resultaten van het praktikum ruimtelijke kwaliteit gorecht ... ¢â‚¬¢...

Download Resultaten van het Praktikum Ruimtelijke Kwaliteit Gorecht ... ¢â‚¬¢ Impressie van Gorecht+Plus in 2030

Post on 21-Jul-2020

1 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Resultaten van het Practicum Ruimtelijke Kwaliteit

    Gorecht+Plus

    Verslag van de bijeenkomst op 19 februari 2004 Datum: 22 april 2004 Door: Peter Dauvellier (Dauvellier planadvies)

    Ilja v.d. Veen (PAU Bureau voor Planadvies & -Uitvoering)

  • 2

    Inhoudsopgave

    1. In den vroege ochtend… 1.1 Doel van de dag 1.2 Toelichting Practicum Ruimtelijke Kwaliteit 1.3 Eerste indruk van het gebied 1.4 Aan de slag met kwaliteitsprofielen

    2. Na de lunch en een luchtje scheppen…. 2.1 Gebiedsgenese in verhalende vorm door André Veenstra 2.2 Groepsresultaat van prioritering bespreken 2.3 Kwaliteiten en kwetsbaarheden ruimtelijk vertalen (op kaart)

    3. Laatste creatieve uitspatting tijdens de borrel 3.1 Posters maken van Gorecht+Plus in 2030 volgens de 4 profielen 3.2 Laatste ronde: commentaar op de dag en conclusies

    4. Epiloog: nabeschouwing en aanbevelingen voor de toekomst 4.1 Nabeschouwing door Peter Dauvellier 4.2 Aanbevelingen voor toekomst

    Bijlagen: A. Lijst van deelnemers & genodigden. B. Profielen met geclusterde kwaliteitsideeën. C. Gebiedsbeschrijving in woord en beeld.

  • 3

    1. In den vroege ochtend… 1.1 Doel van de dag Esther van Rijssel van de gemeente Hoogezand-Sappemeer heet alle aanwezigen welkom en licht de aanleiding voor dit Practicum Ruimtelijke Kwaliteit toe. De vier gemeenten hadden al enige tijd het idee om samen eens goed naar Gorecht+Plus te kijken. De 4 achterkanten van de 4 gemeenten vormen samen een vrij onbekend gebied, dat deels door die onbekendheid ook versnipperd dreigt te raken door met name stedelijke activiteiten. Op deze dag wordt een eerste stap gezet om de kwaliteiten en de identiteit van het gebied in beeld te brengen. De deelnemers van het Practicum zijn mensen die het gebied relatief goed kennen en er beleidsmatig bij betrokken zijn. Town-Net faciliteert deze bijeenkomst en helpt daarmee het belang van Gorecht+Plus als groen blauwe long in het stedelijk netwerk Groningen-Assen te definiëren. De resultaten van het Practicum Ruimtelijke Kwaliteit zullen gedeeld worden met andere (internationale) partners in Town-Net. 1.2 Toelichting Practicum Ruimtelijke Kwaliteit Peter Dauvellier leidt het Practicum, zoals hij ook al deed eerder in andere gebieden. Hij heeft - voordat hij zelfstandig adviseur werd- meegewerkt aan de 3e en 4e nota RO. Al sinds begin jaren tachtig werkte hij aan het inhoudelijk ontwikkelen en toepassen van het begrip ruimtelijke kwaliteit. Zo werd ontwikkelingsvisie voor het Groene Hart gebaseerd op de drie aspecten van ruimtelijke kwaliteit: gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. Op basis van een aantal de laatste jaren door Habiforum georganiseerde practica heeft hij nu, samen met Joke Luttik (Alterra), een handreiking opgesteld voor de concretisering van ruimtelijke kwaliteit: de ‘Werkbank Ruimtelijke Kwaliteit’. (Zie: http://werkbank.habiforum.nl) De daarin gehanteerde methodiek maakt gebruik van de zogenaamde ‘Habiforuminmatrix’. Deze matrix combineert de drie ‘waarden’ met de indeling in vier door de VROM- raad gehanteerde belangen: economische, sociale, ecologische en culturele.

    Economisch Belang

    Sociaal belang

    Ecologisch belang

    Cultureel belang

    Gebruiks- waarde

    Allocatie efficiëntie Bereikbaarheid Stimulerende effecten Gecombineerd gebruik

    Toegang Eerlijke verdeling Inbreng Keuze- mogelijkheden

    Externe veiligheid Schoon milieu Water in balans Ecologische structuur

    Keuzevrijheid Culturele verscheidenheid

    Belevings- waarde

    Imago/uitstraling Aantrekkelijkheid

    Gelijkwaardigheid Verbondenheid Sociale veiligheid

    Rust en ruimte Schoonheid der natuur Gezonde leefomgeving

    Eigenheid Schoonheid der cultuur Contrastrijke omgeving

    Toekomst- waarde

    Stabiliteit en flexibiliteit Agglomeratie Gebundelde aantrekkelijkheid

    Iedereen aan boord Sociaal draagvlak

    Ecologische voorraden Gezonde ecosystemen

    Erfgoed Integratie Culturele vernieuwing

    Vrij naar: Pieter Hooimeijer, Henk Kroon en Joke Luttik (2001) Kwaliteit in meervoud; Conceptualisering en operationalisering van ruimtelijke kwaliteit voor meervoudig ruimtegebruik. Habiforum, Gouda, 2001.

    http://werkbank.habiforum.nl/

  • De begrippen in de cellen van de matrix zijn indicatief, en dienen ter inspiratie. In de eerder gehouden practica werd een veelheid aan (nieuwe) kwaliteitkenmerken genoemd, die niet allemaal te vatten zijn onder de hierboven ingevulde begrippen. Wel bleek de matrix als zodanig een voldoende ruim denkraam te bieden: er werden geen kwaliteitskenmerken genoemd die niet in de matrix passen.

    Het invullen van de matrix vormt het begin van de werkmethode. In de initiatieffase kan daarmee een eerste programma van eisen/wensen worden geformuleerd. Gedurende een ruimtelijk plan- en ontwikkelingproces zal ruimtelijke kwaliteit echter steeds opnieuw aandacht vragen. In de visiefase zal het er vooral om gaan de gebiedskwaliteit die men wil behouden of ontwikkelen in kaart te brengen. Daarmee wordt de basis gelegd voor ruimtelijke ingrepen in de uitvoeringsfase. Projectkwaliteit bouwt voort op gebiedskwaliteit. Maar pas als de gebruikers ruimtelijke kwaliteit ook herkennen en beleven is het werkelijke doel bereikt. Een prachtig ontworpen park heeft geen ruimtelijke kwaliteit als mensen er niet kunnen komen of het als onveilig gebied ervaren.

    Ruimtelijke kwaliteit ontstaat pas als de aandacht ervoor een rode draad vormt tijdens álle fasen van het planproces. Kwaliteit is niet automatisch gewaarborgd, want in elke fase van een project spelen er andere belangen, of betrokkenen maken plaats voor andere personen, of er moeten andere potjes met geld aangesproken worden. In elke fase moet dus actief geïnvesteerd worden in kwaliteit. Bovendien moet gedurende het proces het estafettestokje van de kwaliteitsambitie steeds zorgvuldig worden overgedragen aan de nieuwe gangmakers. Het project Gorecht+Plus staat aan het begin van de initiatieffase. Veel aandacht is er daarom in het practicum voor doelen en strevingen. Maar ook over de visiefase wordt intensief nagedacht, door een eerste indruk van gebiedskwaliteiten te schetsen: structuurbeelden. De uitvoeringsfase wordt voorlopig overgeslagen, hoe zeer de handen ook jeuken om al maatregelen te formuleren. Aan het eind van de dag zullen we ons wel voorzichtig gaan verplaatsen in de beleving in de gebruikers van het gebied, door een poster te maken van Gorecht in 2030.

    4

  • 5

    De stappen van het Practicum Ruimtelijke Kwaliteit voor Gorecht+Plus zijn: Kwaliteiten ordenen (initiatieffase)

    • Resultaten van de ‘werkbank’: eerste beeld van kwaliteitskenmerken • Aanvulling van kwaliteitskenmerken • Clustering van de profielen: presenteren en bespreken • Clusters waarderen: belangrijkheid en kwetsbaarheid • Groepsresultaat van prioritering: bespreken RESULTAAT: vier kwaliteitsprofielen

    Structuurbeelden schetsen (visiefase) • Kwaliteiten en kwetsbaarheden op kaart aanduiden • Structuurbeelden: presenteren en bespreken RESULTAAT: een kaart per kwaliteitprofiel

    Beleving verbeelden (gebruiksfase) • Impressie van Gorecht+Plus in 2030 RESULTAAT: een poster per kwaliteitsprofiel

    1.3 Eerste indruk van het gebied Van tevoren had een aantal deelnemers de matrix Ruimtelijke Kwaliteit ingevuld, met in hun achterhoofd de volgende vraag: “Welke ‘kwaliteitskenmerken’ zou het gebied Gorecht volgens u de komende 30 jaar moeten behouden of ontwikkelen”? De werkbank op internet (http://werkbank.habiforum.nl) bevat als hulp een aantal algemene kwaliteitsbegrippen, alsmede kwaliteitsbegrippen die naar voren kwamen in practica die in andere gebieden zijn gehouden. Men kan die begrippen gebruiken, maar ook eigen kenmerken in de matrix invullen of de matrix zelf aanpassen. Zeven personen vulden dit schema in, voorafgaand aan het practicum. Daaruit bleek het ecologisch belang en de belevingswaarde relatief sterk naar voren te komen. Dit leverde wel herkenning op met het gebied. De sterk ecologische invalshoek wordt voor een deel verklaard uit de impliciete vraagstelling voor Gorecht als groen/blauwe long in stedelijk netwerk. Deze impliciete oriëntatie bij en ideeën van de practicumdeelnemers lijken van invloed op de scores. Daarom werd een inventarisatie gemaakt van de beelden die elke deelnemer die ochtend, aan het begin van het practicum, heeft van Gorecht+Plus:

    • Bedreigd groen • Niemandsland • Rustig, rijk gebied tussen steden in • Kruimelgebied met industrieel profiel • Natuurgebied (groot, bedreigd door landbouw, versnipperd door wegen) • Wandelgebied • Potenties voor functiecombinatie met waterberging • Rommelranden • Parel: ontoegankelijk houden! Gat in de kaart (infrastructuur) • Groen Hart en Groen Gat: geïsoleerd houden • Mooie groene zone tussen stedelijk gebied (angst stedelijk volgroeien) • “Nowhere is a place” & “Weerloos” • Bewoonde parel. Levend platteland • Groen hart op schaal van stedelijk netwerk

    1.4 Aan de slag met kwaliteitsprofielen Per kolom van de matrix wordt een ‘kwaliteitsprofiel’ gecreëerd. Daartoe worden de kwaliteitsaspecten die voorafgaand aan het practicum via de ‘werkbank’ zijn ingevuld d

Recommended

View more >