projektowanie uniwersalne wyzwanie naszych czasów. · projektowanie uniwersalne - wyzwanie naszych...

of 22/22
1 /21 Fundusze europejskie bez barier (p) dostęp dla wszystkich PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE - wyzwanie naszych czasów. III Ogólnopolskie Seminarium Owińska, 16-17 czerwca 2012 FUNDUSZE EUROPEJSKIE BEZ BARIER (p) dostęp dla wszystkich Warszawa, dn. 09 grudnia 2015 r. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny . (Art. 32 pkt 2 Konstytucji RP)

Post on 27-Feb-2019

225 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

1 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE

- wyzwanie naszych czasw.

III Oglnopolskie Seminarium

Turystyka i Krajoznawstwo Osb Niepenosprawnych Owiska, 16-17 czerwca 2012

FUNDUSZE EUROPEJSKIE BEZ BARIER (p) dostp dla wszystkich

Warszawa, dn. 09 grudnia 2015 r.

Nikt nie moe by dyskryminowany w yciu politycznym,

spoecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. (Art. 32 pkt 2 Konstytucji RP)

2 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

DOROTA POTEJKO: Penomocnik Prezydenta Poznania ds. osb

niepenosprawnych, Urzd Miasta Poznania

PA

NE

LI

CI

JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE

Zastpca Dyrektora Wydziau Zdrowia i Spraw Spoecznych w

Urzdzie Miasta Poznania. W ramach obowizkw wsppracuje z

instytucjami sektora pozarzdowego, rzdowego,

samorzdowego w zakresie identyfikacji i zaspokajania potrzeb

osb z niepenosprawnociami.

MAREK ADAMCZEWSKI: prof. dr hab. , Kierownik Katedry Projektowania

Produktu Akademii Sztuk Piknych w Gdasku

Designer, ma na swoim koncie blisko 300 wdroonych do

produkcji projektw. Od 2003 roku kieruje pracowni

projektow maradDesign. Kurator i projektant wielu wystaw,

czonek jury konkursw wzorniczych. Designer Roku 2006.

Wykadowca Studiw Podyplomowych Total Design

Management (IWP/Szkoa Biznesu PW w Warszawie).

3 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

MACIEJ AGUSTYNIAK: Prezes Fundacji Polska Bez Barier

PA

NE

LI

CI

JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE

Pedagog, trener, ekspert Krajowego Mechanizmu Prewencji.

Prowadzi szkolenia z m.in. z zakresu udostpniania wydarze

kulturalnych osobom z rnymi potrzebami, profesjonalnej obsugi

klientw z niepenosprawnociami, dostpnej architektury.

Realizowa wiele programw w zakresie dostosowania przestrzeni

i usug do potrzeb osb ze specjalnymi potrzebami.

MARCIN KLAG: Wydzia Sztuki Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

Przedstawiciel projektu Wzornictwo, Innowacja,

Spoeczestwo - PO Kapita Ludzki. Projektant, absolwent

Wydziau Form Przemysowych krakowskiej ASP. Specjalizuje

si w projektowaniu komunikacji wizualnej, ksiek i

czasopism. Interesuje si zagadnieniami dostpnoci

dziedzictwa narodowego w edukacji. Na uczelni prowadzi

zajcia z komunikacji wizualnej.

4 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

BARTOSZ PIOTROWSKI Kierownik zespou ds. wzornictwa przemysowego,

Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA

PA

NE

LI

CI

JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE

Wykadowca i adiunkt w pracowni projektowania produktu na

Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy.

Prowadzi rwnie zajcia na studiach podyplomowych: Total

Design Management w Szkole Biznesu Politechniki

Warszawskiej/IWP. Laureat wielu nagrd i wyrnie, w tym tytuu

Disigner Roku 2014.

Dyrektor Centrum Projektowania Uniwersalnego przy

Politechnice Gdaskiej

Pracownik naukowy Wydziau Architektury Politechniki

Gdaskiej. Access Oficer miasta Gdyni. Czonek Komisji

Ekspertw ds. Osb Niepenosprawnych przy Rzeczniku Praw

Obywatelskich. Ekspert Grupy ON Inclusion 14-20, Czonek

Grupy Roboczej Krajowych Inteligentnych Specjalizacji

dziaajcej przy Ministerstwie Gospodarki.

MAREK WYSOCKI

5 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

DLA KOGO

PROJEKTUJEMY?

Zdjcia arch. TU DREZDEN

RNORODNO SPOECZESTWA

JEST JEGO ATUTEM

Niepenosprawnym mona si urodzi,

Niepenosprawnym mona si sta,

Niepenosprawnoci mona doy

Dwie trzecie osb o ograniczonej mobilnoci to osoby starsze. rodo: gazeta.pl

JAK PROJEKTOWA

UNIWERSALNIE?

CZY PROJEKTOWANIE

UNIWERSALNE SI

OPACA ?

6 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

CZYNNIKI WPYWAJCE NA AKTYWNO SPOECZN

W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ

AKCEPTACJA

SPOECZNA

PRZEPISY

PRAWNE

ED

UK

AC

JA

/ HU

MA

NIZ

AC

JA

I

N

T

E

G

R

A

C

J

A

RE

HA

BIL

ITA

CJ

A /

RE

WA

LID

AC

JA

/ E

DU

KA

CJ

A

DOSTPNO

KOMUNIKATYWNO,

WYKSZTACENIE,

DOWIADCZENIE

AKCEPTACJA

SWOICH OGRANICZE

INDYWIDUALNE

UWARUNKOWANIA

FIZYCZNE I PERCEPCYJNE

UWARUNKOWANIA

INDYWIDUALNE

UWARUNKOWANIA

OGLNOSPOECZNE AKTYWNO SPOECZNA

AKTYWNO SPOECZNA

Na podstawie: Wysocki M. Projektowanie otoczenia dla osb niewidomych. Pozawzrokowa percepcja przestrzeni 2010, s. 20

7 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

1. 1993 - Standardowe Zasady Wyrwnywania Szans

Rezolucja ONZ nr 48/96: i bazujce na nich Deklaracja Barceloska (1995) oraz Agenda 22 (2001),

2. 2001 - Uchwaa Rady Europy ResAP (2001)1 dot. wprowadzenia zasad uniwersalnego projektowania do programw nauczania wszystkich zawodw

pracujcych nad zbudowanym rodowiskiem

3. 2006 - Plan Dziaa Rady Europy na lata 2006-2015

Zalecenie nr Rec(2006)5

4. 2006 - Konwencja Praw Osb Niepenosprawnych Rezolucja ONZ nr 61/06

5. 2010 - Europejska strategia w sprawie niepenosprawnoci 2010-2020: Odnowione zobowizanie do budowania Europy bez barier. Komunikat Komisji Europejskiej KOM(2010) 636

Prawo midzynarodowe zachca do promowania idei

projektowania uniwersalnego (projektowania dla wszystkich)

oraz tworzenia otoczenia dostpnego dla wszystkich.

PRZEPISY

PRAWNE

8 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

rdo: http://www.niepelnosprawni.gov.pl

RATYFIKACJA KONWENCJI ONZ

o prawach osb niepenosprawnych:

Ratyfikacja Konwencji nastpia 6 wrzenia 2012 r., poprzez zoenie podpisu Prezydenta RP. K

ON

WE

NC

JA O

NZ

Konwencja ONZ o prawach osb niepenosprawnych zostaa przyjta w grudniu 2006 r. na sesji Zgromadzenia Oglnego ONZ i wesza w ycie 3 maja 2008 r. Do poowy marca 2012 r. podpisay j 153 pastwa, a jej stronami jest 112 krajw. Polska podpisaa konwencj w marcu 2007 r.

Konwencja zawiera przepisy zakazujce dyskryminowania niepenosprawnych, a take nakazujce tworzenie warunkw do korzystania przez nich z praw na rwni z innymi osobami oraz wprowadzenie rozwiza specjalnie do nich adresowanych. Dokument podkrela znaczenie, jakie maj dla niepenosprawnych samodzielno i niezaleno. Zwraca uwag na potrzeb ich udziau w procesach decyzyjnych, a take znaczenie dostpnoci np. do opieki zdrowotnej, edukacji, informacji, kultury i rekreacji.

9 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

DOSTPNO RODOWISKA

ZABUDOWANEGO:

ARTYKU 9 Konwencji:

KO

NW

EN

CJA

ON

Z

1. Aby umoliwi osobom niepenosprawnym samodzielne ycie i pene uczestnictwo we wszystkich sferach ycia, Pastwa-Strony podejm stosowne kroki celem zapewnienia osobom niepenosprawnym dostpu, na rwnych zasadach z innymi obywatelami, do rodowiska fizycznego, transportu, informacji i komunikacji midzyludzkiej, w tym technologii i systemw komunikacyjnych i informacyjnych, oraz do innych udogodnie i usug oferowanych caemu spoeczestwu, zarwno w rodowiskach miejskich, jak i wiejskich. Te dziaania, wcznie z rozpoznawaniem i usuwaniem przeszkd i barier na drodze do dostpnoci, bd dotyczy midzy innymi:

(a) Budynkw, drg, rodkw transportu oraz innych obiektw, w tym szk, mieszkalnictwa, orodkw medycznych i miejsc pracy;

(b) Usug informacyjnych, komunikacyjnych i innych, w tym usug elektronicznych, jak rwnie usug w zakresie pomocy w nagych wypadkach.

10 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

DOSTPNO RODOWISKA

ZABUDOWANEGO:

2. Pastwa Strony podejm rwnie odpowiednie rodki w celu:

(a) opracowywania, ogaszania i monitorowania wdraania minimalnych standardw i wytycznych w sprawie dostpnoci urzdze i usug oglnie dostpnych lub powszechnie zapewnianych,

(b) zapewnienia, e instytucje prywatne, ktre oferuj urzdzenia i usugi oglnie dostpne lub powszechnie zapewniane, bd bray pod uwag wszystkie aspekty ich dostpnoci dla osb niepenosprawnych,

(c) zapewnienia szkolenia wszystkim zainteresowanym na temat dostpnoci dla osb niepenosprawnych,

(d) zapewnienia w oglnodostpnych budynkach i innych obiektach oznakowania w alfabecie Braillea oraz w formach atwych do czytania i zrozumienia,

KO

NW

EN

CJA

ON

Z

ARTYKU 9 Konwencji:

11 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

RWNOPRAWNY DOSTP I

SAMODZIELNE YCIE

Pastwa-Strony uznaj prawo wszystkich osb niepenosprawnych do ycia w spoecznoci, i do

dokonywania wyborw na rwni z innymi obywatelami, oraz podejm skuteczne i stosowne

dziaania, aby uatwi osobom niepenosprawnym korzystanie z wyej wymienionego prawa oraz

ich pen integracj i uczestnictwo w yciu spoecznym, w tym zagwarantuj, i:

(c) oglnie dostpne usugi i obiekty bd dostpne na rwnych zasadach dla osb

niepenosprawnych oraz bd dostosowane do ich potrzeb.

KO

NW

EN

CJA

ON

Z

ARTYKU 19 Konwencji:

Samodzielne ycie i integracja spoeczna

12 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

Trzy kryteria stanowi o jakoci architektury:

trwao,

uyteczno

i pikno"

Witruwiusz

13 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

Czowiek

witruwiaski

Rysunek Witruwiusza na temat proporcji ludzkiego ciaa. Rysunek ten upowszechni Leonardo da Vinci okoo 1490 roku.

14 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

Potrzeby funkcjonalne

czowieka

Potrzeby przyporzdkowane do

jednolitego modelu czowieka

oprac. M. Wysocki na podstawie prezentacji EIDD

OBSZARY PROJEKTOWANIA

15 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

PROJEKTOWANIE PRZESTRZENI Z UWZGLDNIENIEM POTRZEB OSB NIEPENOSPRAWNYCH

oprac. M. Wysocki na podstawie prezentacji EIDD

16 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE

oprac. M. Wysocki na podstawie prezentacji EIDD

17 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE PROJEKTOWANIE DLA WSZYSTKICH =

oprac. M. Wysocki na podstawie prezentacji EIDD

18 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

oprac. M. Wysocki na podstawie prezentacji EIDD

seeing

hearing

moving around

understanding

smellingtouching

talking

x

xy

xyzwidzenie

syszenie

poruszanie si

zdolno rozumienia

powonienie zmys dotyku

odczuwanie temperatury

zmys rwnowagi

xyz

wraliwo emocjonalna

UNIVERSAL DESIGN POWINNIEN STA SI STANDARDEM W PROJEKTOWANIU

PROJEKTOWANIE DLA WSZYSTKICH PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE PROJEKTOWANIE DLA WSZYSTKICH =

19 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

oprac. M. Wysocki na podstawie prezentacji EIDD

seeing

hearing

moving around

understanding

smellingtouching

talking

x

xy

xyzwidzenie

syszenie

poruszanie si

zdolno rozumienia

powonienie zmys dotyku

odczuwanie temperatury

zmys rwnowagi

xyz

wraliwo emocjonalna

PROJEKTOWANIE DLA WSZYSTKICH PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE PROJEKTOWANIE DLA WSZYSTKICH =

UNIVERSAL DESIGN POWINNIEN STA SI STANDARDEM W PROJEKTOWANIU MIDZYNARODOWE LOGO DOSTPNOCI

20 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

Definicja projektowania uniwersalnego propagowana przez Center of Universal Design Uniwersytetu Pnocnej Karoliny (USA) brzmi nastpujco:

Projektowanie uniwersalne jest to projektowanie produktw i rodowiska, ktre mog by uytkowane przez wszystkich ludzi, w moliwie najwikszym stopniu, bez potrzeby adaptacji lub specjalistycznego projektowania (Ron Mace)

rdo: http://www.design.ncsu.edu/cud/about_ud/about_ud.htm

PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE

21 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

Definicja Projektowania Uniwersalnego zostaa podparta

siedmioma zasadami: 1 Uyteczno dla osb o rnej sprawnoci (ang. Equitable Use),

2. Elastyczno w uytkowaniu (ang. Flexibility in Use),

3. Proste i intuicyjne uytkowanie (ang. Simple and Intuitive Use),

4. Czytelna informacja (ang. Perceptible Information),

5. Tolerancja na bdy (ang. Tolerance for Error),

6. Wygodne uytkowanie bez wysiku (ang. Low Physical Effort),

7. Wielko i przestrze odpowiednie dla dostpu i uytkowania (ang. Size and

Space for Approach and User) Jako twrcw siedmiu zasad projektowania uniwersalnego przyjmuje si: Bettye Rosse Connell, Mike Jones, Ron Mace, Jim Mueller, Abir

Mullick, Elaine Ostroff, Jon Sanford, Ed Steinfeld, Molly Story i Gregg Vanderheiden: The Principles of Universal Design [online]. NC

State University, 1997

8. Percepcja rwnoci (ang. Perception of Equality), (Kondrad Kaletsch 2009) ktr definiuje si w nastpujcy sposb: Projekt winien minimalizowa moliwo postrzegania indywidualnego jako

dyskryminujce.

RE

AL

IZA

CJA

DO

ST

EP

NO

C

I

PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE

rdo: M. Wysocki. Projektowanie otoczenia dla osb niewidomych. Pozawzrokowa percepcja przestrzeni, Gdask, 2010

22 /21

PANEL: JAK PROJEKTOWA UNIWERSALNIE?

Fundusze europejskie bez barier (p) dostp dla wszystkich

oprac. M. Wysocki na podstawie prezentacji EIDD

seeing

hearing

moving around

understanding

smellingtouching

talking

x

xy

xyzwidzenie

syszenie

poruszanie si

zdolno rozumienia

powonienie zmys dotyku

odczuwanie temperatury

zmys rwnowagi

xyz

wraliwo emocjonalna

PROJEKTOWANIE DLA WSZYSTKICH PROJEKTOWANIE UNIWERSALNE PROJEKTOWANIE DLA WSZYSTKICH =

UNIVERSAL DESIGN POWINNIEN STA SI STANDARDEM W PROJEKTOWANIU ZAPRASZAM DO DYSKUSJI