genel kollukla i̇li̇şki̇ler

34
GENEL KOLLUKLA GENEL KOLLUKLA İLİŞKİLER İLİŞKİLER

Upload: kartalkarasi

Post on 05-Aug-2015

150 views

Category:

Education


1 download

TRANSCRIPT

GENEL KOLLUKLA GENEL KOLLUKLA İLİŞKİLERİLİŞKİLER

1-Genel Kolluğun Görev,Yetki Ve SorumluluklarıEmniyet ve Asayişe İlişkin Tanımlar

Emniyet: Devlete, topluma, kişilere, mal ve eşyalara yönelik sabotaj tehlike ve kazaları önlemek için alınan hukuka uygun önlemlerin tümünü ve bu önlemlerin alınmış bulunduğu hali belirtir.

Asayiş: Hukuka uygun ve gerekli önlemlerin alınması sonucu; Devlete, topluma, kişilere, mal ve eşyalara yönelik tehlike, kaza ve sabotajların söz konusu olmadığı bir ortamı; düzensizlik ve karışıklıkların önlendiği, hayatın normal akışının sağlandığı hali; dirlik ve düzenin varlığı konusunda kamuda yaratılan yerleşik ve yaygın inancı ifade eder.

Genel kolluk: Emniyet asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan, diğer kanun ve nizamların verdiği görevleri yerine getiren Emniyet-Jandarma ve Sahil Güvenlik ifade eder.

Özel Kolluk: Devlet ve yetkili diğer kamu tüzel kişilerince, özel kanunlar çerçevesinde kurulup, teşkilatlandırılan; kendi hizmet alanında güvenliği sağlamak amacı taşıyan ve kendi kanunlarına göre silah taşıma ve kullanma yetkisine sahip; jandarma ve polis dışındaki (gümrük, orman, belediye zabıtası, köy korucusu vb.) kolluk kuvvetleridir.

Özel güvenlik şirketi: Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulan ve üçüncü kişilere koruma ve güvenlik hizmeti veren şirketleri,ifade eder.

Özel güvenlik birimi: Bir kurum veya kuruluşun güvenliğini sağlamak üzere, kendi bünyesinde kurulan birimi,ifade eder.

Genel kolluk kuvvetleri denildiğinde; genel emniyeti ve asayişi sağlamaktan sorumlu Polis , Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığı anlaşılmalı Kolluk Personeli de bu teşkilatlarda görev yapan kolluk görevlilerini kapsar.

Kolluk görevi Anayasa, uluslararası sözleşmeler, kanunlar ve diğer ilgili mevzuata göre yürütülür. Kolluk, bir toplumda hak ve özgürlüklerin korunmasında ve kamu güvenliğinin sağlanmasında toplum hayatı için vazgeçilmez bir unsurdur. Kolluk birimlerinin temel görevi, sorumluluk alanlarında bireylerin hak ve özgürlüklerini koruyarak, güvenliği, asayiş ve kamu düzenini sağlamaktır. Bu onurlu ve saygın görev kolluk personeli tarafından yerine getirilmektedir.

Genel Kolluğun Görevleri ;Kolluğun temel görevleri şunlardır:

•Bireyin temel hak ve özgürlüklerini korumak,•Emniyet ve asayişi sağlamak,•Kamu düzenini korumak,•Kanunlara, tüzüklere, yönetmeliklere, hükümet emirlerine ya da tebliğlere ve genel olarak kamu düzenine uygun olmayan eylemleri, işlenmesinden önce kanun ve nizamlar çerçevesinde önlemek Suç işlenmesini önleyici tedbirler almak ve suçla mücadele etmek,•İşlenmiş olan suçlar hakkında kanunlarda yazılı görevleri yapmak,Suçları aydınlatmak ve şüphelileri adli makamlara teslim etmek,•Yardım isteyenler ve yardıma muhtaç olanlar ile tehlike içerisinde bulunanlara yardım etmektir.

Genel Kolluğun Yetkileria) Genel Yetki b) Genel Düzeni Sağlama c) Kamu Ve Kişiler Aleyhine İşlenen Eylem Ve Hareketleri Yasaklama Yetkisid) Kimlik Sorma Yetkisi     e) Yakalama f) Kişileri Arama Yetkisi g) Genel Arama Yetkisi h) Kapalı Yerlere Girme Yetkisiı) Elkoyma i) Genel Olarak Kapatma Yetkisij) Çağrı, Sorgulama Ve Bilgi İsteme Yetkisi k) Parmak İzi Ve Fotoğraf Alma Yetkisi l) Zor Kullanma m) Silah Kullanma Yetkisi

Genel Kolluğun Yetkileri ;Kolluğun temel yetkileri şunlardır: a) Genel Yetki emniyet ve asayişi sağlama ve kamu düzenini koruma amacıyla Kanun ve yönetmelikler çerçevesinde belirtilen gerekli her türlü güvenlik tedbirlerini almaya yetkilidir.b) Genel Düzeni Sağlama Yetkisi görev ve sorumluluk alanında; kamuya ait yerlerde düzeni sağlamaya 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre çıkarılan Yönetmelikte belirtilen esas ve şartlara uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya, Mevzuata aykırı nitelikte taşıt kullananlar ile gerekli belgeleri olmayan uyuşturucu ve keyif verici madde veya ilaç ve alkol almış olduğu halde taşıt kullananları ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda trafikten men edilmesi hükme bağlanan durumlarda trafikten men etmeye, Yetkilidir Görevini yaptığı sırada Kolluk görevlilerine direnen veya zorla karşı koyanlar, yakalanmadıkları takdirde hareketlerine devam edecekleri kuşkusuz görülüp, uyarıya aldırış etmeyecekleri umulanlar; tarafından yakalanır. Karakola götürülerek hakkında düzenlenecek belgelerle birlikte; bekletilmeksizin, adamlı olarak yirmidört saat içinde adliyeye verilirler.

c) Kamu Ve Kişiler Aleyhine İşlenen Eylem Ve Hareketleri Yasaklama YetkisiGenel Kolluk Polis ve Jandarma Genel terbiye ve ahlak kurallarına aykırı, utanç verici veya toplum düzeni bakımından hiçbir biçimde onaylanamayacak davranışlarda bulunanları; bu davranışlara ilişkin, söz, şarkı ve müzikli vb. şekilde gösteri yapanları,    b. Kız, kadın ve genç erkeklere söz atanları, sarkıntılık edenleri ve gençleri her türlü ahlaksızlık veya kötü alışkanlıklara yönelten ve özendirenleri,    c. Kamunun huzur ve sükununu bozacak şekilde kavga edenleri,    Herhangi bir başvuru veya şikayet olmasa bile, hareketlerinin devamını durdurarak, yasaklar. Bu yasağı dinlemeyenleri veya davranışları, yakalamayı gerektiren bir eylem oluşturanları yakalar. Bu durumlarda tutanak düzenleyerek, gerekli kanuni işlemi yapar

d) Kimlik Sorma Yetkisi : Polis ve Jandarma suç işlenmesini önlemek ve işlenmiş suçların faillerini ele geçirmek için veya diğer kanuni yetkilerini kullanırken, kişilerden kimliklerini sorabilir. Bu istem karşısında herkes; nüfus cüzdanı, pasaport veya resmi bir belgeyi göstererek kimliğini kanıtlamak zorundadır.    Usulüne uygun olarak verilmiş emirler çerçevesinde, üniformasız görev yapan emniyet ve asayişle görevli Kolluk personeli; kimlik sorma yetkisini kullanırken, öncelikle kendisini tanıtmaya yarayan resmi belge veya kimliğini göstermek zorundadır.    Bu gibi kimselere kimliklerini kanıtlayabilmeleri için her türlü kolaylık gösterilir.Kimliği belirlenemeyenler hakkında, "parmak izi ve fotoğraf alma" işlemi uygulanarak serbest bırakılırlar. Ancak bunlardan vatandaşlık durumu şüpheli görülenler ile nüfusa kayıtlı olmadığı anlaşılanlar; elde edilen belgelerle birlikte, gerekli işlem yapılmak üzere ilgili nüfus idaresine gönderilirler.    Yabancıların TÜRKİYE'deki İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun ile Pasaport Kanunu hükümleri gözönünde tutulur.

1-Genel Kolluğun Görev,Yetki Ve SorumluluklarıEmniyet ve Asayişe İlişkin Tanımlar

Emniyet: Devlete, topluma, kişilere, mal ve eşyalara yönelik sabotaj tehlike ve kazaları önlemek için alınan hukuka uygun önlemlerin tümünü ve bu önlemlerin alınmış bulunduğu hali belirtir.

Asayiş: Hukuka uygun ve gerekli önlemlerin alınması sonucu; Devlete, topluma, kişilere, mal ve eşyalara yönelik tehlike, kaza ve sabotajların söz konusu olmadığı bir ortamı; düzensizlik ve karışıklıkların önlendiği, hayatın normal akışının sağlandığı hali; dirlik ve düzenin varlığı konusunda kamuda yaratılan yerleşik ve yaygın inancı ifade eder.

e) Yakalama Yetkisi :   Polis ve Jandarma   a. Halkın rahatını bozacak veya rezalet sayılacak derecede sarhoş olanları sarhoşluk halinde başkalarına saldıranları ve kesin olarak kamunun huzur ve istirahatini bozanlardan yapılan uyarıya aldırış etmeksizin hareketlerine devam edenleri,    b. Görevini yaparken Jandarmaya karşı direnenleri veya görevinden alıkoyacak şekilde engel oluşturanları ve yakalanmadıklarında bu hareketlerine devam edecekleri anlaşılanları,    c. Usulüne aykırı olarak ülkeye girmek isteyen, giren veya haklarında sınır dışı veya başka ülkeye geri verme kararı verilen kimseleri,    Yakalar ve gerekli kanuni işlemi yapar. Ayrıca suç işlemeye yönelik olarak her türlü araç gerecin sağlandığı, planlandığı ve müdahalede gecikildiğinde suçun kesinlikle işleneceği izlenimini veren, hazırlık hareketleri içinde bulunan kimseleri men eder.    Ceza yargılamasıyla ilgili olarak, yetkili makamlarca çıkarılan zoru gerektiren müzekkerelerin infazına; ilişkin hükümlerle; C M K madde 90 ilişkin diğer hükümleri ayrıca göz önünde tutulur.Yakalama nedenleri, yakalama anında yazılı olarak; bunun hemen mümkün olmaması durumunda sözlü olarak kendisine derhal bildirilir.

f) Kişileri Arama Yetkisi : Polis ve Jandarma     a. Yakalanan ve gözaltına alınanların,    b. Serseri ve sabıkalı olup; suç işlemeye elverişli herhangi bir şeyi üzerinde bulundurduğundan şüphe edilenlerin,    c. Zoralıma tabi şeyleri yanında bulundurduğu konusunda, bu nesnelerin üzerinde olduğunu kuşkusuz şekilde düşündüren olayların varlığına bağlı olarak; herkesin,    d. Kendini bilmez durumda olup kimliği konusunda bilgi veremeyen bir kimsenin kimliğinin saptanması gerektiğinde, o kişinin,    e. Kimliğini, nüfus cüzdanı, pasaport veya geçerli resmi bir belge ile kanıtlayamayanların,   üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir.. Arama sırasında, suç oluşturan veya bir suçla ilgili herhangi bir nesne elde ederse; usulüne uygun bir tutanak düzenleyerek el koyar. Bu nesne ile ilgili kimse hakkında gerekli kanuni işlemi yapar.    Ceza yargılaması ile ilgili aramalar konusunda; CMK ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulur.

 g) Genel Arama Yetkisi:     Polis ve Jandarma; gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda, il sınırları içinde valinin, ilçe sınırları içinde kaymakamın somut olay ve gereksinimler için her seferinde yeniden bulunacağı istemi ve Hâkim kararı ile     Kanunlara göre el konulması gerekli araç, gereç ve eşyaların bulundurulup bulundurulmadığının saptanması, suçla ilgili kişileri ele geçirmek amacıyla; kişilerin üstlerini, araçları, eşyaları ve özel taşıtları arar. Suç unsuru gördüklerine el koyar, soruşturma dosyası ile birlikte adli makamlara gönderir..

h) Kapalı Yerlere Girme Yetkisi;    Polis ve Jandarma;    a. İmdat istenmesi veya yangın, su baskını ve boğulma gibi büyük tehlikelerin haber verilmesi veya görülmesi hallerinde bu tehlikelerden kişileri kurtarmak amacıyla;    b. Ağır cezalı bir suçun işlenmesine veya işlenmekte olan ağır cezalı bir suçun devamına engel olmak için;    Konutlara, işyerlerine ve eklentilerine girebilir.    Ceza kovuşturması yönünden, C M K ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulur

ı) Elkoyma Yetkisi :    Polis ve Jandarma;    a. Kamunun güvenliği için tehlike yaratabilecek veya tehlikeli bir araç olarak kullanılabilecek, her türlü nesneye; olay, yer, kişi ve durumla ilgili değerlendirme sonucu, kamu düzeni bakımından gerekli gördüğünde,    b. Ateşli Silahlar ve Diğer Aletler Hakkında Kanun; "Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun" ile Türk Ceza Kanununun 264 üncü maddesi ve konuya ilişkin diğer mevzuata göre; izinsiz taşınması, bulundurulması, yapımı, alım ve satımı vb. yasak olan nesnelere; her zaman:    c. Kanunun suç saydığı eylemleri övücü, kamu düzen ve güvenliğini bozucu ya da genel ahlaka ve terbiyeye aykırı söz ya da görüntüleri içeren ya da kanunla yasaklanmış dillerde film, plak, ses ve görüntü bantları, kasetleri vb. ile resim, yazılı ve basılı kağıtlara,    d. Kanun ve nizamlara uygun olarak, dağıtımı durdurulan, toplatılmasına karar verilen ya da suç soruşturma ve kovuşturmasıyla ilgili, süreli ve süresiz yayınlara, elkoyar.    Bunlardan suç konusu olanları soruşturma dosyası ekinde ilgili adli makamlara gönderir.    El konan nesnelerin suç oluşturmadığı ya da bir suçla ilgili olmadığı anlaşıldığında: ceza kovuşturmasına başlanmamışsa sahibine iade edilir. Ceza kovuşturmasına başlandıktan sonra iade genel hükümlere bağlıdır.    Ceza kovuşturmasıyla ilgili konularda Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile diğer mevzuatın el koyma ve zoralıma ilişkin hükümlerine göre hareket edilir.

i) Genel Olarak Kapatma Yetkisi   Polis ve Jandarma; yeterli ve kesin deliller elde ettiğinde, o yerin mülkiye amirinin kararıyla;    a. Genel ahlak ve terbiyeye, genel güvenlik ve kamu düzenine aykırı Devletin Ülkesi ve Milletiyle bölünmezliği esasını, nitelikleri Anayasada gösterilen Cumhuriyet'i yıkmaya, sarsmaya ve bölmeye yönelik; oyun oynanan, temsil verilen, film, görüntü ve ses bant ya da kasetleri vb. ile gösteri yapılan yerleri,    b. Kumar oynanan genel ve kamuya açık yerleri,    c. Uyuşturucu madde kullanılan, bulundurulan ya da satılan vb. yerleri,    d. Kanun ve nizam hükümlerine aykırı hareket edildiği saptanan; genelevleri, birleşme yerlerini ve tek başına fuhuş yapanların evlerini,    e. Kanun ve nizamlara aykırı olarak işletilen ya da konulan yasaklara uymayan, açılması izne bağlı yerleri, Kapatır.

k) Parmak İzi Ve Fotoğraf Alma Yetkisi :   Polis ve Jandarma;    a. Cumhuriyet Savcılıklarınca; Türk Ceza Kanununa göre ağır hapis cezasını gerektiren ya da kamunun güveni ve mal aleyhine işlenmiş suçlarla her türlü kaçakçılıktan ötürü; hakkında sanık sıfatıyla ceza kovuşturmasına başlanan ya da mahkum olanlar ile serseri ve şüphelilerin,    b. Yabancı memleketlerden TÜRKİYE'ye kaçanların ya da sınırdışı edilenlerin,    c. Kimliğini kanıtlayamayanların,    d. Fuhuş ya da fuhuş yüzünden bulaşan hastalıklarla mücadele mevzuatı hükümlerine göre; kendilerine (Genelev sahibi), (Birleşme yeri sahibi) ve (Genel kadın) adı verilenlerin ve itiyat nedeniyle ya da menfaat kastıyla kendilerini başkalarının zevkine terk edenlerin; fuhuş konusunda aracılığı itiyat edenlerin, beyaz kadın ticaretiyle uğraşanların ve genel kadın patronlarının,    e. Cumhuriyet Savcılıkları, askeri savcılıklar, adli ve askeri mahkemelerce bir konunun incelenmesi ve soruşturulması için,    parmak izlerinin ve fotoğraflarının alınmasında gerek ve zorunluluk olanların; parmak izlerini ve fotoğraflarını, almaya ve aldırtmaya yetkilidir.

l) Zor Kullanma Yetkisi :  Polis ve Jandarma;kanun ve nizamlara uygun olarak kişileri yakalama veya toplulukları dağıtma sırasında karşılaştığı direnmeleri, kırmak, saldırıya yeltenen veya saldırıda bulunanları etkisiz duruma getirmek için zor kullanabilir.    Zor kullanmanın niteliği ve derecesi karşılaşılan direnme veya saldırıya göre değişmek üzere; yeterli biçimde ve nitelikte bedeni kuvvet, maddi güç ve şartları gerçekleştiğinde her çeşit silah kullanmayı kapsar.    Yakalanan kişinin kaçmasını önlemede, gözaltında bulundurulurken ciddi bir tehlike oluşturması ve özellikle birlikte bulundurulduğu kimseler ve personelin güvenliği için zorunlu görüldüğünde veya intihara kalkıştığı ve bu yolda hazırlıkta bulunduğunda, bu davranışlarına engel olmak için; yakalanan kimsenin sağlığına zarar vermeyecek şekilde gerekli önlemler alınır.

m) Silah Kullanma Yetkisi Ve Bu Yetkinin Kullanılacağı Durumlar : Polis ve Jandarma;aşağıda yazılı hallerde silah kullanmaya yetkilidir:    a. Nefsini müdafaa etmek için,    b. Başkasının ırz ve canına vuku bulan ve başka suretle men'i mümkün olmayan bir saldırıyı savmak için;    c. Ağır cezayı gerektiren bir suçtan sanık olarak yakalanıp nezaret altında bulunan veya herhangi bir suçtan hükümlü veya tutuklu olup da tutulması veya nakil ve sevki jandarmaya verilmiş olunan kişilerin kaçmaları veya bu maksatla Polis ve Jandarmaya saldırıları halinde yapılacak "dur" ihtarına itaat edilmemiş ve kaçmaya ve saldırıya engel olmak için başka çare bulunmamışsa,    d. Korumakla memur oldukları yer, tesis ve diğer yapılar ile karakol ve silah deposu gibi yerlere, elindeki silaha veya kendisine teslim edilmiş kişilere karşı vuku bulacak saldırıyı başka türlü savuşturma imkanı olmamışsa,

    e. Ağır cezayı gerektiren ve meşhut cürüm halinde bulunan suçlarda suçlunun veya infaz kurumu ve tutukevinden kaçan hükümlü veya tutuklunun saklı olduğu yerin aranması sırasında, o yerden şüpheli bir şahıs çıkarak kaçtığı ve dur emrine kulak asmadığı görülerek başka türlü ele geçirilmesi mümkün olmazsa,    f. Görevi sırasında Polis ve Jandarmaya tecavüze veya karşı koymaya elverişli silahların ve aletlerin teslimi emredildiği halde, emrin derhal yerine getirilmiyerek karşı gelinmesi veya teslim edilmiş silah ve aletlerin zorla tekrar alınmasına kalkışılmışsa,    g. Polis ve Jandarmanın görevini yapmasına yalnız veya toplu olarak fiili mukavemette bulunulmuş veya fiili saldırı ile karşı gelinmişse,    h. Devlet nüfuz ve icraatına silahlı olarak karşı gelinmişse,    i. Ülke içinde rastlanan kaçakçılar "dur" emrini dinlemez ve havaya ateş açılarak yapılan uyarıya da aldırmaz ise kaçakçıları ele geçirmek için,    j. Ceza infaz kurumlarıyla tutukevlerinden kaçma girişiminde bulunan, tutuklu ve hükümlüler tekrarlanan "dur" emrine itaat etmeyerek girişimlerini sürdürürlerse kaçmalarını önlemek için; topluca fiili saldırıya kalkışırlarsa, saldırılarını savuşturup ele geçirmek için,

Silah Kullanmanın Kapsamı Ve Uyulması Gereken Esaslar    - Silah kullanmak deyiminden, mutlaka ateş etmek anlaşılmaz. Ateş etmek, silah kullanmada en son çaredir. Buna bağlı olarak:    a. Silah deyimi; ateşli silahları, kesici ve dürtücü silahları, önleyici, etkisiz duruma getirici ve savunmaya ilişkin aletleri cop, sis ve gaz bombalarını; gaz, boyalı ve boyasız basınçlı su püskürten, personel ve malzeme taşıyabilir zırhlı ve zırhsız araçları, helikopter ve uçakları kapsar.    b. Silah kullanmada, olayın ve durumun özellikleri göz önünde bulundurularak; savunmaya ilişkin aletlerle önleyici ve etkisiz duruma getirici aletleri kullanılmasına öncelik verilir. Daha sonra, kesici ve dürtücü silahlarla, ateşli silahların hedefe yöneltilmesi safhasına geçilir. Etkili olunmadığında, dipçik ve kabzalar kullanılır. Buna rağmen amaç sağlanamamışsa, kesici ve dürtücü silahlarla, ateşli silahlar kullanılır. Ateşli silahların kullanılmasında sırasıyla; önce havaya ihtar atışı yapılır, sonra ayağa doğru ateş edilir. Buna rağmen silah kullanmaya yol açan olay ve durum bastırılamamışsa hedef gözetilmeden ateş edilir.

GENEL KOLLUĞUN SORUMLULUKLARI•Kolluk birimleri, görev ve hizmetin yerine getirilmesinde hukukun üstünlüğü, kamu yararını gözetme, tarafsızlık, katılımcılık, şeffaflık, hesap verebilirlik, hizmetin sonucuna odaklılık ve sürekli gelişim ilkelerini esas alır. •Kolluk birimleri, görev ve sorumluluk alanında toplumun talep ve ihtiyaçlarına odaklanarak halkın memnuniyetini arttırmayı, bu suretle toplumun saygı ve güvenini kazanmayı hedefler.•Güvenlik hizmeti her zaman ve herkes tarafından ulaşılabilir olmalıdır. •Görevin gerektirdiği istisnalar dışında kolluk kolaylıkla tanınabilir şekilde görev yapar.•Devletin yasal icra gücü olan kolluk personeli, bu gücü zaaf içerisinde gösterecek tutum ve davranışlardan kaçınır.•Kolluk personeli, görevini yerine getirirken, herkesin yaşam hakkına ve Anayasa’da belirtilen diğer temel hak ve özgürlüklere saygı gösterir.

•Kolluk personeli, kimseyi işkence, eziyet, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı muamele veya cezaya tabi tutamaz. Hiçbir sebep, işkencenin haklılığına gerekçe gösterilemez.•Kolluk personeli, kanunla öngörülen nedenlere ve yönteme uygun olmadıkça kimsenin özgürlüğünü sınırlayamaz.•Kolluk personeli, zorunlu durumlarda ve sadece meşru bir amacı elde etmek için orantılı güç kullanır. •Kolluk personeli, görevinin gerektirdiği saygınlık ve dürüstlük içerisinde hareket eder. Görevini yerine getirirken tarafsız davranır ve insanlar arasında ayrım yapmaz. •Kolluk personeli, kanunların öngördüğü haller dışında bireyin özel hayatına müdahale edemez.•Kolluk personeli, kişilerin özel hayatlarıyla ilgili olan ya da kişi haklarına zarar verebilecek nitelikteki bilgilerin korunmasına büyük özen gösterir; yasal zorunluluk haricinde bu bilgileri açıklayamaz ve kendisi veya üçüncü kişiler lehine kullanamaz.•Kolluk personeli, kolluk uygulamalarında, yaşlı, engelli ve çocuk gibi hassas kişilerin durumlarını ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurur.•Kolluk personeli, görevini icra ederken veya bir olaya müdahale ederken, öncelikle mesleki kimliğini açıklar ve normal şartlarda kimlik gösterir.

•Kolluk personeli, görevli bulunduğu mülki sınırlar içinde, hizmet branşı, yeri ve zamanına bakmaksızın, bir suçla karşılaştığında suça el koyar; suçun devamını önler; şüpheli ve suç delillerinin tespit ve muhafazasını sağlayarak yetkili kolluğa teslim eder. •Kolluk personeli suç ayrımı gözetmeksizin yakalanan kişilere, yakalanma nedeni ve hakkındaki iddiaları öğrenme, susma, istediği bir kişiye yakalandığını bildirme, müdafiden yararlanma ve yakalanmaya itiraz etme haklarının bulunduğu ve bu hakları nasıl kullanacağı hususunda gecikmeksizin bilgi verir ve bu hakların kullanımında yardımcı olur. •Kolluk personeli, mağdur ve tanıklara kanun tarafından tanınan hakları hatırlatır ve tehdit altında oldukları durumlarda can güvenliklerini sağlar.•Kolluk personeli, soruşturmayı objektif ve adil olarak yürütür; kadınların, çocukların, yaşlıların ve engellilerin özel durumlarına ve ihtiyaçlarına saygı gösterir.

2-Genel Kolluk Özel Kolluk İlişkileri Ve Bunun Suç Önlemedeki Yeri Ve Önemi

Genel kolluk ile özel kolluk arasında özel güvenlik modelinin hemen her aşamasında farklı şekillerde var olan bir ilişki söz konusudur. Özel güvenlik birimleri ile kolluk kuvvetleri benzerlikler ve farklılıklara sahiptir. Genel ve özel kolluk teşkilatları görev ve sorumluluk alanlarına göre konu ve çalışmalarda her zaman iletişim içinde bulunmak zorundadır. Genel kolluk yasalar gereği bütün ülke genelinde görevli ve yetkilidir. Jandarma ve polis teşkilatlarının genel alanları mülki ve belediye sınırları esas alınmak suretiyle birbirinden ayrılmaktadır.

Genel kolluk görevleri yeri ve zamanına bakılmaksızın bir suçla karşılaştığında suça el koymak, önlemek, sanık ve suç delillerini tespit etmek,muhafaza ve yetkili zabıtaya teslim etmek ile görevli ve yetkili kılınmıştır. Özel güvenlik birimleri ve kolluk sıklıkla aynı hizmetlerde bulunur ve suçu önleme de dahil aynı amaçlar için çalışırlarHer ne kadar kolluk görevlileri de suçu önleyici tedbirler alıyorlarsa da, büyük bir kısmı zamanlarını kanunları uygulamak, tahkikat yapmak ve suçluları yakalamakla geçirmektedirler.Her ikisi de üniforma ve rozet kullanır. Her ikisi de suçun önlenmesi ve suçluluların yakalanmasını amaçlar, Özel güvenlik birimleri yakalamadan çok suçun önlenmesi için çalışırlar.

Özel güvenlik birimlerini kolluk kuvvetlerinden ayıran en belirgin özellik, kar amaçlı teşebbüs olup belirli müşterilerine hukukun yaptırım gücü ve zararlarını azaltma yönünde hizmet sunmasıdır. Kolluk kuvvetleri ise bunun aksine, kar amaçlı olmayan, devlet teşebbüsü halindeki ve toplumun geneli için güvenlik hizmeti veren müesseselerdir.Özel güvenlik endüstrisinde kullanılan teknoloji, beceriler, kaynaklar ve bilgi, tanık oldukları suç karşısında kendilerini savunmasız bulan vatandaşların korunmasında umut edilen makul korumayı sağlamıştır.Yetki ve kısıtlamaların şiddeti de her iki kurumda farklılık göstermektedir. Özel güvenlik vatandaşlar gibi, yakalama, araştırma yapma, silah taşıma, kendilerini ve mallarını koruma kurallarına tabiidirler. Kendisini korumakla yükümlü oldukları kişilerin mülkiyetlerine veyahut işyerlerine yetkisiz kişilerin girmesini engelleyebilirler ve korumakla yükümlü oldukları kişiden aldıkları tüm uygulama ve talimatları icra edebilirler

5188 sayılı özel güvenlik hizmetlerine dahil kanuna uygun olarak kurulan özel güvenlik şirketleri ile özel güvenlik birimleri görevli ve yetkili olduğu alanlar ise görev yaptıkları yer ile sınırlı kılınmıştır. İlgili kanunun 9.maddesi özel güvenlik personelinin görev alanını düzenlemektedir. Bu maddede bu görevler 7. maddede sayılan yetkileri sadece görevli oldukları süre içinde ve görev alanlarında kullanabilirler. Özel güvenlik görevlileri silahlarını görev alanı dışına çıkaramazlar. İşlenmiş bir suçum sanığı veya suç işleyeceğinden kuvvetle şüphe edilen kişinin takibi dışarıdan yapılan saldırılara karşı tedbir alınması para ve değerli eşya nakli kişi koruma ve cenaze töreni gibi güzergah ifade eden durumlarda güzergah boyu görev alanı sayılır. Görev alanı zorunlu hallerde komisyon kararıyla genişletilebilir denilmek suretiyle konunun genel ve hukuki çerçevesi belirtilmiştir

3-Özel Güvenliğin Genel Kolluğa Yardımcı Olma Yükümlülüğü

Özel güvenlik birimleriyle kolluk görevlilerinin rolleri birbirlerini tamamlayıcı niteliktedir. özel güvenlik birimleri kolluk güçlerine emniyet ve güvenlik konularında yardımcı olmaktadırlar. Onların iş dünyası, sanayi, taşımacılık ve devlet alanındaki çalışmaları, kamu düzeninin devamı için kolluk güçlerine yardımcı nitelikte olup çok hayati bir misyona sahiptir. Suçla mücadele yaklaşımlarının gereği olarak özel ve genel kolluğun temel amaçları hedefleri ve görevleri Caydırıcılık temellerine dayalı önleyici ve koruyu hizmetler sunmak,Suç sonrası olaylara müdahale etmek, Gerekli adli işlemleri yapmak, Vatandaşlara, yardım isteyenlere yardım etmek gibi ortak bir misyona hizmet etmektedir.

Özel güvenlik teşkilatları görev yaptıkları yerde başarılı olmak için genel kolluğun desteğini almak zorundadır. Meydana gelebilecek olaylara karşı caydırıcılık ve işlenmiş bir suça müdahale konusunda kollukla irtibat halinde bulunulmalıdır. Şüpheli durumlarda ve olay meydana gelmesi halinde vakit geçirmeden genel kolluğa haber vermek genel kolluğun müdahalesi sonrasında diğer ihtiyaç duyulan görevleri yerine getirmek ve elde edilen bilgileri kollukla paylaşmak bu açıdan önemlidir. Özel güvenlik personelinin görevli olduğu yerlerde bir suç işlenmesi halinde personel olaya müdahale eder olay yerinden kaçan sanıkları takip eder sanıkları yakalar genel kolluk olay yerine geldiğinde ise yetki ve sorumluluk genel kolluğa geçer. Özel güvenlik görevlileri bu durumda ancak genel kolluğun yasalara uygun olarak verdiği emirlere göre hareket eder.

5188 sayılı kanunun 7.maddesine göre özel güvenlik personeli genel kolluğun görev alanına giren bir olayla karşılaştığında suçüstü hükümleri içerisinde gecikmeksizin olaya el koyup genel kolluğa haber verir ve genel kolluk olaya el koyuncaya kadar sanık veya sanıkları olay yerini ve delilleri korur, muhafaza altına alır ve genel kolluk olaya el koyduktan sonra ona teslim eder. 5188 sayılı kanunun 6.maddesine göre kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması yönünde 5442 sayılı il idaresi kanunu ile vali ve kaymakamlara bazı yetkiler verilmiştir. Mülki idare amirleri vali ve kaymakamlar havalimanı liman gümrük gar ve istasyon gibi yerler ile spor müsabakalarının sahne gösterilerinin ve benzeri etkinliklerin yapıldığı yerlerdeki özel güvenlik tedbirlerinin denetlemeye ve kamu güvenliğinin gerektirdiği hallerde ek önlemler aldırmaya yetkilidir. Bu yetkiler kullanılması halinde özel güvenlik birimi ve özel güvenlik personeli , mülki idare amirinin ve genel kolluk amirinin emirlerini yerine getirmek zorundadır. Özel güvenlik genel kolluk ile iş birliği içinde ve genel kolluk amirinin sevk ve idaresi altında görev yapmak durumundadır.

4-Genel Kolluğun Özel Güvenlik Alanına Girerken Uyması Gereken Kurallar Ve İstisnai Durumlar Genel kolluk, asli görevleri olan Genel Güvenlik ve Asayişin sağlanması yanında, Özel kolluğun görev sahası ve alanına giren olaylarda özel kolluk yok veya yetersiz ise onun yerine genel emniyet ve asayiş kapsamındaki yetkilerini kullanacaktır. Özel Güvenlik Görevlisinin görev alanına bir görevin ifası için gelen Genel Kolluk Mensupları hiçbir kısıtlamaya tabi tutulmaksızın içeri girerler. Faili veya suç delillerini ele geçirebilmek için arama yapabilirler. Ancak genel kolluk mensubunun yapacağı görev onun silahsız olmasını gerektiriyorsa Özel Güvenlik Görevlisi Kolluk mensuplarının silahını usulüne uygun olarak alacaktır.

Yine görev sırasındaki Özel Güvenlik Görevlisinin kamu kolluğu tarafından, suç şüphesi üzerine şartları da varsa aranması mümkündür. Böyle bir durumda Özel Güvenlik Görevlisi Kamu kolluğunun aramasını fiilen engellemeye kalkışarak kendisini zor duruma düşürmemelidir. Özel kolluk ise sadece özel kanunlarının kendilerine verdiği görevleri yapabilir. Bunun dışında özel kolluk genel kolluk gelinceye kadar görev sahasına giren bir olayla karşılaştığında olaya el koyacak, kanıtları muhafaza edecek ve genel kolluğa haber verecektir. Yani özel kolluk genel kolluğun yerine geçerek onun görevlerinin tümünü yapamayacaktır (parmak izi alma, ifade alma, gözaltına alma, tanık dinleme, olay yeri inceleme gibi) genel kolluğa verilen soruşturma yetkilerini kullanamazlar. Bir suçu kovuşturamazlar.

Özel güvenlik personeli ; •Parmak izi ve fotoğraf alamaz. •Teknik takip ve dinleme yapamaz. •Özel hayata müdahale edemez. •Suç soruşturamaz, delil inceleyemez. •Elle arama yapamaz. •Kimlik tespit edemez. •İfade alamaz. •Tutuklama yapamaz.