Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee!

Download Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee!

Post on 31-Dec-2016

213 views

Category:

Documents

0 download

TRANSCRIPT

Maatschappelijke ondersteuning in twenteiedereen kan meedoen.iedereen doet mee!streefbeeld 2017In Nederland heeft iedereen volop kansen. Kansen om zich te ontwikkelen, kansen op werk, op prettig wonen en op een leuke en zinvolle vrijetijdsbesteding. Sommige mensen hebben ondersteuning nodig om deze kansen te benutten. Vanwege een lichamelijke, psychische of verstandelijke beperking. Zij kunnen daarvoor een beroep doen op de AWBZ. In 2014 gaat dit naar verwachting veranderen. Dan worden de gemeenten verantwoordelijk voor de maatschappelijke ondersteuning van deze groep mensen. Om zich tijdig hierop voor te bereiden hebben de 14 Twentse gemeenten het initiatief genomen om met clinten, belangenorganisaties, welzijnsorganisaties, sport- en zorgaanbieders, wethouders, raadsleden en ambtenaren te onderzoeken hoe de vernieuwing van maatschappelijke ondersteuning in Twente op een zinvolle en werkbare manier vorm kan krijgen. Het resultaat van deze zoektocht is het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017, inclusief de acties die nodig zijn om dit streefbeeld te bereiken. Het streefbeeld en de acties zijn met een groot aantal betrokkenen tot stand gekomen en inmiddels door velen onderschreven. Het komt er nu op aan om vanuit deze bundeling van krachten er voor te gaan zorgen dat iedereen in Twente mee kan doen en dat iedereen meedoet! Dit boekje is bestemd voor mensen die ondersteuning nodig hebben om zich te kunnen redden in het dagelijks leven en voor iedereen die met hen te maken heeft of krijgt: bestuurders, raadsleden, ambtenaren, professionals in zorg en welzijn, vrijwilligers, familieleden, vrienden, buren en kennissen. PROFESSIONELE ZORGEN ONDERSTEUNING- Collectief/individueelEIGEN KRACHTEIGEN SOCIALE NETWERKALGEMENE VOORZIENINGENAfweging:Ondersteuningsvraag en te boeken resultaatFamilieMantelzorgers, Vrijwilligers,Verenigingen, Kerk,Zorgaanbieders, et cetera2017www.wmotwente.nlONDERSTEUNINGS-VRAAG? IEDEREEN KAN MEEDOEN.IEDEREEN DOET MEE!MaatschappelijkeparticipatieEn MO-regisseurNONDERSTEUNINGSPLANKEUKENTAFELGESPREKBURGERColofonUitgave juni 2012, gemeenten regio Twente: Almelo, Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hellendoorn, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand, WierdenISBN/EAN 978-90-810508-7-6 Redactie, productie, grafische vormgeving KaapZFotografie Pag 1 en voorkant omslag: flickr.com, ThisParticularGreg - Pag 6: flickr.com, risastla - Pag 9, 43, 53: Zorgboerderij Erve Knippert - Pag 12: flickr.com, Tooele Gun Club - Pag 18: flickr.com, Matt Preston - Pag 22: flickr.com, y Perfecto Insecto - Pag 26, 38, 44: Shutterstock - Pag 31: flickr.com, y ReneS -Pag 32, 34: iStockphoto - Pag 37: Regio Twente - Pag 28, 40, 48, 49, 50, 51, 52: Gemeente Hengelo - Pag 10, 17, 54, 56, 64, achterkant en binnenkant omslag: Rolf Resink (KaapZ)Drukwerk AD Druk, ZeistVanuit de gedachte dat maatschappelijke ondersteuning het best gestalte krijgt vanuit een zo breed mogelijk gedragen streefbeeld, zijn wij een groot voorstander van een brede verspreiding van dit boekje. Iedereen in Twente is dan ook vrij om de inhoud veelvuldig te kopiren, openbaar te maken en te gebruiken. Daarbij stellen wij het op prijs de bron duidelijk en herkenbaar te vermelden.Meer exemplaren van dit boekje zijn te bestellen bij:Regio TwenteProjectsecretariaat Wmo Postbus 14007500 BK EnschedeE: info@regiotwente.nlT: 053 487 6543Kijk voor meer informatie op: www.wmotwente.nlVolg ons op twitter: www.twitter.com/wmotwente of via #wmotwenteMaatschappelijke Ondersteuning in TwenteIedereen kan meedoen. Iedereen doet mee!Streefbeeld 2017InhoudsopgaveVoorwoord 7Inleiding 11In vogelvlucht: Geschiedenis maatschappelijke ondersteuning in Twente 19Kern van de Wmo: Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! 23Enkele cijfers 23Deel I 27Streefbeeld 2017: Maatschappelijke ondersteuning in Twente Maatschappelijke ondersteuning in Twente 2017: 29Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee!Thema I 32Op eigen krachtThema II 34MO past als een maatpakThema III 38MO-netwerken in buurt en wijk Thema IV 40De gemeente als regisseur Deel II 45Op weg naar 2017. Hoofdlijnen van de uitvoering Op weg naar Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 46Opdracht 1 48MO-vragers als vertrekpuntOpdracht 2 49 Organisatie van de toeleidingOpdracht 3 50Inkoop MO-activiteitenOpdracht 4 51Ontwikkeling nieuwe samenwerkingsvormen Opdracht 5 52Regionale ondersteuning van lokale uitvoeringDeel III 57Acties 6 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 7VoorwoordOons Twente: met mekoar en veur mekoarBeste lezer,In Nederland heeft iedereen kansen. Kansen om zich te ontwikkelen, kansen op werk, op prettig wonen en op een leuke en zinvolle vrijetijdsbesteding. Het kunnen benutten van deze kansen is echter niet voor iedereen vanzelfsprekend. Vanwege lichamelijke, psychische of verstandelijke beperkingen heeft een groep mensen hierbij ondersteuning nodig. Van familie, van buren, vrienden of kennissen. Soms missen zij deze steun in hun omgeving of zijn hulpmiddelen en professionele begeleiding noodzakelijk. Dan kunnen zij een beroep doen op de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), met als doel zo lang mogelijk zelfstandig te wonen. De groep mensen waar we het over hebben, zijn mensen met hersenletsel, geheugenverlies, blindheid, doofheid of mensen die om een andere reden niet voldoende zijn toegerust om zich in deze samenleving zonder ondersteuning te redden.De verantwoordelijkheid voor de ondersteuning van deze mensen gaat de komende jaren over naar gemeenten. Dit gaat gepaard met bezuinigingen. Als 14 Twentse gemeenten staan we dan ook voor de opgave om met minder middelen de juiste maatschappelijke ondersteuning te geven aan mensen die daar behoefte aan hebben. Daarvoor is samenwerking nodig. Onderling, met de mensen om wie het gaat en met de organisaties die maatschappelijke ondersteuning (kunnen) bieden. Ieders ervaring en expertise is hard nodig om tot vernieuwing te komen. Daarom hebben we als 14 Twentse gemeenten het initiatief genomen om met clinten, clintenbelangenorganisaties, welzijn-, sport- en zorgaanbieders, wethouders, raadsleden en ambtenaren 2,5 dag in Boekelo bij elkaar te komen om een 8 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 9Wie al leen loopt raakt de weg kwijt gezamenlijk streefbeeld te formuleren voor de vernieuwing van de maatschappelijke ondersteuning in Twente. Met 2017 als stip op de horizon. Dit streefbeeld hebben we vervolgens in een bijeenkomst in Goor aan 350 andere betrokkenen voorgelegd, die het van harte onderschrijven.Dit boekje schetst dit streefbeeld, alsof we het al hebben gerealiseerd. Het laat daarmee de uitdagingen zien waar we met elkaar de komende jaren voor staan: Het creren van bewustzijn bij alle burgers van Twente dat zij mee verantwoordelijk zijn, dat iedereen mee kan doen. De vernieuwing van de toeleiding naar en de aanbieding van ondersteuning. De ontwikkeling van nieuwe samenwerkingsvormen tussen mantelzorgers, vrijwilligers, verenigingen en professionele zorgaanbieders op wijk en buurtniveau. En de bundeling van budgetten, de stimulering van innovatie en beperking van de overhead. De betrokkenheid vanuit alle geledingen en de grote overlap in ideen van wat nodig is, zien wij als de kracht van het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017. We staan aan het begin van een spannende expeditie, waarin we met elkaar nog onbekende gebieden zullen betreden. We hebben er alle vertrouwen in dat we er met elkaar in Twente in slagen dat, iedereen die aangeeft daar behoefte aan te hebben, de juiste ondersteuning krijgt. Passend bij zijn of haar specifieke situatie. Wij zetten ons er in elk geval voor in om de positieve energie die is ontstaan, voor Twente vast te houden en te benutten.Namens het bestuurlijk cordinatorenoverleg van de veertien Twentse gemeenten,Jan BinnenmarsWethouder Zorg, gemeente Twenterand10 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 11InleidingOp 8, 9 en 10 maart 2012 kwamen op initiatief van de 14 Twentse gemeenten circa 90 mensen bijeen in Boekelo. Het was een gemleerd gezelschap, dat bestond uit clinten, vrijwilligers en mantelzorgers, ambtenaren en bestuurders van de 14 gemeenten en bestuurders en medewerkers van verenigingen, zorgaanbieders, welzijnsinstellingen, verzekeraars en instellingen op het gebied van onderwijs- en werk en inkomen. Zij kwamen samen om te verkennen hoe zij met elkaar de vernieuwing van de maatschappelijke ondersteuning in Twente het beste vorm kunnen geven voor mensen met een beperking(en) in hun functioneren. Het resultaat van deze intensieve en inspirerende ontwerpbijeenkomst heeft u in handen. Het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 bestaat uit twee delen. Het eerste deel beschrijft op hoofdlijnen de maatschappelijke ondersteuning (MO) in Twente alsof het 2017 is. Hoe is dan op lokaal en op regionaal niveau de maatschappelijke ondersteuning georganiseerd? Deel twee, getiteld Op weg naar vernieuwing van maatschappelijke ondersteuning in Twente bevat de belangrijkste opdrachten, die ervoor zorgen dat de geformuleerde ambities ook realiteit worden.Begeleiding in Twente noemen we vanaf nu Maatschappelijke Ondersteuning (MO)De vijf opdrachten zijn:1. MO-vragers als vertrekpunt2. Organisatie van de toegang 3. Inkoop MO-activiteiten4. Ontwikkeling nieuwe samenwerkingsvormen5. Regionale ondersteuning van lokale uitvoering.Proef heel veel posit ieve dingen, bewust, bewogen, oprecht en c l int voorop12 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 13AanleidingHet streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 is het gezamenlijke antwoord van alle betrokken partijen in Twente op de decentralisatie van de extramurale begeleiding vanuit de AWBZ naar de Wmo. Het maatschappelijke doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is meedoen. De Wmo is er om ervoor te zorgen dat mensen zo lang mogelijk, ook als zij beperkingen ervaren in hun dagelijks functioneren, zelfstandig kunnen wonen en mee kunnen doen in de samenleving. Zo veel mogelijk op eigen kracht en geholpen door hun directe sociale omgeving. En als dit nodig is, is er ondersteuning vanuit de gemeente. Extramurale begeleiding en kortdurend verblijf gaan naar verwachting in 2014 volledig over van de AWBZ naar de Wmo. Gemeenten zijn dan verantwoordelijk voor alle gendiceerden, alle nieuwe aanvragers en voor mensen die een herindicatie nodig hebben. Voor mensen die over een verblijfsindicatie (ZZP) beschikken, blijft de begeleiding vanuit de AWBZ geregeld.De overgang van de AWBZ naar de Wmo gaat gepaard met een flinke bezuiniging. Deze kunnen we opvangen als we met alle betrokken partijen gezamenlijk er in slagen de maatschappelijke ondersteuning efficinter en effectiever in te richten. Het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 beschrijft de weg daarnaar. Op wie richt de Maatschappelijke Ondersteuning zich?Maatschappelijke ondersteuning richt zich op iedereen die met ondersteuning beter in staat is zich te redden. Het gaat om mensen die in hun dagelijks leven kwetsbaar zijn door een beperkte mobiliteit, een handicap, door chronisch psychische problemen of door psychosociale problemen. Het kan gaan om beperkingen in zelfredzaamheid, in de mogelijkheden zich te verplaatsen, in het psychisch functioneren en in het geheugen. Het kan ook gaan om probleemgedrag. Werkhandschoenen staan symbool voor handen uit de mouwen steken. Dit geldt voor burgers, vr i jwi l l igers, professionals en bestuurders bi j de uitdaging waar we nu samen voor staan. Pak aan, pak door!14 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 1514 Twentse gemeenten als initiatiefnemerGemeenten zijn ervoor verantwoordelijk dat hun burgers een beroep kunnen doen op de ondersteuning die zij nodig hebben om zich te redden in hun dagelijks leven. De 14 Twentse gemeenten zijn zich ervan bewust dat zij deze opgave alleen kunnen waarmaken in samenwerking met alle andere betrokkenen: vrijwilligers, mantelzorgers, clinten- en patintenorganisaties, verenigingen, welzijnsinstellingen, zorgaanbieders, onderwijsinstellingen, sociale werkplaatsen, schuldhulpverleners en anderen. Zij hebben elk een rol en verantwoordelijkheid bij het bieden van maatschappelijke ondersteuning en beschikken op basis daarvan over veel kennis en (ervarings-)deskundigheid. Daarom hebben de 14 Twentse gemeenten bij de ontwikkeling van het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 gekozen voor een aanpak, waaraan naast de gemeenten zelf alle andere genoemde partijen met hun specifieke belangen,hebben deelgenomen. Niet als spreker of als informant, maar als co-producent. Met elkaar hebben zij het streefbeeld voor 2017 neergezet en de bijbehorende acties geformuleerd.Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee!Het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 laat zien hoe groot de gevoelde noodzaak is om gezamenlijk te werken aan een soepele overgang van de extramurale begeleiding vanuit de AWBZ naar de Wmo. Uiteindelijk is het doel dat iedereen in Twente mee kan doen aan het maatschappelijk leven. Om op zijn of haar beurt daaraan ook weer een bijdrage te kunnen leveren. Geen blauwdruk maar ook niet vrijblijvendHet streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 is geen blauwdruk voor de toekomst. Het is een beeldende beschrijving van de collectieve ambities, die tijdens de ontwerpbijeenkomst zichtbaar en merkbaar werden. De vernieuwing van maatschappelijke ondersteuning is vooral een dynamisch proces. Voor een deel is dat wat iedereen nastreeft al werkelijkheid, dan wel in ontwikkeling. Tegelijkertijd zijn er nog allerlei onzekerheden en dilemmas die om een oplossing vragen. Uiteindelijk kan de maatschappelijke ondersteuning er in Twente in 2017 anders uit komen te zien dan we hier presenteren. Tijdens de verdere invulling en uitwerking van het streefbeeld ontstaan vast en zeker nieuwe inzichten. Nieuwe kansen en mogelijkheden, maar ook onverwachte tegenslagen bepalen uiteindelijk wat we met elkaar wel en wat niet weten te realiseren. De stip op de horizon is gezet en in die zin is het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 richtinggevend. Door de wijze waarop het streefbeeld tot stand is gekomen, zijn alle betrokken partijen er eigenaar van. Zij gebruiken het streefbeeld als basis en inspiratiebron voor hun verdere beleidsontwikkeling en -uitvoering.Samenwerking blijft nodigDiverse activiteiten kunnen de verschillende betrokken partijen nu zelf ter hand nemen en uitvoeren. Voor een aantal activiteiten is echter een verregaande vorm van onderlinge afstemming en samenwerking nodig. In het deel Op weg naar vernieuwing van maatschappelijke ondersteuning in Twente schetsen wij de invulling hiervan. Relatie met de visie- en keuzenota van de 14 Twentse gemeentenDe 14 Twentse gemeenten hebben elementen uit het streefbeeld 2017 verwerkt in hun visie- en keuzenota Maatschappelijke Ondersteuning in Twente. In deze nota staan de onderwerpen en uitgangspunten waarop zij regionaal gaan samenwerken. Daarbij is veel ruimte voor lokale invulling. Diverse elementen uit de visie- en keuzenota vragen nog om uitwerking om tot definitieve keuzes te komen. Het uitvoeringsprogramma dat daarbij wordt gepresenteerd, komt overeen met de in deel II van het streefbeeld 2017 genoemde opdrachten. 16 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 17Uitnodiging aan alle andere betrokkenenHet streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 is ontwikkeld door een afspiegeling van alle belanghebbende partijen in Twente. Met elkaar hebben zij gewerkt aan een voor iedereen zinvol en werkbaar toekomstbeeld. Om te toetsen of zij hiermee een voor iedereen herkenbare stip op de horizon hebben gezet, is het streefbeeld 2017 op 14 maart 2012 aan een brede groep betrokkenen gepresenteerd en met hen besproken. Hieraan namen tegen de 350 mensen deel. Het streefbeeld 2017 werd herkend en onderschreven. Uiteraard werden er ook zorgen geuit. Er is echter een breed vertrouwen, dat we met het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 de juiste stip op de horizon hebben gezet. Iedereen die bij wil dragen aan het actieprogramma, dat hoort bij het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 is van harte uitgenodigd zich te melden bij het regionale projectbureau MO Twente.Het was een hele bi jzondere bi jeenkomst, waar met el kaar handen en voeten is gegeven aan de verdere ontwi kkel ing van maatschappeli jke ondersteuning in Twente. Een echte coalit ie aanpak met respect voor el kaars belangen en posit ies . Dit le idt tot tevreden burgers die de juiste ondersteuning kr i jgen.Bert Holman Ministerie van VWS,voorzitter Transitiebureau decentralisatie begeleiding18 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 19In vogelvluchtGeschiedenis maatschappelijke ondersteuning in TwenteIn het leven van ieder mens zien we in grote lijnen drie fasen. In de eerste levensfase staat groeien en bloeien centraal, waarbij ouders, familie en de samenleving veel ondersteuning bieden. In de tweede levensfase is vooral sprake van zelfstandigheid en het waar nodig bieden van ondersteuning aan anderen. In de derde levensfase neemt vaak de behoefte aan ondersteuning weer toe, van familie, vrienden en ook weer de samenleving.Voor veel mensen werkt dit zo. Maar niet voor iedereen. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft op een of andere wijze, tijdelijk of langdurend, extra ondersteuning nodig. Soms weinig, soms veel.Tot de jaren 60 van de 20e eeuw: noaberschapIn Twente zien we in de tijd een ontwikkeling in de wijze waarop maatschappelijke ondersteuning vorm krijgt. Voor de Tweede Wereldoorlog ligt de nadruk op ondersteuning vanuit de familie, de kerk en soms ook de werkgever. De overheid heeft slechts een beperkte rol. Het Twentse noaberschap, inclusief de noaberplicht is sterk aanwezig. De samenleving is kleinschalig en gestructureerd. Jaren 60: opkomst van de verzorgingsstaatIn de jaren na de Tweede Wereldoorlog ontstaat een beweging waarbij de oude ondersteuningsverbanden minder vanzelfsprekend worden. De samenleving De mobiele telefoon is een hulpmiddel om met anderen in contact te staan, geen doel op zich. Dit is belangri jk om ons te real iseren bi j het bieden van ondersteuning aan kwetsbare burgers .20 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 21individualiseert, wordt opener en minder gestructureerd. De maatschappelijke ondersteuning verschuift van de informele verbanden naar formele verbanden. De overheid gaat reguleren, de maatschappelijke ondersteuning professionaliseert. Met de invoering van de Gezondheidswet (1956), de Ziekenfondswet (1964) en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (1967) komt de overheidsbemoeienis met de volksgezondheid op gang. In de plaats van de noaberplicht komt een stelsel van bij de overheid af te dwingen rechten op zorg en ondersteuning. De verzorgingsstaat is een feit.Na de jaren 80: Herinrichting van de samenlevingIn de jaren tachtig van de 20e eeuw krijgen we te maken met nieuwe ontwikkelingen. We lopen tegen de grenzen van de verzorgingsstaat aan. Zowel in resultaten als in geld: het wordt te duur om op de oude weg verder te gaan. Voor de mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben, levert het niet altijd genoeg op. Het wordt tijd om opnieuw invulling te geven aan de verzorgingsstaat. Om dit te bereiken combineert en integreert de overheid de daarop volgende decennia verschillende wet- en regelgevingen. De uitvoering ervan draagt zij steeds meer over aan gemeenten. Daarbij zien we twee ontwikkelingen. De overheid benadrukt de eigen verantwoordelijkheid en stimuleert de zorgzelfstandigheid. Zodat zij zelf meer aandacht kan besteden aan de mensen die de middelen en de zorg echt nodig hebben. En van de nieuwe wetten is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). 2007: de WmoVanaf 2007 geldt de Wmo. De Wmo kan worden gezien als een hernieuwde roep om burgerschap. Burgerschap als begrip voor de actieve, betrokken burger, die een boodschap heeft aan de wereld, de stad, wijk en buurt waarin hij leeft. De burger die consumeert n mee doet. Door een actieve bijdrage te leveren aan de samenleving en zich daarvoor verantwoordelijk te voelen. Met de invoering van deze nieuwe wet komt voor veel mensen het individuele recht op langdurige en onverzekerbare zorg op basis van de AWBZ te vervallen. In plaats daarvan krijgen gemeenten de verantwoordelijkheid om mensen die dit nodig hebben maatschappelijke ondersteuning te bieden, zodat zij zich kunnen redden in hun dagelijks leven. De gemeenten komen hiermee in een nieuwe, regisserende en faciliterende rol. Zij ondersteunen burgers bij het zoveel mogelijk zelf vinden van oplossingen. Bij voorkeur dichtbij, in hun eigen omgeving of wijk. Wanneer dat nodig is, bieden professionele organisaties de noodzakelijke ondersteuning.De decentralisatie die in 2007 met de Wmo is ingezet, is er n in een lange reeks van ontwikkelingen: de decentralisatie van extramurale begeleiding, de Kanteling (van voorzieningen naar resultaten), Welzijn Nieuwe Stijl, de Wet Werken naar Vermogen, de transitie van de Jeugdzorg, passend onderwijs en het veiligheidshuis. Allemaal opgaven die in de kern hetzelfde beogen: aansluiten op wat mensen werkelijk nodig hebben om deel te kunnen nemen aan de samenleving. 22 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 23Kern van de WmoIedereen kan meedoen. Iedereen doet mee!De kortste samenvatting van het maatschappelijke doel van de Wmo luidt: iedereen kan meedoen. Meedoen heeft betrekking op iedereen, jong en oud, los van fysieke of psychische beperkingen of maatschappelijke en economische positie. Verreweg het grootste deel van de mensen regelt zelf zijn deelname aan de samenleving. Veel mensen zetten zich ook uit eigen beweging en geheel vrijwillig in voor anderen. Voor individuele hulpvragen of voor verenigingswerk. Soms lukt het meedoen niet geheel op eigen kracht. Soms is het ook nodig om mensen te stimuleren mee te doen aan het maatschappelijk leven. Omdat ze de weg niet kennen of de regie kwijt zijn: ouderen in een isolement, mensen die zich schamen ondersteuning te vragen of mensen die geen ondersteuning willen vragen, terwijl ze dat eigenlijk wel nodig hebben. Het gaat er om mensen, indien nodig, een steun in de rug te geven in het dagelijks leven. Enkele cijfersExtramurale begeleiding in TwenteLandelijk ontvangen zon 200.000 mensen n of meerdere vormen van extramurale begeleiding of kortdurend verblijf. In Twente, een gebied met circa 620.000 inwoners, betreft het ruim 10.000 mensen. De verdeling van deze mensen over de 14 Twentse gemeenten is als volgt:Technologische ontwi kkel ingen zoals de iPad gaan snel en bieden volop mogeli jkheden om met el kaar in contact te staan. Bi j het bieden van ondersteuning aan kwetsbare burgers moeten we deze kansen benutten.24 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 25Tabel 1. Aantal mensen met AWBZ-begeleiding en kortdurend verblijf Gemeente Aantal inwoners Aantal mensen Percentage t.o.v. met begeleiding gemiddelde in TwenteAlmelo 72.430 1597 131%Borne 21.100 323 91%Dinkelland 26.070 315 72%Enschede 156.070 2902 110%Haaksbergen 24.500 300 73%Hellendoorn 35.850 463 77%Hengelo 80.930 1568 115%Hof van Twente 35.150 511 86%Losser 22.590 296 78%Oldenzaal 31.760 518 97%Rijssen-Holten 36.790 517 83%Tubbergen 20.990 252 71%Twenterand 33.610 639 113%Wierden 23.470 270 68%Totaal 621.310 10.471 100%(peildatum 1 juli 2011)Bron: Regionaal inventarisatiedocument op basis van gegevens Zorgkantoor MenzisDe grotere gemeenten zitten boven het Twentse gemiddelde, terwijl de kleinere daar juist onder zitten. Zorg in natura en PGBVan alle mensen in Twente die extramurale begeleiding en kortdurend verblijf ontvangen, beschikt 46% over een persoonsgebonden budget (pgb). Ongeveer 150 zorgaanbieders leveren aan mensen in de regio Twente AWBZ-begeleiding in de vorm van Zorg in Natura (ZIN). Daarnaast is er nog een onbekend aantal pgb-houders. Tabel 2 geeft per gemeente een verdeling van zorg in natura en persoonsgebonden budget.Tabel 2. Verdeling per gemeente van extramurale begeleiding en kortdurend verblijf in de vorm van zorg in natura (ZIN) en persoonsgebonden budget (pgb)Gemeente Aantal mensen met % pgb van % ZIN van begeleiding totaal totaalAlmelo 1597 50% 50%Borne 323 53% 47%Dinkelland 315 39% 61%Enschede 2902 46% 54%Haaksbergen 300 49% 51%Hellendoorn 463 50% 50%Hengelo 1568 47% 53%Hof van Twente 511 45% 55%Losser 296 44% 56%Oldenzaal 518 39% 61%Rijssen-Holten 517 56% 44%Tubbergen 252 41% 59%Twenterand 639 36% 64%Wierden 270 41% 59%Totaal 10.471 46% 54%(peildatum 1 juli 2011), Bron: Regionaal inventarisatiedocument op basis van gegevens van Zorgkantoor Menzis. 26 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 27Deel I STREEFBEElD 2017: MAATSCHAPPElIJKE ONDERSTEUNING IN TWENTE28 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 29Maatschappelijke ondersteuning in Twente 2017: Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee!Hoe ziet de Maatschappelijke Ondersteuning in Twente eruit in 2017? Na een eerste, algemene beschrijving van de stip op de horizon werken we dit streefbeeld vervolgens gedetailleerder uit in themas.Op eigen krachtIn 2017 zetten veel, heel veel zeer betrokken burgers, vrijwilligers, mantelzorgers, kerken, clubs en verenigingen zich, zoals altijd met man en macht in voor anderen. Zij zorgen er met elkaar voor, dat kwetsbare mensen, die tijdelijk of voor een langere tijd ondersteuning nodig hebben, voor hun zelfredzaamheid of maatschappelijke participatie, deze zoveel mogelijk op maat krijgen. Passend bij hun mogelijkheden en specifieke situatie en met een gezond beroep op wat zij zelf kunnen. Voor alle Twentenaren geldt: IEDEREEN KAN MEE DOEN. IEDEREEN DOET MEE.Voor iedereen in Twente, burgers en professionals, is het volstrekt normaal dat zij makkelijk en snel via internet, hun tablet of smartphone 24 uur per dag, 7 dagen per week een actueel overzicht hebben van het maatschappelijk ondersteuningsaanbod op wijkniveau. Langs dezelfde weg kunnen zij ook ondersteuningsvragen voorleggen en aanmelden. Lukt dit niet dan is er vanzelfsprekend het gratis regionale MO-telefoonnummer 2017, waar ze je snel op basis van je ondersteuningsvraag naar het juiste adres doorverbinden. Het past als een maatpakBij wat complexere ondersteuningsvragen kom je in contact met een MO-consulent. Deze bepaalt aan de keukentafel in nauw overleg met de aanvrager wat hij of zij nodig heeft om zichzelf in en om het huis te kunnen redden en/of om deel te De MO- consulent bepaalt in nauw overleg met de aanvrager wat hi j of z i j nodig heeft om zichzelf in en om het huis te kunnen redden of om deel te kunnen nemen aan het maatschappeli jk leven30 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 31kunnen nemen aan het maatschappelijk leven. De sociale context van de aanvrager en de lokale situatie spelen in het uiteindelijke ondersteuningsarrangement een belangrijke rol. De MO-consulent is gemandateerd om de benodigde ondersteuning te organiseren. Dit leidt tot n plan per huishouden/gezin, begeleid door n MO-regisseur.MO-netwerken in buurt en wijkAanbieders zijn actief gaan innoveren om een lokaal passend ondersteuningsaanbod mogelijk te maken. Op wijkniveau zijn nieuwe samenwerkingsvormen ontstaan, waarin uiteenlopende partijen, varirend van clubs, sportverenigingen en kerken, zorgboerderijen, kleine specialistische zorgaanbieders en professionele zorginstellingen gezamenlijk een bij de wijk passend ondersteuningsaanbod ontwikkelen en aanbieden. De gemeente als regisseurElke gemeente regisseert alle maatschappelijke ondersteuning vanuit n, gentegreerd budget voor preventie en directe, laagdrempelige ondersteuning in wijken en buurten. Door een innovatieve manier van contracteren kunnen zij sturen op vernieuwing, op stabiliteit en op continuteit in het aanbod. Dit gebeurt vanuit een sterk vertrouwen in de betrokken organisaties. Iedereen die van dit vertrouwen misbruik maakt, kan op een flinke boete rekenen.De overheadkosten voor de organisatie van maatschappelijke ondersteuning zijn laag. De 14 Twentse gemeenten hebben n gezamenlijk administratief en financieel systeem, met een door alle betrokkenen gemakkelijk te gebruiken onderliggend ICT-systeem, dat nauw aansluit bij de systemen van zorgverzekeraars en AWBZ. Ook in hun communicatieactiviteiten werken de 14 Twentse gemeenten intensief samen, vanuit n gezamenlijke communicatiestrategie.Dit staat symbool voor ons burgerrooster om voor een buur vrouw te zorgen die z iek was. Zorgen voor el kaar staat centraal .32 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 33Streefbeeld 2017In 2017 kan iedereen in Twente meedoen aan het maatschappelijk leven. Ook de mensen die dit slechts lukt met de een of andere vorm van ondersteuning. Door de geboden ondersteuning is iedereen in Twente ook in staat op zijn beurt een bijdrage te leveren aan het maatschappelijk leven.Iedereen kan meedoenWanneer je ondersteuning nodig hebt bij het jezelf redden in je dagelijks leven, ga je in eerste instantie zelf op zoek naar oplossingen. Hiervoor zijn allerlei informatiebronnen beschikbaar. In het buurthuis, de bibliotheek en via internet vind je informatie over uiteenlopende lokale voorzieningen. Je kunt ook het algemene informatienummer voor maatschappelijke ondersteuning bellen: het MO-telefoonnummer 2017. Daar kun je zeven dagen per week 24 uur per dag informatie krijgen over alle ondersteuningsmogelijkheden. Bij complexere vragen verbinden ze je door naar een MO-consulent.Iedereen doet mee!In Twente zorgen mensen voor elkaar. Het is hier de gewoonte dat je in je omgeving oplet of er familieleden, buren, buurtgenoten of vrienden bij je kaartclub, vereniging of kerk zijn die ergens hulp of ondersteuning bij nodig hebben. Je helpt elkaar bij het vinden van goede oplossingen hiervoor. Als deze niet in het eigen sociale netwerk, de buurt of de wijk te vinden zijn, bel je het algemeen informatienummer voor maatschappelijke ondersteuning: het MO-telefoonnummer 2017. Met behulp van de geboden - informele en/of formele - ondersteuning is iedereen op zijn beurt weer in staat zijn eigen bijdrage te leveren aan het maatschappelijk leven. Noodzakelijke voorwaardenIn een campagne leggen de gemeenten helder uit wat de vernieuwing van maatschappelijke ondersteuning inhoudt en wat dit voor alle Twentenaren betekent. Daarbij wordt duidelijk wat van iedereen wordt verwacht, welke rol iedereen heeft bij maatschappelijke ondersteuning en hoe iedereen de noodzakelijke ondersteuning kan regelen. Een goed georganiseerde ontsluiting van het (lokale) MO-netwerk, onder andere via een MO-punt in de wijk, het internet of het algemene MO-telefoonnummer 2017 horen daarbij. Zij vormen de belangrijkste pijlers voor de toegang naar de informele en formele maatschappelijke ondersteuning.Thema IOp eigen kracht34 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 35Streefbeeld 2017In 2017 zijn in Twente de algemene voorzieningen voor iedereen toegankelijk. Dit laatste is geen kwestie van maatwerk, maar het effect van flexibele oplossingen: aanpasbare confectie. Door de juiste ondersteuning zijn de hulpvrager n zijn omgeving geholpen. Aan de keukentafelIedereen die via de website www.wmotwente.nl specifieke ondersteuning zoekt, het MO-nummer 2017 belt, zich meldt bij het MO-punt in de buurt of wijk, of bij een individuele aanbieder aanklopt voor ondersteuning, krijgt een persoonlijk gesprek: het keukentafelgesprek. Met een goed opgeleide en deskundige MO-consulent, die van alle markten thuis is (een generalist), kijk je samen naar je ondersteuningsvraag en naar wat je daarmee wilt bereiken. Je bespreekt je persoonlijke situatie, je behoeften en verwachtingen, je talenten, ervaringen en mogelijkheden. Je kijkt gezamenlijk naar wat je op eigen kracht kunt, welke ondersteuning je sociale netwerk kan bieden en wat er eventueel aanvullend nodig is. Je bekijkt verschillende oplossingsmogelijkheden en spreekt, indien nodig, een passende vorm van ondersteuning af. Bij complexe(re) vragen betrekt de MO-consulent hierbij een specialist. Voor individuele ondersteuning van meervoudig gehandicapten bestaan aparte (bovenlokale) voorzieningen. N PLAN, N MO-REGISSEUREn plan, n MO-regisseurUit het keukentafelgesprek komt een voorstel voor passende ondersteuning om het resultaat te bereiken waar je naar streeft. De MO-consulent is gemandateerd om hierover afspraken met welzijn- en zorgaanbieders te maken. Indien nodig zet de MO-consulent ook de informeel georganiseerde maatschappelijke ondersteuning in werking. Ook al zijn er diverse partijen betrokken bij de ondersteuning, iedereen werkt vanuit n ondersteuningsplan (per huishouden/gezin). Voor degene die de ondersteuning ontvangt, is er n makkelijk te bereiken aanspreekpunt: de MO-regisseur. Deze ziet toe op de afgesproken ondersteuning, volgt de ontwikkeling van de ondersteuningsvraag en de bereikte resultaten. Dit maakt het mogelijk om met de MO-regisseur een vertrouwensband op te bouwen.Individuele professionele inzetB E T R O K K E N S A M E N L E V I N GSpecifieke collectieve voorzieningenAlgemene voorzieningenSociaal netwerkEigen kracht5.4.3.2.1.Zo lichtmogelijk,zo dichtbijmogelijkThema IIMO past als een maatpak36 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 37Noodzakelijke voorwaardenGemeenten en aanbieders zorgen er gezamenlijk voor dat Twente een handig, kort kiesbaar MO-telefoonnummer - 2017 - krijgt, dat zeven dagen in de week 24 uur per dag bereikbaar is voor informatie over ondersteuningsvragen. In combinatie hiermee ontwikkelen zij slimme protocollen om mensen snel en soepel door te verwijzen naar maatschappelijke ondersteuningsmogelijkheden in de afzonderlijke gemeenten of naar een MO-consulent.Gemeenten zorgen ervoor dat met aanvragers van ondersteuning resultaatgerichte keukentafelgesprekken plaatsvinden om tot een aanbod te komen, dat past bij de sociale context van de aanvrager en bij de lokale situatie.De gemeenten werken uit welke keuzevrijheid zij hun burgers bieden bij het selecteren van zorgaanbieders (wel/geen persoonsgebonden budget (PGB), n of meerdere opties voor zorg in natura (ZIN) en zo ja, onder welke condities). Voor de organisatie van een goed werkende toegang naar maatschappelijke ondersteuning investeren alle betrokken organisaties in methoden en richtlijnen voor vraagverheldering tijdens de keukentafelgesprekken. En in de bijbehorende scholing van MO-consulenten.De dr ive, wi l en bereidheid zi jn er om het samen op te pakken38 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 39Streefbeeld 2017In 2017 is de maatschappelijke ondersteuning in Twente georganiseerd in buurt- en wijkgerichte netwerken. In deze zogenaamde MO-netwerken werken zorgaanbieders, clubs, verenigingsleden en vrijwilligers en mantelzorgers samen. Vanuit een niet-vrijblijvend samenwerkingsmodel bundelen zij hun aanbod in de wijk.Aansluiting bij de wijkbehoefteHet doel van de samenwerking in het MO-netwerk is ervoor te zorgen dat dit past bij de specifieke behoeften in de wijk. De samenwerkingspartners voorkomen met elkaar dat er overlap is in aanbod of dat er juist leemtes zijn. Wanneer er behoefte is aan nieuwe activiteiten, dan zet n van de spelers in het netwerk dit op. Ook elders in de wijk kunnen natuurlijk spontaan nieuwe initiatieven ontstaan. Het is de bedoeling dat de initiatiefnemers zich bij het MO-netwerk aansluiten. Zo is er ruimte voor innovatie en is er een passend aanbod voor iedereen die dat nodig heeft.Verhoogde stabiliteit en continuteitDoordat iedereen zich in buurt of wijk in een MO-netwerk verenigt, is er sprake van een verhoogde stabiliteit en continuteit in het aanbod. Iedereen voelt zich immers gezamenlijk verantwoordelijk voor een goed en passend aanbod aan maatschappelijke ondersteuning in de buurt en wijk waar hij actief is. Het netwerk regelt samen met de gemeente de directe, laagdrempelige toegang naar ondersteuning. Er zijn virtuele mogelijkheden via internet en apps. Ook is er een fysiek MO-punt in de wijk waar iedereen binnen kan lopen en aandacht krijgt voor zijn of haar vraag.Vernieuwde arrangementen Op basis van het keukentafelgesprek zet de MO-consulent in het wijk- of buurtnetwerk de vraag naar ondersteuning uit, zoals afgesproken met de hulpvrager. Het netwerk beschikt over uiteenlopende (vernieuwde) arrangementen, waarin professionals, mantelzorgers, vrijwilligers, clubs en verenigingen samenwerken. Iedereen krijgt een arrangement dat hem/haar als een maatpak past. Daarbij worden heldere afspraken gemaakt over de te bereiken resultaten.Het MO-netwerk in de wijk is geslaagd als burgers in de buurt of wijk tevreden zijn n blijven met de ondersteuning die zij krijgen. n bovendien als zij vervolgens zelf weer graag bijdragen aan de leefbaarheid in de wijk!Zo gewoon als het kan, zo bi jzonder als het moet Noodzakelijke voorwaardenDe betrokken zorg- en welzijnsinstellingen richten hun organisatie zodanig in, dat zij snel en flexibel kunnen inspelen op de lokale situatie. In samenwerking met totaal verschillende partijen weten zij een passend aanbod te creren.Aanbieders van zorg en welzijn, clubs, verenigingen en mantelzorgers en vrijwilligers gaan op wijkniveau nieuwe samenwerkingsvormen met elkaar aan (b.v. een co-operatie) in lokale MO-netwerken. Daarin verbinden zij zich aan elkaar om bij de wijk passende arrangementen aan te bieden. Het aanbod van het lokale MO-netwerk ontwikkelt zich mee met de vraag in de wijk. Iedereen in het lokale MO-netwerk werkt aanvullend op elkaar in plaats van elkaar te beconcurreren. Thema IIIMO-netwerken in buurt en wijk40 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 41Streefbeeld 2017In 2017 hebben de gemeenten in Twente als regisseur van de maatschappelijke ondersteuning een juiste balans weten te vinden tussen enerzijds hun rol als verdeler van de middelen en hoeder van de kwaliteit en anderzijds als facilitator en stimulator van samenwerking en innovatie.Alle MO-gelden onder n noemerIn 2017 is er n integrale aanpak voor maatschappelijke ondersteuning, waarbij de Twentse gemeenten alle beschikbare budgetten in samenhang met elkaar gericht inzetten op directe, laagdrempelige ondersteuning in wijken en buurten: preventie, welzijn, verenigingen, vrijwilligerswerk en mantelzorg. Daarnaast zijn er middelen voor het belonen en stimuleren van innovatie. Dit financieringsmodel biedt de gemeenten ruime mogelijkheden om een eigen, lokale invulling te geven aan haar MO-beleid. lokaal wat lokaal kan, regionaal wat regionaal moetDe gemeenten organiseren lokaal, wat lokaal kan en regionaal, wat regionaal moet om de ondersteuning zo efficint en effectief mogelijk dicht bij de mensen in hun wijken en buurten te brengen. De 14 Twentse gemeenten en de MO-aanbieders, groot en klein, weten zo enorm op hun overheadkosten te besparen. De 14 gemeenten hoeven niet meer elk afzonderlijk met een groot deel van de 150 MO-aanbieders te onderhandelen. Omgekeerd hebben de MO-aanbieders maar met n overheidsorganisatie namens alle 14 gemeenten te maken, met n set regels en procedures en n contracterings- en verantwoordingssysteem. Dit financieringsmodel biedt de aanbieders de zekerheid, dat alle 14 gemeenten n taal en n systematiek hanteren, die aansluit bij dat van de zorgverzekeraars en de AWBZ.Daar waar de gemeenten van marktwerkingsprincipes gebruik maken, richten zij deze vooral op het stimuleren van kostenbesparing en innovatie. Uiteraard staat hierin de verbetering van de kwaliteit van het aanbod centraal.Financiering op basis van wijkbudgettenUitgangspunt voor de financiering van maatschappelijke ondersteuning zijn wijkbudgetten, gebaseerd op de collectieve behoefte in de wijk en op specifieke individuele behoeften. Deze financieringswijze voorkomt onderaannemerschap of in-/verkoop.Door het werken met wijkbudgetten, zijn de gemeenten erin geslaagd om heel specifiek, passend bij de lokale omstandigheden, voorzieningen te creren waar iedereen een beroep op kan doen. De organisaties die hierin samenwerken, doen dat zodanig dat dit met minimale overheadkosten kan. De gelden voor ondersteuning komen zo terecht waar zij horen: bij de mensen voor wie ze bedoeld zijn.High trust, high penalty De gemeenten financieren de aanbieders van maatschappelijke ondersteuning op basis van vertrouwen. De aanbieders leggen over de bereikte resultaten en de daarmee gepaard gaande kosten verantwoording af. Mocht achteraf blijken dat aanbieders misbruik hebben gemaakt van het geboden vertrouwen, dan volgen er flinke boetes (het high trust, high penalty principe).Thema IVDe gemeente als regisseur42 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 43Noodzakelijke voorwaardenDe gemeenten bundelen op lokaal niveau de verschillende financieringsstromen voor maatschappelijke ondersteuning.De 14 Twentse gemeenten organiseren voor de regionale samenwerking n administratief en financieel systeem voor de contractering van MO-activiteiten en de verantwoording van MO-middelen. Aan dit systeem is een door alle partijen, gemeenten en MO-aanbieders, eenvoudig te gebruiken ICT-systeem gekoppeld, dat nauw aansluit bij de systemen van zorgverzekeraars en AWBZ.Bij de ontwikkeling van de kwaliteitseisen voor MO-activiteiten maken de gemeenten gebruik van de samenwerkingservaringen van het zorgkantoor met clinten. Idealisme, maar wel met de voeten in de klei44 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 45Deel II OP WEG NAAR 2017HOOFDlIJNEN VAN DE UITVOERING46 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 47Op weg naar Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017Het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 is gemaakt tijdens een driedaagse ontwerpbijeenkomst waar circa 90 representanten van de gemeenten, clinten, vrijwilligers, mantelzorgers, verenigingen, zorgaanbieders, welzijnsinstellingen, verzekeraars, onderwijs en werk en inkomen aanwezig waren. Met elkaar ontdekten zij hoe groot hun gemeenschappelijk belang n ambitie is om echt samen te werken aan de vernieuwing van de maatschappelijke ondersteuning in Twente. Om elkaars taal daarbij te leren kennen en van elkaars informatie, kennis, ervaring en deskundigheid gebruik te maken bij de uitwerking en vormgeving van de gewenste vernieuwingen. Tal van acties zijn na afloop van de ontwerpbijeenkomst gestart of voortgezet. Sommige daarvan vallen onder de verantwoordelijkheid van de 14 Twentse gemeenten. Bij anderen zijn de aanbieders of clintvertegenwoordigers betrokken. Nieuwe samenwerkingsinitiatieven zijn ontstaan. Sommige acties staan op zichzelf. Andere zijn kaderstellend en daarmee onlosmakelijk verbonden met andere activiteiten. Bestuurlijke cordinatorenDe bestuurlijke cordinatoren van de 14 samenwerkende Twentse gemeenten zien het als hun verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat alle activiteiten gericht op de vernieuwing van maatschappelijke ondersteuning in Twente op elkaar worden afgestemd en gecordineerd. De uitvoering daarvan ligt bij het regionaal projectteam MO Twente. Dit is in elk geval nodig om de gewenste vernieuwing op gang te brengen en de ontwikkeling ervan te monitoren. Regionaal projectteam MO TwenteHet regionaal projectteam MO Twente gaat ervoor zorgen dat de positieve energie die aanwezig is, kan blijven stromen, gericht op het gezamenlijk oppakken van het ontwikkelde streefbeeld. Zij nemen het initiatief voor regelmatige ontmoetingen tussen alle betrokkenen. Initiren en cordineren daar waar nodig de geformuleerde opdrachten, bewaken de voortgang ervan en stimuleren op basis van voortschrijdend inzicht nieuwe activiteiten. De georganiseerde ontmoetingen vormen de basis voor overleg en afstemming en zijn ondersteunend in de voorbereiding van de noodzakelijke besluitvorming door alle betrokken partijen.OpdrachtenDe uitvoering van het streefbeeld Maatschappelijke Ondersteuning in Twente 2017 richt zich in de periode 2012 - 2014 op de volgende vijf opdrachten:1. MO-vragers als vertrekpunt2. Organisatie van de toeleiding 3. Inkoop MO-activiteiten4. Ontwikkeling nieuwe samenwerkingsvormen5. Regionale ondersteuning van lokale uitvoering.48 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 49Organisatie van de toeleidingMO-vragers als vertrekpuntOpdracht OpdrachtBij de organisatie van de maatschappelijke ondersteuning zijn de inwoners van Twente en hun behoeften aan maatschappelijke ondersteuning het vertrekpunt. Om dit te realiseren, maken gemeenten en aanbieders afspraken met Wmo-raden en/of clintgroepen op welke wijze zij tijdig (= vooraf) hun kennis en ervaringsdeskundigheid bij de ontwikkeling van hun MO-beleid betrekken. Bijvoorbeeld bij het inzichtelijk krijgen van de MO-ondersteuningsbehoeften op de korte en langere termijn, bij de organisatie van de toegang en bij de te stellen kwaliteitseisen aan MO-activiteiten.De uitwerking van de toegang naar maatschappelijke ondersteuning, in samenwerking met en gebruik makend van de expertise van aanbieders en gebruikers, is n van de prioriteiten voor het regionaal projectteam MO Twente. De eerste stap is een procesbeschrijving van de toegang naar MO, opgesteld vanuit de aanvrager. Voortbouwend daarop vindt de uitwerking plaats van de verschillende mogelijke toegangen: deontwikkelingvannwebsite(3.01) www.wmotwente.nl met alle Wmo-informatie en koppelingen naar lokale voorzieningen, te gebruiken op pc, tablets en smartphones deontwikkelingvaneenregionaalWmo-telefoonnummer2017 met bijbehorende werkwijzen en protocollen en scholing van Wmo-consulenten.De vervolgstap is uitwerking van het voorlichtingsmateriaal over de toegang naar MO.1 21. Kenmerkend voor een website 3.0 is dat deze echt interactief is met social media en eenvoudig toegankelijk is op een smartphone50 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 51Inkoop MO-activiteitenOok de uitwerking van het inkoopmodel heeft een hoge prioriteit. Zonder inkoop geen georganiseerd MO-aanbod. Vooraf is het echter niet precies vast te stellen wat nodig is om kwetsbare burgers passende ondersteuning te bieden. Het is ook nog niet duidelijk welke vrijheden de 14 Twentse gemeenten burgers willen geven bij de keuze van MO-activiteiten. Ofwel, hoe gaan zij om met de inkoop van zorg in natura versus de keuze voor persoonsgebonden budgetten (al dan niet in nieuwe stijl)?De opdracht is op zoek te gaan naar creatieve inkoopmodellen, waar bij inkoop van zorg in natura de voorwaarden en tarieven voor ondersteuning worden vastgelegd, echter geen garanties worden geboden op het af te nemen volume. Onderdeel van deze inkoopmodellen is ook de verdeling tussen lokale inkoop, inkoop door gemeenten gezamenlijk en regionale inkoop en de wijze waarop dit plaatsvindt.Het regionaal projectteam MO Twente zorgt voor de uitwerking van verschillende inkoopmodellen en werkt hierin samen met representatieve kleine en grote aanbieders en met mensen die nu hun zorg en ondersteuning in de vorm van een pgb organiseren.Ontwikkeling nieuwe samen- werkingsvormenOpdracht Opdracht3 4In veel wijken en buurten werken aanbieders momenteel vrijblijvend samen. Dit gaat ten koste van de onderlinge betrokkenheid en de diversiteit en continuteit in het aanbod. Nieuwe samenwerkingsmodellen zijn dan ook nodig.De aanbieders gaan op zoek naar nieuwe samenwerkingsvormen voor de vormgeving van MO-netwerken op lokaal niveau. Zij werken daarin samen met actieve clubs en verenigingen en met vrijwilligers- en mantelzorgorganisaties. Met elkaar werken zij uit hoe zij in het lokale MO-netwerk tot onderling aanvullende en vernieuwende arrangementen kunnen komen met minimale overheadkosten. 52 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 53Regionale ondersteuning van lokale uitvoeringDe ontwikkeling van n administratie- en financieringssysteem, met een eenvoudig bruikbaar onderliggend ICT-systeem (nauw aansluitend bij de systemen van zorgverzekeraars en AWBZ), is nodig voor de inkoop- en verantwoording van MO-activiteiten tegen minimale overheadkosten voor alle betrokkenen (gemeenten en aanbieders).Het regionaal projectteam MO Twente neemt het initiatief de mogelijkheden hiervan te onderzoeken.Andere initiatieven die het MO-projectteam neemt, zijn de ontwikkeling van een systematiek voor kwaliteitstoezicht, ondersteuning van lokale voorlichtingscampagnes over MO vanuit een gezamenlijke communicatiestrategie en de organisatie van een onafhankelijke monitor van klachten, inclusief de afhandeling daarvan.Opdracht5Kleinschalige zorg wi l niet verzuipen in de Wmo54 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 55De st ip op de horizon staat .Nu ver talen naar concrete acties!56 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 57Deel IIIACTIESAan het einde van de ontwerpbijeenkomst formuleerden de betrokken organisaties acties, die zij op korte termijn gaan ondernemen of al in gang hebben gezet om het ontwikkelde streefbeeld gestalte te geven. 58 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 59Versterken van de invloed van clintgroepenDoel: lokale invloed clintgroepen versterken/organiserenActie: overleg met clintgroepen hoe zij lokaal hun invloed kunnen vergroten en ondersteuning bij de realisatie ervan Initiatiefnemers: Zorgbelang Overijssel Clint als basis voor alle keuzesDoel: Input vanuit de clint/burger als basis voor alle keuzesActie: opzetten klankbordgroepInitiatiefnemers: Overijssels platform VG, Belangenorganisaties Overijssel, gemeente Hengelo, gemeente HellendoornKlankbordfunctie Alzheimercafs Doel: Maak gebruik van Alzheimer-Nederland en de kennis om de mensen waarover het gaat te betrekkenActie: Per plan kijken waarbij aangesloten kan wordenInitiatiefnemers: stichting Alzheimer-Nederland, afdeling TwenteDatabank met gadgets voor eigen regieDoel: Databank waar mensen informatie vinden voor zelfregie, eigen kracht en lokale voorzieningenActie: Opzetten databankInitiatiefnemers: Zorgbelang OverijsselInkoop vanuit clintperspectiefDoel: adviseren over kwaliteitseisen vanuit clintperspectiefActie: onderzoeken en aansluiten bij inkoopgroep voor kwaliteitseisenInitiatiefnemers: Zorgbelang OverijsselMonitoren signalen/klachten van burgersDoel: onafhankelijk monitoren van de Wmo, adviezen geven vanuit clintervaringActie: plan maken voor een systeem waar clinten met hun ervaringen en klachten terecht kunnenInitiatiefnemers: Zorgbelang Overijssel, MEE-TwenteHelder toeleidingsmodel Doel: helder toeleidingsmodel naar MOActie: Mensen worden uitgenodigd om bij elkaar te komen binnen 3 weken na de ontwerpbijeenkomstInitiatiefnemers: Gemeente Enschede namens 14 Twentse gemeenten, ZorgAccent, Stichting de Welle, Zorgboerderij Erve Knippert, Verstandelijke beperking AB Hulp. 60 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 61En telefoonnummer in Twente - 2017 - voor aanvraag MODoel: Twente-brede toegang met betrekking tot de Wmo. Actie: concrete afspraken maken, wie doet wat voor dit planInitiatiefnemers: Scoop, De Klup, Stichting Mantelzorg/vrijwilligers, MEE, Wmo-consulenten, Gemeente Almelo, Livio, gemeente Tubbergen, Interakt Contour, Alzheimer Nederland, Provincie Overijssel, Regio PolitieOntdubbelen van ondersteuningsactiviteiten in de wijkenDoel: Geen dubbele diensten meer aanbieden in wijkenActie: In de gemeente Almelo per wijk voorzieningen en dagbestedingsprojecten inventariserenInitiatiefnemers: De Twentse Zorgcentra & ScopeSamenwerken vrijwilligers- en mantelzorgorganisatiesDoel: gezamenlijk vanuit voorliggende voorzieningen zorgen voor zo dichtbij mogelijk, zo licht mogelijk, zo snel mogelijkActie: uitvoering van door projectteams opgestelde plannenInitiatiefnemers: Scala, Carint Reggeland, Stichting informele zorg Twente, gemeente HengeloOntschotten maatschappelijke ondersteuning door zorgaanbiedersDoel: Efficint, doelmatig en effectief aanbod realiseren dat goedkoper en flexibel isActie: echte samenwerking realiserenInitiatiefnemers: RIBW-Twente, Leger de Heils, Ambiq, Humanitas Onder dak, ScalaVroegtijdige participatie Wmo-radenDoel: Wmo-raden tijdig betrekken bij de ontwikkelingenActie: Duidelijke afspraken maken per gemeenteInitiatiefnemers: Gehandicaptenraad Enschede, Seniorenraad Enschede, Wmo-adviescommissie Oldenzaal, Adviesraad Wmo TwenterandOverdragen van de vonk naar de Wmo-raden TwenteDoel: een pro-actieve inbreng van de Wmo-raden in TwenteActie: Eerstvolgende voorzittersoverleg op de agendaInitiatiefnemers: Wmo-raad Hellendoorn, Wmo-raad Hof van Twente, Adviesraad Wmo Twenterand, Wmo-raad Almelo, Wmo-raad Wierden, SeniorenraadEenduidige tariefbepalingDoel: Inzicht krijgen in de wijze waarop de tarieven tot stand komen. En taal, n systeem voor gemeenten. Actie: Kijken naar het huidige systeemInitiatiefnemers: Gemeente Enschede namens 14 Twentse gemeenten, Aveleijn, Zorgkantoor62 - Maatschappelijke ondersteuning in Twente Iedereen kan meedoen. Iedereen doet mee! - 63Ontwikkeling inkoopmodellenDoel: Komen tot een nieuw inkoopmodelActie: Businesscase met alle aspecten van inkoopInitiatiefnemers: projectteam MO Twente, Aveleijn, Zorgaccent, Universiteit TwenteEn administratief systeem MODoel: ontwikkelen van n ketenadministratie voor TwenteActie: verkennen huidige systeem, PvE voor een administratief systeemInitiatiefnemers: HHM, gemeente Enschede namens 14 Twentse gemeenten, Aveleijn, De Posten, Livio, ZorgkantoorKetenorganisatie gericht op kostenreductieDoel: Kostenreductie door innovatie/andere taakverdeling keten van dagbesteding en begeleidingActie: per gemeente opzettenInitiatiefnemers: 14 Twentse gemeentenInformele inhoudelijke bijeenkomsten gemeentelijk managementniveauDoel: elkaar leren kennen, bespreken ontwikkelingen, kijken waar samenwerking mogelijk is, uitwisselen ervaring en kennisActie: dineren met inhoudInitiatiefnemers: 14 Twentse gemeentenCordinatie van de uitvoering van alle actiesDoel: Verbinding tussen de plannen van aanpak uit ontwerpbijeenkomst en werkgroepen 14 Twentse gemeenten Actie: overzicht maken van alle plannenInitiatiefnemers: projectteam MO TwenteOrganisatie follow-up ontwerpbijeenkomstDoel: een vervolg op de driedaagse ontwerpbijeenkomst plannen na ongeveer een half jaarActie: met planningsgroep inhoud gevenInitiatiefnemers: planningsgroep ontwerpbijeenkomst MO Twente 2017Ontwerpbijeenkomst voor decentralisatie jeugdzorgDoel: Ervaringen en lessen ontwerpbijeenkomst meenemen voor transitie jeugdzorgActie: Overdragen ervaringenInitiatiefnemers: gemeente Hengelo namens 14 Twentse gemeenten64 - Maatschappelijke ondersteuning in TwenteIedereen kan meedoen.Iedereen doet mee!

Recommended

View more >