volkan emre uz, ؤ°slam gأ–kalp, s. ercan epsؤ°lelؤ°, mehtap ... ts en 1097-6 soyulma...

Download Volkan Emre UZ, ؤ°slam Gأ–KALP, S. Ercan EPSؤ°LELؤ°, Mehtap ... TS EN 1097-6 Soyulma Mukavemeti, (Bitأ¼m

Post on 31-Oct-2019

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Volkan Emre UZ, İslam GÖKALP, S. Ercan EPSİLELİ, Mehtap TEPE

    ««KARAYOLLARI TEKNİK ŞARTNAMESİNDE (KTŞ) YER ALAN PÜRÜZLENDİRME UYGULAMASI VE BU UYGULAMADA

    ENDÜSTRİYEL ATIKLARIN KULLANILABİLİRLİĞİ»»

  • İÇERİK

    1. KAPLAMA YÜZEY ÖZELLİKLERİ VE TRAFİK GÜVENLİĞİ

    2. AGREGA STANDARTLARI

    3. KTŞ’DE PÜRÜZLENDİRME UYGULAMASI

    4. PÜRÜZLENDİRME UYGULAMASINDA ENDÜSTRİYEL ATIKLARIN KULLANILABİLİRLİĞİ

    4.1. Elektrik Ark Fırını Cürufları (EAF)

    4.2. Ferrokrom Cürufları

    5. SONUÇ VE ÖNERİLER

    Karayolları Teknik Şartnamesinde (KTŞ) Yer Alan Pürüzlendirme Uygulaması ve Bu Uygulamada Endüstriyel Atıkların Kullanılabilirliği

  • 1. KAPLAMA YÜZEY ÖZELLİKLERİ VE TRAFİK GÜVENLİĞİ

    Trafik kazalarının etkileyen temel faktörler;

    İnsan Taşıt

  • Yol Yüzey Özelikleri

  • Bir yol kaplamasından iki temel yüzey fonksiyonu;

     Taşıtlar için düzgün yüzeyler sağlayarak sürüş konforunu artırmak ve taşıt işletme giderlerini azaltmak,

     Tekrarlanan trafik yüklerinin ve iklim koşullarının yaratacağı aşınma ve deformasyonlara karşı yeterince dirençli, sürüş emniyeti için kayma direnci yüksek bir yüzey sağlamak,

    Trafik kazalarına etki eden en önemli yol özelliği;

     Kaplama tabakasının kayma direnci ; lastiğin yol yüzeyinde dönmesini engelleyen kaymaya karşı direnç kuvveti

  • Kaplama yüzey dokuları;

    1- Makro Doku

    2- Mikro Doku

    * Kayma direnci üzerinde her ikisi de etkilidir.

  • Makro Doku :

    Agrega tanelerinin yerleşimi sırasında agregalar arası boşlukların meydana getirdiği dokudur.

     Görev:  Yüzey ile tekerlek arasındaki suların drene olmasını sağlayarak, hidroplan etkisini

    azaltmak. Bu şekilde kaplama yüzeyi ile tekerlek arasında iyi bir aderans oluşması sağlamak.

     Olumsuz Etkileyen Faktörler:  Ağır taşıt trafiğinin etkisi ile kaplamalarda kalıcı deformasyonların oluşması,

     Agrega gradasyonunun yanlış seçilmesi,

     Bağlayıcı miktarının gerekenden fazla kullanılması,

     Ölçüm Yöntemleri :

     Kum Yama

     Akış-Zaman Ölçer  Çeşitli Lazer Profil Metreler

  • Mikro Doku :

    Agrega tanelerinin gözenek yapısı ve pürüzlülüğü ise mikro dokuyu oluşturur.

     Görev:  Teker ile kaplama yüzeyi arasında aderans sağlayarak daha iyi kayma direncinin ortaya

    çıkmasına neden olur.

     Olumsuz Etkileyen Faktörler :  Trafiğinin aşındırıcı etkisi

     Agrega cilalanma değerleri

     Bağlayıcı miktarının gerekenden fazla kullanılması

     Ölçüm Yöntemleri :  İngiliz Pandülü

     Dinamik Sürtünme Ölçer

  • 2. AGREGA STANDARTLARI

     Yol kaplamalarında kullanılan malzemelerin % 90 - %95 kadarını Agregalar oluşturmaktadır.

     Agregalar, inşaat alanına yakın ve uygun agrega ocaklarından veya doğal agrega kaynaklarından temin edilmektedir.

     Kaplamada kullanılacak olan agregaların;  Cilalanmaya karşı dirençli olması,  Statik ve dinamik yükler altında kırılma ve aşınmaya

    karşı dirençli olması,  Mevsimsel ve kimyasal etkilerin ayrıştırıcı etkisine

    karşı dirençli olması,  Bağlayıcı ile güçlü bir adezyona sahip olması, ve  Boyut, şekil ve yüzey yapısı ile uygun biçimsel

    özelliklere sahip olması gerekmektedir.

  • Özelikler

    TAŞ MASTİK ASFALT AŞINMA

    Türkiye (KTŞ 2013 Kısım 408)

    Almanya (TL Genstein StB 04

    Anhang F ve Asphalt StB 07)

    Slovakya (KLK 1/2009)

    Avusturya (ONORM B 3584:2006

    Rev 08.97.05:2007 G1 Sınıfı)

    İsviçre (SN 670130a

    :2005)

    Polonya (WT-1 Kruszywa

    2008)

    Türkiye (KTŞ 2013 Kısım

    407)

    Parçalanma Direnci (Los Angeles), % Kayıp

    ≤ 25, (LA25) TSEN 1097-2a

    (AASHTO T 96)

    ≤ 20, (LA20) ≤ 18, (SZ18)g

    EN 1097-2 ≤ 27, (LA25) EN 1097-2

    ≤ 20, (LA20) EN 1097-2

    4/8 mm ≤ 25, (LA25) 8/11 mm ≤ 20, (LA20)

    11/16 mm ≤ 25, (LA25) EN 1097-2

    ≤ 20, (LA20) ≤ 25, (LA25) EN 1097-2d

    ≤ 27, (LA27) TSEN 1097-2a

    (AASHTO T 96)

    Aşınma Direnci ( Micro-Deval)b

    % Kayıp

    ≤ 20, (MDE 20) TS EN 1097-1

    - ≤ 20, (MDE 20)

    EN 1097-1 - - -

    ≤ 20, (MDE 20) TS EN 1097-1

    Hava Tesirlerine Karşı Dayanıklılık, ( Su ve Tuz Solüsyonu ile kayıp), %

    - ≤ 1, (F1)

    EN 1367-1 ≤ 2, (F2)

    EN 1367-1 ≤ 1, (F1)

    EN 1367-1 -

    ≤ 7, (F7)f

    EN 1367-1 -

    Hava Tesirlerine Karşı Dayanıklılık, %

    14, (MS14)e

    TS EN 1367-2 -

    18, (MS18) EN 1367-2

    - - - 16, (MS16)

    TS EN 1367-2

    Kırılmışlık, ağırlıkça % (Tüm yüzeyi kırılmış – tüm yüzeyi yuvarlak)

    ≥ 100 - ≤ 0, (C100/0) TS EN 933-5

    ≥ 100 - ≤ 0 (C100/0) ≥ 95 - ≤ 1 (C95/1) ≥ 90 - ≤10 (C90/1)

    EN 933-5

    ≥ 100 - ≤ 0 (C100/0) EN 933-5

    ≥ 100 - ≤ 0, (C100/0) EN 933-5

    ≥ 95 - ≤ 1, (C95/1) EN 933-5

    ≥ 100 - ≤ 0, (C100/0) EN 933-5

    ≥ 95 - ≤ 0, (C95/0) EN 933-5

    Yassılık İndeksi, % ≤ 25(FI25), BS 812

    ≤ 20 (FI20), TS EN 933-3a

    ≤ 20 (FI20) EN 933-3

    ≤ 20 (FI20) EN 933-3

    ≤ 15 (FI15) EN 933-3

    ≤ 25 (FI25) EN 933-3

    ≤ 20 (FI20) EN 933-3

    ≤ 25(FI25), BS 812 ≤ 20 (FI20),

    TS EN 933-3a

    Cilalanma Değeri, % ≥ 50 (PSV50)

    TS EN 1097-8 ≥ 51 (PSV51) EN 1097-8

    ≥ 56 (PSV56) EN 1097-8

    ≥ 50 (PSV50) EN 1097-8

    ≥ 50 (PSV50) EN 1097-8

    ≥ 50 (PSV50) EN 1097-8

    ≥ 50 (PSV50) TS EN 1097-8

    Su emme, % ≤ 2,0 (WA242,0) TS EN 1097-6

    ≤ 0.5 (Wcm 0.5) EN 1097-6

    ≤ 1,0 (WA241,0) ≤ 0.5 (Wcm 0.5)

    EN 1097-6

    ≤ 1,0 (WA241,0) EN 1097-6

    DECLARED ≤ 1,0 (WA241,0) ≤ 0.5 (Wcm 0.5)

    EN 1097-6

    ≤ 2,0 (WA242,0) TS EN 1097-6

    Soyulma Mukavemeti, (Bitüm Kaplı Yüzey) % (24 saat 60 oC suda bekletmeden sonra)

    ≥ 60 TS EN 12697-11 Kısım 403, EK A

    DECLARED - ≥ 85

    EN 12697-11 Metot B

    DECLARED - ≥ 60

    TS EN 12697-11 Kısım 403, EK A

    Kil Topakları ve Ufalanabilir Daneler, %

    Bulunmayacak ASTM C 142

    AASHTO T 112 DECLARED - - -

    MBf10 (10g/kg) EN 933-9

    ≤ 0,3 ASTM C 142

    AASHTO T 112 a Referans Metot. b Gerek görüldüğünde yapılacaktır. c Parantez içindeki ifade, şartname değerinin TS EN 13043 ‘deki sınıfını gösterir. d Agreganın petrografik tipine bağlıdır. e MgSO4 ile kayıp f % 1’lik NaCl solüsyonu ile g EN 1097-2 ‘nin 6. Maddesine göre (German Schlagzertrümmerungswert)

  •  İngiltere

     Yolun tipine ve risk sınıfına göre agregada aranan minimum cilalanma değerleri

    *Kavşak, yaya geçidi, ayrılma ve katılma rampaları ve yüksek eğimli kısımlar ile bu noktalara 50 metrelik yaklaşımlar risk potansiyeli yüksek olan bölgeler olarak belirlenmiştir.

    Yol Tipi

    Minimum PSV Kısıtları

    Yüksek Risk Potansiyeli Olan Alanlar (*)

    Orta veya Düşük Riskli Alanlar

    0 68 68

    1 68 65

    2 65 60

    3 65 55

    4 65 55

  • 3. KTŞ’DE PÜRÜZLENDİRME UYGULAMASI

     Karayolu Teknik Şartnamesi (KTŞ) 2013-Kısım 407’de Asfalt Betonu aşınma tabakasında kullanılacak kaba agreganın cilalanma değerinin ≥ 50 (PSV50) olması istenmektedir.

     Karayolu Teknik Şartnamesi (KTŞ) 2013-Kısım 407-03’te aşınma tabakasında zorunlu sebeplerden dolayı cilalanma değeri en az 40 olan agreganın idarenin onayı ile kullanılabileceği belirtilmiştir.

    Ancak;

     KTŞ’de kaymaya karşı direnci artırmak için karışım serildikten ve silindirle ilk pas yapıldıktan sonra cilalanma değeri en az 50 olan, 1-3 mm boyutlarında magmatik kökenli pürüzlendirme malzemesinin aşınma tabakası üzerine homojen olacak şekilde 1,5-2,0 kg/m2 serilmesi tavsiye edilmektedir.

  • Almanya’da Pürüzlendirme Uygulamasına Benzer “Gritting” Uygulaması (Blazejowski; 2011)

    No Boyut (mm)

    Miktar (Kg/m2)

    Uygulama Koşulları

    Uygulandığı Tabaka Gradasyonu (mm)

    1 2/5 veya 2/4 1-2 Temiz, Sıcak 0-11 2 1/3 0,5-1,5 Yıkanmış, Sıcak Kısıt yok

    3 0,25 veya 2 0,5-1,5 Yıkanmış, Sıcak ve

    %1 Bağlayıcılı 0/5 veya 0/8

  • 4. PÜRÜZLENDİRME UYGULAMASINDA ENDÜSTRİYEL ATIKLARIN KULLANILABİLİRLİĞİ

    Agregalar, inşaat alanına yakın ve uygun agrega ocaklarından veya doğal agrega kaynaklarından temin edilmektedir. İnşa edilecek yeni yollar veya bakım onarıma ihtiyaç duyan mevcut yollar düşünüldüğünde, her geçen gün yeni agrega ocaklarına veya doğal agrega kaynaklarına olan ihtiyacın artıracağı görülecektir. Global düzeyde son yıllarda yol yapım maliyetlerinin yükselmesi, yol yapımı için gereken kaynakların giderek azalması araştırmacıları farklı kaynaklar bulmaya yönlendirmiştir.

    Endüstriyel üretim aşamalarında veya sonrasında büyük miktarlarda atık malz

Recommended

View more >