materia †wiczeniowy z biologii - .materia‚ †wiczeniowy zawiera informacje...

Download MATERIA †WICZENIOWY Z BIOLOGII - .Materia‚ ‡wiczeniowy zawiera informacje prawnie chronione

Post on 27-Feb-2019

217 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Materia wiczeniowy zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczcia egzaminu.

Materia wiczeniowy chroniony jest prawem autorskim. Materiau nie naley powiela ani udostpnia w adnej formie poza wykorzystaniem jako wiczeniowego/diagnostycznego w szkole.

WPISUJE ZDAJCY

KOD PESEL

Artuku I.

MATERIA WICZENIOWY

Z BIOLOGII

POZIOM ROZSZERZONY

Instrukcja dla zdaj cego 1. Sprawd, czy arkusz zawiera 15 stron (zadania 1 33).

Ewentualny brak zgo przewodniczcemu zespou nadzorujcego.

2. Odpowiedzi zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy kadym zadaniu.

3. Pisz czytelnie. Uywaj dugopisu/pira tylko z czarnym tuszem/atramentem.

4. Nie uywaj korektora, a bdne zapisy wyranie przekrel. 5. Pamitaj, e zapisy w brudnopisie nie bd oceniane. 6. Podczas egzaminu moesz korzysta z linijki.

STYCZE 2011

Czas pracy: 150 minut

Liczba punktw do uzyskania: 60

Okrgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materia wiczeniowy z biologii 2011

Poziom rozszerzony

2

Zadanie 1. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono fragment drugorzdowej struktury acucha polipeptydowego, majcego posta -helisy.

a) Podaj nazw wizania oznaczonego na schemacie jako X. ......

b) Podaj jeden przykad innej makroczsteczki biologicznej, w ktrej wizania X

peni podobn, stabilizujc funkcj . ..

Zadanie 2. (3 pkt) Siateczka rdplazmatyczna, zwana rwnie retikulum endoplazmatycznym, jest struktur charakterystyczn dla komrek eukariotycznych. Tworzy j przestrzenny system poczonych ze sob bon. Wyrnia si siateczk rdplazmatyczna gadk oraz szorstk. Na schemacie przedstawiono budow komrki rolinnej.

a) Wpisz oznaczenia literowe, ktrymi na schemacie oznaczono

siateczk gadk. siateczk szorstk.

b) Wymie po jednym przykadzie rnych funkcji charakterystycznych dla danego typu siateczki rdplazmatycznej.

Typ siateczki rdplazmatycznej

Funkcja

gadka

szorstka

Okrgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materia wiczeniowy z biologii 2011

Poziom rozszerzony

3

Zadanie 3. (2 pkt.) Uczniowie przygotowali zestaw dowiadczalny do wykrywania katalazy w tkankach rolinnych i zwierzcych. Na jednej szalce Petriego umiecili powk wieo rozkrojonej bulwy surowego ziemniaka, a na drugiej kawaek surowej wtroby. Przy pomocy zakraplacza nanieli na materia po kilka kropli wody utlenionej i zaobserwowali tworzenie si piany, wiadczce o dziaaniu katalazy.

a) Opisz zestaw kontrolny, ktry naley przygotowa do tego dowiadczenia.

...

b) Podaj jeden wniosek na podstawie wynikw przedstawionego dowiadczenia.

..

..

Zadanie 4. (1 pkt.) Podaj nazw struktury komrkowej, ktra zawiera katalaz.

..

Zadanie 5. (2 pkt) Komrki tkanki nabonkowej, wycielajce wewntrzne powierzchnie narzdw, maj budow przystosowan do penionej funkcji. Na przykad komrki niektrych nabonkw na wolnej powierzchni mog posiada mikrokosmki lub rzski.

Podaj po jednym przykadzie funkcji, jak peni nabonki, na ktrych wolnej powierzchni wystpuj

1. mikrokosmki. ...

2. rzski. ...

Zadanie 6. (1 pkt) Niektre tkanki rolinne przystosowane s do penienia funkcji w ten sposb, e ich ostatecznie zrnicowane komrki s martwe.

Wrd wymienionych komrek oraz tkanek rolinnych podkrel te, ktre s martwe lub zbudowane z martwych komrek.

epiderma, korek, naczynia, rurki sitowe, aerenchyma, sklerenchyma

Zadanie 7. (2 pkt) Uzupenij ponisz tabel, dotyczc procesw zachodzcych w mitochondriach oraz chloroplastach, wpisujc w puste wiersze nazwy odpowiednich substancji.

Cecha Mitochondria Chloroplasty

Podstawowe substraty pirogronian, tlen, ADP

Gwne produkty aldehyd glicerynowy, tlen

Okrgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materia wiczeniowy z biologii 2011

Poziom rozszerzony

4

Zadanie 8. (2 pkt.) Proces fotosyntezy skada si z dwch etapw - fazy zalenej od wiata oraz fazy niezalenej od wiata. Wrd sformuowa opisujcych przemiany zachodzce podczas fotosyntezy podkrel dwa, ktre s faszywe.

A. Faza zalena od wiata zachodzi w tylakoidach gran chloroplastw, a faza niezalena od wiata w tylakoidach stromy chloroplastw.

B. Istot fazy niezalenej od wiata jest redukcja CO2, ktra wymaga dostarczenia energii oraz elektronw.

C. ATP jest wytwarzane w fazie zalenej od wiata, natomiast NADPH +H+ w fazie niezalenej od wiata.

D. Zahamowanie reakcji fazy zalenej od wiata spowoduje ustanie reakcji fazy niezalenej od wiata.

E. Tlen, wydzielajcy si w wyniku fotosyntezy, jest produktem fazy zalenej od wiata.

Zadanie 9. (2 pkt.) Na schemacie przedstawiono dwa etapy procesu fermentacji mleczanowej glikoliz oraz proces regeneracji przenonika elektronw NAD.

Na podstawie analizy schematu

a) wyjanij, dlaczego CO2 nie jest ubocznym produktem procesu fermentacji mleczanowej.

..

b) podaj, jak funkcj peni NAD w pierwszym, a jak w drugim etapie reakcji.

.

.

Okrgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materia wiczeniowy z biologii 2011

Poziom rozszerzony

5

Zadanie 10. (1 pkt.) Na schematach A i B przedstawiono regulacj aktywnoci pewnego enzymu za pomoc aktywatora i inhibitora niekompetycyjnego.

Na podstawie schematu opisz, na czym polega inhibicja niekompetycyjna.

.

.

.

.

Zadanie 11. (1 pkt.) Na schemacie przedstawiono cykl ornitynowy, ktrego etapy zachodz u czowieka w komrkach wtroby.

Okrel, czy jest to proces anaboliczny, czy kataboliczny. Uzasadnij odpowied jednym argumentem.

.

.

Okrgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materia wiczeniowy z biologii 2011

Poziom rozszerzony

6

Zadanie 12. (2 pkt) Mukowiscydoza, naleca do najczstszych chorb dziedzicznych w Europie, jest chorob uwarunkowan recesywnym allelem genu CFTR, znajdujcego si na dugim ramieniu chromosomu 7.

Spord A-D podkrel dwa bdne stwierdzenia dotyczce dziedziczenia mukowiscydozy.

A. Choroba wystpuje u homozygot recesywnych. B. Jeeli oboje rodzice s heterozygotami pod wzgldem obecnoci genu warunkujcego

mukowiscydoz, to prawdopodobiestwo wystpienia choroby u dziecka wynosi 75%. C. Wrd potomstwa dwch heterozygot, nosiciele choroby stanowi okoo 50%. D. Prawdopodobiestwo wystpienia choroby u dziecka rodzicw, z ktrych jedno jest

chore na mukowiscydoz, a drugie jest heterozygot pod wzgldem obecnoci tego genu, wynosi 100%.

E. Jeeli jedno z rodzicw jest homozygot dominujc a drugie heterozygot pod wzgldem genu mukowiscydozy, to prawdopodobiestwo wystpienia choroby u dziecka wynosi 0%.

Zadanie 13. (1 pkt) U muszki owocowej gen warunkujcy barw oczu znajduje si na chromosomie X. Barw czerwon warunkuje allel dominujcy tego genu, a barw bia allel recesywny. Skrzyowano czerwonook heterozygotyczn samic muszki owocowej z biaookim samcem i uzyskano liczne potomstwo.

Jaki procent samcw w tym potomstwie bdzie mia oczy czerwone?

A. 100% B. 50% C. 25% D. 0%

Zadanie 14. (2 pkt) Zjawisko tumicego dziaania genu na jak cech, uwarunkowan inn par alleli, nazywa si epistaz. W zalenoci od waciwoci genu hamujcego epistaza moe by dominujca lub recesywna. Przykadem epistazy dominujcej jest dziedziczenie barwy owocw u jednej z odmian dyni. Gen warunkujcy barw owocw ma dwa allele: dominujcy (D), ktry decyduje o barwie tej oraz recesywny (d), odpowiedzialny za barw zielon. Gen warunkujcy powstawanie obu barwnikw ma allel dominujcy (A), ktry hamuje syntez barwnikw (powstaj owoce biae) oraz recesywny (a), w obecnoci ktrego barwniki s wytwarzane. Na podstawie informacji z tekstu, zapisz barwy owocw dyni o podanych genotypach.

AaDd.. aaDd .. AAdd.... aadd.

Zadanie 15. (2 pkt) Obecnie coraz rzadziej dochodzi do powanych powika rozwoju podu z powodu konfliktu serologicznego zwizanego z czynnikiem Rh dziki temu, e kobietom Rh- podaje si specjaln immunoglobulin anty-D. Jest to naturalny produkt wytwarzany z krwi, niszczcy krwinki podu posiadajce antygen D, ktre mogy dosta si do krwiobiegu matki. W Polsce kobiety Rh-, ktre urodziy dziecko Rh+ otrzymuj zastrzyk immunoglobuliny

Okrgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materia wiczeniowy z biologii 2011

Poziom rozszerzony

7

anty-D 72 godziny po porodzie. W niektrych przypadkach immunoglobulin anty-D podaje si rwnie kobietom Rh- w 28. tygodniu ciy.

a) Zaznacz w tabeli dwa zestawy genotypw rodzicw, ktrych dziecko moe by naraone na skutki konfliktu serologicznego.

D - allel warunkujcy wystpowanie antygenu D na erytrocytach.

matka ojciec A. DD dd B Dd Dd C. dd Dd D. Dd dd E. dd DD

b) Oce poprawno poniszych wyjanie dotyczcych konfliktu serologicznego, wpisujc do ostatniej kolumny tabeli P (prawda) lub F (fasz).

P/F

1. Pierwsza cia kobiety Rh-, ktrej dziecko jest Rh+, najczciej nie jest zagroona konfliktem serologicznym, poniewa w prawidowym przebiegu ciy erytrocyty podu nie maj moliwoci przedostania si przez oysko.

2.

Podanie immunoglobuliny anty-D ciarnej kobiecie Rh- zapobiega powstaniu konfliktu, poniewa komrki podu Rh+, ktre mogy przedosta si do krwi matki np. podczas uszkodzenia oyska, zostan zniszczone, zanim jej organizm zdy wytworzy przeciwko nim przeciwciaa.

3.

Kobietom Rh-, ktre urodziy dziecko Rh+ podaje si po porodzie immunoglobulin anty-D jako zabezpieczenie dla nastpnej ciy, poniewa w czasie porodu do krwiobiegu matki mogy przedosta si przeciwciaa wytworzone w organizmie dziecka.

Zadanie 16. (2 pkt) W 1962 roku odkryto

Recommended

View more >