumieniu otaczajcej rzeczywistoci;

zarzdzaniu wasnym yciem (i wpywaniu na sprawy publiczne);

harmonijnym funkcjonowaniu w zbiorowoci;

przedsibiorczym, aktywnym, innowacyjnym dziaaniu.

Jaki rodzaj wspomagania stosuj nauczyciele i doradcy zawodowi podczas budowania

kompetencji kluczowych i refleksyjnoci u swoich uczniw?

Aby efektywnie budowa kompetencje kluczowe, zarwno nauczyciele, jak i doradcy

zawodowi poprzez realizacj rnych zada edukacyjnych powinni skutecznie

stymulowa uczniw do zmierzenia si z istotnymi dla nich kwestiami i mobilizowa ich

do zadawania sobie pyta.

W obszarze rozumienia samego siebie:

Kim jestem? Jakie s moje zasoby (talenty, predyspozycje)? Jak mog je wykorzysta?

W czym jestem dobry? Co jest moj mocn stron? W czym mog by specjalist?

W jakim kierunku powinienem zmierza? Jaki zawd wybra?

Jakie s moje potrzeby, marzenia, aspiracje?

Jaki jest sens tego, co robi? Dla kogo to robi? Czego naprawd chc w yciu?

W jaki sposb moe to pomc innym ludziom?

Jak funkcjonuje moje ciao? Mj mzg? Moje emocje? Dlaczego czuj to, co czuj,

myl? Jak myl? Jak dziaam?

Jolanta Rafa-uniewska Doradztwo zawodowe w szkole

7

Jaki wpyw na mnie maj moje relacje z bliskimi (rodzin)?

W jaki sposb si wyraam?