metabolizma - ankara Üniversitesi

of 65/65
Metabolizma Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Ankara Üniver. Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı

Post on 01-Oct-2021

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Slide 1ayrlr:
– Proteinler amino asitler
kontrol edilen olaylardr.
Katabolik olaylarn genel görünümü
• Maddelerin hücrelere ulatrlmak
üzere kana tanmlar
- herhangi bir aamadan
Aama 3
Besinlerin tamamen
tanr
dönüür
Glikolizis
1 molekül glikoz, 2 ADP, 2 ATP, 2 NAD+,
2 PO4 ve 10 farkl enzim kullanlr
Glikolizis reaksiyonlar
6 karbon
Ek olarak, iki piruvat sitrik asit döngüsüne
girerek çok daha fazla enerji üretilebilir
Glikolizis’in Genel Görünümü
2 Piruvat + 2 NADH + 2 H2O + 4 ATP
Glikolizis’in regülasyonu
heksokinaz
piruvatkinaz
Hücrelerde, aerobik koullarda, piruvat
mitokondride asetil-CoA’ya çevrilir.
olmadnda, NAD+ yapmada kullanlr
durduunda rejenere edilebilir
önemli ikisi: laktat ve etanol
Laktat Fermentasyonu
Vücut bu durumda daha çok ATP üretir -
belli bir sürede, oksijen aç yaratr.
Laktatn ileri oksidasyonunda ekstra O2
kullanmak zorundadr.
Laktat Fermentasyonu
Sitrik asit Döngüsü
metabolizmasnda son aama.
Asetil-
Sitrik asit döngüsünün enzimleri
okzalasetat ile birleir sitrat oluur
Sonraki 8 aama sitratn tekrar okzalasetata
dönümesi olaylarn kapsar
Döngünün sonunda, okzalasetat ve GTP
yada dier enerjetik bileikler geri kazanlr
Okzalaasetat döngüye geri döner
NOT: Sonrasnda oksijen gerktirmez
Oksidasyon mitokondride görülür
Sitrik asit döngüsü
ya asitlerinin oksidasyonu
Amino asitlerin oksidasyonu
NADH ve FADH2 oksitlendiklerinde her ikisi de
ATP üretiminde kullanlr
oksidasyonundan sorumludur
(FADH2 gibi)
Mitokondriann membranlaras
H+ deki bu farkllk sistemin ikinci
ksmn yönetir
D mitokondrial membran
ç mitokondrial membran
membranlararas bolukarasndaki bu
enerjiyi salar
Glikolizis
30 ATP/glikoz
Glikozdan enerjinin sadece %32’si kazanlr. GTP ATP’ye benzer
Sitrik asit döngüsünün kontrolu
Döngünün kontrolunda çeitli yollar
enerji talebi inhibe eder -
Piruvatn asetil-CoA’ya dönüünü
ATP)
uyarabilir
Glikoneogenezis
Ortak materyaller balatc maddeler olarak kullanlr
Sadece açlk koullarnda kullanlr
Yalardan gelen Gliserol
Glikoneogenezis : Kori döngüsü
mahrumdur. Karacierde bu zorunlu yaplr
Amino asitlerin ve ya asitlerinin kullanm
Yalar ve protein de vücüt
tarafndan enerji kayna
enerji rezervi olarak hizmet eder.
Genellikle kiinin bir günlük
salnr.
nsulin
formda üretilir
dönümesine ve salnmasna neden olur
Onun karacier hücrelerine girii glikojenin
glikoza dönümesi ile sonuçlanr, glikoz
kana salnabilir
düzeyi
Pankreasta
glukagon
üretimi
olarak kaslar etkiler
sonuçlanr
Glikojenin glikoza dönüümünü inhibe
olarak glikojenin glikoza dönüümüne
sendrom
otoimmun hastalkla birlikte
otoimmun hastalkla birlikte
kullanlarak üretim uyarlabilir
enfeksiyon birliktedir
Aç hasta gece 300 ml suda 75 g glikoz alr
Çözeltiyi vermeden önce ve verdikten iki
saat sonra venöz plazma glikoz düzeyi
ölçülür.
Glikoz tolerans bozulmu
Pentoz-fosfat (fosfo-glukonat) yolu
• Pentoz-p geçidi esas olarak anabolik bir yoldur ve 6 karbon eker kullanr ve 5 karbon eker yannda redüklenmi dengeler üretir. Mamafih, bu geçit glikozu oksitler ve baz koullarda glikozu CO2 ve suya tamamen oksitleyebilir. Geçidin temel görevleri unlardr:
• 1. redüklenmi ekivalanlar üretir, NADPH eklinde, hücrelerin redükleyici biyosentez reaksiyonlar için.
• 2. Hücrelere riboz-5-p salar (R5P), nükleotid ve nükleik asit sentezi için.
• 3. Nükleik asitlerin sindiriminden gelen pentoz ekerleri ve derivelerini glikolitiik/glikoneogenik ara ürünler içinde diyet ekerlerin karbon iskeletlerinde yeniden tertiplenme eklinde metabolize edebilir.
Pentoz fosfat geçidinin oksidatif aamas
Oksidatif olmayan reaksiyonlar
• Esas olarak redükleyici yönde görev alan enzimler kofaktör olarak NADP+/NADPH çiftini kullanrlar (NAD+/NADH kofaktör çiftini kullanan oksitleyici enzimlerin aksine).
• Ya asidi biyosentezi ve steroid biyosentezi reaksiyonlar çok miktarda NADPH kullanr. Sonuç olarak, cells of the karacier, adipoz doku, adrenal korteks, testis ve laktasyondaki meme bezi hücreleri yüksek düzeyde pentoz-p döngüsü enzimleri içerir. Karacierde glikoz oksidasyonunun yaklak %30’u pentoz-p yolu ile olur. Ek olarak, eritrositler glutationu redüklemede geni çapta bu döngüde üretilen NADPH’ kullanrlar
Kori döngüsü, karacier d dokularda (kas ve eritrositler
gibi) glikoliz ile üretilen laktatn kullanmn kapsar (hepatik
glikoneo- genez için karbon kayna olarak). Bu yolda
karacier, glikolizin anaerobik son ürünü laktat da
çevirebilir.
• Glikoz-alanin döngüsü esas olarak iskelet kas için azotu uzaklatrc bir mekanizmay kullanr.
• Glikoz oksidasyonu piruvat üretir ki buda daha sonra transaminasyon ile alanine dönüür.
• Bu reaksiyon alanin transaminaz, ALT ile katalizlenir.
• Ek olarak, yorgunluk srasnda, iskelet kas proteini amino asit karbonlarn enerji deeri için ykmlanr ve alanin proteinde en büyük amino asittir.
• Alanin kan yolu ile karaciere tanr. Karacierde Alanin piruvata çevrilir ve glikoneogenez için karbon atomlar kayna olarak kullanlabilir.
• Yeni oluan glikoz kasta kullanlmak üzere kana verilir. Kastan karaciere alanin eklinde tanan amino grubu üre döngüsünde üreye çevrilir ve böbreklerden idrar yolu ile uzaklatrlr.
Glikoz/Alanin Döngüsü
Teekkürler