mahabharata: ksiega i - adi parva & ksiega ii - sabha parva

Download Mahabharata: Ksiega I - Adi Parva & Ksiega II - Sabha Parva

Post on 07-Jun-2015

758 views

Category:

Documents

6 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

In Polish: Books I and II of the classic Hindu epic, the Mahabharata. Ks. I i II Mahabharaty, opowiadana po polsku przez Barbare Mikolajewska. Retold in Polish by Barbara Mikolajewska.

TRANSCRIPT

Mikoajewska Mahabharata

Ksiga I Adi Parva Ksiga II Sabha Parva

MahabharataBarbara MikoajewskaKsiga I, Adi Parva (w jedenastu opowieciach) Ksiga II, Sabha Parva (w piciu opowieciach)Napisane na podstawie Mahbharta, 1. The Book of the Beginning, 2. The Book of the Assembly Hall, w angielskim tumaczeniu z sanskrytu J.A.B. van Buitenen, The University of Chicago Press.

opowiada

The Lintons Video Press New Haven, CT, USA 2007, 2012

Copyright 2007-12 by Barbara Mikolajewska. All rights reserved. Technical and editorial advisor: F. E. J. Linton. e-mail inquiries: tlvpress @ yahoo.com. Printed in the United States of America.

History: First episode first posted on the Internet in late 2003. Subsequent episodes, updates and corrections added at irregular intervals. URL at first: http://home.att.net/~b.mikolajewska/booknook/Mahabharata/ ; now: http://tlvp.net/~b.mikolajewska/booknook/Mahabharata/ . First printed edition reflects status of Internet edition as of February, 2007. Current updated printing amends several earlier typographical infelicities. Look for more episodes, updates and corrections sporadically in the future. Typography and page layout accomplished using Microsoft Word 2000. Published in the United States in 2007 by The Lintons Video Press New Haven, CT USA

ISBN-10: 1-929865-34-1 ISBN-13: 978-1-929865-34-5

Spis treci Sowo od opowiadajcego Ksiga I (Adi Parva)Synopsis Opowie 1: Rytualna masakra ww krla Danamedaja Opowie 2: Dynastia ksiycowa Opowie 3: Grzech krla Mahabhisy Opowie 4: Ziarna namitnoci Opowie 5: Poncy paac Pandaww Opowie 6: Narodziny piknej Draupadi Opowie 7: Obrona przed skutkami dzy i gniewu Opowie 8: Piciu mw Draupadi Opowie 9: Zdobycie wadzy przez Krla Prawa Opowie 10: Obrona przed skcajc erotyczn mioci Opowie 11: Walka z bogami o Las Khandawa strona 7 11 13 19 53 73 95 111 125 137 155 171 179 195 207 209 213 233 247 263 277 287 289 291 309

Ksiga II (Sabha Parva)Synopsis Opowie 12: Budowanie Imperium Krla Prawa Opowie 13: Zadedykowanie ofiary koronacyjnej Krysznie Opowie 14: Upadek Krla Prawa Opowie 15: Triumf dzy i przemocy Opowie 16: Zapowied zagady Bharatw

DodatkiAneks: Pierwsze pokolenia potomkw Brahmy i Dakszy Sowniczek Mahabharaty (ksiga I & II) Indeks imion

Mahabharata

Wstp

7

Sowo od opowiadajcego

Mahabharata, wielka hinduska epika, napisana w oryginale w sanskrycie przez mitycznego mdrca-ascet Wjas, ma za sob dug tradycj bycia opowiadan i dlatego istnieje wiele rnych Mahabharat. Nawet rne wersje sanskryckie nie s jednolite i istniej midzy nimi istotne rnice. Cykliczne odkrywanie Mahabharaty przez wiat zachodni doprowadzio do szeregu prb przetumaczenia tekstu sanskryckiego na jzyki zachodnie i udostpnienie jej czytelnikowi. Prby te nie zniszczyy jednak tradycji opowiadania Mahabharaty, gdy tekst profesjonalnie tumaczony pozostaje cigle polem dla profesjonalisty, bdc trudny do czytania i wypeniony ogromna iloci pozornie ze sob niepowizanych opowiada, dygresji, poucze skupionych wok gwnego wtku, ktrym jest konflikt Kauraww z Pandawami doprowadzajcy do apokaliptycznej, wyniszczajcej cay wszechwiat wojny, z ktrej jednak, dziki interwencji i opiece boskiej, rodzi si nowy wszechwiat. Co wicej, Mahabharata jest cigle przedmiotem sporw teologicznych. W moim wasnym opowiadaniu Mahabharaty przyjam wiecki punkt widzenia, gdy wystpujce w niej poczenie braterskiego konfliktu z bosk interwencj i rozpadaniem si i tworzeniem caego wszechwiata dao mi nadziej na znalezienie w niej materiaw do studiw zainspirowanych przez wspczesn antropologi kulturow, ktra szuka wyjanienia genezy i funkcjonowania ludzkiej kultury poprzez studiowanie religijnych tekstw. W wietle wspczesnej antropologii tekst religijny odzyskuje swj utracony aspekt empiryczny, stajc si sam podlegajc krytyce teori kultury, bdc rwnoczenie jest istotn czci.

8

Mikoajewska

Mahabharata

Mwic bardziej szczegowo, moje wasne opowiadanie Mahabharaty jest pod wpywem antropologii kulturowej rozwinitej przez francuskiego krytyka literackiego Ren Girarda, ktra pozwala mi dostrzec w Mahabharacie zwart cao opisujc mechanizm powstawania, upadku i funkcjonowania tzw. ofiarniczego systemu kulturowego bazujcego na wierze w lecznicz moc rytuau ofiarnego i w boskie pochodzenie wszechwiata. W wietle girardowskiej antropologii Mahabharata zawiera opis hinduskiego systemu kulturowego, ktry jest wysoce samowiadomy swej genezy i funkcjonowania i niesie w sobie ogromny adunek moralny o znaczeniu uniwersalnym, gdy przedmiotem jego gwnej troski jest tworzenie i zapobieganie upadkowi autorytetu Prawa (dharmy) lub mwic oglniej wiata wartoci i powinnoci, ktry jest tym, co utrzymuje rwnowag we wszechwiecie. Z drugiej jednak strony jest to system zamknity, ktry nie potrafi wyj w swej samo-analizie poza czynnik, ktry go tworzy, czyli poza pojcie Kryszny (Kriszny), Najwyszego Boga, ktry narodzi si na ziemi Czowiekiem i pozostaje dla systemu Najwiksz Tajemnic. Girardowska antropologia kulturowa z kolei dostarcza narzdzi do analizy nie tylko wewntrznej dynamiki ofiarniczego systemu, lecz rwnie jego powstania, widzc ich rdo w mimetycznym prawie rzdzcym midzyludzkimi interakcjami. Wzajemne przeniknie si wyobrae religijnych i spoecznych jest przez ni widziane nie tylko jako cecha staroytnych tekstw religijnych, lecz jako naturalna cecha realnych midzyludzkich interakcji, z ktrych religijne wyobraenia wyaniaj si, ktrych funkcjonowaniem rzdz i przez ktre s nastpnie niszczone, rozpoczynajc nowy wiecznie powracajcy cykl ofiarniczego systemu. Tekst religijny widziany w girardowskiej perspektywie zostaje umieszczony w swym empirycznym kontekcie, ktrym s ludzkie interakcje i rzdzce nimi mimetyczne prawo i zdobywajc swe empiryczne odniesienie odkrywa ponownie swj przedmiot, z ktrego wyrasta, ktry opisuje i na dziaanie ktrego prbuje wpywa. Mwic bardzo oglnie, Mahabharata jest ksik o wielkich namitnociach i o tym jak namitnoci te niszcz poszczeglne jednostki, determinuj losy krlestw i losy caego wszechwiata, czyli o tym, co Ren Girard nazywa skcajc mimesis. Z drugiej strony Mahabharata jest ksik o wyanianiu si rzeczywistoci normatywnej dharmy (Prawa), zwanej rwnie po prostu religi, ktra poskramiajc rzdzce interakcjami namitnoci i kontrolujc je, ley u podoa porzdku spoecznego, zapewniajc

Mahabharata

Wstp

9

sprawne funkcjonowanie jednostki, krlestwa, wszechwiata, czyli o odkrywaniu tego, co Ren Girard nazywa imperatywn mimesis. Wyanianie si autorytetu dharmy jest zarwno dla Mahabharaty jak i dla kadego ofiarniczego systemu kulturowego najwiksz tajemnic wyjanian poprzez powoanie si na bosk interwencj. Interwencji Najwyszego Boga wymaga nie tylko wprowadzenie tego, co Girard nazywa imperatywn mimesis, czyli wol czynienia czego w imi wyszego dobra, lecz rwnie cykliczne odnawianie jej autorytetu, gdy ulega ona cyklicznie zniszczeniu. Co wicej, aby ustanowi dharm lub odnowi jej autorytet, Najwyszy Bg musi si narodzi na ziemi w swej miertelnej postaci, ktra w czasach, ktre opisuje Mahabharata jest form Kryszny. Gwnym tematem Mahabharaty, podobnie jak girardowskiej antropologii kulturowej, jest wic prba wyjanienia tajemnicy powstawania, upadku i ponownego wyaniania si rzeczywistoci normatywnej, bez ktrej istnienie trwaego kulturowego porzdku jest niemoliwe. Te dwie prby rni si jednak pogldem na rol boga i rytuau ofiarnego w procesie tworzenia normatywnego fundamentu kultury. Wedug Mahabharaty dharma (Prawo), majca swe korzenie w autorytecie boskim wyraajcym si potrzeb czczenia bogw poprzez skadanie ofiary, cyklicznie upada, bdc niszczona przez namitnoci (skcajc mimesis), ktre nie przestaj wpywa na ludzkie interakcje, skaniajc do porzucania cieki Prawa, oraz przez zuywanie si rytuaw i upadek boskiego autorytetu. Rytuay zuywaj si, gdy s wykorzystane przez demony dla egoistycznych celw oraz z powodu wzrastajcego zanieczyszczenia ognia ofiarnego, ktry przestaje peni rol nonika ofiary i koncentruje si na zaspokojeniu wasnego nienasyconego godu, ktry niszczy cay wszechwiat. Nowy wiat wyania si ze zgliszczy starego wiata dziki interwencji narodzonego w miertelnej formie Najwyszego Boga, czyli Najwyszej Osoby. W girardowskim wyjanieniu interwencja Najwyszej Osoby jest jednak faktem wtrnym w powstawaniu ofiarniczego systemu kultury. Faktem podstawowym jest natomiast wyonienie si rytuau ofiarnego z imitacji zaoycielskiego morderstwa zakaczajcego apokaliptyczny poar-konflikt. Jego zaistnienie dostarcza metody oddawania czci bogom i staje si rdem zarwno autorytetu bogw jak i autorytetu rzeczywistoci normatywnej. W miar upywu czasu upada wiara w skuteczno rytuau i autorytet boski jak i osabia si sam w sobie autorytet imperatywnej mimesis bdcej w cigym konflikcie ze skcajc mimesis, ktr miaa kontrolowa. Podczas gdy giradowska antropologia prbuje wyj poza

10

Mikoajewska

Mahabharata

Najwysz Osob i Jedyn Przyczyn wszechwiata, wiedza Mahabharaty koczy si na Krysznie, Najwyszej Osobie, ktra ustanawia autorytet dharmy, czyli wprowadza imperatywn mimesis do ludzkich interakcji, patronujc przeraliwej, wyniszczajcej wszystko apokaliptycznej wojnie. I nikt inny, lecz Kryszna pozostaje najwiksz, nierozpoznawaln tajemnic dla Mahabharaty. W moim opowiadaniu Mahabharaty gwnym celem jest oczywicie jak najdokadniejsze odtworzenie tego, co znajduje si w samym tekcie bez utraty jego walorw literackich i zbdnego komplikowania jej wasnych do niekiedy skomplikowanych rozwaa zbdnymi wtrtami teoretycznymi. Towarzyszy mu jednak girardowska antropologia ukryta w bezporednio niewidocznym tle, ktra pozwala odkry ponownie i spojrze na nowo na wiedz Mahabharaty.

Ksiga IAdi Parva(w jedenastu opowieciach)

Ksiga I

Synopsis

13

SynopsisWydarzenia ksigi pierwszej Mahabharaty dziej si rwnoczenie na rnych poziomachludzkim i boskim, ziemskim i niebiaskimktre wzajemnie si przeplataj i