jarmark jagielloński 2007

63
Jarmark Jagielloski w Lublinie Promocja wspólnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu Jarmark Jagielloński to połączenie tradycji historycznych jarmarków ze współczesną wymianą kultural- ną i gospodarczą. Miał on formę pięciodniowych prezentacji wyrobów rękodzielniczych i rzemieślniczych, którym towarzyszyły liczne wydarzenia kulturalne i artystyczne. Jarmarki Lubelskie organizowane w XV i XVI wieku były słynne w Rzeczpospolitej i Europie jako jedno z najbardziej znanych handlowych wydarzeń międzynarodowych. Miasto było znakomicie prosperującym ośrodkiem dalekosiężnego handlu, jedną z głównych stacji na wielkiej drodze międzynarodowego tran- zytu. Tędy płynął strumień win węgierskich i greckich, transporty tkanin wschodnich, korzeni, miedzi, siarki, ołowiu, broni siecznej, zachodniego sukna. Wraz z rozwojem handlu powstawało coraz więcej warsztatów rzemieślniczych i składów kupieckich. Wszystko to doprowadziło do szybkiego ekonomicznego rozwoju Lublina i regionu. Dziś, podobnie jak kilka wieków temu, Lublin jako największe miasto na wschodnich krańcach UE jest „Bra- mą Unii Europejskiej na Wschód”. Czerpiąc z bogatego dziedzictwa historycznego, przypominając znaczenie Unii Lubelskiej i Kaplicy Św. Trójcy, pragniemy na nowo odbudować znaczenie Lublina w Środkowej Europie. W części handlowo-wystawienniczej Jarmarku udział wzięło ponad 300 wystawców z Polski, Ukrainy, Białoru- si oraz Litwy, Niemiec, Francji, Węgier i Portugalii. Prezentowane były wyroby rękodzielnicze i rzemieślnicze. Historyczne Jarmarki to jednak nie tylko handel, stanowiły one także okazję do spotkań, zabaw i wy- miany poglądów. Podobnie było w przypadku Jarmarku Jagiellońskiego, który stał się miejscem spotkania kupców, ale także płaszczyzną porozumienia kultur. Podczas Jarmarku istotną rolę odegrały widowiska artystyczne i historyczne. Przez 2 dni pod Zamkiem stał obóz rycerski, gdzie rozegrano Turniej Miecza, a więc prawdziwą nie reżyserowaną bitwę rycerską. Na Błoniach pod Zamkiem można też było zobaczyć zainscenizowane średniowieczne grodzisko. Nie bra- kowało występów wędrownych kuglarzy, szczudlarzy i muzyków. Zaproszeni artyści ze wschodu i zachodu Europy również starali się odnieść do czasów historycznych, dzięki czemu w warstwie muzycznej można było usłyszeć echa muzyki dawnej. Twórcom ludowym towarzyszyły tradycyjne kapele, zespoły folklory- styczne i folkowe, a także teatry i artyści ulicy. Obejrzeliśmy mistyczne spektakle, oraz wielkie widowiska teatrów plenerowych. Łącznie do Lublina zawitało ponad 200 artystów. Chcemy, aby Jarmark Jagielloński w Lublinie, jako wydarzenie cykliczne, stał się swoistą manifestacją odmienności wywodzącej się ze wspólnej historii, prezentacją artystów i ludzi kultury odnoszących się do różnych dziedzin sztuki oraz wszelkich form ekspresji artystycznej i twórczej. 3

Upload: warsztaty-kultury

Post on 15-Mar-2016

275 views

Category:

Documents


30 download

DESCRIPTION

Jarmark Jagielloński 2007 – folder na temat pierwszej edycji wydarzenia

TRANSCRIPT

  • Jarmark Jagielloski w LubliniePromocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

    Jarmark Jagielloski to poczenie tradycji historycznych jarmarkw ze wspczesn wymian kultural-n i gospodarcz. Mia on form piciodniowych prezentacji wyrobw rkodzielniczych i rzemielniczych, ktrym towarzyszyy liczne wydarzenia kulturalne i artystyczne.

    Jarmarki Lubelskie organizowane w XV i XVI wieku byy synne w Rzeczpospolitej i Europie jako jedno z najbardziej znanych handlowych wydarze midzynarodowych. Miasto byo znakomicie prosperujcym orodkiem dalekosinego handlu, jedn z gwnych stacji na wielkiej drodze midzynarodowego tran-zytu. Tdy pyn strumie win wgierskich i greckich, transporty tkanin wschodnich, korzeni, miedzi, siarki, oowiu, broni siecznej, zachodniego sukna.

    Wraz z rozwojem handlu powstawao coraz wicej warsztatw rzemielniczych i skadw kupieckich. Wszystko to doprowadzio do szybkiego ekonomicznego rozwoju Lublina i regionu.

    Dzi, podobnie jak kilka wiekw temu, Lublin jako najwiksze miasto na wschodnich kracach UE jest Bra-m Unii Europejskiej na Wschd. Czerpic z bogatego dziedzictwa historycznego, przypominajc znaczenie Unii Lubelskiej i Kaplicy w. Trjcy, pragniemy na nowo odbudowa znaczenie Lublina w rodkowej Europie.

    W czci handlowo-wystawienniczej Jarmarku udzia wzio ponad 300 wystawcw z Polski, Ukrainy, Biaoru-si oraz Litwy, Niemiec, Francji, Wgier i Portugalii. Prezentowane byy wyroby rkodzielnicze i rzemielnicze.

    Historyczne Jarmarki to jednak nie tylko handel, stanowiy one take okazj do spotka, zabaw i wy-miany pogldw. Podobnie byo w przypadku Jarmarku Jagielloskiego, ktry sta si miejscem spotkania kupcw, ale take paszczyzn porozumienia kultur.

    Podczas Jarmarku istotn rol odegray widowiska artystyczne i historyczne. Przez 2 dni pod Zamkiem sta obz rycerski, gdzie rozegrano Turniej Miecza, a wic prawdziw nie reyserowan bitw rycersk. Na Boniach pod Zamkiem mona te byo zobaczy zainscenizowane redniowieczne grodzisko. Nie bra-kowao wystpw wdrownych kuglarzy, szczudlarzy i muzykw. Zaproszeni artyci ze wschodu i zachodu Europy rwnie starali si odnie do czasw historycznych, dziki czemu w warstwie muzycznej mona byo usysze echa muzyki dawnej. Twrcom ludowym towarzyszyy tradycyjne kapele, zespoy folklory-styczne i folkowe, a take teatry i artyci ulicy. Obejrzelimy mistyczne spektakle, oraz wielkie widowiska teatrw plenerowych. cznie do Lublina zawitao ponad 200 artystw.

    Chcemy, aby Jarmark Jagielloski w Lublinie, jako wydarzenie cykliczne, sta si swoist manifestacj odmiennoci wywodzcej si ze wsplnej historii, prezentacj artystw i ludzi kultury odnoszcych si do rnych dziedzin sztuki oraz wszelkich form ekspresji artystycznej i twrczej.

    3

  • To tutaj, na synnych jarmarkach lubelskich spotykali si kupcy z Polski i Litwy, z ziem Rusi i z krajw niemieckich, z Pastwa Rosyjskiego, ze Skandynawii, Turcji rozumianej jako kraj sigaj-cy na pnoc od Dunaju, obejmujcy Grecj, obejmujcy bliski wschd azjatycki. Jeli mwimy dzi o jednolitym rynku Europy, to jarmarki lubelskie na pewno wczay si w pocztki tej wsplnej wymiany.

    (Z laudacji prof. Henryka Samsonowicza podczas uroczystoci wpisania Lublina na List Dziedzictwa Europejskiego.)

    Patronat honorowy nad Jarmarkiem Jagielloskim w Lublinie objli:Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marszaek Wojewdztwa Lubelskiego Prezydent Miasta Lublin

    Organizator Jarmarku Jagielloskiego w Lublinie:Centrum Kultury w Lublinie

    Partnerzy Jarmarku Jagielloskiego w Lublinie:Miasto LublinUrzd Marszakowski Wojewdztwa LubelskiegoMiasto LwwMiasto uckMiasto Brze

    orazStowarzyszenie Twrcw LudowychMuzeum LubelskieEuroregionalny Orodek Informacji i Wsppracy Kulturalnej w LublinieLubelskie Stowarzyszenie Turystyki Kulturowej Zachd WschdStowarzyszenie Bractwo Rycerskie Ziemi LubelskiejEuropejskie Centrum Inicjatyw TransgranicznychMuzeum Idei, LwwSpoeczna Organizacja Mistrzw Sztuki Ludowej i Rzemios Miasta Brzecia i Regionu Brzeskiego, Brze

    54

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • Jarmark wsp nansowany jest ze rodkw Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Ssiedztwa Polska -Biaoru -Ukraina INTERREG IIIA/TACIS CBC i jest czci projektu Jar-mark Jagielloski - promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu.

    Miejsce i czas Jarmarku:Jarmark Jagielloski odby si w dniach 15 19 sierpnia 2007 w Lublinie na terenie Starego Miasta,

    Placu Zamkowego oraz Boni pod Zamkiem.

    Kontakt:Biuro Organizacji Jarmarku JagielloskiegoCentrum Kultury w Lublinieul. Peowiakw 1220-007 Lublintel.: +48 081 53 603 14mail: [email protected]

    Wicej informacji o Jarmarku Jagielloskim na stronie internetowej:www.jarmarkjagiellonski.pl

    Ryszard SzczygieLublin miasto jarmarkw europejskich

    Wraz z rozwojem w pnym redniowieczu gospodarki rynkowej, w Europie Zachodniej pojawia si potrzeba szybkiej i szeroko dostpnej wymiany handlowej. Od XIII w. wzrastay obroty towarami masowy-mi, gwnie wyrobami wkienniczymi (sukno, ptno), metalowymi (kosy, sierpy, noe, topory oraz elazo do dalszego przerobu), a nastpnie zboem, woami i tzw. towarami lenymi. Z tego powodu zaczto orga-nizowa zjazdy kupcw w okrelonych miastach zwane jarmarkami. Wraz z umacnianiem si gospodarki rynkowej na ziemiach polskich pojawiy si one na lsku, w Wielkopolsce, Pomorzu i Maopolsce.

    Monarchia Jagiellonw wczya si do wielkiej europejskiej wymiany handlowej w kocu XIV w. W XV i XVI w. z drewnem i jego przetworami, a pniej ze zboem z Polski, z woami z Ukrainy i Modawii oraz futrami i skrami z terenw litewskich i z Moskwy.

    Gwn jednak przyczyn, ktra umidzynarodowia wymian handlow w Lublinie, bya unia polsko-litewska z lat 1385-1386. Ona to uczynia z miasta nad Bystrzyc orodek centralny rozwoju gospodar-czego w poczonym pastwie, na pograniczu trzech stref gospodarczych i kulturalnych, czyli Litwy, Rusi i Polski, ktrym potrzebna bya wymiana handlowa jak napisa w 1930 r. Leon Koczy, a niejednokrotnie pniej powtarzali to inni autorzy. Lublin zacz peni rol miasta wrt do gospodarki ssiednich re-gionw, ktra cigle w XV i XVI w. wzrastaa. W sidmym roku panowania w Polsce krla Wadysawa Jagiey, 1 lipca 1392 r., monarcha ten wyda przywilej pozwalajcy lubelskiej gminie miejskiej na organi-zacj 16-dniowego jarmarku na Zielone witki (10 V 13 VI). By to wic jarmark wiosenny.

    Lublin sta si od tego momentu miejscem spotka kupcw z bliska i z daleka. Przybywali oni waciwie ze wszystkich kierunkw, chocia pocztkowo najliczniejsi byli kupcy uczestniczcy w wielkim handlu na linii Europa Zachodnia Litwa i Moskwa, czyli na szlaku rwnolenikowym. Kupcy cigali te z miast Za-konu Krzyackiego oraz ze Lwowa i dalszego Poudnia. Poza wyej wymienionymi towarami handlowano: rybami, miodem, woskiem, konopiami, lnem i barwnikiem do tkanin zwanym czerwcem.

    Biorc pod uwag przemiany w organizacji jarmarkw oraz intensywno zawieranych na nich trans-akcji, dzieje lubelskich zjazdw handlowych, jako wanego ogniwa wymiany handlowej w Europie, moe-my podzieli na trzy okresy.

    Pierwszy przypad na lata 1392-1448, gdy jarmarki te zyskiway dopiero midzynarodow renom. W pocztku panowania krla Kazimierza Jagielloczyka jeden jarmark wiosenny przesta wystarcza. Dlatego te krl przywilejem z 30 czerwca 1448 r., pragnc dopomc miastu zniszczonemu przez poar pozwoli na organizacj trzech dalszych zjazdw:

    76

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • - jarmark 16 dniowy, ktry rozpoczyna si na 8 dni przed witem Oczyszczenia Najwitszej Marii Pan-ny, zwanym te witem Matki Boej Gromnicznej (2 II) i trwa przez 8 dni po tym wicie (zimowy),

    - jarmark 8-dniowy na Wniebowzicie Najwitszej Marii Panny, rozpoczynajcy si 15 sierpnia (letni),- jarmark 8-dniowy na witych Szymona i Jud, rozpoczynajcy si 28 padziernika (jesienny). Na kad z pr roku przypada wic jeden jarmark, chocia najwiksze znaczenie w cigu nastpnych

    dziesicioleci miay jarmarki zimowy i wiosenny.Lata 1448-1538, kiedy przeprowadzono kolejn zmian organizacji jarmarkw lubelskich, to okres naj-

    wikszego ich rozwoju. Wane byy wszystkie kierunki handlu. Do Lublin przybywali wwczas kupcy od Persji i Rusi Moskiewskiej na Wschodzie, po Francj i Angli, Niderlandy i Wochy na Zachodzie, a take od Skandynawii po tereny Imperium Otomaskiego. W 1538 r. krl Zygmunt Stary zdecydowa (22 maja), e jarmarki zimowy i wiosenny bd si rozpoczynay w wyznaczone wito i miay trwa 2 tygodnie, po-dobnie jak w Krakowie. Ograniczono wic ich trwanie o 2 dni. Dodajemy przy tym, i w 1537 r. pojawiy si pierwsze skargi na kupcw z Litwy, e jadc do Wrocawia omijaj Lublin, czego krl zakaza. By to niewtpliwie skutek wczenia w 1526 r. Mazowsza do Korony, przez co zacza wzrasta na szlaku rw-nolenikowym rola Warszawy.

    Okres trzeci, rozpoczty w 1538 r. trwa do przeomu XVI i XVII w. Dla jego zakoczenia trudno wyzna-czy konkretn cezur. Nastpi wwczas zmierzch roli jarmarkw lubelskich, ktry wiza si z nastp-stwem Unii Lubelskiej z 1569 r., kiedy to, po wczeniu do Korony Woynia, Podlasia i Ukrainy, zacieraa si istniejca poprzednio midzy nimi a ziemiami polskimi granica stref gospodarczych. Naley take pamita o wzrocie znaczenia Warszawy, ktra w ostatnim wierwieczu XVI w. przeja rol Lublina w wymianie na szlaku rwnolenikowym. Trzeba wspomnie o skutkach lokalizacji w Lublinie kadencji maopolskiej Trybunau Koronnego. Dugie przebywanie w Lublinie licznych rzesz szlachty nie sprzyjao spokojnemu prowadzeniu handlu kupieckiego. Dlatego te w okresie pierwszych krlw elekcyjnych jarmarki lubelskie powoli traciy swoj midzynarodow pozycj. Stay si wwczas zjazdami krajowymi w Rzeczypospolitej Obojga Narodw, miejscem spotka kupcw, gwnie z Gdaska i innych miast Prus Krlewskich, ze szlacht i magnatami, oferujcymi im produkowane w folwarkach zboe oraz woy, a take towary lene.

    Zmierzch roli jarmarkw lubelskich przypieszya kolejna faza przemian w wielkiej europejskiej wy-mianie handlowej na pocztku XVII w. W dziejach miasta nad Bystrzyc odegray one jednak wielk rol. Przyczyniy si do wzrostu jego znaczenia w pastwie Jagiellonw. W cigu XV i XVI w. Lublin z maego orodka miejskiego, sytuowanego w kocu XIV w. w trzecim dziesitku miast Koronny Polskiej, awanso-wa do grupy dziesiciu najwaniejszych miast Rzeczypospolitej Obojga Narodw.

    Program artystyczny Jarmarku Jagielloskiego

    Ide Jarmarku Jagielloskiego w Lublinie byo poczenie tradycji historycznych jarmarkw ze wsp-czesn wymian kulturaln i gospodarcz..

    Celem organizatorw byo nie tylko zorganizowanie wymiany handlowej, ale przede wszystkim stwo-rzenie paszczyzny spotkania kultury polskiej z kultur naszych ssiadw zza Buga, odbudowanie wizi z Ukrain i Biaorusi oraz promocja kultury Europy Wschodniej w Unii Europejskiej. Zatem Jarmark to nie tylko stragany, kupcy i warsztaty rkodziea artystycznego, ale take koncerty, spektakle i tace nawi-zujce do epoki redniowiecza, pocztkw renesansu, do kultur wschodu i pogranicza.

    Zaprezentoway si zarwno zespoy z maych miejscowoci, pielgnujce muzyk tradycyjn, ale take bardzo popularne, znane grupy folkowe z Polski i zagranicy.

    Na Placu po Farze odbyway si koncerty, spektakle oraz popisy grupy kuglarzy, ktrzy przybyli, aby zabawia mieszkacw Lublina. Przechadzajc si ulicami Starego Miasta mona byo usysze miesza-jce si ze sob muzyk i piew oraz gosy kupcw. W piknej scenerii Wirydarza Klasztoru OO. Do-minikanw oraz na Placu Zamkowym odbyy si widowiskowe, mistyczne, tajemnicze spektakle teatrw ze Lwowa, a na Boniach pod Zamkiem odtworzono grodzisko redniowieczne. Duym powodzeniem cieszy si Turniej Rycerski, na ktry zjechay si bractwa rycerskie z Polski i Litwy. Rycerze pokazywali swoje umiejtnoci walki mieczem, strzelania z kuszy i uku.

    Na Jarmarku Jagielloskim gocilimy artystw z Ukrainy, Biaorusi, Litwy, Wgier, Portugalii i Polski.

    Do Schid Sonca, Lww, UkrainaSkad: Tamara Hvosdarova, Anastazja Hvosdarova, Marta StefuraGrupa odtwarza ukraiskie pieni obrzdowe w tradycyjnej formie, w jakiej przetrway one do dzi na

    wsiach. Zesp sam zbiera materia podczas bada terenowych na Polesiu, Podolu i okolicach Potawy. Nauczycielem autentycznego piewu jest Jurji Kondratenko.

    Korali, Lww, UkrainaSkad: Ludmila Zborovska!!, Halina Pochylevicz, Larysa ukaszenkoZesp rekonstruuje tradycyjn muzyk Ukrainy. Materia do repertuaru zbieraj podczas bada na-

    ukowych i terenowych na Ukrainie. Zesp piewa obrzdowe pieni, niektre z nich wykonywane s przy akompaniamencie m.in. skrzypiec i bbna. Zesp Korali wystpowa podczas Midzynarodowych Festiwali Folkowych w Polsce Niemczech, na Wgrzech, Litwie i na Ukrainie.

    98

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • Wycinanka, Stolin, BiaoruGrupa dwunastu osb ubrana w kolorowe, przepikne stroje ludowe, piewajca tradycyjne pieni bia-

    oruskie przy akompaniamencie bbnw, skrzypiec i tamburinw.

    Modzieowa Grupa Folkowa Siercikai, Poniewie, LitwaPod dyrekcj: Lina VilieneW skad grupy wchodz artyci w wieku szkolnym. Zesp gra muzyk archaiczn i polifoniczn

    z pnocnowschodniej Litwy. Oprcz tego nurtu wykonuje take muzyk folkowojazzow, jazzow, fol-koworockow oraz wspczesn.

    Grupa Folkowa Raskilia, Poniewie, LitwaPod dyrekcj: Lina VilieneJest to grupa folkowa skupiajca 30 osb, na co dzie wykonujcych przerne zawody. Przedstawia

    muzyk rnych styli i okresw (od muzyki archaicznej po muzyk retro XX wieku.), ale najmocniej pro-muje folk etnogra cznego regionu litewskiego Auktaitija.

    Hollnek Hungarica, Debreczyn, WgrySkad: Blint Lajos: wokal, lutnia, bouzouki, dzwonki, et, redniowieczne gwizdki, redniowieczna kob-

    za (basetla, dudy); Borsos Pter: redniowieczne bbny, dzwonki, wokal; Dickmann Roland: wokal, et, dzwonki, redniowieczne bbny; Kulcsr Bla: redniowieczne gwizdki, ety, wokal; Madai Anita: skrzyp-ce, dula, wokal, et; Ss Istvn Jzsef: redniowieczne bbny, wokal, dzwonki, mowa diabelska

    Przed zaoeniem tej grupy kilku jej czonkw brao udzia w redniowiecznych walkach jako bojowni-cy. By to okres, kiedy lider grupy zapozna si z oryginaln muzyk gran na dudach podczas jarmarkw redniowiecznych. Grupa uczestniczya w wielu redniowiecznych festiwalach w Chorin-Golzow koo Berlina i w Eberwalde, wystpowali take podczas Festiwalu Renesansu w Gyula oraz redniowiecznych festiwali w Disgyr i Fzr oraz w Wyszehgradzie. Graj muzyk redniowieczn i XVII - wieczn. W ich repertuarze znajduj si melodie hiszpaskie, niemieckie, skandynawskie, woskie, francuskie i oczywicie wgierskie.

    Mui Nobre Real Tunel Academico Tuna Universitaria de Viseu , PortugaliaNazwa zespou pochodzi z poczenia dwch sw: tuna oznaczajcego uniwersytecki zesp muzyczny

    oraz tunel - majcego niejakie odniesienia do Regio Demarcada do Do nazwy dla regionu upraw winoro-li i produkcji wina wok Viseu. Zesp sta si szeroko znan grup od Kupletw i Serenad nadajc sobie

    1110

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • struktur skopiowan z powieci rycerskich. Tak jak w momencie powstania, tak i dzi zesp kontynuuje propagowanie dobrych akademickich tradycji i obyczajw muzycznych, przyjani i poczucia wsplnoty.

    Kapela Jana Gacy, Przystaowice Mae, PolskaPrzystaowice Mae to niewielka wie pooona midzy Przysuch a Opocznem w mikroregionie

    Kajokw. Region ten synie ze wspaniaej, ekspresyjnej muzyki skrzypcowej, do dzi zawistnie nazywa-nej przez ssiadw kajockimi wygibasami. Jan Gaca gra na skrzypcach od 16 roku ycia. Jest jednym z najlepszych i jednoczenie jednym z ostatnich weselnych skrzypkw tego regionu. Na jego bogaty repertuar skadaj si przede wszystkim mazurki, oberki i polki. Muzyka Jana Gacy jest niezwykle dyna-miczna i ywioowa, cechuje j bogate ozdabianie i ogrywanie, czyli wariantowe i czsto improwizowane powtarzanie tematu. Na bbenku towarzyszy panu Janowi stryjeczny brat Stefan Gaca - znawca lokalnej muzyki, tancerz i piewak.

    Zesp piewaczy Ostoja, Chem, PolskaGrupa istnieje od 8 lat i liczy 12 osb. Wykonuje pieni ludowe, biesiadne i okolicznociowe. Zesp

    kultywuje stare tradycje ludowe, a przez uczestnictwo w spotkaniach z dziemi i modzie przekazuje tradycje kolejnym pokoleniom. Przedstawia tradycyjne obrzdy, wita, a dodatkowo zajmuje si take plastyk obrzdow oraz prowadzi warsztaty i pokazy, ktrym towarzysz tradycyjne piewy.

    Kapela Dudziarska Manugi, PolskaSkad: Tomasz Kiciski - kierownik Kapeli, dudziarz, skrzypek, budowniczy dud; Micha Mocek - skrzy-

    pek; Wojciech Biaasik dudziarz; Zbyszek Kasperski skrzypekW 1977 roku Anna Markiewicz, regionalistka i mioniczka starych tradycji, zaoya mod kapel.

    Nauczycielem zosta Edward Igny ze migla, budowniczy dud, ktry wyksztaci wielu skrzypkw i du-dziarzy w regionie leszczyskim. Jego ucze Tomasz Kiciski prowadzi j aktualnie. Kapela gra muzyk autentyczn, przygrywajc do taca bukowieckim zespoom regionalnym, koncertuje te samodzielnie, grywa na weselach, zabawach, wieczorkach. Kapela ma na swoim koncie nagran pyt Skrzypki adnie grajum, dudki adnie brzynczum...

    Kwartet Jorgi, Pozna, PolskaSkad: Bartosz Brya skrzypce, Janusz Brych - saksofon sopranowy, Maciej Rychy - ety pasterskie,

    Waldemar Rychy - gitara

    Przestrze spotkania, jak proponuje Kwartet Jorgi okrelaj trzy muzyczne tradycje: klasyczna, jazzo-wa i ludowa. Elementy tych tradycji przeplataj si tworzc zwart, spjn form. Od 1982 roku artystycz-na praca w Kwartecie Jorgi polega na oywianiu rde kultury oraz na podejmowaniu archaicznych wtkw i ukazywaniu nowych perspektyw dla tego, co odwieczne w kulturze.

    Od pocztku dziaalnoci Kwartet Jorgi wsppracuje z teatrami, tworzc muzyk do spektakli, da setki koncertw w Polsce, bra udzia w licznych festiwalach w Europie. Muzyk Kwartetu Jorgi wykorzystywa-no te w lmach polskich i zagranicznych.

    Zumba, Krakw. Polaka

    Skad: Gija Bezuaszwili (Tbilisi) - et, salamuri, panduri, gitara, piew; Bazej Betlej (Jaso) - gitara baso-wa; Maciej Oownia (Krakw) perkusja; Andrzej Sqvar Skwarek (Krakw) - wiolonczela elektryczna, sampler klawiszowy; Marcin Polaski (Jaso - Krakw) - instrumenty perkusyjne

    Sowo Zumba ma dwa znaczenia. Jest to gruziska nazwa kamienia lozo cznego oraz skrt od pierw-szych liter gruziskiego powiedzenia czasem wystarczy tylko czego zechcie, a to si speni... Zesp o ta-kiej nazwie powsta w Tbilisi w 1995 roku. Zaoyli go kuzyni: Gija Bezuaszwili ( et, piew) i Zaza Korinteli (zumba-gitara, piew). W krtkim czasie Zumba zostaa jednym z najbardziej popularnych modzieowych zespow w Gruzji i laureatem lokalnych i midzynarodowych festiwali. Krakw sta si ich drug ojczyzn. Decydujc rol w tym odegrao spotkanie z ukraiskimi muzykami - Walentynem Dubrowskim i Aleksan-drem Andrijewskim z Kijowa, Romanem Rosiem i Martynem Twerdunem ze Lwowa, a take z ameryka-skim wykonawc bluesa Paulem Rimplem. Styl zespou uleg zmianie: pikne autentyczne pieni gruziskie oraz melodie autorstwa Giji Bezuaszwili zostay tym razem ubrane w mocne szaty rockowe, podkrelajce niesamowit moc wewntrzn muzyki Kaukazu. Nie mniej jednak w muzyce zespou pozostaje duo prze-strzeni dla improwizacji. W sierpniu 2003 r. w tym skadzie zostaa nagrana pyta Odia Doe.

    Orkiestra witego Mikoaja, Lublin, PolskaZesp bez wtpienia naley do elity zespow folkowych w kraju. Przez niektrych znawcw tematu uwa-

    ana jest za kapel, ktra uksztatowaa styl folkowego muzykowania lat dziewidziesitych, tworzc podstawy popularnoci tej muzyki w ostatnich czasach. Muzyk Orkiestry cechuje stosowanie wycznie instrumentw akustycznych i techniki tzw. biaego piewu. W swoich aranacjach grupa chtnie stosuje rzadkie instru-menty strunowe jak dutar czy cymbay. To one w duej mierze tworz specy czny i niepowtarzalny koloryt brzmienia zespou nadajc mu mistyczn aur. Jako jedna z pierwszych kapel, wprowadzia do repertuaru mu-zyk inspirowan sowiaskim folklorem muzycznym, przede wszystkim polskim, emkowskim i huculskim.

    1312

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • Federacja i Klechdy Pogranicza, Lublin, PolskaKlechdy Pogranicza to autorska propozycja zespou Federacja. Widowisko estradowe z odpowiedni

    scenogra , opraw plastyczn i choreogra czn, gdzie piewane s wiersze sawnych poetw zwizanych z Kresami. Kompozycje pochodz od Marka Andrzejewskiego, Piotra Selima, Jana Kondraka i Kazimierza Grzekowiaka, pomidzy ktre wpleciono utwory tradycyjne. W projekcie przygotowanym na Jarmark Jagielloski gocinnie wystpiy zespoy z Biaorusi i Ukrainy.

    Program przywoywa wielkie legendy literackie Lubelszczyzny i kresw dawnej Rzeczpospolitej. Przy-pomina na przykad, jak rol odgrywa Mikoaj Rej czy Jan Kochanowski w polskiej polityce wschod-niej. Uzmysawia, e Bolesaw Lemian urodzi si w Kijowie i pierwsze wiersze pisa po rosyjsku, a nasz rodak, Wincenty Pol znaczc cz ywota spdzi jako naukowiec we Lwowie.

    Zesp taca dawnego Belriguardo, Lublin, Polska

    Skad: Magorzata Wojcieszuk, Maciej Wojcieszuk, Daniel Filipek, Justyna Kowalczyk, Ania Wrotkow-ska, Edyta Rubach, Agnieszka Terpiowska, Patrycja wik, Patryk Gogowski

    Zesp zaoony zosta w roku 2001. Nazwa grupy, Belriguardo, oznacza po wosku pikny widok. Tak nazywaa si w XVI wieku willa wadcw Ferrary, w ktrej ksi Leonello pobiera lekcje taca u mistrza Domenico z Piacenzy, najstarszego z mistrzw wczesnej woskiej szkoy taca. Belriguardo to rwnie taniec renesansowy, ktrego Domenico by autorem. Zesp nawizuje do epoki redniowiecza i renesansu, kiedy to taniec sta si wanym elementem kultury dworskiej. W oparciu o rda historyczne prbuje w sposb twrczy nawizywa do wczesnych tacw zachodnioeuropejskich, przybliy atmosfe-r renesansowych uczt, balw i zabaw.

    Teatr Pastwowy im. esia Kurbasa, Lww Zosta zaoony w 1988 roku przez grup przyjaci pod przewodnictwem Wodzimierza Kuczyskiego.

    Teatr ten uczestniczy w wielu festiwalach teatralnych i midzynarodowych projektach m.in. w Polsce, Rosji i na Ukrainie, jest laureatem licznych nagrd. Jest to teatr poszukiwania i rozwoju metod artystycznych

    Teatr Pastwowy esia Kurbasa przedstawi podczas Jarmarku Jagielloskiego spektakl Narcyz, kt-ry jest przedstawieniem teatralnym zachowanym w rodzaju lozo cznego dialogu o podry czowieka do samoodkrycia, napisanym przez ukraiskiego Sokratesa Hryhoriy Skovoroda (1722-1794). Spektakl usiuje poczy tekst lozo czny ze staroytnymi pieniami oraz obrazem, ktry odkrywa i podtrzymuje wtek symboliczny. Specy czna gra aktorska rozwijana przez czonkw teatru pozwala na niepowtarzalne poczenie piewu i mowy, gdzie dwiki sw s przepenione znaczeniem emocjonalnym, gdzie sowa

    1514

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • cz si w melodi i w tym samym momencie, pie staje si wybawieniem. Szczeglnie wanym elemen-tem eksperymentu jest prba uchwycenia sensu egzystencjalnego rnych religii jako cznika midzy istot ludzk i Absolutem.

    Duchowy Teatr Voskresinnia, LwwZosta zaoony w 1990 przez Jarosawa Fedoryshyna i grup modych aktorw z Ukrainy jako nie-

    zalena organizacja. Teatr zyska sobie wielu zwolennikw dziki swojej dziaalnoci i kreatywnym po-szukiwaniom ekspresji oraz form scenicznych. Przez dwanacie lat Teatr bra udzia w licznych mi-dzynarodowych festiwalach w Edynburgu (Szkocja), w Daugavpils (Litwa), w Ruskim Kresturze (Serbia), w Sowenii, na Ukrainie i w Polsce. Za swoj dziaalno by wielokrotnie nagradzany. Podczas tworzenia nowych spektakli wsppracuje z grupami z innych krajw (Polski, Sowenii, Modawii i Niemiec). Oprcz klasycznych dramatw, teatr poszukuje nowych form teatralnych, stworzy kilka przedstawie ulicznych. Teatr jest take organizatorem wielu paneli dyskusyjnych i konferencji majcych na celu wnie zmiany w spoecznej ochronie artystw.

    Podczas Jarmarku Jagielloskiego Teatr Voskresinnia zaprezentowa spektakl plenerowy Fiesta Pasko-rzeb, w ktrym przywraca do ycia najwaniejsze wydarzenia w historii miasta Lwowa. Niektre z nich maj charakter tajemniczy, inne pene s gorczkowej bitwy, mioci, magii i intryg, czarujcej muzyki. Spektakl czy w sobie elementy szczudlarstwa, dramatu, sztuki cyrkowej. Aktorzy kreuj niepowtarzaln atmosfer poprzez ponce pochodnie, wodospady wodne, wiato i muzyk.

    Sowiaskie Grodzisko,czyli miasteczko redniowieczne zaoone na Boniach pod Zamkiem, gdzie przez dwa dni ttnio codzien-

    ne ycie grodowe. Odbyway si tam degustacje, pokazy walki, taca, wrb i obrzdw Sowian oraz gry i zabawy dla publicznoci. Mona byo wzi udzia w warsztatach garncarskich, pdzenia dziegciu, tkania, strzelania z uku czy podj prb pisania gsim pirem. Nie brakowao oczywicie pokazw broni i wyko-nywania uzbrojenia oraz sowiaskich ceremonii takich jak: zalubiny, tace z ogniem, ciaopalenie.

    Warsztaty

    W trakcie Jarmarku Jagielloskiego bya niepowtarzalna okazja do wzicia udziau w warsztatach rko-dziea ludowego. Wybr by duy i to nie tylko jeli chodzi o tematyk zaj, ale te o ilo prowadzcych. Sztuki toczenia na kole garncarskim mona byo zaczerpn na przykad od takich mistrzw garncarstwa jak Piotr Skiba, czy od reprezentujcego tradycyjne garncarstwo kowskie Adama elazko. Bardzo ciekawe warsztaty garncarskie poczone z warsztatami tradycyjnego piewu archaicznego prowadzia rwnie Ewa Woniak. Duym zainteresowaniem cieszyy si warsztaty z malowania na szkle, ktre przy-gotowaa pani Katarzyna Gospodarek, warsztaty robienia kwiatw i lalek z bibuy, prowadzone przez pani Mari Majwk, warsztaty tradycyjnej wycinanki ludowej pani Marii Gle, czy warsztaty pastwa Pikuw, od ktrych mona byo zaczerpn wiedzy na temat najprzerniejszych technik hafciarskich i koronkar-skich. Panowie najchtniej uczestniczyli w zajciach kowalskich Tomasza Gomoy oraz sprawdzali swe siy wybijajc monety w redniowiecznej mennicy. Chtnie odwiedzano te stoisko zespou piewaczego Ostoja z Chema, gdzie prezentowano sposoby robienia ozdb ze somy, bibuy i papieru.

    Podczas Jarmarku Jagielloskiego bya okazja przyjrzenia si jak powstaje rzeba w drewnie (Tadeusz Szulc), na czym polega obrbka bursztynu (Zdzisaw Bziukiewicz), od czego zaczynamy wyplata koszyk (Ryszard Machowski), jak powstaje malarstwo ludowe (Stanisaw Koguciuk, Wiesawa Szymoniak) i w ja-ki sposb przdzie si len na koowrotku (Litwiniuk Janina, Papiska Joanna). Wielu ciekawych rzemios mona si byo nauczy od twrcw z Ukrainy i Biaorusi, ktrzy prowadzili warsztaty i pokazy m.in. wyro-bu tradycyjnych lalek i ozdb ze somy, artystycznej obrbki szka oraz warsztaty tkackie na tradycyjnych krosnach. Bardzo due zainteresowanie wzbudzi Pan Iwan Supruczyk z Biaorusi, ktry posugujc si tylko siekier tworzy monumentalne rzeby z drewna.

    Rzemiosa

    GarncarstwoGarncarstwo to proces zoony, na ktry skada si wydobycie gliny, przygotowanie jej do wyrobu,

    modelowanie, zdobienie i wypalanie. Najbardziej typowe s wyroby toczone na kole garncarskim, ale na uwag zasuguj rwnie wyroby z gliny formowane w rkach.

    Na przestrzeni lat poszczeglne kraje, regiony wytworzyy orodki garncarskie wyrniajce si spe-cy cznym wzornictwem, form i metod wypalania. W Polsce do najciekawszych wyrobw zalicza si

    1716

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • tzw. siwaki, znane m.in. z Pawowa, garncarstwo bolimowskie, czyli pobiakowane naczynia o biaym tle, zdobione podszkliwnie z malowanym charakterystycznym ptaszkiem oraz garncarstwo kowskie z pole-waniem caych powierzchni naczy pobiak, gdzie motywem zdobniczym jest kogucik i ptaszek.

    Garncarstwo Biaoruskie zdobione jest na rny sposb, ale prym wiod rysowane trjkty, romby, amane kreski, kty, rwnie i koa, krzye, kreski podobne do promieni soca. Tradycyjne zdobnictwo nawizywa miao tu przede wszystkim do religii mieszkacw i kultu bogw.

    Na Ukrainie najpopularniejszymi motywami zdobniczymi byy motywy rolinne, najczciej kwiaty, znaki i motywy heraldyczne, a take kompozycje guralne, przede wszystkim na miskach i ka ach. Naj-starszymi orodkami garncarskimi na Ukrainie s m. in.: Kijw, Wasylkw, Uma, Czernihow, Huchiw, Potawa, Charkw, Bar i Kamieniec Podolski.

    KowalstwoKowalstwo to rzemioso, ktre przez dugi okres jako jedyne dostarczao wyroby elazne dla gospo-

    darstw wiejskich. Sama osoba kowala na wsiach bya bardzo szanowana nie tylko ze wzgldu na specjali-zacj swojego rzemiosa, ale te dlatego, e kowal, jako osoba uywajca ognia, czsto traktowany by jako kto posiadajcy niezwyk moc i powizany z siami magicznymi. Kowale w swoich kuniach podkuwali konie i wyrabiali m.in. narzdzia rolnicze, zamki, okucia, zawiasy, wiatrowskazy, bramy, kraty do okien oraz wyroby zdobnicze.

    Aktualnie kowalstwo polskie, ukraiskie i biaoruskie to przede wszystkim kowalstwo artystyczne, po-niewa uprzemysowienie i rozwj wsi odebray prac kowalom. Niekiedy jeszcze, gownie na terenach Ukrainy i Biaorusi mona spotka czynn kuni i kowala na wsi, w Polsce takich orodkw jest ju coraz mniej, a te, ktre istniej stanowi gwnie atrakcj dla turystw.

    TkactwoTkactwo byo gwnie zajciem kobiet, przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Powstajce w ten

    sposb tkaniny odnajdyway zastosowanie m.in. w ubiorze, gospodarstwie domowym czy w wyposaeniu wntrz.

    W tkactwie, podobnie jak w garncarstwie, moemy zauway rnice charakterystyczne dla danego regionu etnogra cznego. Tkactwo owickie wyrnia si charakterystyczn skal barw uoon w pasy, cz pnocno wschodnia i wschodnia kraju posiada due bogactwo kolorystyczne, wzornicze i splotowe. Ciekawym regionem s Kurpie zarwno Biae z wenianymi kilimami o czerwono zielono - granato-wych pasach, jak i Kurpie Zielone, gdzie wystpuj np. tkaniny o zielonym tle w biae i rowe paseczki.

    1918

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • Dla Lubelszczyzny najbardziej charakterystyczna jest lniana tkanina w czerwone paski, pasiaki: chodniki, zapaski i bieniki oraz tzw. szmaciaki, chodniki wykonane ze skrawkw szmatek.

    Na Ukrainie najbardziej rozpowszechnionym rodzajem tkactwa jest kilimiarstwo dwustronne. Jeli cho-dzi o wzory i barwy kilimw to moemy podzieli je na dwie grupy: Galicja i tereny na zachd od Dnie-pru z przewag ornamentw geometrycznych oraz tereny za Wschd od Dniepru z przewag motyww rolinnych. Cech ukraiskich kilimw jest wywaony kompozycyjny ukad i zharmonizowana paleta barw. Z tkactwem ciasno zwizana jest wybijka. Polega ona na odbijaniu, czy te na odciskaniu na biaym ptnie ornamentw za pomoc drewnianych klockw lub walcw. Centrami tkactwa we wspczesnej Ukrainie s: Karpaty, Polesie, Pokucie, Podole, Lww i Drohobycz

    Jeli chodzi o Biaoru, to tkactwo zawsze odgrywao tam znaczn rol. Na krosnach robiono elementy ubrania, chodniki, rczniki. Wszystko to byo pniej ozdabiane za pomoc haftu. Charakterystyczne dla Biaorusi jest tkanie pasw na deseczkach. Kolory dobierane s na zasadzie kontrastw, jasne nasycone, obok ciemnych. W przecigu wiekw kady region wyksztaci sobie te swoje specy czne wzory tkanych pasw, ktre rni si rozmieszczeniem motyww i uyciem linii, czy to prostych czy amanych.

    Wycinkarstwo Wycinanki robione s gwnie z kolorowego papieru glansowanego, rzadziej z bibuy karbowanej lub

    bibuy gadkiej. W Polsce, w zalenoci od regionu, wyrniamy 11 form wycinanek i s to m.in. wyci-nanki owickie, przedstawiajce sceny rodzajowe, motywy rolinne, zwierzce, ktre ze wzgldu na ksztat przyjmuj odpowiednio nazwy: Gwiozdy wycinanki okrge, Kodry- wycinanki prostoktne, Tasiem-ki- wycinanki pionowe. Ponadto wyrnia si wycinanki kurpiowskie, podzielone na Puszcz Bia, gdzie spotykamy wycinanki zwane wstgami i zielkami w formie kompozycji guralnych, pojedynczych postaci ludzi, ptakw, zwierzt oraz na Puszcz Zielon gdzie charakterystyczn form wycinanki s leluje przy-klejane na przemian z gwiazdami, kogutami, ptakami.

    Cech charakterystyczn dla wycinanki biaoruskiej jest ograniczenie w kolorach (czarny lub biay papier), a take wyrana symetria. Najczciej spotykan form wycinanki na Biaorusi s trjkty lub czworokty. Posiada ona wiele symboli przedchrzecijaskich, takich jak soce, ptaki jako symbol mio-ci, drzewa. Pniej symbole pogaskie zostay poczone z symbolami chrzecijaskimi.

    Najstarsze Wycinanki na Ukrainie byy wykonywane ze skry i tkanin. Czstymi motywami byy wyob-raenia drzewa ycia, symetryczne gazki, czy geometryczne elementy dekoracyjne. W poowie XIX za-czto robi wycinanki papierowe i przyozdabia nimi chaty. Suyy jako ranki, obrusy oraz ozdoby rnego rodzaju przedmiotw.

    PlecionkarstwoPlecionkarstwo to umiejtno wyplatania ze somy, wikliny, siana, yka modych drzew, trawy i sitowia

    rnego rodzaju przedmiotw uytkowych oraz takich, ktre peni jedynie funkcj dekoracyjn. W za-lenoci od stosowanego surowca, wyrni moemy kilkanacie technik wyplatania. Z ubu najczciej wyplatane s ubianki i kobiaki, z wikliny rne rodzaje koszy, poty, dzbanki, koyski, fotele, z trawy ka-pelusze i dzbanki, a ze somy ule, beczki, dzbany, kapelusze, maty, ozdoby choinkowe oraz zabawki.

    Za polskie zagbie wikliniarskie uznaje si Rudnik nad Sanem, gdzie wyplataniem trudni si wikszo mieszkacw, ale bogat tradycj plecionkarsk posiada rwnie obszar Podlasia.

    Na Biaorusi plecienie ze somy jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych rodzajw sztuki dekora-cyjno-stosowanej. Od dawna uwaano wyroby ze somy za pewne przekaniki informacji, ktre stanowi odzwierciedlenie emocji, myli czowieka. Ze somy robione s ptaki, gwiazdki, wianki ale te bardziej skomplikowane kompozycje.

    Z wyrnikw plecionkarstwa na Ukrainie warto wymieni wizane lalki, ktrych tradycje sigaj sied-miu wiekw. Jest to archetyp materii, dziecka, rodziny oraz symbol nioscy w sobie pozytywne energie. W ukraiskiej tradycji ta zabawka uosabia yciodajne siy: urodzaj, dobrobyt i podno.

    Hafciarstwo Rnego rodzaju hafty, ktrych ksztat charakteryzuje poszczeglne regiony, tradycyjnie zdobiy koszu-

    le, staniki, chustki, kaftany, zapaski czy poszwy na poduszki. Motywy jak i kolory stosowane w hafciarstwie nie byy przypadkowe. Oznaczay pozycj spoeczn, wiek i pe.

    W Polsce bardzo charakterystyczne s hafty wykonywane w owickiem. S one kolorowe, robione metod krzyykow i pask na ptnie, aksamicie lub adamaszku. Rwnie ciekaw form stanowi haf-ty kurpiowskie wykonywane na czepkach, koszulach, ktre najczciej s czerwone, biae lub kolorowe z kolistymi i pkolistymi motywami.

    Ze wzgldu na typy ornamentw wystpujcych w hafcie, Ukrain mona podzieli na trzy regiony: p-noc z przewag geometrycznych motyww, rodkow cz z przewag rolinnych motyww oraz zachd, gdzie rolinna ornamentyka przeksztacia si w geometryczne motywy. Bardzo wana jest kolorystyka, bowiem kady region posiada swoj. I tak np. Polesie i emkowszczyzna wykorzystuj tylko dwa kolory - czerwony i czarny, na Podolu moemy spotka tylko monochromatyczny, czarny haft, natomiast Hucul-szczyzna, Pokucie czy Bojkowszczyzna s bardzo kolorowe (do 7 kolorw). Du popularnoci ciesz si na Ukrainie wyszywane soroczki oraz wyszywane rczniki, ktrymi od dawien dawna ozdabiano ikony w domu i w cerkwiach. Byy one te nierozcznym atrybutem we wszystkich obrzdach rodzinnych.

    2120

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • Na Biaorusi haft suy do ozdabiania tkanin, obrusw, nie mniej jednak najczciej wykorzystywany jest przy ozdabianiu ubra i tzw. rcznikw, ktre podobnie jak na Ukrainie byy nieodcznym atrybu-tem wielu obrzdw. Kolory, ktre s typowe dla biaoruskiego hafciarstwa to: czerwony, czarny, niebie-ski i biay. Charakterystycznym dla Biaorusi jest haft dwustronny (tereny nad Dnieprem i nad Dwin), a stosowana ornamentyka przechodzi od form geometrycznych do rolinnych. Czsto spotykane s take ptaki takie jak koguty, ory, gsi i kaczki.

    Rzeba ludowaTradycyjna rzeba ludowa tworzona bya gwnie przez anonimowych rzebiarzy. Dominowaa tema-

    tyka sakralna. Obecnie czstym motywem s nadal postaci witych - gwnie patronw, sceny biblijne, ale i ptaszki, anioy, postaci muzykantw, zwierzta czy sceny rodzajowe. Obecnie zauway mona znaczny wpyw otaczajcego wiata na wspczesn rzeb ludow. Materiaem z ktrego wykonywane s rzeby jest przewanie drewno lipowe. Chtnie stosowane jest rwnie drewno z gruszy, wini, topoli, a niekiedy wykonywane s rzeby w piaskowcu czy glinie. Cechy charakteryzujce rzeb ludow to: geometryzacja bry, statyka kompozycji, ukad frontalny, deformacja, wyolbrzymione gowy, rce, oczy, naturalizm oraz powtarzanie w kilku wariantach gur danego rzebiarza. Czsto rzeby s rcznie bar-wnie malowane.

    Malarstwo ludoweWrd malarskich przedstawie ludowych dominuje tematyka Maryjna, wtki ikonogra czne przed-

    stawiajce sceny z ycia Chrystusa, przedstawienia witych, a take sceny rodzajowe z ycia wsi. Obrazy ludowe wykonywane najczciej farbami olejnymi na ptnie, papierze, desce charakteryzuje: anaturalizm, brak perspektywy, umowna kolorystyka oraz przewaga ukadw symetrycznych. W sztuce ludowej du popularnoci cieszy si rwnie malarstwo na szkle. Na Ukrain malarstwo na szkle dotaro w XI w z Bi-zancjum. Najbardziej rozwino si w Karpatach - jako huculska ikona na szkle. W poowie XX wieku zamienio si w ludowe malarstwo na szkle i w takiej formie istnieje do dzisiaj. Technika jest do skom-plikowana, wymaga duych umiejtnoci i talentu.

    Plastyka obrzdowaJest to twrczo, ktra wie si z doroczn obrzdowoci, czyli praktykowaniem obrzdw w ich

    waciwym rodowisku jak i z prezentacj obrzdw na rnego rodzaju przegldach i przedstawieniach. Do plastyki obrzdowej zaliczamy m.in.:

    2322

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • Jagiellonian Fair in LublinThe promotion of common heritage of East and West

    Jagiellonian Fair combines historical tradition of fairs with contemporary cultural and economic ex-change. is ve-day event featured presentations of handicraft products which were accompanied by many cultural and artistic events.

    Lublin Fairs organized in XVth and XVIth century were known in Poland and Europe as one of the most famous international trade events. e town was a great prospering center of far-reaching trade and one of the main stations on the great route of international transit. Hungarian and Greek wines, the transports of fabrics from the East, spice, copper, sulphur, lead, cutting arms and cloth from the West all came to the town.

    As the trade was developing, more and more artisan workshops and merchant stores came into being. All this allowed for quick economic development of Lublin and the region.

    Today, like a few centuries ago, being the largest city along the Eastern border of EU, Lublin is the Europe-an Unions Gateway to the East. Deriving from the rich historical heritage and reminding of the signi cance of Lublin Union and St. Trinity Chapel, we would like to renew the importance of Lublin in Center Europe.

    Over 300 exhibitors from Poland, Ukraine, Byelorussia, Lithuania, Germany, France, Hungary and Portu-gal participated in the trade-exhibition section of the Fair. Handicraft and craft products were presented.

    Historical Fairs are not exclusively connected with trade. Meetings, plays and exchange of views were frequent. It was similar with Jagiellonian Fair which became a place of merchants meetings and also cultural common ground.

    Artistic and historical shows played an important role during the Fair. ere was a knight camp pitched under the Castle open for two days where the Tournament of Sword took place an authentic duel of knights. On the grasslands, under the Castle, the visitors could see the Medieval burg city specially built for the occasion. ere were plenty of itinerant jugglers, stilt walkers and musicians shows. e invited musicians from Eastern and Western Europe also draw inspiration from history, hence, in their composi-tions one could sense the in uences of old-time music. Folk artists performed together with traditional and folk ensembles as well as theaters and street artists. We watched mystical performances and great shows of outdoor theatres. Altogether over 200 artists arrived to Lublin.

    We would like for Jagiellonian Fair in Lublin as a cyclical event to become a speci c manifestation of di erence derived from common history and a presentation of artists and people of culture representing di erent arts and all forms of artistic and creative expression.

    25

    pieczywo obrzdowe korowaje, zwane te koaczami, szyszki weselne, czy jedn z bardziej interesu-jcych form pieczywa tzw. nowe latka pieczone na Nowy Rok.

    zdobienie jaj Wielkanocnych gdzie wyrni moemy kilka technik zdobienia batikow, wyskro-bywania, oklejania, malowanie pdzelkiem, kraszanki. Do najbardziej popularnych, motyww pojawia-jcych si na pisankach nale: znaki solarne, choinki, a wrd ornamentw geometrycznych - falowe smugi.

    Bardzo ciekawe s pisanki biaoruskie. S wrd nich wydmuszki obcignite koronkami, barwione w upinach cebuli lub barwnikach, jajka z wyklejanymi motywami ze somy i biae wydmuszki malowa-ne w kolorowe wzory.

    Palmy wielkanocne stanowice symbol ycia, zmartwychwstania, radoci i si witalnych. Robione s gwnie z zielonych gazek wierzbiny, bukszpanu, borwek, z suszonych kwiatw, wstek, barwionych traw. Wielko palm bywa rna w zalenoci od regionu.

    Do plastyki obrzdowej zaliczamy rwnie wiece doynkowe, maski i szopki.

    24

    Promocja wsplnego dziedzictwa Wschodu i Zachodu

  • Here, on the famous Lublin fairs, the merchants from Poland and Lithuania, from Russian ter-ritories and German countries, from Russia, Scandinavia, Turkey understood as a country reaching North from the Danube, encompassing Greece and Near Asian East, met. If we talk about a uni ed Eu-ropean market, the Lublin fairs certainly contributed to the beginnings of this common exchange.

    (from the laudation of prof. Henryk Samsonowicz delivered during the ceremony of inscribing Lublin on the European Heritage List)

    Honorary Patronage over Jagiellonian Fair in Lublin was taken by:Minister of Culture and National Heritage Marshal of Lublin Province President of Lublin

    Partners of Jagiellonian Fair in Lublin:City of LublinMarshal O ice of the Lublin ProvinceCity of LvivCity of LutskCity of Brest

    andFolk Artists AssociationMuseum of the Lublin VillageEuroregional Center of Information and Cultural Cooperation in LublinEast-West Cultural Tourism Association of LublinBrotherhood of Knights Association of LublinEuropean Center of Cross-Border InitiativesMuseum of Idea, LvivSocial Organization of Folk Art Masters and Crafts of Brest and Brest Region, Brest

    e fair is co- nanced from the European Fund of Regional Development as part of Poland-Byelorus-sia-Ukraine Neighbourhood Program INTERREG IIIA/TACIS CBC and is part of the Jagiellonian Fair the promotion of common East and West heritage program.

    2726

    The promotion of common heritage of East and West

    Time and venue:Jagiellonian Fair was held between 15 and 19 of August 2007 in Lublin in the Old Town, Castle Square

    and Pasture Grounds near the Castle.

    Contact: e organisers o ice of Jagiellonian Fair e cultural Center in Lublinul. Peowiakw 1220-007 Lublintel.: +48 081 53 603 14mail: [email protected]

    More information about Jagiellonian Fair on our webpage:www.jarmarkjagiellonski.pl

  • Ryszard SzczygieLublin a town of European fairs

    As the market economy was developing in the late Middle Ages, there appeared the need of quick and widely available trade exchange in Western Europe. Since XIII century mass commodity circulation, espe-cially of textile products but also grain, oxen and the so-called forest products, has been rising. For these reason merchants conventions that were called fairs began to be organized in certain towns.

    Jagiellonian Monarchy joined the great European trade exchange at the end of XIVth century. In the XVth and XVIth century with the timber and its products, then with Polish grain, Ukrainian and Moldavian oxen and Lithuanian and Moscow furs and hides.

    However, the main reason which made the trade exchange in Lublin international, was the Poland-Lithuania Union that took place at the turn of 1385 and 1386. is event made the town upon Bystrzyca the center of market development in the uni ed country.

    On the 1 July 1392, King Wadysaw Jagieo promulgated a privilege letting municipal borough of Lu-blin organize a 16-day spring fair for Pentecost (10 V 13 VI). From then on, Lublin became the meeting place of merchants from near and from far. ey came from many directions but initially most numerous were those participating in the Western Europe Lithuania and Moscow great trade. ey also arrived from the towns of Teutonic Order and from Lviv and farther South. Apart from the abovementioned com-modities, people traded in sh, honey, wax, hemps, linen and fabric dye called czerwiec.

    Taking into account the changes in the organization of Lublin fairs and the intensity of the deals closed, their history can be divided into three periods.

    e rst one took place between 1392 and 1448 when the fairs were already beginning to gain the in-ternational reputation. At the end of this period, their popularity was so huge that one spring fair was not enough. Hence, King Kazimierz Jagielloczyk issued a privilege on 30 June 1448 and agreed to organize three more conventions winter, summer and autumn ones.

    e second period (years 1448-1538) when the merchants from Persia and Moscow Russia in the East to France, England, the Netherlands and Italy in the West and from Scandinavia to Otoman Empire came to Lu-blin. In 1538 King Zygmunt the Old decided that winter and spring fairs will last, like the Cracowian ones, for 2 weeks. So they were shortened by two days. In 1537 rst complaints against merchants from Lithuania were made that when coming from Breslau they avoided Lublin, which was forbidden by the king.

    e third period that begun in 1538 lasted until XVI XVII century. e role of Lublin fairs diminished, which was connected with signing Lublin Union in 1569 when, after incorporating Wolhyn, Podlasie

    2928

    The promotion of common heritage of East and West

  • and Ukraine into the Crown, the border of economic zones that existed before was obliterating. It is also important to bear in mind that the role of Warsaw, which in the last quarter of XVI century took the role of Lublin in the exchange on the Parallel Route, was rising and also the fact that the Maopolska cadence of Crown Tribunal was established, which did not favour merchants trade. Hence, Lublin fairs became national conventions during which merchants met with gentry and magnates o ering them grain, oxen and forest products that were produced on their farms.

    Despite the fact that their role diminished, Lublin fairs played a signi cant role in the history of the town upon Bystrzyca. During XV and XVI century Lublin from a small municipal center advanced to a group of ten most important towns of Republic of Both Nations.

    Programme of Jagiellonian Fair

    e idea of Jagiellonian Fair in Lublin was to combine historical traditions of fairs and contemporary cultural and economic exchange.

    e aim of the organizers was not only initiating trade exchange but more importantly establish-ing the meeting place of Polish culture and the culture of our neighbours from the East, rebuilding the bonds with Ukraine and Belarus and the promotion of East European culture in European Union. Hence, the Fair is not only the vendors, merchants and artistic craft workshops but also concerts, per-formances and dances relating to Medieval times, beginnings of the Renaissance and to the cultures of the East and borderland.

    e ensembles from small towns that cultivate traditional music, as well as well-known folk bands from Poland and abroad performed during the Fair.

    ere were concerts, performances and jugglers shows who came to entertain the citizens of Lublin on the Po Farze Square. Strolling the streets of the Old Town one could hear music mixed with sing-ing and merchants voices. Picturesque, mystical and mysterious performances of the theatres from Lviv took place in the beautiful scenery of Dominican Cloister Garth and on the Castle Square whereas the Medieval burg city was recreated on the Grasslands under the Castle. e Knights Tournament, to which brotherhoods of knights from Poland and Lithuania came, was very popular among the spectators. e Knights presented their skills of ghting with a sword and shooting with a crossbow and a bow.

    During the Jagiellonian Fair we entertained the artists from Ukraine, Belarus, Lithuania, Hungary, Por-tugal and Poland.

    Do Schid Sonca, Lviv, UkraineMembers: Tamara Hvosdarova, Anastazja Hvosdarova, Marta Stefura e ensemble reproduces Ukrainian ceremonial songs in the traditional form they survived in the

    countryside until today. e band gathers the material themselves during territorial research in Polesie, Podole and the area around Poltava. Jurji Kondratenko is a teacher of authentic singing.

    Korali, Lviv,, UkraineMembers: Ludmila Zborovska, Halina Pochylevicz, Larysa ukaszenko e ensemble reconstructs Ukrainian traditional music. ey gather the material for their repertoire

    in the process of scienti c and territorial research in Ukraine. e band sings ceremonial songs; some

    3130

    The promotion of common heritage of East and West

  • of them are performed with the accompaniment of a violin or a drum. Korali performed during Interna-tional Folk Festivals in Poland, Germany, Hungary, Lithuania and Ukraine.

    Wycinanka, Stolin, BelarusA group of twelve people dressed in colorful, beautiful folk costumes, singing Belarusian traditional

    songs with the accompaniment of drums, violins and tambourines.

    Siercikai Youth Folk Group, Poniewie, LithuaniaConducted by: Lina VilieneArtists of school age are part of the band. e ensemble plays archaic and polyphonic music from

    North-Eastern Lithuania. Apart from this type of music, the band plays folk jazz, jazz, folk rock and con-temporary music.

    Raskilia Folk Ensemble, Poniewie, LithuaniaConducted by: Lina Viliene30 people (normally pursuing di erent walks of life) are part of this folk ensemble. e band

    performs music of di erent styles and from di erent periods of time (from archaic music to retro music of XX century) but most heavily promotes the folk from Lithuanian ethnographic region of Auktaitija.

    Hollnek Hungarica, Debreczyn, HungaryMembers: Blint Lajos: vocal, lute, bouzouki, bells, ute, Medieval whistles, Medieval bagpipes (double-

    bass, pipes); Borsos Pter: Medieval drums, bells, vocal; Dickmann Roland: vocal, ute, bells, Medieval drums; Kulcsr Bla: Medieval whistles, utes, vocal; Madai Anita: violin, dule, vocal, ute; Ss Istvn Jzsef: Medieval drums, vocal, bells, devilish voice.

    Before the ensemble was formed, some of its members took part in Medieval ghts as ghters. is was the time when the leader of the ensemble got familiarized with the original music performed with the use of pipes during Medieval fairs. e band participated in many Medieval festivals in Chorin-Go-zlow near Berlin and in Eberwalde. ey also performed at the Renaissance Festival in Gyula and during Medieval festivals in Disgyr and Fzr as well as in Wysehrad. ey play Medieval and XVIIth century music. One can nd Spanish, German, Scandinavian, Italian, French and, naturally, Hungarian melodies in their repertoire.

    3332

    The promotion of common heritage of East and West

  • Mui Nobre Real Tunel Academico Tuna Universitaria de Viseu , Portugal e name of the band derives from the combination of two words: tuna meaning university ensem-

    ble and tunnel having certain relation to Regio Demarcada do Do the name for a region around Viseu where grapevines are grown and the wine produced. e ensemble became a widely-known band of Couplets and Serenades granting themselves the form taken from knight novels. en, when it was founded, and today the ensemble continues propagating good academic traditions and musical customs, friendship and community spirit.

    Jan Gaca Ensemble, Przystaowice Mae, PolandPrzystaowice Mae is a small village located between Przysucha and Opoczno in Kajok microregion.

    e region is famous for great, expressive violin music enviously called by the neighbours Kajoks con-tortions until today. Jan Gaca has played violin since the age of 16. He is one of the best, and at the same time, one of the last wedding violinists of this region. His rich repertoire comprises mazurkas, oberek, and polkas. Jan Gacas music is extraordinarily dynamic and lively. Its characteristic feature is rich orna-mentation and variations, often improvised repetitions of the theme. Stefan Gaca Jan Gacas rst cousin, an expert on local music, dancer and singer accompanies him on a drum.

    Ostoja Singers Ensemble, Chem, Poland e ensemble was founded 8 years ago and it comprises 12 people. ey perform folk, feast and oc-

    casional songs. e ensemble cultivates old folk traditions and by the participation in the meetings with children and young people, the members hand down the tradition to next generations. e band presents traditional ceremonies, holidays and additionally pursues ceremonial ne arts, conducts workshops and shows accompanied by traditional singing.

    Manugi Pipes Band, PolandMembers: Tomasz Kiciski ensemble leader, pipes player, violinist, bagpipes constructor; Micha

    Mocek - violinist; Wojciech Biaasik pipes player; Zbyszek Kasperski violinistIn 1977 Anna Markiewicz, a regionalist and a lover of old traditions, founded a young band. Edward

    Igny from migo, bigpipes constructor who taught many violinists and pipes players in Leszczyny region, became a teacher. His student, Tomasz Kiciski, is its leader now. e band plays authentic music, playing dance music for Bukovina regional groups, also gives concerts, plays at the weddings, dances and evening parties. Manugi Pipes Band has recorded a CD called Skrzypki adnie grajum, dudki adnie brzynczum...

    Jorgi Quartet, Pozna, PolandMembers: Bartosz Brya violin, Janusz Brych soprano saxophone, Maciej Rychy pastoral utes,

    Waldemar Rychy - guitar e music that Jorgi Quarter proposes is determined by three musical traditions: classic, jazz and folk.

    e elements of these traditions interweave creating a pithy and coherent form. Since 1982 the artistic work in Jorgi Quartet has concerned the reviving of cultural sources and taking up archaic threads and showing new perspectives for what is eternal in culture. From the beginning Jorgi Quartet has cooperated with theatres composing music for the performances. It has given hundreds of concerts and taken part in many festivals in Europe. Jorgi Quartets music was used in Polish and foreign lms.

    Zumba, Cracow. PolandMembers: Gija Bezuaszwili (Tbilisi) - ute, salamuri, panduri, guitar, vocal; Bazej Betlej (Jaso) bass

    guitar; Maciej Oownia (Krakw) drums; Andrzej Sqvar Skwarek (Krakw) electric cello, keyboards; Marcin Polaski (Jaso - Krakw) - percussion

    e word Zumba has two meanings. It is Georgian name for a philosophic stone and an acronym of a Georgian adage sometimes it is enough only to want something, and it will come true e band of this name was created in Tbilisi in 1995. It was founded by cousins: Gija Bezuaszwili ( ute, vocal) i Zaza Korinteli (zumba-guitar, vocal). Soon Zumba became one of the most popular young bands in Georgia and a laureate of local and international festivals. Cracow became their second homeland. e meeting with Ukrainian musicians - Walentyn Dubrowski and Aleksander Andrijewski from Kijev, Roman Rosi and Martyn Twerdun from Lviv as well as with Paul Rimple - an American blues performer - played a decisive role. e style of the bands music changed: beautiful authentic Georgian songs and Gija Bezuaszwilis melodies were connected with rock music this time which gave their music amazing inner power of Cau-casian music. Nevertheless, there is a lot of space for improvisation in the bands music. In August 2003 the band recorded CD titled Odia Doe.

    Santa Claus Orchestra, Lublin, Polska e band doubtlessly belongs to the elite of folk ensembles in Poland. Some of the experts consider

    it a band that shaped the style of folk music performing in the 90s thus creating the base of this type of musics popularity in recent years. e music of Orchestra is performed by means of acoustic instru-ments and the technique of the so-called white singing. e ensemble uses rare string instruments as dutar or cymbals in its arrangements. In fact, they contribute to a speci c and unique color of the bands

    3534

    The promotion of common heritage of East and West

  • sound, which creates a mystic aura. As one of the rst bands, Orchestra introduced music inspired by Slavic music folklore (esp. Polish, Lemek and Huzul) into his repertoire.

    Federation and Borderlands Fairy Tales, Lublin, PolskaBorderlands Fairy Tales is a Federations project. is is a stage performance with a proper set, graphic

    and choreographic design during which the poems of famous poets connected with Polish eastern fron-tier are sung. Marek Andrzejewski, Piotr Selim, Jan Kondrak and Kazimierz Grzekowiak are the authors of the compositions that are interwoven with traditional songs. e guest bands from Belarus and Ukraine took part in the project that was prepared for Jagiellonian Fair.

    e programme commemorated great literary legends of Lublin province and the borderlands of the former Republic of Poland. It reminded the audience of the role that Mikoaj Rej or Jan Kochanowski played in Polish eastern politics. It made us aware that Bolesaw Lemian was born in Kiev and wrote his rst poems in Russian and Wincenty Pol, our compatriot, spent a considerable part of his life as a scientist in Lviv.

    Belriguardo Group of Old Dance, Lublin, PolskaMemebers: Magorzata Wojcieszuk, Maciej Wojcieszuk, Daniel Filipek, Justyna Kowalczyk, Ania

    Wrotkowska, Edyta Rubach, Agnieszka Terpiowska, Patrycja wik, Patryk Gogowski e group was founded in 2001. e name Belriguardo in Italian means beautiful view. is is how

    the villa of Ferrara rulers was called in XVI century the very same one in which prince Leonello received dance lessons from master Domenico from Piacenza, the oldest from the masters of the then Italian dance school. Belriguardo is also a name for a Renaissance dance of which Domenico was the author. e group draws inspiration from Medieval period and Renaissance when dance became an important element of court culture. Using historical sources they try to refer creatively to the then West European dances and familiarize the audience with the atmosphere of Renaissance feasts, balls and dances.

    e Kurbas National eatre, LvivIt was founded in 1988 by a group of friends under the leadership of Wodzimierz Kuczyski. is thea-

    tre participated in many theatre festivals and international projects in such countries as Poland, Russia and Ukraine. It is also a laureate of many awards. It is a theatre of searching and developing artistic methods.

    During Jagiellonian Fair e Kurbas National eatre performed Narcissist which is a theatric per-formance in the style of philosophic dialogue about the mans trip to self-discovery, written by Hryhoriy

    3736

    The promotion of common heritage of East and West

  • Skovoroda (1722-1794) - a Ukrainian Socrates. e performance attempts to combine a philosophical text with ancient songs and the picture which discovers and keeps a symbolic thread. A speci c acting developed by the members of the theatre allows for a unique connection of singing and speech where the sounds of words are lled with emotional meaning, where words fuse into melody and at the same time a song becomes salvation. An attempt to grasp the existential meaning of di erent religions as a link between man and Absolute is an especially important element of the experiment.

    Voskressinnia Spirituals eatre, Lviv

    It was founded in 1990 by Jarosaw Fedoryshyn anda group of young Ukrainian actors as an independ-ent organization. e theatre gained many advocates thanks to its activity and creative searching for ex-pression and stage forms. For twelve years the eatre has taken part in many international festivals in Edinburgh (Scotland), Daugavpils (Lithuania), Russian Krestur (Serbia), Slovenia, Ukraine and Poland. It was awarded for its activity many times. When preparing new theatrical forms, it cooperates with many groups from other countries (Poland, Slovenia, Moldavia and Germany). Apart from classic dramas, the theatre searches for new theatrical forms and so far has prepared several street performances. It is also an organizer of many discussion panels and conferences that are aimed at implementing changes into social security of artists.

    During Jagiellonian Fair, Voskresinnia eatre presented an open air performance Bas-relief Fiesta in which it revives the most important events in the history of Lviv. Some of them have mysterious character, others are full of feverish battle, love, magic, intrigue and charming music. e performance combines the elements of stilts, drama and circus art. e actors create a unique atmosphere using blazing torches, waterfalls, light and music.

    Slavic burg city a Medieval city founded on the grasslands under the Castle where city life bustled for two days. ere

    were tastings organized there, ghts, dance shows and Slavic ceremonies as well as sports and plays for spectators. One could take part in pottery, wood-tar producing and weaving workshops, bow shooting or try writing with a goose feather. ere were also arms shows, weapon producing shows and Slavic ceremonies such as wedding, re dances and cremation burials.

    Workshops

    ere was a unique occasion to take part in the handicraft workshops during Jagiellonian Fair. e choice was large not only as far as the subject of the workshops is concerned but also the number of teachers. One could learn the art of throwing on the pottery wheel from such pottery masters as Piotr Skiba or Adam elazko who were representing traditional Lazek pottery. Ewa Woniak conducted very in-teresting pottery workshops combined with traditional archaic singing workshops. Many people decided to attend in the workshops on glass painting which were prepared by Mrs. Katarzyna Gospodarek, work-shops on arranging the owers and tissue paper dolls conducted by Mrs. Maria Majwka, workshops on traditional folk cutout by Mrs. Maria Gle or workshops prepared by the Pikulas from which one could acquire the knowledge of various embroidery and lace technologies. Men most willingly attended Tomasz Gomoas workshops on smithery and tested their strength in coining in a Medieval mint. People also very willingly visited the vendor of Ostoja singing ensemble from Chelm where many ways of making ornaments from straw, tissue paper and paper were presented.

    During Jagiellonian Fair there was also a chance to see how a timber sculpture is created (Tadeusz Szulc), what amber working is about (Zdzisaw Bziukiewicz), how to start weaving a basket (Ryszard Machowski), how folk painting come into being (Stanisaw Koguciuk, Wiesawa Szymoniak) and how to spin ax on a spinning wheel (Litwiniuk Janina, Papiska Joanna). One could learn many interesting crafts from the artisans from Ukraine and Belarus who conducted workshops and shows on making traditional dolls, artistic straw orna-ments and glass working. ere were also workshops on weaving on traditional looms. Mr. Iwan Supruczyk from Belarus attracted peoples attention by creating monumental timber sculptures using only an ax.

    Crafts

    Pottery Pottery is a complicated process which is connected with clay extraction, its preparation, modeling,

    ornamenting and burning. Most typical are products thrown on the pottery wheel but one should pay at-tention also to products that are formed by hand.

    roughout the years, di erent countries established pottery centers that di ered from one another on speci c ornamentation, form and burning method. Siwaki, known above all from Pavlov, Bolim pottery,

    3938

    The promotion of common heritage of East and West

  • or whitened dishes of white background ornamented under the glaze with a characteristic painted bird, and Lazek pottery with pouring whitewash on all surfaces where cock and a bird are the ornamental motifs are the most interesting ceramic products in Poland

    Belarussian pottery is ornamented in many di erent ways but drawing triangles, rhombuses, broken lines, angles or circles, crosses and lines similar to sun rays are most popular. Traditional ornamentation was to refer especially to dwellers religion and the cult of gods.

    In Ukraine plant motifs (most frequently owers), signs and heraldic motifs as well as gural composi-tions above all placed on bowls and tiles were most popular. e oldest pottery centers in Ukraine are Kiev, Vasylkov, Uman, Chernichov, Hluchiv, Poltava, Charkov, Bar and Kamieniec Podolski.

    SmitherySmithery is a craft which delivered steel products to rural households exclusively for a long time. Smith

    himself was very respected in the country not only because of his profession but also because a smith as a person using re was often treated as someone possessing extraordinary power and was linked with magic forces. In their forges smiths were shoeing and producing farming tools, locks, ferrules, hinges, windsigns, gates, bars and ornaments.

    Nowadays Polish, Ukrainian and Belarussian smithery is above all artistic smithery because industri-alization and countryside development deprived smiths of their work. Sometimes, mainly in Ukraine and Belarus, one can see a working forge and a smith in the country. In Poland such centers are rare and those that still exist are mainly attraction for tourists.

    WeavingWeaving was primarily womens occupation that was handed down from generation to generation.

    e fabrics that were created in this way were used for clothing, household purposes or furnishing. In weaving, like in pottery, one can see the di erences characteristic of a given ethnographic region. owicz

    weaving distinguishes itself by characteristic scale of colors arranged in stripes; North-Eastern region of the coun-try is rich in terms of color, pattern or weave. Kurpie is an interesting region (White Kurpie with wool kilims of red-green-navy blue stripes as well as Green Kurpie where one can nd e.g. fabrics of green background in white and pink stripes. e most characteristic for Lublin province is linen in red stripes, striped folk costumes: chodnik, zapasek, bienik and so-called carpet slippers the shoes made of scraps of rags.

    In Ukraine the most widespread type of weaving is double rug weaving. As far as the patterns and colors of kilims are concerned, they can be divided into two groups: Galicia and the area to the West from

    40

    The promotion of common heritage of East and West

    Dnieper river where geometric ornaments dominate and the area to the East from Dnieper where plant motifs are abundant. e characteristic feature of Ukrainian kilims is a balanced, compositional pattern and harmonized color palette. Wybijka is closely connected to weaving. It is about stamping or pressing ornaments on white fabric by means of wooden blocks or cylinders. Karpaty, Polesie, Pokucie, Podole, Lviv and Drohobycz are the centers of weaving in Ukraine.

    As far as Belarus is concerned, weaving always played a signi cant role there. e elements of clothes, carpets and towels were made on the looms. All of these were next embroidered. Weaving stripes on planks is also characteristic to Belarus. e colors are chosen to retain contrasts bright and saturated next to dark ones. roughout the centuries each region developed their own speci c patterns of woven stripes which di er in motifs placement and lines (straight or broken) use.

    CutoutsCutouts are usually made from colorful shining paper, rarely from wrinkled tissue paper or plain

    tissue paper. In Poland, depending on the region, we distinguish 11 forms of cutouts. ese are owicz cutouts presenting genre scenes, plant and animals motifs which assume the names that correspond to the shape: Gwiozdy circular cutouts, Kodry rectangular cutouts, Tasiemki vertical cutouts. Moreover, there are also Kurpie cutouts, divided into White Forest where one can see the cutouts called wstgi and zielki in the form of gural compositions, individual shapes of people, birds and animals as well as Green Forest where the most characteristic form of a cutout is leluyas sticked alternatively with stars, cocks and birds.

    Color limitation (black or white paper) and clear symmetry are characteristic features of Belarussian cutouts. Triangles and rectangulars are the most widespread forms of cutouts in Belarus. ey contain many pre-Christian symbols such as sun, birds a symbol of love trees. Later pagan symbols were combined with Christian symbols.

    e oldest Cutouts in Ukraine were made from skin and fabric. e imaginings of tree of life, sym-metric branches or geometric ornamental elements were frequent motifs. In the middle of XIXth century paper cutouts began to be made and they were used to adorn houses. ey were used as curtains, table cloths and decorations of di erent kinds of items.

    BraidingBraiding is a skill of using straw, wicker, hay, phloem of young trees, grass and bulrush to make di er-

    ent kinds of useful items and those whose function is purely decorative. Depending on the raw material

    41

  • used, we can distinguish several technologies of braiding. Chip baskets and punnets are made of chip, di erent kinds of baskets, fences, jugs, cradles, armchairs are made of wicker, hats and jugs are made of grass, beehives, barrels, jugs, hats, mats, Christmas tree ornaments and toys are made of straw.

    Rudnik upon San is a Polish center of wicker braiding where most citizens pursues braiding. Podlasie has also rich braiding tradition.

    Straw braiding is one of the most widespread types of decorative applied art in Belarus. For many years straw products were considered to be the carriers of information - the re ection of humans emotions and thoughts. Birds, stars, garlands and more complicated compositions are made of straw.

    As far as braiding in Ukraine is concerned, bound dolls, which are seven centuries old, are worth men-tioning. is is an archetype of matter, child, family and a symbol of positive energy. In Ukrainian tradition this toy embodies life-giving powers: fertility, prosperity and fecundity.

    EmbroideryDi erent types of stitches whose shape is characteristic for di erent regions traditionally adorned

    shirts, brasseries, shawls, caftans, aprons, quilts and pillows. e motifs as well as the colors used in em-broidery were not haphazard. ey signi ed social status, age and sex.

    In Poland embroidery made in Lowicz region is very characteristic. It is colorful, made on the linen, velvet or damask according to cross stitch and at methods. Kurpie embroidery is also interesting as it is made on caps, shirts which are usually red, white or colorful with circular and semi-circular motifs.

    Considering the types of ornaments that function in embroidery, Ukraine can be divided into three regions: the North with dominating geometrical motifs, middle part with dominating plant motifs and the West where plant ornamentation evolved into geometrical motifs. Color is very important because each region has its own palette of colors. For instance, Polesie and Lemek province make use of only two colors red and black, in Podole we can see only monochromatic black embroidery whereas Huzul province, Pokucie or Boikov province are famous for very colorful ones (up to 7 colors). Embroidered soroczki are very popular in Ukraine and embroidered towels which have adorned the icons in houses and Orthodox churches for centuries. ey were also an inseparable attribute of all familial ceremonies.

    In Belarus embroidery is used to adorn linen, table cloths, however, it is most frequently used to adorn clothes and the so-called towels which, like in Ukraine, were inseparable attribute of many ceremo-nies. Red, black, blue and white are the colors which are typical of Belarusian embroidery. Double-sided embroidery is characteristic to Belarus (areas around Dniepr and Dzwina) and the ornamentation used makes use of geometric forms to plants. Cocks, eagles, geese and ducks are widespread birds.

    42

    The promotion of common heritage of East and West

    43

  • - . - . .

    , XV XVI ., -, . , . , , , , .

    . .

    . , , .

    - - 300 , -, , , , , . .

    , - , . -, , .

    . 2 , , . . - , , . . - 200 .

    , , , , , , , .

    45

    Folk sculptureTraditional folk sculpture was made mainly by anonymous sculptors. Sacral motifs dominated. Nowa-

    days, gures of the saints predominantly patrons, biblical scenes but also birds, angels, musicians, ani-mals or genre scenes are frequent motifs. In these times one can see a considerable in uence of the world on the contemporary folk sculpture. e material that is used for making sculptures is mainly linden timber. Pear tree, cherry tree and poplar timber are willingly used; sometimes sculptures are made of sandstone and clay. e characteristic features of folk sculpture are: geometrization of form, equilibrium of composition, frontal arrangement, deformation, giant heads, arms, eyes, naturalism and repetition of a given sculptor in several variants. e sculptures are often painted by hand.

    Folk paintingMarian and iconographic motifs presenting scenes from the life of Christ, the Saints presentations and

    genre scenes from the life of villages dominate in folk painting. Folk paintings that are usually made with the use of oil paints on linen, paper or plank characterizes: anaturalism, lack of perspective, conventional colors and domination of symmetrical forms. Glass painting is also very popular in folk art. Glass painting came to Ukraine in XIth century from Byzantium. It developed in the Carpathians mostly as a Huzul icon on glass. In the middle of XXth century it evolved into folk glass painting and survived in this form until today. e technology is complicated and necessitates skills and talent.

    Ceremonial art is is an artistic activity which is connected with ceremonials, i.e. practicing ceremonies in a proper

    place as well as presentation of ceremonies on various festivals and shows. Ceremonial art include:ceremonial bread: korowaj round wheat cakes, wedding cones or one of the most interesting

    forms of bread, the so-called new latka baked for New Year. painting Easter eggs: here we can distinguish several technologies of ornamentation batik, scraping,

    pasting, brush painting and Easter eggs. e most popular motifs that can be seen on Easter eggs are: solar signs, Christmas trees and wavy streaks (most popular from geometric ornaments).

    Belarusian Easter eggs are very interesting. ere are Easter egg shells wrapped in laces, dyed in onion peels or in dyes, eggs with pasted straw motifs and white Easter egg shells painted in colorful patterns.

    Easter palms: a symbol of life, resurrection, happiness and vital powers. ey are made of green willow branches, box, blueberry, dried owers, ribbons and dyed grass. e size of the palms di ers and depends on the region. Harvest festival wreaths, masks and cribs are also part of the ceremonial art.

    44

    The promotion of common heritage of East and West

  • , , , - , , , , , . , .

    ( . .)

    :

    :

    :

    , -

    ,

    4746

  • INTERREG IIIA/TACIS CBC - .

    : 15 19 2007 , -

    , .

    : Centrum Kultury w Lublinieul. Peowiakw 1220-007 Lublintel.: +48 081 53 603 14mail: [email protected]

    :www.jarmarkjagiellonski.pl

    (Ryszard Szczygie)

    , . . , , , , .. . .

    XIV . XV XV . , , , .

    , , 1385 . .

    1 1392 . , 16- Zielone witki (10 V 13 VI). . , , - . , . , : , , , , .

    , , .

    1392-1448 , . , . 30 1448 - , .

    1448-1538, -, , , . 1538 . , 2 , , . , 2 . 1537 . , , , .

    4948

  • 1538 . XVI XVII . - , 1569 ., , , . , , XVI . -, , - . -, , , .

    , . XV XVI . , XIV . , .

    - .

    , , -, - , , . , , -, , . , , .

    , , .

    , , , , . -, , . , , , , - . , - . , .

    , , , , .

    , , : , , ,

    . , . .

    , , : , , . -

    . ,

    5150

  • . , , , .

    , , 12 , -

    , .

    Siercikai, , . -

    - . , -, -- .

    Raskilia, , 30 , -

    . ( , .), .

    Hollnek Hungarica, , : : , , , , , ,

    (, ); : , , ; : , , , ; : , , ; - : , , ; : , , .

    . , . - - (), (), (), (). XVII . - , , , , , , .

    5352

  • Mui Nobre Real Tunel Academico Tuna Universitaria de Viseu, : tuna , tunel

    Regio Demarcada do Do , . , . , , , .

    (Kapela Jana Gacy), , -

    . - , , . 16 . . , . , , - . , .

    (Zesp piewaczy Ostoja), , 8 12 . , () -

    . , . , , - , .

    (Kapela Dudziarska Manugi), : , , , ; -

    ; ; 1977 , , .

    , , . , , . - , . : , , . Skrzypki adnie grajum, dudki adnie brzynczum...

    (Kwartet Jorgi), , : , (),

    , : , . -

    , . 1982 . - , , .

    , . , . , .

    (Zumba), . : () , , , , ; ()

    -, () ; Sqvar () , -; ( )

    . -, ; -, , ... 1995 . -: (, ) (-, ). , . . , , - . : - , . , , . 2003 . Odia Doe.

    (Orkiestra witego Mikoaja), , , , . -

    , , . -

    5554

  • . . . , . , , . , -, , .

    (Federacja i Klechdy Pogranicza), , . : -

    , , , . , , - , , . , , .

    , - . , . , -, , .

    Belriguardo, , : , , , , -

    , , , , 2001 . Belriguardo .

    XVI . , , . Belriguardo - , . , . , - , .

    , , 1988 .,

    .

    5756

  • , , , , . .

    . , - (1722-1794). , , -. , - , . .

    , , 1990 .

    . - . 12 (), (), (), , . . (, , -). , , - . , .

    , . , , , , - . , , .

    , , , . , , , - , . , , , , . , , - , , .

    - . , , . , , - . - , . , , , , , , . , , - . , .

    , ( ), ( ), ( ), ( , ) ( , ). , , , , - . , , , .

    - , , -

    , , . - , ,

    , .

    5958

  • , - , . , , , , , , , , - .

    , - , , , , , , , . .

    , , , , .

    , , , , , , , -.

    - , -

    . , - , - , , , , , . - , , , , , , .

    , - , , , . , - , , , , , , .

    , . ,

    .

    6160

  • , , - . , - - , -. , --- , , . - : , , , , .

    -. , : - , - . . . , .

    , , , , .

    , . - , , . . . , . , , - .

    , -

    . , , 11 , , , , , - , :

    - , - , - . , , , - , , , , , .

    ( ), .

    - - . - , , , , . .

    . , , . . , -, .

    - , , , , , , , - . , -. , - , , , , , - , - , , , , , .

    , , - .

    - -- . , - , , , . , , -, .

    - , 7 -. , , , , - . : , .

    , , . -

    , , , , . , ,

    6362

  • . , . , . -

    , , . , , , , .

    , , -: , , - , , . , . , , - , , , , , ( 7). (), , . .

    , , , , , . , : , , . ( ), . , , , , .

    .

    . , , - , , , , . - . . , , , . : - , , , , , , -, . .

    6564

  • . - , .

    , XV XVI - . , . , - , , , , , , .

    (, , - ). - , .

    , , . , . .

    300 , -, , , , , . - .

    , - , . , - , .

    . 2 , , , . . - . , . , ,

    67

    , ,

    , , . . : , , , - . - . . . . . , .

    , ,

    , . :

    , , , - .. , .

    , , , , . , , : , , .

    . , -, , - , .

    , , . , , , , . .

    , .

    66

  • . . 200 .

    , , , , -, .

    , , , , , , . , - .

    ( . - )

    :

    :

    :

    , -

    ,

    - INTERREG IIIA/TACIS CBC .

    : 15 19 2007 ,

    .

    : . 1220-007 .: +48 081 53 603 14mail: [email protected]

    -:www.jarmarkjagiellonski.pl

    6968

  • , - . XIII - , , , , .. . .

    XIV . XV XVI , , - .

    , , - 1385-1386 . - .

    1 1392. , - 16- (10 V 13 VI). , . - , , , . , . : , , , -, czerwcem ().

    , .

    1392-1448 ., . , . , 30 1448. - , .

    1448-1538 . : , , . 1538 . , , , 2 . - 2 . 1537.

    7170

  • , , , .

    , 1538. XVI XVII . , 1569., - , - . , 15 XVI , , , . , - , , , .

    , - . XV XVI , - XIV .

    - .

    , - , - , . , - , , , , , .

    , -, , - .

    , , , . , . - , , , -. , - . .

    , , , , .

    , ,

    : , , ,

    . , - . .

    , , : , , .

    . ,

    7372

  • . , , , .

    , , , , , .

    - , , : .

    - . -, , -.

    - , , : -, 30 ,

    . ( XX ), , - .

    Hollnek Hungarica, , : : , , , , , , ;

    : , , ; : , , , ; : , , ; : -, , ; : , , , .

    . , , . , - , - , . XVII . , -, , , .

    7574

  • Mui Nobre Real Tunel Academico Tuna Universitaria de Viseu, : tuna -

    tunel Regio Demarcada do Do , . - , , . , - , .

    , , ,

    . , , . 16 . . -, . , , - , .. . , , .

    , 8 12 . ,

    . , , - . , , - , - .

    , : , , , (?) ;

    ; ; . 1977

    . , ,

    . . , - , , , . Skrzypki adnie grajum, dudki adnie brzynczum...

    , , : -

    , . . 1982 , .

    , ; , -. .

    , ,

    : () , , , , ; () -; () ; () , ; ( - ) .

    . , - - , ... 1995 . : (, ) (-, ). -. . - , , . : , , , , -, , . , , - . 2003. Odia Doe.

    7776

  • - .

    , - , . . , . - , . , , , .

    , , .

    , -, , . - , , -, .

    , .

    . , , - . , -, .

    Belriguardo, ,

    : , , , , , , , , .

    2001 . Belriguardo - . XVI , , - . Belriguardo ,

    7978

  • . , . , , - , .

    . , 1988 .

    , ; . - .

    , , , (1722-1794). , , . - , , , , . - .

    , 1990

    . - . (), (), (), , . . - (, , , ). -, , . , .

    . , , , , . - . - , , .

    , .. , , . , , , , . - -, , , . , , : , , .

    8180

  • - -

    - . , . , , - . - , . - , - ; -, , ; , - , . - , . , , .

    , ( ), ( -), ( ), ( , ) ( , ). , - ; , - . , , .

    , : , -

    , , . , - , , .

    8382

  • , , - , . - .. ( , - ), , ( , ), .. , , .

    , - , , , , , , . .

    , , , . : , , , , , , , .

    ,

    . , , , - , . -, , , , , .

    , , , - , . - , , , , , .

    , -

    . , .

    84

    , , , - . , , - , . ---- , , . : , .. , .. , .

    . , : , . . . , , . : , , , , . .

    , . , , . . . , . , , - .

    , -

    . , , 11 : ( ), : , , : - - , - , - . ,