çoklu ortam uygulamalarinin kuramsal temellerİ

Click here to load reader

Post on 23-Feb-2016

85 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

ÇOKLU ORTAM UYGULAMALARININ KURAMSAL TEMELLERİ. Eray ÇİL Tuğrul YILMAZ İbrahim SAPMAZ Nurdan SARIKAYA . Çoklu ortam uygulamalarının kuramsal temelleri. Çoklu ortam kavramı. 1. Çoklu ortamla öğrenmenin bilişsel kuramı. 2. Çoklu ortamla öğrenmede tasarım ilkeleri. 3. - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

PowerPoint Sunusu

OKLU ORTAMUYGULAMALARININ KURAMSAL TEMELLEREray LTurul YILMAZbrahim SAPMAZ Nurdan SARIKAYA

oklu ortam kavram1oklu ortamla renmenin bilisel kuram2oklu ortamla renmede tasarm ilkeleri3oklu ortamla renmede kullanlan yaygn formatlar4oklu ortam uygulamalarnn kuramsal temelleri5

nitenin Amalaroklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri11oklu ortam kavramnn aklayabilecek2oklu ortamla renmenin bilisel kuramn tartabilecek3oklu ortamla tasarm ilkelerini sralayabilecek4Eitsel yazlm trlerini sralayp yapsn aklayabilecek5Eitsel yazlmn kullanm alanlarn aklayabilecek6Eitsel yazlmn trlerini ve snrllklarn belirleyebilecek

oklu Ortam Kavramoklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri1Brooks (1997)a gre; film, slayt, mzik ve klandrma gibi birka ortamn zellikle eitim veya elence amacyla btnleik olarak kullanm olarak tanmlanmtr.

Schwartz ve Beichner (1999) a gre; farkl ortam formlarnn birlikte kullanlmas olarak aklamaktadr.Alessi ve Trollip (2001) e gre; oklu ortamn, metin, szel anlatm, izim, fotoraf, mzik, animasyon ve sesli/sessiz video ierdiini sylemektedir.

oklu Ortam Kavramoklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri1Jonassen, Howland, Moore ve Marra (2003) e gre; iletiim srecinde birden fazla ortamn btnletirilerek sunulmasdr.

Mayer (2009)a gre; szcklerin ve grsellerin sunum materyalinde kullanlmas anlamna gelmektedir.Horton (2000)e gre; metin, resim, ses ve hareketli resimlerin tek bir sayfada bir araya getirilmesidir.

oklu Ortam Kavramoklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri1Bilgi, szel semboller ve resimlerle birlikte sunulduunda, sadece zel sembollerle sunulduundan daha etkili bir renme salanr.

Bir oklu ortamda bireyin anlaml renmesi, onun fiziksel etkinliklerinden ok bilisel etkinliklerine baldr.

r: herhangi bir konuma ya da hikye anlatma etkinlii, bilgisayar ekranndaki yaz ya da ses efekti, kitaptaki yazl metin gibi elerin hepsi birer zel semboldr. Resimlerden kast ise izimler, grafikler, haritalar, hareketli resimler, animasyonlar, videolar gibi tm grsel elerdir.

oklu Ortam Kavramoklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri1Mayer (2009) n yapm olduu bu tanm, btn oklu ortam uygulamalarn kapsayacak geniliktedir ve materyallerin hem grsel hem de szle biimde sunulduu teknolojiyi ifade etmektedir.Bu tanmlardan yola karak; oklu ortam, dz metin yannda, sesin, duraan ve hareketli resimlerin, animasyonlarn, grafik, tablo vb. formlarn birden fazlasnn, etkili, verimli ve ekici bir bilgi sunumu iin bilgisayar ortamnda birlikte ie koulmas olarak tanmlanabilir.

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2oklu ortamla renmenin bilisel kuram, insanlarn bilgiyi nasl iledikleri ve nasl rendikleri ile ilgilidir.

Bir oklu ortam mesaj oluturacak kii, insan zihninin nasl alt konusunda bilgi sahibi olmaldr.

oklu ortamla renmenin bilisel kuramna gre, tek kanal zerinden snrsz enformasyonun aktarld ve renenin pasif olduu durumlar insann renme yapsna uygun deildir. nk bu tr bilgi ileme biimi, insan zihninin almas ile farkllk gstermektedir.

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temellerioklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2SzckResimKulaklarGzlerSeslerSzelimgelerGrselnbilgileroklu ortam sunumuDuygusal kaytSeilen SzcklerSeilen SzcklerDzenlenen SzcklerDzenlenen mgeleralan bellekBtnletirmeUzun sreli bellekoklu ortamla renmenin bilisel modeli

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2Duyusal Bellek1Resimler ve szckler, d dnyadan gzler ve kulaklar ile alglanarak duyusal bellee aktarlr. Duyusal bellek, resimler ve yazl metinlerin grsel imgelerini alarak ksa bir sre iin iitsel-duyusal bellekte tutulmasna olanak verir.ekilde 3 adet kutu; duyusal bellek, alan bellek ve uzun sreli bellei temsil etmektedir. Resimlerden gzlere doru izilen ok, gzler araclyla alglanan resimleri; Szcklerden kulaklara doru olan ok, kulaklar aracl ile alglanan sesli metinleri, gzlere doru olan ok da yine gzler araclyla alglanan yazl metinleri temsil etmektedir.10

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2alan Bellek2alan bellek, oklu ortamla renmenin en nemli bileenidir. alan bellek, bilgilerin geici olarak tutulduu ve bilinli olarak maniple edildii blmdr.

alan bellee sol taraftan, resimlerin grsel imgeleri ve szcklerin iitsel imgelerinden oluan ham bilgiler girmektedir. Bu, grsel ve iitsel yntem olarak tanmlanan iki farkl duyusal yntemi aklamaktadr.

11

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2alan Bellek2alan bellein sa taraf ise, alan bellekte oluturulan bilgiyi temsil etmektedir. Bu, grsel ve szel olarak tanmlanan iki farkl gsterim yntemini belirlemektedir.

Seslerden grsel imgelere doru olan ok, bir sesin grsel bir imgeye zihinsel dnmn gstermektedir. Grsel imgelerden seslere doru olan ok ise, bir grselin iitsel bir imgeye dnmn belirtmektedir.

12

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2Uzun Sreli Bellek1Uzun sreli bellek ise, kiini bilgi deposunu belirtmektedir. alan bellein aksine uzun sreli bellek, daha uzun sreli ve byk bilgi ynlarn depolayabilir.

Uzun sreli belekten alan bellee doru olan ok, uzun sreli bir bellekteki bir materyal hakknda dnmek iin ncelikle bu bilginin alan bellee getirilmesi gerekmektedir. 13

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2ki Kanal VarsaymA1ki Kanal2Snrl Kapasite3Aktif lemeoklu ortamla renmenin bilisel kuram; varsaymlarna dayanmaktadr. (Bransford, Brown, Cocking, 1999; Lambert, McCombs, 1998; Mayer 2009).

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2ki Kanal VarsaymAoklu ortamla renmenin bilisel kuram varsaymlar; VarsaymTanmMakale

ki kanalnsanlar grsel ve iitsel enformasyonu ilemek iin ayr kanallara sahiptir.Paivio,1986Baddakey, 1992Snrl kapasiteHer kanaln birim zamanda ileyebilecei enformasyon miktar snrldr.Baddaley,1992 Chandler ve Sweller

Aktif lemensanlar, ilgili enformasyona ulaarak seilen enformasyonu ilgili zihinsel yaplar ile organize eder ve nceki zihinsel yaplar ile btnletirerek aktif renirler.Mayer2008 Wittrock,1989

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2ki Kanal VarsaymAki kanal varsaymna gre, grsel ve iitsel materyaller ile sunulan bilgileri ilemek iin insan zihni iki ayr kanal kullanmaktadr. SzckResimKulaklarGzlerSeslerSzelimgelerGrselnbilgilerekil 1.2. ki kanal varsaym (iitsel/szel kanal)

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2ki Kanal VarsaymASzckResimKulaklarGzlerSeslerSzelimgelerGrselnbilgilerekil 1.3. ki kanal varsaym (grsel/resimsel kanal) Enformasyon gzler tarafndan alndnda , (gsterim, benzeim, video veya ekran metni gibi) bilgi grsel kanalda, kulaklar tarafndan alndnda ise (seslendirme gibi) bilgi iitsel kanalda ilenmeye balar.

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2ki kanal arasndaki farkllklarn kavramsallatrlabilmesi iin iki yol vardr. Birincisi duyusal biim, ikincisi de gsterim biimi yaklamdr.

Duyusal biim yaklam, sunulan materyalin gzler ile mi (resimler, video, animasyon veya basl metinler) yoksa kulaklar ile mi (seslendirilen szckler veya arka plan sesleri) alnarak ilenmeye balad ile ilgilidir.

Duyusal biim yaklamna gre, bir kanal grsel olarak sunulan materyali, dier kanal ise iitsel olarak sunulan materyali ilemektedir. Bu kavramsallatrma Baddeleyin grsel ve iitsel dng arasndaki farklar ile de tutarllk gstermektedir.

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2Gsterim biimi yntemi ise, materyal iinde sunulan uyarcnn, szl m (seslendirilen veya basl szckler gibi) olduu ile ilgilidir.

Gsterim biimi yaklamna gre, bir kanal szel materyali ilerken dier kanal resimli materyali szsz sesleri ilemektedir. Bu kavramsallatrma, Pavio (1986)nun szl ve szsz sistemler arasndaki ayrm ile tutarldr.

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2Snrl Kapasite VarsaymBki kanal varsaymna gre, her bir kanaln snrl ileme kapasitesi olduu kabul edildiinde, her bir kanalda ne kadar bilgi ilenebileceini bilmek yararl olacaktr.

Bilisel kapasiteyi lmek amacyla yaplan hafza genilik testleri (Miller,1956; Simon, 1974), her ne kadar bireysel farkllklar olsa da, bireyin ortalama hafza geniliinin yaklak olarak 5 ile 7 birim/blm arasnda olduunu sylemektedir.

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2Snrl Kapasite VarsaymBrnein, basamak genilik testinde farkl basamakta saylar saniyede bir say olacak ekilde okunur (8-7-5-3-9-6-4) ve bu saylarn ayn srada geri sylenmesi istenir. Yanl yaplmadan sylenen en uzun basamakl saynn basama, bireyin basamak iin hafza genilii olarak kabul edilir.

Ayn ekilde, bireye saniye bana bir izim gsterilerek (ay, kalem, tarak, elma, sandalye, kitap vb.) bu izimlerin sras ile geri saymas istendiinde, bireyin yanl yapmadan sayd en uzun liste, bireyin resim iin hafza genilii olarak kabul edilir.

oklu Ortam Uygulamalarnn Kuramsal Temelleri2oklu Ortamla renmenin Bilisel Kuram2Aktif leme VarsaymCoklu renme bilisel teorisinin nc varsaym, aktif ilemedir. Aktif ileme varsaym, insanlarn deneyimlerinin tutarl bir zihinsel gsterimini oluturabilmeleri iin bilisel srece aktif olarak katlmasn belirtir.

Mayer (2001)e gre bu aktif bilisel ilemler dikkat ekme, gelen bilgilerin organize edilmesi ve yeni bilgilerin var olanlar btnletirilmesidir. Bu bilisel sreleri yaayan insanlar da aktif ilemciler olarak tanmlanmaktadr.

Aktif ilemci, tpk bir ses kaydedicisi gibi gelen tm sesleri ayn ekilde belleine kaydeden, bellekte var olan boluklar bilgi ile dolduran pasif alc deil, kendi bili yapnsn ve ren