inventaris van het archief van w. schermerhorn ... nummer archiefinventaris: 2.21.183.74 inventaris...

Click here to load reader

Post on 18-Jun-2020

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Nummer archiefinventaris: 2.21.183.74

    Inventaris van het archief van W. Schermerhorn [levensjaren 1894-1977], 1918-1976

    Versie: 06-05-2020

    J.A.A. Bervoets

    Nationaal Archief, Den Haag 1977

    This finding aid is written in Dutch.

  • 2.21.183.74 Schermerhorn 3

    I N H O U D S O P G A V E

    Beschrijving van het archief......................................................................................5 Aanwijzingen voor de gebruiker................................................................................................6

    Openbaarheidsbeperkingen....................................................................................................... 6 Beperkingen aan het gebruik...................................................................................................... 6 Materiële beperkingen................................................................................................................ 6 Aanvraaginstructie...................................................................................................................... 6 Citeerinstructie............................................................................................................................ 6

    Archiefvorming...........................................................................................................................7 Geschiedenis van de archiefvormer............................................................................................ 7 Geschiedenis van het archiefbeheer......................................................................................... 10

    De verwerving van het archief.............................................................................................. 10 Verwant materiaal.....................................................................................................................11

    Beschikbaarheid van kopieën.................................................................................................... 11 Verwante archieven................................................................................................................... 11

    Beschrijving van de series en archiefbestanddelen................................................13 Eerste zending................................................................................................................................ 13 Tweede zending............................................................................................................................. 15

    A. Algemene politieke aangelegenheden.................................................................................................15 B. Algemene onderwijsaangelegenheden................................................................................................16 C. Stukken betreffende geodesie en luchtkartering.................................................................................17

    Aanwinst 1980................................................................................................................................ 18 Aanwinst 1984................................................................................................................................ 19 Aanwinst 1985................................................................................................................................ 20 Aanwinst 1995................................................................................................................................ 21 Aanwinst 2002............................................................................................................................... 22

  • 2.21.183.74 Schermerhorn 5

    Beschrijving van het archief

    B E S C H R I J V I N G V A N H E T A R C H I E F

    Naam archiefblok: Collectie 312 W. Schermerhorn [levensjaren 1894-1977]

    Periodisering: archiefvorming: 1918/1976 oudste stuk - jongste stuk: 1918-1976

    Archiefbloknummer: C24573

    Omvang: 70 inventarisnummer(s); 5,11 meter

    Taal van het archiefmateriaal: Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

    Soort archiefmateriaal: Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.

    Archiefbewaarplaats: Nationaal Archief, Den Haag

    Locatie: Nationaal Archief, Den Haag

    Archiefvormers: Schermerhorn, Willem, (1894-1977)

    Samenvatting van de inhoud van het archief: Ir. W. Schermerhorn (1894-1977) maakte tijdens het interbellum naam als geodetisch ingenieur door het gebruik van fotogrammetrie in de luchtkartering. Tijdens de Duitse bezetting was hij actief in het hooglerarenverzet en lid van het Grootburgercomité. Van juli 1942 tot december 1943 was hij gijzelaar in St. Michielsgestel. Na de oorlog was hij een van de initiatiefnemers van de Nederlandse Volksbeweging (NVB) en medeoprichter van de Partij van de Arbeid (PvdA). Vanaf juni 1945 leide hij, samen met dr. W. Drees, het eerste naoorlogse kabinet. Van september 1946 tot 1947 was hij voorzitter van de Commissie-Generaal voor Nederlands-Indië, waar hij zich verzette tegen militair ingrijpen. Nadat hij deze functie had neergelegd keerde hij terug naar de wetenschap, maar hij bleef politiek actief als lid van de Tweede Kamer (1948-1951) en Eerste Kamer (1951-1963). Het archief bevat stukken over de illegaliteit, dagboeken en stukken over Indonesië, correspondentie, stukken over de NVB, artikelen en redevoeringen over zeer uiteenlopende kwesties, dossiers over onder meer de geschiedschrijving van de Nederlandsche Unie, de PvdA, onderwijskwesties, ontwikkelingshulp, de Koninklijke Akademie van Wetenschappen en stukken over zijn wetenschappelijk arbeid inzake luchtkartering met onder meer artikelen en correspondentie met collega's. Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam heeft een klein archief van W. Schermerhorn.

  • 6 Schermerhorn 2.21.183.74

    Aanwijzingen voor de gebruiker

    Aanwijzingen voor de gebruiker Openbaarheidsbeperkingen

    OPENBAARHEIDSBEPERKINGEN Volledig openbaar. Beperkingen aan het gebruik

    BEPERKINGEN AAN HET GEBRUIK Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht. Materiële beperkingen

    MATERIËLE BEPERKINGEN Het archief kent beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte materiële staat. Aanvraaginstructie

    AANVRAAGINSTRUCTIE Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:

    1. Creëer een account of log in . 2. Selecteer in de archiefinventaris een archiefstuk. 3. Klik op ‘Reserveer’ en kies een tijdstip van inzage.

    Citeerinstructie

    CITEERINSTRUCTIE Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.

    VOLLEDIG: Nationaal Archief, Den Haag, Collectie 312 W. Schermerhorn [levensjaren 1894-1977], nummer toegang 2.21.183.74, inventarisnummer ...

    VERKORT: NL-HaNA, Schermerhorn, 2.21.183.74, inv.nr. ...

    https://www.nationaalarchief.nl/user/login

  • 2.21.183.74 Schermerhorn 7

    Archiefvorming

    Archiefvorming Geschiedenis van de archiefvormer

    GESCHIEDENIS VAN DE ARCHIEFVORMER Schermerhorn kwam uit een familie, waarin aan de kerk 'niet werd gedaan' hoewel zijn moeder doopsgezind lidmaat was en hij catechisatie volgde bij de hervormde predikant te Grootschermer. Vooral na het vertrek uit het ouderlijk huis in 1913 kreeg een algemeen christelijk-protestantse levensovertuiging terdege betekenis voor zijn denken. De Vrijzinnig Christelijke Studenten Beweging heeft later hiervoor een blijvende grondslag gelegd. Hij volgde lager onderwijs te Grootschermer en bezocht vervolgens op aandringen van het schoolhoofd in 1908 de HBS te Alkmaar, omdat hij lichamelijk niet geschikt bleek voor de boerderij. In 1913 deed hij eindexamen en liet zich aan de TH te Delft voor de studie van civiel ingenieur inschrijven, waarvoor hij in 1918 het diploma behaalde. Tot 1926 was hij werkzaam als assistent voor landmeetkunde bij prof. J.H. Heuvelink, maar hij sloeg al spoedig met de wetenschappelijke toepassing een eigen weg in, die hem een internationale reputatie zou bezorgen. Hij stichtte een particulier adviesbureau voor landmeetkunde en cartografie, waarvan hij van 1921 tot 1931 de leiding had. De meeste invloed op zijn wetenschappelijke vorming had daarbij zijn 10 jaar oudere Duitse vriend prof. Otto von Gruber te Jena. In 1926 werd hij, nog geen 32 jaar oud, benoemd tot hoogleraar in de landmeet- en waterpaskunde en de geodesie te Delft; een functie, die hij tot 1945 zou blijven bekleden. In 1931 werd hem daarnaast de wetenschappelijke leiding van de Meetkundige Dienst van Rijkswaterstaat opgedragen. Zijn belangrijkste vernieuwing in die hoedanigheid was de introductie van de voordien in Nederland nog niet toegepaste fotogrammetrie, waardoor een veel doelmatiger kartering werd bereikt. Al vanaf 1929 had hij daarvoor samengewerkt met de KLM. Eén hoogtepunt van deze werkzaamheden als fotogrammeter vormde de luchtkartering van Nieuw- Guinea in 1936, waarbij hij de leiding had.

    Een steile en onproblematische loopbaan tot zover, waarbij een wetenschappelijke en praktischorganisatorisch gerichte belangstelling en activiteit elkaar gelukkig aanvulden en stimuleerden. Toch waren er al