grondslagen ao deel b processen en systemen · pdf filegrondslagen ao: deel b, processen en...

Click here to load reader

Post on 26-Feb-2019

240 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Grondslagen AODeel BProcessen en systemen

22e druk

Jan Carel Bast & Remco N land

SERIE Administratieve Organisatie Jans

N

oo

rdh

off

Uit

gev

ers

bv

Grondslagen van de administratieve organisatieDeel B: Processen en systemen

Drs. A.C.J. Bast RO

Drs. R. Nijland

Tweentwintigste druk

Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

N

oo

rdh

off U

itgevers b

v

Ontwerp omslag: GK, Groningen/AmsterdamOmslagillustratie: Getty Images

Eventuele op- en aanmerkingen over deze of andere uitgaven kunt u richten aan:Noordhoff Uitgevers bv, Afdeling Hoger Onderwijs, Antwoordnummer , VB Groningen, e-mail: [email protected]

Aan de totstandkoming van deze uitgave is de uiterste zorg besteed. Voor informatie die desondanks onvolledig of onjuist is opgenomen, aanvaarden auteur(s), redactie en uit-gever geen aansprakelijkheid. Voor eventuele verbeteringen van de opgenomen gegevens houden zij zich aanbevolen.

/

Noordhoff Uitgevers bv Groningen/Houten, The Netherlands.

Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van gestelde uitzonderingen mag nietsuit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gege-vensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopien, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische ver-veelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel h Auteurswet dient men de daarvoor verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Reprorecht (postbus , KB Hoofddorp, www.reprorecht.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (arti-kel Auteurswet ) kan men zich wenden tot Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, postbus , KB Hoofddorp, www.stichting-pro.nl).

All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photo-copying, recording, or otherwise, without the prior written permission of the publisher.

ISBN ebook) ----ISBN ----NUR

mailto:[email protected]://www.reprorecht.nlhttp://www.stichting-pro.nl

N

oo

rdh

off

Uit

gev

ers

bv

Grondslagen AO: Deel B, Processen en systemen behoort tot de serie Jans AO. In vond de eerste publicatie plaats en inmiddels is dit alweer de twee-entwintigste druk. Daarmee behoort Grondslagen van de administratieve organisatie bij de standaardwerken op het gebied van informatieverzorging ten behoeve van het besturen en functioneren van organisaties. De serie dekt vakgebieden als Bestuurlijke informatieverzorging (BIV), Accounting Information Systems (AIS), interne controle (AO/IC) en interne beheersing (AO/IB) af. Hierdoor is deze serie uitermate geschikt voor het management, controllers en accountants.

De administratieve organisatie van ondernemingen is tegenwoordig, onder invloed van de rol van informatietechnologie, steeds dynamischer en flexi-beler, maar daarmee tevens steeds complexer geworden. Het management van ondernemingen moet sneller en beter onderbouwde beslissingen ne-men en stelt daarmee eisen aan de informatie die door de informatiesyste-men moet worden geleverd. De ontwikkelingen op het gebied van de infor-matietechnologie hebben ervoor gezorgd dat de mogelijkheden zijn ver - groot, maar tevens zijn de risicos daarmee toegenomen. Organisaties zijn afhankelijk geworden van de informatietechnologie en de organisatie rond-om de informatieverzorging door deze systemen. Het beleid, de implemen-tatie, de inrichting en het beheer met betrekking tot de organisatie van de informatievoorziening is van grote betekenis.

Bij deze herziening van Grondslagen van de administratieve organisatie is vooral rekening gehouden met de verdere ontwikkelingen op het gebied van informatie- en communicatietechnologie. Gekozen is om de stof binnen hoofdstukken te herstructureren, zodat de nieuwe onderwerpen makkelij-ker inpasbaar zijn en de onderwerpen een logisch geheel vormen. De opzet van deel B is daarbij gehandhaafd. De centrale invalshoek voor het ontwerp en de operationalisering van de administratieve organisatie in processen en systemen in een organisatie is die van de besturing en de beheersing van een organisatie door het management en in mindere mate de controle- en verantwoordingsinformatie ten dienste van externe gebruikers. Op verzoek van gebruikers worden er meer voorbeelden en illustraties gegeven om de tekst te begeleiden.

Om de leesbaarheid te bevorderen zijn aan het begin van het hoofdstuk na-vigatiewoorden gegeven en staan in de kantlijn van de tekst margewoor-den. Dit zijn termen die in het hoofdstuk van belang zijn. Bestaande figu-ren, zoals de processchemas, zijn aangepast aan de werking van huidige informatiesystemen. Ook is er nieuwe stof aan de verschillende hoofdstuk-ken toegevoegd om een nog vollediger beeld te geven van het betreffende onderwerp.

Woord vooraf bij de tweentwintigste editie

N

oo

rdh

off U

itgevers b

v

Erik Jans is de grondlegger van de boeken uit de Serie Jans AO. Eerst als eni-ge auteur en daarna, tot vlak voor zijn overlijden, is hij intensief bij de in-houd betrokken geweest. Hij verzorgde voor negentien edities de eindre-dactie.Bij diverse onderwerpen trad de heer J.N. Weezenberg RA op als coauteur. Dit betrof met name de onderwerpen: control, mede in relatie tot Corporate Governance en Balanced Score-

card workflow management informatiebeleid ontwikkelingen op het gebied van ICT (betekenis voor de administratie-

ve organisatie, e-commerce en systeemintegratie) logistiek

Erik Jans heeft veel voor het vak Administratieve Organisatie betekend, zo-wel in theorie als in de (accountancy)praktijk. Al decennialang is hij een be-grip in het vakgebied. De huidige auteurs bouwen voort op zijn gedachte-goed, aangepast aan de nieuwe tijd. De boeken zijn daarom met recht onderdeel van de Serie Jans en een eerbetoon aan een erudiet man. Ik ben hem dan ook zeer erkentelijk dat hij het vertrouwen in zijn opvolgers heeft uitgesproken en ik samen met Remco Nijland de nieuwe edities mag vorm-geven.

De auteurs houden zich aanbevolen voor opmerkingen en suggesties die de bruikbaarheid van dit boek kunnen vergroten.

Amsterdam, november

Drs. A.C.J. Bast RO

N

oo

rdh

off

Uit

gev

ers

bv

Inleiding administratieve organisatie, e druk , ISBN: --- Grondslagen van de administratieve organisatie, deel A, Algemene

beginselen, e druk , ISBN: --- Grondslagen van de administratieve organisatie, deel B, Processen en

systemen, e druk , ISBN: ---

Serie-overzicht Grondslagen van de administratieve organisatie

N

oo

rdh

off

Uit

gev

ers

bv

Studiewijzer

1 De opbouw van het boek: procesinsteek

. Processen en systemen . Functie proces informatiesysteem . Keuze functionele processen Samenvatting Vragen

2 Planning en control

. De functie van planning en control . Strategische sturing . Tactische sturing . Operationele sturing . Planning- en controlmanagementmodellen Samenvatting Vragen

3 Administratieve Organi saties en Enterprise Resource Planning

. Enterprise Resource Planning . ERP als schakel tussen de processen . Internal Control . Functiescheiding . IT-governance . ERP-softwareleveranciers Samenvatting Vragen

4 Het verkoopproces en -systeem

. De verkoopfunctie . Het verkoopproces . Procesactiviteiten . Procesactiviteiten/magazijnproces . Factuurafwikkeling/debiteurenbeheer . Emballage . Verkoopcontracten . Consignatiegoederen . Informatiebehoeften . Voorraadbeheersing

Inhoud

N

oo

rdh

off U

itgevers b

v

. Het ERP-systeem Samenvatting Vragen

5 Het magazijnproces en het voorraadsysteem

. De magazijnfunctie . Het magazijnproces . Procesactiviteiten . Het voorraadsysteem/financieel-administratief proces . Voorraadinventarisatie . Het ERP-systeem Samenvatting Vragen

6 Het inkoopproces en -systeem

. De inkoopfunctie . Het inkoopproces . Procesactiviteiten . Informatiebehoeften . Goederenontvangst/magazijnproces . Factuurafwikkeling/financieel-administratief proces . Het ERP-systeem Samenvatting Vragen

7 Het productieproces: voorbereiding en uitvoering

. De productiefunctie . Het productieproces . Productievoorbereiding . Productie-uitvoering . Productieverantwoording Samenvatting Vragen

8 Typologie: productie processen en productie systeem

. Homogene massaproductieprocessen . Heterogene massaproductieprocessen . Stukproductieprocessen . Duurzame productiemiddelen . Informatiebehoeften . Administratieve productieprocessen . Het ERP-systeem Samenvatting Vragen

9 Research en development

. Onderzoek . Bijzondere kenmerken van research en development . Proces en informatievoorziening bij toegepast onderzoek

N

oo

rdh

off

Uit

gev

ers

bv

. Control van research en developmentactiviteiten . Enige bijzondere situaties Samenvatting Vragen

10 Capaciteitsprocessen en-systemen

. Dienstverlenende bedrijven . Procesanalyse . Controletechnische aspecten . Beschikbaarstelling van arbeidskracht . Beschikbaarstelling van productiemiddelen . Beschikbaarste