energieneutraal adviseurs

Download Energieneutraal Adviseurs

Post on 01-Apr-2016

212 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Hoe gaan we energieneutraal wonen? Hoe vliegen we deze enorme latente markt van bestaande woningen en nieuwbouw woningen goed aan? Energiesprong heeft een goede aanzet gemaakt! Veel leesplezier, mvgr Peter Linders (kwartiermaker)

TRANSCRIPT

  • De energieneutraal-adviseurEEN VERBINDENDE ROL IN EEN NIEUWE MARKT

    November 2013

  • In Nederland ontstaat een markt voor het renoveren van woningen tot op het niveau dat de bewon-ers geen energierekening meer hebben. Dt is de belofte die ten grondslag ligt aan deze uitgave. Waarom denkt Energiesprong dat dit gaat gebeuren? Om te beginnen is het technisch prima mogelijk een gebouw te maken of renoveren dat over een jaar gezien niet meer energie verbruikt dan het opwekt. Bovendien zijn aanbieders van (ver)bouw mede onder druk van de crisis flink aan het innoveren: er verschi-jnen steeds meer kant-en-klare concepten waarmee bestaande woningen te renoveren zijn tot energieneutraal. Het gaat om zogeheten gendustrialiseerde producten: technische oplos-singen die in de fabriek worden gemaakt, waardoor het maak-proces goed te controleren is en er minder fouten optreden dan bij traditionele bouw. Bovendien is productie op grote schaal moge-

    lijk, wat de kosten flink drukt. Voeg hier aan toe dat de energiekosten naar verwachting stijgen en het is niet moeilijk te voorspellen dat er een omslagpunt komt. Een punt waarop het aantrekkelijk is voor eigenaar-bewoners om hun ener-gierekening te investeren in een comfortabeler, beter en (in ge-bruik) goedkoper huis dat boven-dien meer waard is.

    Vraag naar prestatiesDe manier waarop deze eigenaar-bewoners de markt zullen opgaan, zal anders zijn dan nu. De ei-genaar-bewoner van de toekomst gaat vragen om prestaties. Hij of zij gaat niet op zoek naar isolatie, lage temperatuur verwarming of zonnepanelen; in plaats daarvan gaat hij of zij vragen om presta-ties als comfort of geen ener-gierekening. Als de ontwikkeling in de bouw zich voortzet, kunnen aanbieders die prestaties ook leveren. Mt garantie.

    Verbinding noodzakelijkGaat dat allemaal zomaar van-zelf? Zeker niet. Er zijn allerlei bouwpartners druk bezig invulling te geven aan een markt voor ren-overen naar energieneutraal. De vooruitzichten stemmen positief, althans voor pleitbezorgers van een energieneutrale bebouwde omgeving. Maar ook al slagen aanbieders erin aantrekkelijke renovatieproducten te leveren en is er vraag naar bij eigenaar-bewoners, dan nog komen vraag en aanbod niet zomaar bij elkaar. De verwachting is dat er, zeker in de beginjaren, bemiddeling en verbinding nodig is. Dat kan komen van wat we in deze uitgave een energieneutraal-adviseur noemen. Het is een rol die diverse professionals in de bouw- en woonwereld zouden kunnen ver-vullen.

    Gedachten aanscherpenEnergieneutraal-adviseurs die helpen bij renoveren tot ener-gieneutraal, zijn er nog niet zo veel. Terwijl ze cruciaal zijn bij het op gang helpen van de ge-schetste renovatiemarkt. Deze uitgave is gericht op profession-als die in de toekomst zon rol als energieneutraal-adviseur kunnen vervullen. We denken aan EPA-adviseurs, milieudeskundigen, architecten, bouwers, installa-teurs, ingenieurs of specialistische makelaars; kortom iedereen die op de een of andere manier een eigenaar-bewoner kan helpen zich te begeven op de markt voor bouw en renovatie. Zie deze uitgave als een introductie op de kennis die nu op verschillende plekken voorhanden, bedoeld om de gedachten te prikkelen en aan te scherpen.

    EEN NIEUWE RENOVATIEMARKT

    2

    CoverSpaarne Buiten, SpaarndamFoto: Frank Hanswijk

  • Nieuwbouwhuizen kunnen ener-gieneutraal worden gebouwd, sterker nog, vanaf 2020 is dat verplicht. Voor bestaande huizen kan het lonen ze te renoveren tot energieneutraal, zeker als het om oudere huizen gaat. Gemiddeld verbruikt een woning 1.600 m3 gas en 3.500 kWh stroom per jaar. Uiteraard zijn er grote verschillen per woningtype; een pas gebouwd appartement verbruikt veel minder dan een vrijstaande woning uit de jaren vijftig of zestig. Toch geldt in het algemeen dat een huishouden aardig wat geld kwijt is aan zn energierekening.

    ENERGIENEUTRAAL IN NEDERLAND

    3

    Bouw- en renovatieprojecten met stevige energieambities nemen momenteel een enorme vlucht. In 2006 stond er welgeteld n ener-gieneutrale woning in Nederland, in 2013 zijn dat er al honderden en over een paar jaar waarschi-jnlijk tienduizenden. Als we dat kantelpunt inderdaad bereiken, worden energie verspillende wo-ningen relatief duur in gebruik en daarmee minder waard. Renova-ties tot energieneutraal zijn dan ineens verstandige investeringen geworden. Een markt? Er staan zeven miljoen woningen in ons land met een gezamenlijke ener-gierekening van 13 miljard euro per jaar; 4,5 miljard woningen zijn in particulier eigendom.

    Passiefhuisrenovatie in 10 werkdagen van jaren 70 wonin-gen in Kerkrade,Foto: Frank Hanswijk

  • WAT IS ENERGIENEUTRAAL?

    4

    Energieneutraal betekent dat een woning over een jaar gezien de woning evenveel of meer ener-gie opwekt dan zij gebruikt. Het gebouw betrekt niet meer energie van het openbare net dan het er aan teruggeeft in de vorm van lokaal opgewekte hernieuwbare energie.

    Lokaal opwekkenWat wordt bedoeld met lokaal opgewekt, is natuurlijk een kwest-ie van ergens een grens trekken. Voor de uitgave Huis vol Energie van Energiesprong zijn de vol-gende grenzen gehanteerd.1) De opwekking van energie vindt plaats binnen de per-ceelsgrenzen of, in het geval van biomassa, binnen een straal van 10 km om de woning. 2) De locatie waar de energie wordt opgewekt heeft een func-tionele, juridische en organisator-ische verbinding met de woning.3) Als een woning energie betrekt uit het openbare net, dan zal de

    energie die het er aan teruggeeft in de praktijk uitwisselbaar moeten zijn met de onttrokken energie.

    Nul-op-de-meterNaast energieneutraal raakt de term nul-op-de-meter steeds meer in zwang. Een huis zonder ener-gieverbruik dus. Dat betekent na een jaar achter de voordeur per saldo nul op de meter(s).

    Aansluiting hoofdnetEnergieneutraal is niet hetzelfde als autarkisch of zelfvoorzienend. De overeenkomst is dat in beide gevallen netto geen energie meer wordt afgenomen van het hoofd-net. Een energieneutrale woning blijft evenwel aangesloten voor de uitwisseling van energiestromen, bijvoorbeeld om energie die in de zomer gewonnen is tijdelijk op te slaan voor verbruik in de winter. Bij een autarkische woningzijn alle leidingen tussen de wo-ning en het hoofdnet afgesloten.

    Dit betekent bijvoorbeeld dat zelf opgewekte stroom moet worden opgeslagen in accus, in plaats van dat deze terug wordt geleverd aan het net.

    En

    ergi

    espr

    ong

    Infoblad Energieneutraal bouwen: definitie & ambitie van AgentschapNL.

  • De energieneutraal-adviseur ondersteunt eigenaar-bewoners bij het realiseren van een reno-vatie tot energieneutraal. In de kern kan dat de volgende dingen omvatten:1) De eigenaar-bewoner helpen zicht te krijgen op woon- en (al dan niet expliciete) energieam-bities. Denk aan persoonlijke waarden, principes en levens-loopverwachtingen. 2) De ambities vertalen in haal-bare woonwensen, bijvoorbeeld op het gebied van ruimte, klimaat en gebruiksgemak.3) Een of meer aanbieders helpen vinden om de woonwensen te realiseren.4) De aanbieder(s) contracteren.5) De realisatie begeleiden.

    Om dit te kunnen, zijn kennis en vaardigheden nodig op het gebied van advisering, procesbegelei-ding, financiering, regelgeving, bouwkunde en energietech-niek. Ook helpt het een netwerk

    te onderhouden met andere betrokkenen, denk aan de ge-meente, financiers, aannemers, installateurs, ontwerpers, con-structeurs, leveranciers van appa-ratuur en materialen, et cetera.

    Energieneutraal en EPAVoor alle duidelijkheid: de rol van de energieneutraal-adviseur onderscheidt zich van die van de EPA-adviseur (EPA staat voor energie prestatie advies). De EPA-adviseur berekent een ener-gielabel en adviseert over ener-giebesparing. Dat advies is in de praktijk meestal minder vergaand dan energieneutraal. Bovendien vertrekt een energieneutraal-adviseur vanuit ambities en woonwensen, en niet vanuit een vraag om een energielabel of een verzoek het energieverbruik te helpen verlagen.

    Vraag naar prestatiesRenoveren naar energieneutraal is complex. Bovendien zit er een

    snelle ontwikkeling in prijs en technieken achter een keur aan oplossingen. Er is al veel op de markt en het is voor de huiseige-naren niet te doorzien welke oplossingen werken en welke niet. Daarnaast geldt dat oplossingen moeten samenwerken. Zo heeft een extreem goed gesoleerd huis weinig installaties nodig voor ver-warming, maar is juist extra aan-dacht nodig voor ventilatie. Ener-gieneutraal renoveren is daarmee heel anders dan het uitvoeren van gangbare bouwkundige aanpass-ingen, zoals een uitbouw of dak-isolatie. Een eigenaar-bewoner helpt zichzelf door een andere vraag aan aanbieders te stellen dan gebruikelijk is bij traditionele verbouwingsvragen. Het gaat im-mers niet om een zoektocht naar de beste prijs-kwaliteit verhou-ding voor zelf bedachte tech-nische deeloplossingen (isolatie, zuinige installaties, zonnecellen, etc.), maar om de vraag naar een prestatie, namelijk een comforta-

    bel huis zonder energierekening rekening houdend met bepaalde randvoorwaarden (uiterlijk, mate-riaalgebruik, bewoonbaarheid, etc.).

    Ontwerpen en doorrekenenHoe ver gaat een energieneutraal-adviseur in het (technisch) ontwerpen en doorrekenen van mogelijke oplossingen? Dat zal in de praktijk blijken en per type adviseur verschillen. Onze visie is dat de technische oplossing moet worden overgelaten aan de aanbieder (lees bouwers, aannemers, installateurs, etc.), zodat er ruimte is om met een onderscheidende en betaalbare concepten te komen. Voor een energieneutraal-adviseur betekent dit dat hij geen oplossing tot in detail uitwerkt om vervolgens een bouwer te zoeken die het kan maken. Zon bouwer doet dan namelijk netjes wat m wordt

    DE ENERGIENEUTRAAL-ADVISEUR

    5

  • gevraagd en bekommert zich niet om de energieprestatie; daar had de energi