Bilten XXVII Press

Download Bilten XXVII Press

Post on 30-Oct-2014

26 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

<p>Ministarstvo finansija Crne Gore</p> <p>BILTEN XXVII</p> <p>Mi is ar tvofi an iaCr eGo e n t s n sj n r Bil enXXVII t jul-septembar2012.</p> <p>POtraItena</p> <p>OficijelnikanalMinistarstvafinansija http://www.youtube.com/user/MinFinansijaCrneGore</p> <p>https://www.facebook.com/pages/Ministarstvo-finansija</p> <p>https://twitter.com/minifinme</p> <p>http://minifin.wordpress.com</p> <p>UPRAVE Poreska uPrava: uPrava carina: uPrava za antikoruPcijsku inicijativu: uPrava za sPreavanje Pranja novca: uPrava za nekretnine: Direkcija za javne nabavke: uPrava za imovinuwww.PoreskauPrava.gov.me www.uPravacarina.gov.me www.antikoruPcija.me www.asPn.gov.me www.nekretnine.co.me www.Djn.gov.me www.uzi.gov.me</p> <p>Ministarstvo finansija Crne Gore</p> <p>SaDraJUvodnik: Ekonomski rast U Crnoj GorI ............................................................................ 4-5 -drMiloradKatni,ministarfinansija Znaaj iZvjEtaja o naprEtkU U kontEkstU proCEsa intEGraCija U EU ............. 6-8 antonioKrcalovi,efOdjeljenjazaevropskeintegracijeimrBrankarogoi,samostalnisavjetnik Finansijsko UpravljanjE i kontrola i UnUtranja rEviZija slinosti i raZlikE ..................................................................9-12 MilaBarjaktarovi,savjetnikministra mjErE FiskalnE politikE i raZvoj institUCionalnoG okvira javnih Finansija U pEriodU janUar - sEptEmbar 2012. GodinE ............................................................ 13-15 drStankoJekni,samostalnisavjetnik(Sektorzaekonomskupolitikuirazvoj) rEaliZaCija javnE potronjE na lokalnom nivoU U drUGom kvartalU 2012. GodinE .................................................................................... 16-21 Gordanaradovi,samostalnisavjetnik(Sektorzaporeskiicarinskisistem) -mrSneanaMugoa,samostalnisavjetnik(Sektorzabudet) makroEkonomskE projEkCijE Za CrnU GorU 2013-2015. ..................................... 22-29 -Sektorzaekonomskupolitikuirazvoj stiCanjE mEUnarodnoG sErtiFikata Za UnUtranjEG rEviZora U javnom sEktorU CrnE GorE ...........................................................................................30-31 ninaBlei,ovlaenoslubenoliceI TriTe lizinga u Crnoj gori, izvjeTaj za i kvarTal 2012. godine .................. 32-38 mrJelenaJoveti,samostalnisavjetnikuSektoruzafinansijskisistemiunapreenjeposlovnogambijenta aktivnosti ministra U iii kvartalU 2012. GodinE .................................................... 39-47 Marijaradenovi,portparolinikolinaradojii,asistentportparola2</p> <p>Bilten XXVII, jul - septembar, 2012.</p> <p>Znaajni kapitalni projEkti Za pEriod 2003-2012. ................................................. 48-49 Sektorzabudet kriza kao izazov odrivosTi i prilagoavanja ....................................................... 50-52 Borislavratkovi,savjetnikministra analiza javnih finansija, iii kvarTal 2012. ............................................................... 53-59 -Ivaradovanovi,samostalnisavjetnikuSektoruzaekonomskupoltikairazvoj -drStankoJekni,samostalnisavjetnikuSektoruzaekonomskupoltikairazvoj -radovanivkovi,samostalnisavjetnikuSektoruzaekonomskupoltikairazvoj -MiloPopovi,saradnikuSektoruzaekonomskupoltikairazvoj -mrSneanaMugoa,samostalnisavjetnikuSektoruzabudet iZaZovi U obavljanjU UnUtranjE rEviZijE...................................................................60-61 nataaSimonovi,viiunutranjirevizor inFo wEb aktivnosti ministarstva Finansija U iii kvartalU 2012. GodinE ....62-70 IvonaMihajlovi,asistentportparola</p> <p>Ministarstvo finansija Crne Gore</p> <p>Bil enMi is ar tvafi an ia t n t s n sj jul-septembar,2012.go i e dn BrOJ:XXVII Iz a I: l z kvar al o t n Iz a a: D V Mi is ar tvofi an iaCr eGo e n t s n sj n r zaIz a a a: D V DrMiloradKatni UreD IK: n Marijaradenovi</p> <p>Ure I a IOD Or: V K B DrMio adKat i l r n MrBojanaBokovi MranaKrsmanovi MrnemanjaPavlii MrBiljanaeki anaIvanovi MrtijanaStankovi MrnataaKovaevi MrBorisBukovi Damirraketi DI aJn: z adiltu o i z v</p> <p>KOn aKt: t PrSlU aMI IS ar tVaFI an I a B n t S n SJ tel:+38220224581 FaX:+38220224450 e-MaIl:mf@mif.gov.me weB:www.mf.gov.me aDre a: S Stan aDra oe i abr2,Pod o i a k g j v g rc</p> <p>3</p> <p>Ministarstvo finansija Crne Gore</p> <p>UVODnIK</p> <p>ekonomskirast(uCrnojGori)poljnje okruenje. Mjereno ekonomskom aktivnou, 2012. godina e za globalnu, a posebno evropsku ekonomiju, biti jedna od najteih nakon velike krize 2008-2009. godine. sada je ve izvjesno da e globalni rast biti usporen, kako u brzorastuim tzv. BriC ekonomijama, tako i u najbogatijim dravama, poput sad i njemake. eurozona je ve u reciesiji, a nekoliko drava evropske periferije su na ivici bankrota. drave regiona - zapadnog Balkana, takoe, biljee slabije performanse od oekivanih. visoka izloenost i tijesna ekonomska povezanost zapadnog Balkana sa irim okruenjem evropske unije (oko 75% robne razmjene, bankarski sektor iji su vlasnici dominantno banke iz evropske unije i znaajne investicije iz evropskih zemalja) ine ovaj region vrlo osjetljivim na negativna kretanja u eurozoni i optem meunarodnom okruenju. svi rizici kojima su Crna gora i region zapadnog Balkana bili izloeni tokom 2012. godine su se, u veoj ili manjoj mjeri, materijalizovali kroz: manje dostupne kredite; nie investicije; smanjenje izvoza i pogoranje uslova finansiranja. i naredne godine pratie rizik i neizvjesnost. nekonsolidovan bankarski sektor, usporavanje kine i znaajni fiskalni izazovi u sad i evropi podrivaju izglede za znaajnije poboljanje u srednjoronom periodu. evropska komisija je, za sljedeu godinu, projektovala slab rast drava evropske unije i eurozone, dok e ekonomije periferije ostati u dubokoj recesiji. projekcije evropske komisije predviaju niske stope rasta drava regiona, dok su za srbiju, hrvatsku i sloveniju projektovane negativne stope rasta. dostignua i izazovi ekonomske politike. objavljivanje podataka i projekcija ekonomskog rasta u Crnoj</p> <p>DrMiloradKatni</p> <p>S</p> <p>gori izazvalo je brojne komentare - od priznanja i pohvala sa vanih meunarodnih adresa do nepovjerenja u tanost statistike i mogunost crnogorske ekonomije da bude dinaminija. nesporna je injenica da je crnogorska ekonomija u 2011. rasla bre od veine evropskih, kao to je nesporno da, po prvi put objavljeni, kvartalni podaci o kretanju Bdp-a upozoravaju da je obnovljeni rast nestabilan i ranjiv. realnim ekonomskim rastom u Crnoj gori koji je 2011. godine iznosio 3,2%, zajedno sa rastom od 2,5% iz 2010. godine, kompenzovan je pad iz 2009. godine. Tako je, nakon dvije godine, ekonomska aktivnost, u realnim veliinama, premaila predkrizni nivo, a prema izvjetaju MMf-a, Crna gora je jedna od drava u evropi sa nominalno najbrim oporavkom. pri tome je vano imati u vidu dostignua ekonomske politike u prolom periodu koja definiu sadanji kontekst za budui privredni rast. prvo, mnogo vee i jae privrede od crnogorske u evropi su u ozbiljnoj recesiji i tekoama. Mi smo ovakve probleme uspjeli da amortizujemo, prije svega stabilizacijom bankarskog sistema, znaajnom fiskalnom konsolidacijom i strukturnim reformama sprovedenim u prethodne tri godine. kao rezultat toga, Crna gora primenjuje znaajno fiskalno prilagoavanje sa ciljem da obezbijedi budetske vikove i fiskalne rezerve na srednji rok, to bi dalje poboljalo njen rejting, pristup spoljnjem kapitalu i uslove njegovog dobijanja. Crna gora je i aktivan partner meunarodnih finansijskih institucija, ima pristup spoljnjem finansiranju i uredno servisira svoje eksterne obaveze. ove godine otvorili smo formalan proces pregovora za lanstvo u eu i postali lanica svjetske trgovinske organizacije. nae reforme se prepoznaju u regionu i</p> <p>4</p> <p>Bilten XXVII, jul - septembar, 2012.</p> <p>od strane meunarodnih analitikih agencija. u novom doing Business izvjetaju, Crna gora ja napredovala 5 mjesta i sada zauzima 51. poziciju u svijetu po povoljnosti opte poslovne klime, to je svrstava u prvih 25% privreda u svijetu, koje ukljuuju mnoge razvijene zemlje. izvjetaj evropske komisije o Crnoj gori je eksplicitan o ovom i drugom progresu uinjenom u prolom periodu. istovremeno, treba prepoznati izazove koji se ogledaju u visokoj nezaposlenosti, sporom rastu kreditne aktivnosti i potrebi daljeg jaanja institucija i snaenja domae, preduzetnike i izvozne, aktivnosti i investicija iz svih izvora. ekonomska politika u narednom periodu bie fokusirana na ove izazove. kratkorona perspektiva privrednog rasta. shodno projekcijama Ministarstva finansija, ove godine crnogorska ekonomija zabiljeie realni rast od 0,5%. na usporavanje rasta, osim pogoranog meunarodnog okruenja, uticale su vremenske nepogode poetkom godine (koje su donijele manju trgovinu, saobraaj, investicije i poljoprivrednu proizvodnju), remont Termoelektrane pljevlja i manja proizvodnja hidroelektrana, te smanjena proizvodnja i nie cijene aluminijuma. nestabilno meunarodno okruenje negativno e uticati na crnogorsku ekonomiju i u narednom periodu. uzimajui u obzir i unutranje slabosti crnogorske ekonomije, zavisnost od kreditiranja i stranih direktnih investicija, Ministarstvo finansija je zadralo konzervativan pristup u projektovanju i razvilo dva makorekonomska scenarija. projekcije Ministarstva finansija pokazuju da e doi do ubrzanja ekonomskog rasta, ali znaajno ispod potencijalnog. prema osnovnom scenariju, projektovan je realni rast Bdp-a: 2,5% u 2013, 3,0% u 2014. i 3,5% u 2015. godini. stopa rasta Bdp-a od 2,5% u 2013. podrazumijeva da e se prirodni (klimatski) uslovi kretati u granicama normale (ovaj rast ukljuuje efekat normalizacije klimatskih prilika, to bi po sebi obezbijedilo rast od 1,3%, koliko je procijenjen negativan uticaj ekstremnih vremenskih nepogoda u 2012). u 2014. i 2015 godini predvieno je blago ubrzanje rasta crnogorske ekonomije, uz pretpostavku dodatnog angaovanja domaih potencijala, prvenstveno turistikih i energetskih, i umjereno poveanje kreditne aktivnosti i izvoza. strane direktne investicije su u sve tri godine planirane konzervativno, ali na nivou stabilnog uea od 10%, koliko je iznosio prosjek posljednjih godina. scenario nieg rasta baziran je na pretpostavci o produbljivanju negativnih trendova u eurozoni: produena recesija, smanjenje kreditne aktivnosti5</p> <p>i poveanje nezaposlenosti. Takav razvoj dogaaja u eurozoni odrazio bi se na crnogorsku ekonomiju kroz niu potronju, koja bi imala direktan uticaj na izvoz, sdi i turizam. pri ovim okolnostima, stope realnog rasta Bdp-a u Crnoj gori bi iznosile: 1,0% u 2013, 1,5% u 2014. i 2% u 2015. u oba scenarija procijenjenog ekonomskog rasta dvije komponente su najvanije: investicije (javne, domae i strane) i novo kreditiranje. one e bitno determinisati makroekonomski okvir. zato je prevashodni zadatak ekonomske politike da se, nastavkom fiskalne konsolidacije i restrukturiranjem bankarskog sektora, obezbijedi neophodna stabilnost za investicije i novu kreditnu aktivnost. istovremeno, strukturnim reformama, investicijama u infrastrukturu, unapreenjem poslovnog ambijenta, znanja, institucija i administracije, rast treba da bude podstaknut i ubrzan. pospjeivanje domaeg preduzetnistva i malog i srednjeg biznisa e, takoe, biti vano za apsorbovanje dijela visoke nezaposlenosti. zahtjevi dinaminog dugoronog rasta. ukupan cilj ekonomske politike u dugom roku treba da bude ostvarivanje potencijalnih stopa rasta koje za crnogorsku ekonomiju iznose preko 5%, to je najefikasniji put da se rjeavaju pitanja nezaposlenosti, deficita i duga. u postojeim ekonomskim okolnostima, ekonomski rast od 5% uz ispravnu ekonomsku politiku, nije nedostian na dui rok. narednih nekoliko godina koje e odlikovati teka situaciju u okruenju bi, stoga, trebalo iskoristiti za dalje snaenje budetske stabilnosti, unapreenje investicione klime i jaanje efikasnosti javnog sektora. istovremeno, bie vano da Crna gora aktivno uestvuje u regionalnim inicijativama za jaanje infrastrukturnog povezivanja sa susjedima i svijetom, putem transportne, luke, eljeznike i energetske infrastrukture. konano, u skladu sa progresom u pregovorima sa eu, Crna gora e imati progresivno vei (i po povoljnijim uslovima) pristup raznim oblicima finansijske, tehnike i analitike podrke eu - daleko vie nego to je to bio sluaj u prolosti. kombinacija jaanja kapaciteta, institucija, znanja i vjetina, uz kvalitetne ekonomske politike, moe obezbijediti osnovu za daleko dinaminiji rast i porast zaposlenosti.</p> <p>dr Milorad katni, ministar finansija</p> <p>Ministarstvo finansija Crne Gore</p> <p>znaajizvjetajaonapretkuukontekstu procesaintegracijaueU</p> <p>antionioKrcalovi</p> <p>MrBrankarogoi</p> <p>Evropska komisija je 10. oktobra objavila izvjetaje o napretku za 2012. godinu za drave kandidate i potencijalne kandidate za lanstvo. Ocjene date u ovim izvjetajima se paljivo prate, kako u upravama drava obuhvaenim izvjetajima, tako i u iroj javnosti, i samim tim predstavljaju osnovu za planiranje aktivnosti za narednu godinu. Prilikom itanja izvjetaja treba uzeti u obzir nijanse u rjeniku koje Evropska komisija koristi u ocjenjivanju stanja u odreenoj oblasti, ali se istovremeno mora imati u vidu i da se Izvjetaj odnosi na ogranien vremenski period i da obuhvata aktivnosti koje su se mogle zaokruiti tokom prethodnih dvanaest mjeseci. Samim tim, da bi se stekla potpuna slika ostvarenog napretka, moraju se uzimati u obzir i ocjene iz prethodnih izvjetaja, a posebno iz Analitikog izvjetaja koji je objavljen uporedo sa pozitivnim Miljenjem Evropske komisije. Kao primjer se moe navesti oblast slobodnog kretanja kapitala, gdje se ne registruju aktivnosti u prethodnoj godini, ali se naglaava da je ve u prethodnom periodu ostvarena liberalizacija. Takoe, treba imati u vidu da u izvjetajima EK moe navesti injenica da usklaenost u odreenom poglavlju nije ostvarena u poreenju sa pravnom tekovinom koja je na snazi u EU. To, meutim, ne znai i da je usklaenost realna i sprovodiva u ovom ili ak srednjeronom periodu, imajui u vidu da pregovori za lanstvo traju godinama. Primjera ovakve situacije moe biti puno, a kao ilustracija moe posluiti nivo akciza na odreene proizvode. Sa druge strane, u poglavljima koja nijesu regulisana direktivama, ocjena Evropske komisije se moe bazirati na posrednoj ocjeni spremnosti administracije da sprovodi pravnu tekovine koja je za dravu relevantna tek nakon ulaska drave u EU. Primjer je poglavlje koje se odnosi na regionalnu politiku, gdje spremnost za koritenje pretpristupnih fondova jeste kljuan pokazatelj spremnosti, ali ne i konaan dokaz da e se koritenje strukturnih fondova odvijati nesmetano. Za ova poglavlja se podrazumijeva da e se ispunjavanje kriterijuma nastaviti sve do samog datuma lanstva i da administrativne kapacitete treba paljivo planirati u skladu sa optim napretkom u drugim poglavljima, odnosno u6</p> <p>Bilten XXVII, jul - septembar, 2012.</p> <p>skladu sa tempom pridruivanja. Samim tim, izvjetajni period od jedne godine, moe da poslui samo kao orjentacija da li se izgradnja sistema i obuka kadrova kree potrebnom i/ili moguom dinamikom. Vano je navesti i da neka poglavlja dobijaju na znaaju u kasnijim fazama pristupanja, kao to je rije o finansijskim i budetskim odredbama, koje se dominantno tiu sopstvenih sredstava EU. Dodatno,...</p>