jaka ryba na obiad? - ryby.wwf. ryb i owoc³w morza oraz skutk³w, jakie nasze decyzje...

Download Jaka ryba na obiad? - ryby.wwf. ryb i owoc³w morza oraz skutk³w, jakie nasze decyzje przynosz…

Post on 28-Feb-2019

214 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Jaka ryba na obiad?

Poradnik konsumenta o rybach i owocach morza

BROSZURA

Jak kupowa ryby i owoce morza? 4

Jak podj waciw decyzj? 6

Certyfikaty 7

Odpowiedzialna konsumpcja ryb i owocw morza 8

Obszary poowowe FAO 12

Wykaz gatunkwCzarniak / Dorsz czarny 14Dorada 14Dorsz atlantycki 14Fldra / Stornia 15Gadzica 15Halibut niebieski 16Homar 16Homarzec / langustynki 17Kalmar 17Karp 17Karmazyn 18Krab kieszeniec 18Krewetka pnocna 19Krewetka tygrysia 19oso atlantycki 19oso pacyficzny 20Makrela atlantycka 20Mintaj 20Miruna 21

Morszczuk europejski 21Oko europejski 22Oko morski / Labraks 22Omiornica zwyczajna 22Panga 23Plamiak 23Przegrzebek zwyczajny 24Pstrg tczowy 24Rak szlachetny 24Sandacz 25Sardela europejska 25Sardynka 25Sola 26Sum afrykaski, Sum pospolity 26Szprot 26led atlantycki 27Tilapia nilowa 27Tro wdrowna 27Tuczyk biay 28Tuczyk Bonito 28Tuczyk bekitnopetwy 29Tuczyk topetwy 29Turbot 30Wgorz europejski 30Wcznik / Miecznik 30Zocica 31abnica 31

Dodatkowe wskazwki 32

Poradnik konsumenta 3

Czy wiesz, e a 90% wiatowych zasobw ryb jest przeowionych lub poawianych

na najwyszym moliwym poziomie?

Jeli nie podejmiemy adnych dziaa za 40 lat ryb w morzach i oceanach

moe cakowicie zabrakn!

Twj wybr ma znaczenie!

Pom chroni przyrod mrz i oceanw!

Wybieraj ryby i owoce morza zgodnie z poradnikiem Fundacji WWF Polska.

Jaka ryba na obiad? 4

Jak kupowa ryby i owoce morza?Poradnik konsumenta Jaka ryba na obiad? to przewodnik po wybranych gatunkach ryb i owocach morza. Zosta on stworzony z myl o tym, aby pomc Ci w podejmowaniu wiadomych wyborw podczas zakupw.

Ten sam gatunek ryby (lub innych organizmw morskich) moe znajdowa si w wicej ni jednej kategorii naszego poradnika, czyli na rnych wiatach w zalenoci od jego miejsca pocho-dzenia oraz sposobu, w jaki zosta zowiony. W zwizku z tym, aby mc skutecznie sko rzysta z poradnika WWF, musisz zdoby trzy podstawowe informacje o kupowanym gatunku:

1. Jaki to gatunek? (pomocna jest nazwa aciska)

2. Skdpochodzi? (w jakim obszarze poowowym zosta zapany lub w jakim kraju zosta wyhodowany)

3.Przypomocyjakichnarzdzipoowowychzostazowiony?

Pamitaj, e wszystkie te informacje powinny zosta Ci udostpnione! Znajdziesz je bezporednio

na opakowaniu lub u sprzedawcy.

Poradnik konsumenta

Zgodnie z przepisami unijnymi* zarwno produkty opakowane jak i nieopakowane powinny by oznakowane poprzez podanie nastpujcych informacji:

nazwy handlowej i systematycznej (nazwy aciskiej danego gatunku)

metody produkcji (zowione lub wyhodowane)

obszaru poowu lub kraju produkcji (w przypadku ryb hodowlanych)

kategorii narzdzi poowowych

W celu uatwienia wyboru, te same infor macje umiecilimy przy odpowiednich

gatunkach w naszym poradniku. Zwr na nie szczegln uwag!

* Rozporzdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wsplnej organizacji rynkw produktw rybowstwa i akwakultury.

Wild Wonders of Europe Magnus Lundgren WWF

Jaka ryba na obiad? 6

Jak podj waciw decyzj?Gatunki ryb i innych organizmw morskich w poradniku podzielone s na trzy wiata:

wiatoZIELONEnajlepszywybr!

Ryby i owoce morza oznaczone tym wiatem pochodz z bezpiecznych pooww, ktre nie zagraaj przetrwaniu gatunkw. Dziki temu, e s dobrze zarzdzane mamy pewno, e nie znikn one ze sklepw, a ich poowy lub hodowle maj ograniczony negatywny wpyw na rodo-wisko oraz rnorodno biologiczn mrz i oceanw. Te gatunki to najlepszy wybr pod wzgldem rodowi-skowym.

wiatoTEzastanwsi!

Istniej powody do obaw o te gatunki. S to ryby i owoce morza, ktre w wyniku obecnej presji poowowej pochodz z pooww naraajcych dan populacj na przeowienie lub ktrych metoda poowu/hodowli jest szkodliwa dla rodowiska. Zalecamy ograniczenie spoycia tych gatunkw i siganie po nie tylko w wypadku, kiedy gatunki z zielonej listy nie s dostpne.

wiatoCZERWONENIEKUPUJ!

Gatunki oznaczone tym wiatem pochodz z niezrw-nowaonych pooww zagraajcych rodowisku! Na skutek nadmiernych pooww wiele z tych stad jest zagroonych wyginiciem. Pamitaj o tym robic zakupy i nie kupuj tych gatunkw ryb i owocw morza.

Poradnik konsumenta 7

CertyfikatyRobic zakupy w sklepie pytaj o ryby certyfikowane!

Certyfikat MSC (w przypadku ryb dziko yjcych) oraz certyfikat ASC (w przypadku ryb hodowlanych) gwarantuj, e kupowana przez nas ryba zostaa zowiona lub wyhodowana w sposb moliwie najbardziej przyjazny dla rodowiska.

Ryby certyfikowane maj zielone wiato WWF!

Tym logiem oznaczone s produkty certyfikowa-ne przez MSC (Marine Stewardship Council). Certyfikat ten gwarantuje, e dana ryba pochodzi ze zrwnowaonych pooww, ktre speniaj surowe normy rodowiskowe ustalone przez MSC. Jeli to moliwe, wybieraj ryby z tym certyfikatem. Po wicej informacji wejd na:

www.msc.org/pl

Tym logiem oznaczone s produkty pochodz-ce z hodowli ryb, ktre otrzymay niezaleny certyfikat ASC (Aquaculture Stewardship Council), przyznawany hodowlom prowa dzonym w sposb odpowiedzialny. Jeli to moliwe, wybieraj ryby hodowlane z tym certyfikatem. Po wicej informacji wejd na:

www.asc-aqua.org

ODPOWIEDZIALNAHODOWLA

ASC-AQUA.ORG

ascCERTYFIKAT

Jaka ryba na obiad? 8

Odpowiedzialna konsumpcja ryb i owocw morza dla dobra ludzi, oceanw i klimatu LudzieNasze morza s przeowione. Ryby jednak stanowi gwne rdo poywienia i utrzymania dla ponad 800 milionw ludzi1 gwnie yjcych w krajach rozwija-jcych si. UE jest najwikszym rynkiem i importerem ryb i owocw morza na wiecie2, przy czym wiksza cz konsumowanych przez Europejczykw ryb i owocw morza pochodzi z pooww z krajw spoza UE3.

Negatywne skutki przeowienia, nielegalnych pooww i zmian klimatycznych dotykaj gwnie kobiety, m-czyzn i dzieci yjcych w krajach rozwijajcych si, skd pochodzi wikszo ryb, ktre jemy. W zwizku z tym spoczywa na nas ogromna odpowiedzialno europej-scy konsumenci, producenci, politycy i decydenci mog dokona globalnej zmiany w stron odpowiedzialnej

1 HLPE, 2014. Sustainable fisheries and aquaculture for food security and nutrition. A report by the High Level Panel of Experts on Food Security and Nutrition of the Committee on World Food Security, Rzym 2014, s.34; http://www.fao.org/3/ai3844e.pdf2 Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). The State of World Fisheries and Aquaculture 2016. Rzym, s.3; http://www.fao.org/fishery/sofia/en3 UMOFA (European Market Observatory for Fisheries and Aqua culture Products). The EU Fish Market. 2017 Edition, s.5; http://www.eumofa.eu/documents/20178/108446/The+EU+ fish+market+2017.pdf

Poradnik konsumenta 9

konsumpcji ryb i owocw morza poprzez wspieranie zrwnowaonych pooww. Taki wybr przyniesie korzyci zarwno ludziom, jak i przyrodzie na caym wiecie. Wybierajc ryby i owoce morza pochodzce ze zrwnowaonych pooww przyczyniamy si do realizacji Celw Zrwnowaonego Rozwoju ONZ4.

4 Szczeglnie celw: 12 Zapewni wzorce zrwnowaonej kon-sumpcji i produkcji i 14 Chroni oceany, morza i zasoby morskie oraz wykorzystywa je w sposb zrwnowaony.

Z

eb H

ogan

WW

F-Ca

non

Jaka ryba na obiad? 10

rodowiskoNiezrwnowaone rybowstwo zagraa morskim gatunkom i ich siedliskom. Blisko 30% zbadanych wiatowych zasobw ryb jest przeowionych, a okoo 60% poawianych na najwy-szym moliwym poziomie5. Midzy innymi w wyniku takiej go-spodarki gatunki, takie jak tuczyk bkitnopetwy czy wgorz europejski s zagroone wyginiciem.

Ponadto, inne gatunki morskie, w tym ryby niepoawiane ko-mercyjnie, ptaki, gady (np. wie morskie) i ssaki (np. delfiny, foki i morwiny) s zabijane w wyniku przyowu (przypadkowe-go poowu) niezamierzonego efektu rybowstwa.

KlimatZmiana klimatu niekorzystnie wpywa na ycie w oceanach, w tym na kondycj populacji gatunkw ryb poawianych komer-cyjnie. Podnoszenie si temperatury wody dramatycznie zmie-nia warunki ycia organizmw morskich, co odbija si rwnie na sektorze rybowstwa. Mniej stabilne i mao liczne popula-cje stad ryb sprawiaj, e rybacy wypywaj coraz dalej w po-szukiwaniu poowu lub zmuszeni s pozosta na morzu duej. W efekcie ich kutry emituj wicej gazw przyczyniajcych si do zmiany klimatu. Zmiany klimatyczne wpywaj wic na stan ywych zasobw morskich, a jednoczenie rybowstwo jest jed-n z gazi przemysu oddziaywujcych na klimat.

5 Raport FAO (Food and Agriculture Organisation of the United Nations) State of World Fisheries and Aquaculture 2016; http://www.fao.org/3/ai5555e.pdf

Poradnik konsumenta 11

Zrwnowaone poowyZrwnowaone poowy nie zawsze oznaczaj, e niezbdne jest owienie mniejszej iloci ryb. Chodzi tu o poowy odpowiednich ryb na dopuszczalnym poziomie, przy respektowaniu doradztwa naukowego oraz jednoczesnym oszczdzaniu stad znajdujcych si w gorszej kondycji. Istotne jest rwnie stosowanie zrw-nowaonych technik poowowych, ktre nie tylko maj na celu maksymalizacj krtkoterminowych zyskw, ale take zapew-nienie dugoterminowej ochrony naszych cennych zasobw ryb oraz innych elementw morskiego ekosystemu. Zrwnowaone zarzdzanie zasobami rybnymi oceanw moe znacznie zwik-szy zyski z sektora rybowstwa.

WWF wsplnie z Environmental Justice Foundation prowadzi dziaania na rzecz odpowiedzialnej kon-sumpcji ryb i owocw morza dla dobra ludzi, oceanw i klimatu w ramach projektu Fish Forward (Respon-sible sea food consumption for the benefit of people, oceans and climate). Projekt realizowany jest przez 17 partnerw w 17 krajach, w tym przez Fun-dacj WWF Polska, w latach 20182020.

Projekt ma na celu zmian zachowa konsumentw i producentw w Europie w oparci