selecci³n de contidos

Download Selecci³n de CONTIDOS

Post on 20-Dec-2014

533 views

Category:

Education

7 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

TRANSCRIPT

  • 1. O Esprito Santo en clave de solCurso sobre msica, liturxia e vida Javier R. (Comunidade Can)Javier Rodrguez naceu no barrio de Monte Alto (A Corua) en 1958. Estudiou nos Salesianos e na Escola de Maxisterio. Al coeceu a Montse. Casaron en 1978, segundo remataron a carreira. Recibiron, dende noivos, unha chamada vida comunitaria. Viviron en comunidade cun capuchino, un franciscano e un salesiano ata 1980. Despois, en diversas aldeas e pobos de Galicia. Dende 1990 a sa casa est en Moaa. Teen tres fillos (entre 18 e 27 anos) que participan activamente con eles na vida eclesial. Son fundadores de Comunidade Can, unha comunidade de familias insertada na Arquidiocese de Santiago ao servizo da nova evanxelizacin. Promoven e organizan Encontros de Familias por toda Espaa. Teen editado diversos materiais, xogos e dinmicas para catequese, educacin en familia, evanxelizacin na ra, etc.Javier traballa como mestre de Msica en Infantil e Primaria, ademais de colaborar na Pastoral Diocesana en Cursos de Msica, Liturxia, Preparacin ao Matrimonio, Educacin afectivo-sexual... Tamn en www.pastoralsantiago.orgLibros publicados: Amar para siempre (para a preparacin ao Matrimonio)Haced lo que l os diga (para traballar en grupos de matrimonios)Familia, s lo que eres! (para reunins de familias)Yo hago nuevas todas las cosas (testemuos da accin de Deus nas familias)El Espritu Santo en clave de sol (sobre a msica dende a experiencia do Esprito) OBXECTIVOS Preparar o camio do Amor, que se achega persoa agachada debaixo de cada docente. Recoecer e analizar os tesouros da liturxia. Renovar a visin da msica e da liturxia dendeunha perspectiva bblica. Mellorar as competencias celebrativas das/os docentes. Integrar os coecementos musicais e litrxicos na actividade docente, de xeito que poidanempregarse de forma creativa e construtiva. Utilizar axeitadamente os distintos recursos e instrumentos para facer mis viva a liturxia. Manifestar unha actitude positiva, integradora e actual diante da tradicin litrxica cristi. Valorar a msica e a liturxia como integrantes da nosa cultura, tanto dende un punto de vistahistrico coma dende a perspectiva do seu papel na sociedade actual. CONTIDOS A msica dende unha perspectiva bblica. Un arma cargada de Esprito Santo: carismas para a msica e o canto. Msica na Eucarista. Outros espazos litrxicos. Msica e Liturxia, artfices de Comun. Eliseo, "o enterao": msica e catequese. A msica no Catecismo e noutros documentos da Igrexa Catlica.Se coeceses o Don de Deus! (Xn 4, 10) 2

2. 1. A msica dende unha perspectiva bblica 1.1. IntroducinTen a Biblia algo que dicir sobre a msica e o canto como ministerios na Igrexa? A perspectiva de Deus, manifestada na Biblia, debe cambiar as nosas actitudes e impresins persoais acerca do tema? Si, por suposto! A msica ocupa un lugar importante na Palabra de Deus. Mis de 40 libros da Biblia flannos directamente dela, sumando preto de 600 pasaxes. 1.2. Nas tas murallas, XericA msica aparece en 563 citas do Antigo Testamento. Faino xa dende as primeiras pxinas do Xnesis. En Xn 4, 20-22 descrbesenos a primeira especializacin das actividades humanas. Tres fillos tivo Lamek: Yabal, Yubal e Tbal Can. Yabal "veu ser o pai dos que habitan tendas e cran gando". Tbal Can, "pai de todos os forxadores de cobre e de ferro". O segundo dos irmns, Yubal, foi "pai de cantos tocan a ctara e a frauta". A Palabra de Deus dnos a entender que os alimentos e os produtos manufacturados non sacian as necesidades do home. Xunto a estas actividades, a Biblia pon a msica. Deus revlanos que non suficiente atender as necesidades materiais do home. El fxonos con certas necesidades "estticas" e creou a msica para satisfacer esas necesidades.Se lemos o Antigo Testamento dende a perspectiva da msica, impresinanos a importancia que esta tia na vida do pobo de Deus. Estaba asociada a todos os aspectos da sa existencia persoal e colectiva. A msica est presente sempre, en todos os lugares, tanto na vida coti coma na relixiosa. Todas as pocas do ano estn marcadas por cantos aprendidos ou improvisados.Cantbase: - Nas segas e nas vendimas (Esd 9, 2; 16, 10. Xer 31, 4-5). - Ao momento de partir (Xn 31, 27). - Nos reencontros (Xu 11, 34-35; cf. Lc 15, 25). - Na chegada da primavera (Cant 2, 12). - Ao descubrir o manancial (Nm 21, 17). - O noivo cantaba ao presentarse amada (1Mac 9, 39). - Haba cantores e cantoras na corte do Rei (2Sam 19, 35).Nos libros do Antigo Testamento aparecen toda clase de cantos: - Cantos de marcha (Nm 10, 35-36; 2 Cr 20, 21). - Cantos de peregrinacin a Xerusaln (Salmos 121 a 134). - Cantos laborais (Num 21, 16-18; Xu 9, 27; Is 5, 1; Is 27, 2; Is 65, 8; Xer 25, 30; Xer 48, 33; Os 2, 17). - Cantos de amor (Sal 45; Cant 2, 14; Cant 5, 16; Ez 33, 32). - Cantos para beber (Xob 21, 12; Sal 69, 13; Is 24, 9; Is 33, 11). - Cantos para danzar (1Sam 18, 6-7; 21, 12; 29, 5; Sal 26, 6; 68, 26; 87, 7).As mis antigas mencins msica e a cantos improvisados estn asociadas s guerras (Nm 21, 11-15; 21, 27; 21, 30) e s vitorias que Deus obtivo en favor do seu pobo (x3 3. 15; Is 14, 4). As mulleres reciban aos vencedores con pandeiros e danzas, cantando en coros que se alternaban. En tempo dos reis mantvose este costume: despois da sa vitoria, Xosafat subiu ao templo ao son de cantos, arpas e trompetas (2Cr 20, 28). Cantbase durante as festas e as vodas (Sal 45, 9; 2 Sam 19, 35; Is 24, 8; Mat 11, 17). Cantbase "ao son de pandeiros, da arpa e a frauta" (Xob 21, 12; Sal 30, 12; Is 5, 12; 24, 8-9; Xer 25, 10; 31,4; Am 6, 5). Nestas pasaxes encontramos exemplos das tres categoras de instrumentos que se usaban: de corda, de vento e de percusin.Hai cantos de xbilo tanto na sada de Babilonia (Is 48, 20; Sal 126, 5) como na liberacin definitiva dos redimidos (Is 35, 10). Nos enterros, cantbanse elexas fnebres (2Sam 1, 18-27; 3, 33 e ss; 2 Cr 35, 25). Anda o mis pobre dos israelitas deba facer vir como mnimo a dous msicos que tocasen a frauta para o enterro dalgn da sa familia.A msica acompaa o exercicio do ministerio proftico. En tempos de Samuel haba grupos de profetas que tocaban salterios, arpas, pandeiros e frautas (1Sam 10, 5; 16, 16 e ss; 19, 20-24). Eliseo pediu un msico que tocase a arpa para poder expresar o que Deus lle inspiraba. A msica era utilizada tamn para botar os malos espritos (1Sam 16, 16; 18, 10).A msica utilizbase regularmente no culto do templo, tal como tia mandado o Seor: "No da da vosa festa e nas solemnidades, tocaredes as trompetas durante os vosos holocaustos e sacrificios de comun. As faredes que o voso Deus se acorde de vs" (Nm 10, 10). Cando transportaron a arca a Xerusaln, "David e toda a casa de Israel bailaban diante de Iahvh con todas as sas forzas, cantando con ctaras, arpas, pandeiros, frautas e cmbalos" (2 Sam 6, 5). Os especialistas no tema clasificaron ata trinta instrumentos musicais utilizados polos hebreos. Non todos eran empregados polo pobo; David fixo que o uso dalgn deles se limitase exclusivamente ao culto do tabernculo.Os cantos e a msica resoaban sobre todo durante os sbados e as festas. Dende pola ma cantbase un salmo, que variaba segundo o da da semana. A ma do sbado, os levitas cantaban os primeiros versculos do Salmo 105. A xornada estaba dividida en seis perodos. Cada un deles introducase co canto dalgns versculos do cntico de Moiss (Sal 90, 1-6; 7; 13; 14-18). Pola noite, os levitas clausuraban a xornada cantando o Salmo 96.Cada festa era celebrada cun salmo en particular. Na festa dos Tabernculos, a asemblea entoaba o Salmo 118 camiando arredor do altar. O ltimo da, "o mis grande da festas", un sacerdote a ao estanque de Silo para sacar auga cun cntaro de ouro. Cando volva, o pobo recibao porta da cidade cantando: "Sacaredes augas con gozo das fontes da salvacin" (Is 12, 3). Mentres o sacerdote derramaba solemnemente a auga sobre o altar, os outros sacerdotes tocaban as trompetas e os levitas cantaban acompaados polos frautistas. Neste marco, podemos entender mellor as palabras de Xess en Xn 7, 37. Esa noite, a festa prolongbase ata o primeiro canto do galo. Homes e mulleres reunanse no adro do templo a danzar e cantar ao ritmo dos instrumentos dos levitas.David foi o primeiro responsable dun "ministerio de msica". En 1Cr 15, 16-22 explcasenos como o organizou. Inventou instrumentos (Am 5, 23) para acompaar os "cantos en honor a Deus" (1Cr 16, 5-42). Mis tarde estableceu 4.000 levitas para "louvar ao Seor cos seus instrumentos" (1Cr 23, 30). Reciban dez anos de formacin para poder exercer este servizo e non podan empezar o seu ministerio4 4. antes dos 30 anos (1Cr 23, 3). Os mestres de msica e canto estaban divididos en 24 grupos de 12 homes cada un; un total de 288 levitas "expertos en todo o referente ao canto ao Seor, instrudos e aptos" (1Cr 25, 7). Estes ensinaban a msica aos seus irmns. Asaf, Xedutn e Hemn dirixan este xigantesco ministerio de msica. Daban o sinal de empezar cos seus cmbalos. Outros oito msicos guiaban a meloda coa arpa.Salomn continuou potenciando este ministerio de msica. Para a inauguracin do templo, 120 sacerdotes tocaban trompetas ao mesmo tempo que un gran coro cantaba a unha soa voz: "Porque bo, porque grande o seu amor" (2 Cr 5, 13). E Deus manifestou a sa aprobacin "enchendo o templo da sa gloria".Dos oito grupos de instrumentos mencionados no Antigo Testamento, unicamente a metade tia acceso ao templo. S os descendentes de Lev podan tocar no Santuario e deban facelo dun determinado xeito, apropiado para o culto. Isto ensnanos que haba uns criterios establecidos no referente utilizacin de instrumentos musicais, e que non estaba permitido que cada un fixese o que mellor lle parecese para louvar a Deus.As mulleres tamn participaban no coro do templo. Esdras fala de "douscentos cantores e cantoras" (Esd 2, 65). En 1Cr 25, 5 e ss flasenos de tres irms instrudas para o canto na casa de Deus. Os cantores recibiron do rei Agripa o privilexio de levar unha tnica branca, distintivo dos sacerdotes. A "orq