opleiding duurzaam gebouw - leefmilieu brussel om de schade die het gebouw toebrengt aan het milieu

Download Opleiding Duurzaam Gebouw - Leefmilieu Brussel Om de schade die het gebouw toebrengt aan het milieu

Post on 11-Oct-2020

1 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Leefmilieu Brussel

    Opleiding Duurzaam Gebouw: Renovatie met een hoge energie- efficiëntie: technische details

    Milieu-impact & keuze van isolatiematerialen

    bij passiefbouw

    Sébastien BREELS

    MATRIciel nv

  • 2

    Doelstellingen van de presentatie

    ● STAND VAN ZAKEN EN GLOBALE DENKOEFENING:

    ► De analyse-elementen voorstellen en de denkoefening starten

    › 1 – Milieu-impact van bouwmaterialen en -principes – een opkomende benadering

    › 2 – In een tijd waarin gebouwen steeds beter moeten presteren – Transversale evaluatie = exploitatie + bouw

    › 3 – Passiefconstructie – Evaluatie van de milieubalans / vergelijkende casestudy’s

    › 4 – Analyse van materialen: macro/micro + kwantitatief/kwalitatief. Isolatie ter discussie.

    › 5 – Keuze van isolatiematerialen: evaluatiecriteria en markttools

    › 6 - Hoe kies ik isolatiemateriaal voor mijn project? Voorbeeld van denkoefening.

  • 3

    Doelstellingen van de presentatie

    ● STAND VAN ZAKEN EN GLOBALE DENKOEFENING :

    ► Wat is het doel van deze presentatie

    › Sleutels aanreiken voor een denkoefening en een methodologie voorstellen voor keuze van isolatiematerialen die rekening houdt met de milieubenadering

    ► Wat is niet het doel van deze presentatie › Pasklare recepten en een beschrijvende lijst van bruikbare isolatiematerialen

    aanreiken

  • 4

    INLEIDING

    ● “Milieu-impact” die verband houdt met de

    materiaalkeuze:

    ► Bouwsector – verantwoordelijk voor:

    › 50% van de totale ontgonnen natuurlijke hulpbronnen

    › 45% van het totale energieverbruik

    › 40% van het geproduceerde afval

    › 30% van de broeikasgasuitstoot

    › 16% van het waterverbruik

  • 5

    INLEIDING

    ● “Milieu-impact” die verband houdt met de keuze van

    materialen/isolatie:

    ► Verbruik van energiebronnen

    › Productie / uitvoering / afvoer … vooral verbruik van fossiele energie / grijze energie van de materialen

    ► Verbruik van niet-energetische hulpbronnen

    › Water / grondstoffen / potentieel hergebruik – recyclage in gesloten cyclus

    ► Vervuiling van lucht + bodem + water

    › Brandstoffen / chemische processen: kooldioxide/ zwaveldioxide/ stikstofmonoxide / VOS’en (tolueen; benzeen…) / fijne deeltjes, …

    ► Impact op landschap en biodiversiteit

    › Ontginning van hout, mineralen, steen, …

    ► Productie van afvalstoffen

    › Afvalstortplaats / verbrandingsoven, …

    ► Impact op de gezondheid

    › Uitstoot van giftige stoffen: zware metalen/ biociden – fungiciden / solventen / formaldehyde / brandwerende additieven…

  • 6

    Keuze van bouw- en isolatiematerialen en - technieken

    ● Eisen van het project

    ► Stedenbouwkundige aspecten (toepasselijke reglementering, …)

    ► Technische aspecten (stabiliteit / mogelijkheden voor uitvoering /

    veiligheidsvereisten, …)

    ● Typologie van het project

    ► Locatie (stadscentrum, …)

    ► Programma (woningen / kantoren, …)

    ► Invloed van het architecturale aspect

    ► Fase: nieuwbouw / renovatie

    ► Notie functionele flexibiliteit (aanpasbaarheid / flexibiliteit, …)

    ● Specifieke kenmerken

    ► Duurzaamheid (levensduur / behoud in de tijd, …)

    ► Nagestreefde prestaties (hygrothermisch / akoestisch / brandwerendheid, …)

    ► Kosten (basisinvesteringen / return / onderhoud, …)

  • 7

    Keuze van bouwmaterialen en -technieken

    ● KWALitatieve evaluatie

    ► Geografische herkomst

    ► Onderdelen en impact op de gezondheid

    ► Ecolabels / Ecocertificaten

    ► Typologie van de uitvoering (water / afvalstoffen / polluenten, …)

    ► Recyclagepotentieel; situatie op de markt, …

    ► ATG…

    ● KWANTitatieve evaluatie

    ► Grijze energie (NRE) – Non Renewable Energy

    ► Productie van broeikasgassen (GWP) – Global Warming

    Potential / troposferische ozon, …

    ► Productie van zuurvormende gassen (AP) – Acidification

    Potential

    ► Hoeveelheid gebruikte materialen

    ► Transport

  • 8

    Energie & emissies van een bouwwerk

    ● Grijze energie en CO2-uitstoot

    http://www.inies.fr/

  • 9

    Energie & globale emissies van een bouwwerk

    ● Grijze energie en CO2-uitstoot

     Grijze energie

    ► Definitie › Grijze energie van een materiaal = primaire energie gebruikt voor de productie, het

    gebruik en de afvoer van een materiaal, van de ontginning van de grondstoffen tot de verwerking op het einde van de levensduur. Kan fossiel of hernieuwbaar zijn.

    › Grijze energie van een muur = som van de grijze energie van de bestanddelen, alsook de energie nodig voor vervoer en uitvoering.

    ► Globale energie › Energieverbruik van het gebouw + materialen › Voor materialen: omvat ontginning / productie / exploitatie / verwijdering › Niet-hernieuwbare + hernieuwbare oorsprong

     CO2-emissies

    ► Globale emissies › Energieverbruik van het gebouw + materialen › Voor materialen: omvat ontginning / productie / exploitatie / verwijdering › CO2-equivalent

    http://www.inies.fr/

  • 10

    Energie & Gebruiksemissies >< Energie & Bouwemissies

    ● Evaluatie van de milieubalans

    ► Vergelijking "grijze energie" >< "verwarmingsenergie "

     Om de schade die het gebouw toebrengt aan het milieu te beperken, richten de huidige strategieën zich vooral op besparingen van de gebruiksenergie. Het doel is de uitstoot van broeikasgassen te doen dalen en de uitputting van de fossiele hulpbronnen die hieraan verbonden zijn, te beperken.

     Als we meer in het algemeen de impact van het gebouw op het milieu bekijken, stellen we vast dat de verhoogde isolatie van de muren twee gevolgen heeft:

    › Verhoging van de gebruikte hoeveelheid materialen, vooral isolatie, met een toename van de impact van de bouwmaterialen in absolute waarde tot gevolg.

    › Daling van het verwarmingsverbruik, met een toename van de impact van de bouwmaterialen in relatieve waarde tot gevolg.

     Het is dus belangrijk de respectieve impact te berekenen, zodat het beste globale evenwicht kan worden gevonden.

    http://www.inies.fr/

  • 11

    Energie & Gebruiksemissies >< Energie & Bouwemissies

    ● Evaluatie van de milieubalans

    ► Vergelijking "grijze energie" >< "verwarmingsenergie"

     Totaal verbruik van primaire energie van een woning en totaal van de broeikasgasemissies van een woning in kg-eq CO2 over een periode van 50 jaar, uitgaand van een verwarming op gas met een totaal rendement van 80%.

    De impact van de bouwmaterialen van een huis wordt berekend door rekening te houden met de productie van het materiaal, de eventuele vervanging ervan bij een levensduur van minder dan 50 jaar en de verwijdering ervan na ingebruikname.

     met 3 verschillende isolatieniveaus

     met twee varianten op het vlak van de materialen

    › Samenstelling 1: gebruik van rotswolplaten in het dak en de muren, geëxtrudeerd polystyreen in de vloerplaat, muren in kalkzandsteenblokken en zinken gevelbekleding.

    › Samenstelling 2: gebruik van houtvezel in het dak en de muren, polyurethaanplaten in de vloerplaat, muren in betonblokken en houten gevelbekleding,

  • 12

    Energie & Gebruiksemissies >< Energie & Bouwemissies

    Bron: Architecture et Climat

    Bron: Architecture et Climat

  • 13

    Energie & Gebruiksemissies >< Energie & Bouwemissies

    ● Evaluatie van de milieubalans

    ► Vergelijking "grijze energie" >< "verwarmingsenergie"

     De bovenstaande grafieken geven een beeld van verschillende fenomenen:

    › In het geval van een passiefhuis is de grijze energie van de bouwmaterialen groter dan de primaire energie die nodig is voor verwarming – behalve indien deze elektrisch is! (1a, kolommen 1 en 2). Dit fenomeen zal zich telkens voordoen, maar iets minder uitgesproken als de analyse wordt gemaakt over een periode langer dan 50 jaar.

    › Indien men in het geval van een passiefhuis broeikasgasemissies waarneemt, (1b), dan is er een zeer sterke afhankelijkheid van de materiaalkeuze. (1b, kolommen 1 en 2)

    › Voor muren met een identieke samenstelling kan isolatie volgens de passiefstandaard het globale energieverbruik en de broeikasgasuitstoot doen dalen (kolommen 1 en 3, of 2 en 4)

    › Voor muren met verschillende samenstellingen hangen het verbruik van primaire energie en de uitstoot van broeikasgassen af van zowel de materiaalkeuze als het isolatieniveau (1a, kolommen 2 en 3 en 1b, kolommen 1 en 4)

    › De muren/materialen met de laagste broeikasgasuitstoot zijn niet altijd diegene met de laagste grijze energie. Dit hang sterk af van het materiaaltype en de productiewijze.

  • 14

    Energie & Gebr

View more