gesta regum sclavorum i

Download Gesta Regum Sclavorum I

Post on 16-Jun-2015

1.139 views

Category:

Documents

9 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Gesta regum Sclavorum I (GRS)is the critical edition based on two Latin manuscripts from ca. 1650, and on the Croat translation from the middle of the 15th century (preserved in the late 19th century manuscript).

TRANSCRIPT

GESTA REGUM SCLAVORUM

INSTITUTE OF HISTORY OSTROG MONASTERYSource s f or Se r bia n Histor y Volume 7 La tin sour c e s Volume 1

GESTA REGUM SCLAVORUM

Editor-in-chief Tibor ivkovi Director of the Institute of HistoryBelgrade 2009

ISTORIJSKI INSTITUT MANASTIR OSTROG 7 1

GESTA REGUM SCLAVORUM

Urednik Tibor @ivkovi} Direktor Istorijskog instituta

Beograd 2009

Objavqivawe ove kwige finansijski je pomoglo MINISTARSTVO ZA NAUKU I TEHNOLO[KI RAZVOJ VLADE REPUBLIKE SRBIJE

GESTA REGUM SCLAVORUM I

Gesta regum Sclavorum ( ) ( ) . : 1. , , ? 2. ? 3. ? , . , , , ( , ). , . , , . , ( , ), : . , , . , . : ,

II

. Gelasio secundo, , , , , . I , II, , secundo. . , dominari. , , , , , . , . . Sfetopelek, Suetopelek, Sphetopelk, Sphetopelek, Suetopelk, Suetoplek. ( ): Chelmo, Chelmam Chilnanae, Chelnani, Chelmani, ce Chelno, Cremeniza Cermoniza Cermeniza, Cermeniza. , , . dominari. , , (dominavit eam, dominavit regnum .). (dominaretur provinciae .). , . , , ,

III

, . , , . , in, et, suus, , , , . , , . , , Dei misericordia - Misericordia Domini cognovi agnovi, valedicens - valefaciens, quantocius - quam cicius, et - ac, haec - hoc, suo - sui, terrore - timore, neci - in morte. , . , heredes Herodes , , , , , Scio quia mortuus es... ... Scio quia moriturus es ..., . , , , . ca potestatem, seu dominationem seu , . dominationem , dimminutionem . , () . , Nati sunt ei duo filii gemini , - Irrati sunt ei duo filii gemini. ce , invenire venientes (venientes... invenerunt Ostroyllum) Ostroyllus. in. ,

IV

residere, intrare, adorare, asportare in , elevare, proicere , . , , , - - . , , . VIIII, , vasii, . mansuetus... pius, piris pius. - pirus , piris , , . , . fugiens venit in locum qui dicitur Lasta () je , cernens ( ). , dicitur Lasta dum lata (cernens) ( ) , , , . , - dum lata , . suo, Saum. . ( , , , ) , , . , , , (tam de hominibus, quam de animalibus), tam de hostibus ,

V

( ) animalibus. , , (orationem fudit), . , orationem occasionem . , , igniti , , , ignisi, . , (orationem - occasionem, hominibus - hostibus, igniti - ignisi). , . , , tempore percussi, ( terror) timore percussi , . , , , , , in planitie servitutis Scodrinae. servitutis civitatis, - . , , . rudi qui rudi adhuc populo ce o , , , , . revertentes revertere - , , , . , , , . , ,

VI

, , , , libellum Gothorom, quod Latine dicitur Sclavorum, regum. je regnum. ( ) , Regnum Sclavorum (. ), , Regnum Sclavorum () (C. ), Regnum Sclavorum () (. /. ). regnum, regum, . , . Gothorum regnum Sclavorum regnum , , . . , , Gothorum regnum, , Sclavorum regnum, , libellum , , ( ) . quod dicitur, vocatur ., videlicet , . , , . , , libellum quod dicitur Latine. , quod , , ( Gothorum). , ,

VII

, Gothorum regnum. , , , libellum Gothorum regum, libellum Sclavorum regum. , , , , , , , , , . , , , , , . : , . - , . , , . , , . , , . , ( ). , ( II) , . , . ,

VIII

. , , , , . , , , , , , . post haec, praeterea inter haec. , . , , , . , , (, , ) obtinere (obtinuit regnum, obtinuit terram), ce o genuit filium, genuit ea filios. , , pergere, , , loca sua (reversi sunt ad loca sua, fugerunt per loca sua .). gens bellum . , . , , - , . , , , , , . - . . , . , , . , . , :

IX

/ . , , , . , . , , , . ( , , . Lutovid, Chvalimir, Michala, Necman, Boxe pomiluy, Boxe pomiluy, Boxya milost, (SVO ) .) , , / . , , , , , - . , () . , , : sfit vazesse ( ), dobit cij uzroch sfoie vuratiti se ( ), sfoij chonac ucinj ( ), od charvj ostavglien ( ), postavi mu jme Sillijmir ( ), ulise misal ( ), tacho Primorscho, chacho Zagorscho ( , ), bij velle ugodno... chragliu ( je ... ), da bude chragl sfim, a oni sfachij posebij ( , ), obsluzevase zapovidij bozgie ( ), jmase obicaij lovitj ( ),

X

darsase razlog od ovac nichoga chneza ( ), cini ga vurichij richu Savu ( ), sin * * * dobroga spomenutgia ( * * * ), s oruznom ruchom ( ). , , , . : consilium ceperunt ( ), causam habere ad sua reverti ( ), finem suum facere ( ), sanguine destitutus (), nomen ei posuit ( ), venit ei in mentem ( ), tam Maritima, quam Transmontana ( , ), placuit regi ( , , ), universis et singulis ( , ), observaverunt mandata Dei ( ), venari solebat ( ), rationem ovium cuisdam principis habebat ( je o ), fecit eum in flumen proici ( je ), filius *** bonae memoriae ( * * * ), cum u armata ( ). , , , , . , (. , .). , . . , . , , , . , , , . u v, , , i i j, , , .

DEOCLEANVS IN VITIS REGUM DALMATIAE ET CROATIAE

LJETOPIS POPA DUKLJANINA

2 U ime Boga sfemoguchiega, tvorca neba i zemglie.

2a

5

10

15

20

25

Rogatus a vobis dilectis in Christo fratribus ac venerabilibus sacerdotibus sanctae sedis archiepiscopatus Dioclitanae ecclesiae, nec non et a pluribus senioribus, maxime a iuvenibus nostrae civitatis qui non solum in audiendo seu legendo, sed in exercendo bella, ut iuvenum moris est, delectantur, ut libellum Gothorum quod Latine Sclavorum dicitur regum quo omnia gesta ac bella eorum scripta sunt ex Sclavonica littera verterem in Latinam, vim inferens meae ipsi senectuti vestrae postulationi fraterna coactus caritate parere studui. Verum tamen nullus legentium credat alia me

5 Rogatus] ogatus B || 11 maxime] vero post add. B || 14 iuvenum] iuventutis B || 18 regum] regnum Va.c., regnium B || 22 ipsi] emendavi, ipse codd.

3

3a , .

5

10

15

20

25

, , , , , , , , , , , , , . ,

30

4 scripsisse praeter ea quae a patribus nostris et antiquis senioribus veridica narratione referre audivi. 5 I Regnante in urbe Constantinopolitana imperatore Anastasio qui se et alios multos Eutychiana haeresi maculaverat, Romae vero praesidente Gelasio papa [secundo] eo tempore praeclaruerunt in Italia Germanus episcopus et Sabinus Canusinae sedis episcopus atque venerabilis vir Benedictus apud Cassinum montem, exiit quoque gens a septentrionali plaga quae Gothi nominabantur, gens ferox et indomita, cui erant tres fratres principes, filii regis Senudslavi. Quorum nomina sunt haec: primus Brus, secundus Totila, tertius vero Ostroyllus.

4a

10

15

20

25

Chragliuiuchi cesar u Ia gradi [basiligi] cesarstva u vrime u cho se bihu prosfitlilij blaxeni muxi Jerman bischup j pristoglia chapitulschoga j pristolgia Chamixie Scilie bischup j tolico gie poctovanj i blaxeni mux Benedijch blixu Gore ciciliansche pribivasse na lit gospodignich trista i pedeset i sedam. I tada izide nichi puch i mnostvo gliudi od istocha chi se zovihu Gotj, gliudi tuvardi i golemo gliuti, prez zachona chacho diugij, chim gliudem bihu gospoda trij bratincj chi bichu sinove chraglia Sfiholada, chim bratincem bise ime parvomu Bris, drugomu Totilla, tretomu Stroil.

1 praeter] quam B || 14 Sabinus] Sadinus Va.c. || 14/15 Canusinae] scripsi, Carrusinae dub. V, Casusinae B || 19/20 nominabantur] nominantur B || 21 principes] dub. V || 22 regis] cuiusdam ante add. B || Senudslavi] scripsi, Senuladi Vp.c. B, Senualdi Va.c