I. SLIKE IZ IVOTA SREDNJOVJEKOVNE EUR I. SLIKE IZ IVOTA SREDNJOVJEKOVNE EUROPE I/A kontrolna zadaa 1.Za ovu zemljovidnu skicu napravi tuma znakova. Franako Carstvo Bizantsko ...

Download I. SLIKE IZ IVOTA SREDNJOVJEKOVNE EUR  I. SLIKE IZ IVOTA SREDNJOVJEKOVNE EUROPE I/A kontrolna zadaa 1.Za ovu zemljovidnu skicu napravi tuma znakova. Franako Carstvo Bizantsko ...

Post on 06-Feb-2018

215 views

Category:

Documents

1 download

TRANSCRIPT

  • 3

    I. SLIKE IZ IVOTA SREDNJOVJEKOVNE EUROPE

    I/A kontrolna zadaa

    1. Za ovu zemljovidnu skicu napravi tuma znakova.

    Franako Carstvo Bizantsko Carstvo Arapsko Carstvo

    2. Podcrtaj one pojmove koji se odnose na carstvo oznaeno sa .

    Aachen nomadsko stoarstvo Kuran zemljoradnja car Meka

    Bizant grki jezik patrijarh kalifa Justinijan feudalni lanac

    3. Koje slovo na vremenskoj vrpci oznaava

    a) Muhamedov bijeg: b) crkveni raskol: c) Poetak Stogodinjeg rata:

    400. 500. 600. 700. 800. 900. 1000. 1100. 1200. 1300. 1400. 1500.

    3 boda

    4 boda

    3 boda

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 3

  • 4

    4. a) U prazni krug smjesti crte koji objanjavadvopoljni sustav, s natpisima.

    b) Zaokrui sliku koja odgovara tvojem crteu.

    5. Navedi dijelove vlastelinstva.

    _______________________ _______________________ ________________________

    6. Objasni pojmove.

    leno (feudalni posjed): __________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    tlaka:_________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    islam: ________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    7. Koji pojam prepoznaje iz ovoga opisa?

    a) Odreeni dio uroda kmet mora predati svome gospodaru: ____________________

    b) Dijelovi tijela, odjee, predmeti svetaca: ____________________

    c) Gospodarenje u prvim stoljeima srednjeg vijeka: ____________________

    d) Izvancehovni obrtnik: ____________________

    e) Turski konjanik koji za svoju slubu dobije posjed: ____________________

    8. Svrstaj znaajke. Brojeve upii na odgovarajue mjesto.

    Selo: _____________________________ Grad: ______________________

    1. stanovnici su mu graani 2. na njegovoj trnici mogu se kupiti posude, jaja, tkanine

    3. mogu odravati sajam 4. stanovnici mu se bave uglavnom zemljoradnjom

    5. imaju samoupravu 6. svome gospodaru porez plaaju u jednoj svoti

    4 boda

    3 boda

    6 bodova

    5 bodova

    6 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 4

  • 5

    9. Traimo greku. U ovim tvrdnjama podcrtaj i ispravi greke.

    a) Svjetovni sveenici ivjeli su u samostanima.

    _________________________________________________________________________

    b) Cehovi su nastojali proizvesti to vie robe.

    _________________________________________________________________________

    c) Daljinski trgovci, ako su eljeli poi dalje, na dravnim granicama trebali su platiti porez.

    _________________________________________________________________________

    d) Kriarski su ratovi voeni radi osloboenja Konstantinopola.

    _________________________________________________________________________

    e) Crkve s visokim zidovima, potpornjima, iljastim ulaznim i prozorskim svodovimagraene su u renesansnom stilu.

    _________________________________________________________________________

    10. Analiziraj ovaj zemljovid.

    a) Koje drave oznauju ovi brojevi?

    1. _________________________________ 4. __________________________________

    5. _________________________________ 10. __________________________________

    b) Slovom P oznai Papinsku Dravu.

    c) Zaokrui broj one drave gdje se borila Jeanne d Arc.

    5 bodova

    6 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 5

  • 6

    11. Tko je bio

    a) utemeljitelj islamske vjere? ____________________________________________________

    b) izumitelj tiskanja knjiga? ______________________________________________________

    c) utemeljitelj benediktinskog reda? _______________________________________________

    12. Dane rijei stavi u reenicu.

    a) svetac legenda: ____________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    b) zemlja vjernost: ____________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    c) stambeni toranj zidina tvrave: _______________________________________________

    _________________________________________________________________________

    13. Zavri ove tvrdnje.

    a) U gradovima su esto harale poasti (zarazne bolesti) jer ___________________________

    _________________________________________________________________________

    b) Kmet je nastojao upotrebljavati to bolja orua jer _________________________________

    _________________________________________________________________________

    c) Znanstvenike 15. stoljea zovemo humanistima jer ______________________________

    _________________________________________________________________________

    14. O jednoj od ovih tema napii kratak sastavak.

    a) Bio sam na vitekom nadmetanju b) Posjetio sam srednjovjekovni grad

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    Najvii broj bodova: 65

    Postignuti bodovi:

    3 boda

    6 bodova

    6 bodova

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 6

  • 7

    I/B kontrolna zadaa

    1. Za ovu zemljovidnu skicu napravi tuma znakova.

    Franako Carstvo Bizantsko Carstvo Arapsko Carstvo

    2. Podcrtaj one pojmove koji se odnose na carstvo oznaeno sa .

    Aachen nomadsko stoarstvo Kuran zemljoradnja car Meka

    Bizant grki jezik patrijarh kalifa Justinijan feudalni lanac

    3. Koje slovo na vremenskoj vrpci oznaava

    a) Krunidba Karla Velikog: b) poetak srednjeg vijeka:

    c) Kraj Stogodinjeg rata:

    400. 500. 600. 700. 800. 900. 1000. 1100. 1200. 1300. 1400. 1500.

    3 boda

    4 boda

    3 boda

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 7

  • 8

    4. a) U prazni krug smjesti crte koji objanjavatropoljni sustav, s natpisima.

    b) Zaokrui sliku koja odgovara tvojem crteu.

    5. Navedi dijelove kmetovskog selita.

    _______________________ _______________________ ________________________

    6. Objasni pojmove.

    feudalni vazal: _________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    porez u naturi (u proizvodima): ___________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    majur: _______________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    7. Koji pojam prepoznaje iz ovoga opisa?

    a) Na blagdan kmet svome gospodaru nosi jaja, gusku, voe: ____________________

    b) Osoba koja se suprotstavlja nauku Crkve: ____________________

    c) Rukom pisana knjiga: ____________________

    d) Organizacija ljudi istog obrta: ____________________

    e) Turski pjeak koji za svoju slubu dobije plau: ____________________

    8. Svrstaj znaajke. Brojeve upii na odgovarajue mjesto.

    Selo: _____________________________ Grad: _________________________________

    1. stanovnici su mu kmetovi 2. na njihovoj trnici mogu se kupiti zaini, svila, parfemi

    3. okruuje ga zid 4. stanovnici mu se bave obrtom i trgovinom

    5. vodstvo mu biraju stanovnici 6. svome gospodaru daju porez u naturi

    4 boda

    3 boda

    6 bodova

    5 bodova

    6 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 8

  • 9

    9. Traimo greku. U ovim tvrdnjama podcrtaj i ispravi greke.

    a) Na elu samostan bili su upnici.

    _________________________________________________________________________

    b) U cehovima naunici (egrti) trebali su napraviti remek-djelo.

    _________________________________________________________________________

    c) Vratni ham umnogostruio je vunu snagu konja.

    _________________________________________________________________________

    d) Poslije smrti Karla Velikog Franako su Carstvo njegovi sinovi podijelili na dva dijela.

    _________________________________________________________________________

    e) Najvelianstvenije djelo gotikoga graditeljstva jest rimska bazilika svetog Petra.

    _________________________________________________________________________

    10. Promotri ovaj zemljovid.

    a) Koje drave oznauju ovi brojevi?

    3. _________________________________ 4. _________________________________

    6. _________________________________ 9. _________________________________

    b) Na zemljovidu sjenanjem (atiranjem) oznai Svetu zemlju.

    c) Zaokrui broj one drave koja je izazvala Stogodinji rat.6 bodova

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 9

  • 10

    Najvii broj bodova: 65

    Postignuti bodovi:

    11. Tko je bio

    a) prvi car Franakog Carstva? ___________________________________________________

    b) najpoznatiji renesansni umjetnik? ______________________________________________

    c) utemeljitelj franjevakog reda? _________________________________________________

    12. Dane rijei stavi u reenicu.

    a) relikvija hodoasnici: _______________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    b) katoliki ortodoksni: ________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    c) pokretni most vodeni prokop: _________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    13. Zavri ove tvrdnje.

    a) Mnogi su se seljaci eljeli preseliti u gradove jer ___________________________________

    _________________________________________________________________________

    b) Za prva srednjovjekovna stoljea karakteristina je samoopskrba jer __________________

    _________________________________________________________________________

    c) Na titove vitezova naslikali su grbove jer ________________________________________

    _________________________________________________________________________

    14. O jednoj od ovih tema napii kratak sastavak.

    a) Bio sam na vitekom nadmetanju b) Posjetio sam srednjovjekovnu tvravu

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    3 boda

    6 bodova

    6 bodova

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 10

  • 11

    II. UGARSKA U DOBA ARPADOVIA

    II/A kontrolna zadaa

    1. a) Na odgovarajue mjesto vremenske vrpce upii slovo danog dogaaja.

    A = krunidba Stjepana I. B = Zotmundovo junatvo C = izumre Arpadovia

    b) Izraunaj koliko je godina prolo izmeu Stjepanova izbora za kneza i bitke kod Muhija.

    _________

    2. a) Rijei krialjku.

    Izrada pusta bio je .......... posao.

    Stari Madari upotrebljavali su ga za lov.

    Vjera ondanjih Madara.

    Njom su bili naoruani bogati.

    to im je bilo mnogo lake nego kod zapadnih ilibizantskih vojnika?

    b) Objasni pojam koji si dobio rjeenjem krialjke. ___________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    c) Koji ugarski kralj je uspostavio taj in? __________________________________________

    3. Tko je bio

    a) odgajatelj kneza Imrea? ___________________________________________

    b) posljednja zlatna granica? ___________________________________________

    c) vladar koji je izdao Zlatnu bulu? ___________________________________________

    d) kroniar Ladislava Kuna? ___________________________________________

    e) Vajk? ___________________________________________

    900. 1000. 1100. 1200. 1500.

    5 bodova

    8 bodova

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 11

  • 12

    4. Napii objanjenje uza sliku.

    ________________________________

    ________________________________

    ________________________________

    ________________________________

    ________________________________

    ________________________________

    ________________________________

    ________________________________

    ________________________________

    5. a) Na odgovarajue mjesto ovog zemljovida upii: Ostrogon, Budim, Erdelj.

    b) Ucrtaj put tatarske glavne vojske do Muhija.

    c) Zaokrui mjesto gdje je okrunjen Stjepan I.

    4 boda

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 8:59 Page 12

  • 13

    6. Odaberi od navedenih! Upii pravilne brojeve kraj imena pojedinih vladara. (Neki brojevi nepristaju nijednom vladaru.)

    Koloman Mudri: _______________________ Andrija II.: _________________________

    1. Odgajao se u Bizantu. 2. Osvojio je Hrvatsku. 3. Zabranio je skitnje. 4. Bio je u Svetojzemlji. 5. Naredio je plaanje carina. 6. Zauzeo je Dalmaciju. 7. Pristaama je darivaogolema podruja. 8. Imenovao je prvoga glavnog kancelara. 9. Dao je oslijepiti knezaAlmoa. 10. Postigao je proglaenje Stjepana I. svetim.

    7. Podcrtaj rije koja nedostaje iz reenice.

    a) Skitajui Madari nisu bili na podruju dananje ...

    Engleske panjolske Austrije Turske

    b) U grobu madarskog borca (koji je ivio u vrijeme zauzea domovine) arheolozi nisu nali

    .......srp sablju pojas tobolac

    c) ... dva puta je dospio na ugarsko prijestolje.

    Aba Smuel Andrija I. alamon Petar Orseolo

    d) Pobunu pogana koja je izbila u Bkkoj upaniji vodio je ...

    Vazul Vata Kopanj Levente

    e) Najuvenije dane zakona odravali su u ...

    Ostrogonu Budimu Biogradu Pounu

    8. Zavri zapoete reenice.

    a) Kod Augsburga skitajui Madari pretrpjeli su poraz jer ____________________________

    _________________________________________________________________________

    b) Koloman Mudri ublaio je stroge zakone Ladislava I. jer ____________________________

    _________________________________________________________________________

    c) Bela III. naredio je uspostavu kancelarije jer ______________________________________

    _________________________________________________________________________

    d) Poslije smrti Stjepana I. izbila je borba za prijestolje jer _____________________________

    _________________________________________________________________________

    9. Objasni pojmove.

    Kiskunsg: ____________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    bsg: ________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    borba za prijestolje: ____________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    7 bodova

    5 bodova

    8 bodova

    6 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 9:00 Page 13

  • 14

    10. a) Navedi tri umjetnika spomenika iz arpadovievskog doba.

    _______________________ _______________________ _______________________

    b) U kakvom su stilu graeni? ____________________________________________________

    11. Ukratko, svojim rijeima reci bit (sutinu) ovoga zakona.

    Neka deset sela sagradi jednu crkvu koja da se opskrbi s dva selita i s isto toliko robova,konjem i kobilom, sa est volova i dvije krave, s 30 komadi sitne stoke. O odjei i oltarskimpokrivaima neka se brine kralj, a o sveenicima i knjigama biskup.

    ___________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    12. Napii kratak sastavak o jednoj temi.

    a) Osnivanje ugarske drave

    b) Drugo osnivanje domovine

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    Najvii broj bodova: 65

    Postignuti bodovi:

    4 boda

    3 boda

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 9:00 Page 14

  • 15

    II/B kontrolna zadaa

    1. a) Na odgovarajue mjesto vremenske vrpce upii slovo danog dogaaja.

    A = poraz skitajuih Madara kod AugsburgaB = osnivanje drave C = bitka kod Muhija

    b) Izraunaj koliko je godina prolo izmeu Stjepanova izbora za kneza i izumra Arpado-

    vieve dinastije. _____________________________________________________________

    2. a) Rijei krialjku.

    Posjetio je Madare koji su ostali na istoku.

    Na elu je upanije.

    Od takvog je materijala kralj Stjepan daokovati novac.Njim su pokrivali jurtu (oprana, tijetena vuna).

    I ta je ivotinja bila vrlo cijenjena kod onovremenih Madara.

    b) to je desetina, objasni. _______________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    c) Uz ime kojega ugarskog kralja se vee desetina? ___________________________________

    3. Tko je bio

    a) stric kralja Stjepana? _____________________________________

    b) bezimeni biljenik Bele III.? _____________________________________

    c) papa koji je Stjepanu poklonio krunu? _____________________________________

    d) osvaja Hrvatske? _____________________________________

    e) koji je prvi u zemlju pozvao misionare? _____________________________________

    900. 1000. 1100. 1200. 1300.

    5 bodova

    8 bodova

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 9:00 Page 15

  • 16

    4. Napii objanjenje uza sliku.

    _________________________________________________________

    _________________________________________________________

    _________________________________________________________

    _________________________________________________________

    _________________________________________________________

    _________________________________________________________

    _________________________________________________________

    _________________________________________________________

    _________________________________________________________

    5. a) Na odgovarajue mjesto ovog zemljovida upii: Stolni Biograd, Bks, Muhi.

    b) Ucrtaj put bijega Bele IV.

    c) Zaokrui mjesto odravanja najuvenijih dana zakona.

    4 boda

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 9:00 Page 16

  • 17

    6. Odaberi od navedenih! Upii pravilne brojeve kraj imena pojedinih vladara. (Neki brojevi nepristaju nijednom vladaru.)

    Ladislav I.: ______________________ Bela III.: _________________________

    1. Odgajao se u Bizantu. 2. Osvojio je Hrvatsku. 3. Zabranio je skitnje. 4. Bio je u Svetoj zemlji.5. Naredio je plaanje carina. 6. Zauzeo je Dalmaciju. 7. Pristaama je darivao golema podruja.8. Imenovao je prvoga glavnog kancelara. 9. Dao je oslijepiti kneza Almoa. 10. Postigao jeproglaenje Stjepana I. svetim.

    7. Podcrtaj rije koja nedostaje iz reenice.

    a) U grobovima iz doba zauzea domovine arheolozi nisu nali ...

    srp motiku prsni ham aov

    b) ... nije sudjelovao u pljakakim pohodima.

    Geza Lehel Botond Bulcs

    c) Prvi madarski samostan osnovali su u ...

    Ostrogonu Pannonhalmi Biogradu Kalai

    d) ... se borio protiv njemakog cara.

    Vata Vazul Zotmund Kopanj

    e) ... nije bila zadaa upan.

    suenje voenje vojske ubiranje poreza zakonodavstvo

    8. Zavri zapoete reenice.

    a) Zapadna Europa isprva se bojala skitajuih Madara jer ____________________________

    _________________________________________________________________________

    b) Stjepan I. dao je oslijepiti Vazula jer _____________________________________________

    _________________________________________________________________________

    c) Godine 1222. Andrija II. izdao je Zlatnu bulu jer ___________________________________

    _________________________________________________________________________

    d) Andrija III. je bio posljednja zlatna granica jer __________________________________

    _________________________________________________________________________

    9. Objasni pojmove.

    Jszsg:_______________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    nsg:_________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    buna pogana: __________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________ 6 bodova

    8 bodova

    5 boda

    7 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 9:00 Page 17

  • 18

    10. a) Navedi tri umjetnika spomenika iz arpadovievskog doba.

    _______________________ _______________________ _______________________

    b) U kakvom su stilu graeni? ____________________________________________________

    11. Ukratko, svojim rijeima reci bit (sutinu) ovoga zakona.

    Ako neki sveenik ili upan, odnosno bilo koji vjernik nekog ovjeka ugleda da nedjeljomradi s volovima, neka mu se uzmu volovi i predadu stanovnicima tvrave neka im poslue zahranu. Ako pak radi s konjima, neka mu se konj uzme, a ako eli, moe ga otkupiti volom, ineka pojedu vola, kao to smo rekli.

    ___________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    ___________________________________________________________________________

    12. Napii kratak sastavak o jednoj temi.

    a) Osnivanje ugarske drave

    b) Drugo osnivanje domovine

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    _________________________________________________________________________

    Najvii broj bodova: 65

    Postignuti bodovi:

    3 boda

    4 boda

    5 bodova

    t rd_20040401.qxd 2005.03.23. 9:00 Page 18