flog kippir og k¶st 2012

Download Flog kippir og k¶st 2012

Post on 08-Dec-2016

226 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • FLOG, KIPPIR OG KST

    brnum

    Ptur Lvgsson

    Barnasptala Hringsins

  • miskonar kst eru algeng hj brnum

    Mikilvgt a greina fr flogum

    ekking einkennum

    Greinarg saga

    Vieigandi rannsknir og mefer

    Upplsingar til foreldra !

  • Kst vekja alltaf tta

    HLT A BARNI MITT VRI A DEYJA

    Ung mir Grafarvogi,

    eftir a barn hennar hafi blna skyndilega eftir gjf.

    HEF ALDREI LENT RU EINS

    Reyndur skipstjri a vestan

    sem gtti dttursonar sns egar hann fkk hitakrampa.

    GFI MIKI FYRIR

    A LENDA EKKI ESSU AFTUR

    ekktur kaupsslumaur Reykjavk,

    sem vaknai vi a dttir hans unglingsaldri fkk krampa svefni.

  • Efni

    Flva og blmakst

    Bakfli vlinda

    reitikst

    Yfirvofandi vggudaui (ALTE)

    Kst svefni

    Svefntruflanir vs flog svefni

    Kst me hita

    Hitar

    Hitakrampar

    Flog og flogaveiki

    Er munur flogaveiki barna og fullorinna?

    Helstu tegundir barna og unglingafloga

  • Flva og blmakst:

    Bakfli vlinda, svelgingar

    algengast fyrstu mnuum

    brn sem glpa

    CP-brn

    standa ndinni, blna, flna, vaso-vagal einkenni

    aallega tengslum vi gjafir ea hreyfingu

    vr v. gjafir

    ndunarfraeinkenni / astmi

    vanrif

    minnkar oft me aldri

    pH-mling vlinda

    sfag-gastrskpa

    uppiseta, ykkja mjlk

    antiregurgitants (t.d. Gaviscon)

    antacida (t.d. Losec, Zantac)

    fundoplication m/n gastrstmu

  • reitikst

    breath holding spells, reflex anoxic seizures

    Apnea og/ea vagal bradycardia

    vegna skyndilegs srsauka, geshrringar

    ea af ru skyndilegu reiti

    2 tegundir:

    Blmakst (Cyanotic breath holding)

    Flvakst (Pale breath holding)

  • Blmakst

    Frekjukrampar

    Cyanotic breath holding spells

    1-3% barna 6-18 mnaa

    oft ttgengt

    reii, srsauki, grtur > standa ndinni tndun, blna

    hyptna ea opistotonus, klnskir kippir

    slpp lengi eftir

    Truflun ndunarstjrn

    Grpa ekki andann lofti

  • Flvakst

    Pale breath holding spells; Reflex anoxic seizures

    um 20% allra reitikasta

    sum brn hafa hvort tveggja

    hfuhgg, nnur smmeisli

    hyptna, flvi, detta t, opistotonus,

    klnskir kippir, lengi fl og slpp eftir

    Vagal bradicarda/hjartaarrest

    tt vi yfirli

    Oft fjlskyldusaga um yfirliagirni

  • reitikst

    Klnsk greining

    Rannsknir og mefer oftast nausynlegar

    stundum nausynlegt a tiloka arar orsakir

    EEG, EKG m/Valsalva, lungnamynd (? corpus alienum)

    blstatus m.t.t. anemu

    Atrpn og skyld lyf

    (minnka vagal tonus)

    beta-blokkarar

    reitikst eldast af (3-5 ra)

  • Yfirvofandi vggudaui

    ALTE

    Apparent Life Threatening Event

    Barn finnst lflaust en endurlfgun tekst

    Oftast milli 2ja og 6 mnaa

    msar orsakir:

    flog

    vlindabakfli me apnea og - ea bradycardu

    lur, aspraton

    arrythmur,

    child abuse, ofl.

    engin skring 1/3 tilfella

    vggudaui sar allt a 10% eirra

    svefn grfu, koddar, dun ofl.

  • Rannsknir:

    Bl- og vagstatus

    lungnamynd,

    pH-mling vlinda

    EKG m/Valsalva

    Holter, e.t.v. hjartamun

    EEG

    Leit a efnaskiptagllum

    Astrup, hematlga, bkemia, vag

    laktat, pyrvat, fitusruefnaskipti(MCAD)

    ndunarmnitor heim eftir tskrift ?

  • Kst svefni:

    Parasomnur

    algengar, saklausar, eldast oftast af, oft ttgengar

    mismunagreining vi flog

    NREM

    Andflur/nturgnir, svefnganga, svefnrugl

    REM

    svefnkippir ungbarna, svefnkippir, svefntal, martrair

    Arar svefntruflanir

    gnstur, hfuslttur, kfisvefn

    Flog svefni

  • Svefntruflanir (NREM):

    Andflur-Nturgnir

    night terrors; pavor nocturnus

    algengast 18 mnaa - 12 ra

    ca. 1% barna, oft ttgengt

    Hrekkur upp, opin augu, hrtt, ekki raunveruleikatengslum

    ruglar, skrar, stendur 2-15 mn, man ekki hva gerist, lkt martrum

    Klnsk greining

    heimavide

    ? EEG-heilasrit svefni

    Vekja barni

    ? lyf fyrir svefn

    (Phenergan, Vallergan, Nozinan)

    tskringar til foreldra

  • Svefntruflanir (REM):

    Svefnkippir ungbarna

    infantile sleep myoclonus

  • Flog svefni

    koma fyrir mrgum tegundum flogaveiki

    dmigert f. 2 tegundir:

    Gkynja barnaflogaveiki

    Rolandic epilepsy, BECTS

    80% kasta koma svefni

    sj nnar sar

    Framlappa-flogaveiki

    Frontal lobe epilepsy ADFLE

    einkenni oftar svefni en vku

    lkist andflum, eldri brn, unglingar

  • Kst me hita:

    Hitar

    1-3% barna oftast 2-12 ra

    hiti > 39

    skyndilegt rugl, ofskynjanir, hrsla, oft uppr svefni

    5-15 mntur, stundum endurteki

    oft saga um migraine

    klnsk greining

    tiloka encephaltis, meningtis

    hitalkkandi agerir

    paracetaml

  • Hitakrampar

    2-5% barna, mismunandi eftir lndum

    slandi: 5.6 %

    (Ptur Lvgsson og lafur Mixa 1996)

    25% me ttarsgu um hitakrampa nnum ttingjum

    Ekki allir krampar me hita = hitakrampar!

    Einfaldur hitakrampi

    simple febrile seizure

    Hitakrampi me afbrigum

    complicated febrile seizure

    Krampi me hita

  • GREININGARSKILYRI:

    Einfaldur hitakrampi

    6 mn. - 6 ra

    hiti > 38,5

    alflog < 5 mn.

    30% endurtekningarlkur eftir fyrsta krampa

    aukast me fjlda

    5% lkur flogaveiki sar

    tfld almenn htta

  • Hitakrampi me afbrigum

    < 1 rs

    krampi >15 mn.

    staflog

    elileg taugaskoun

    flogaveiki nnum ttingjum

    fleiri krampar smu veikindum

    um 50% endurtekningarlkur

    10-15% lkur flogaveiki sar

    20-30 fld almenn htta

  • Hitakrampar

    (einfaldir og me afbrigum)

    < 1% me CNS skingu

    umalputtaregla:

    mnustunga < 1 rs me 1. hitakrampa

    meta vallt ara httutti

    ? EEG ef afbrigi eru fyrir hendi

    niurstaa breytir ekki framhaldi

    ? CT

    ef stabundin einkenni eru fyrir hendi

  • Krampi me hita

    brn eldri en 6 ra

    saga um krampa n hita

    Hitakrampi

    Krampi me hita

    Skoist eins og krampi n hita

  • Lyf og hitakrampar:

    Hitakrampar eru ekki httulegir lfi og heilsu

    Endurtekningarlkur: 30%

    Hitalkkandi lyf eru gagnslaus

    (Uhari et al. 1995, Stuijvenberg et al 1998 )

    Fyrirbyggjandi flogalyf eru gagnsltil

    ( Camfield et al. 1995, Newton et al. 1988)

    Diazepam per rectum (per os) er umdeilt

    gagnsemi, aukaverkanir, tmattur

  • Hitakrampar:

    Mikilvgast

    a upplsa foreldra

    og draga r tta eirra.

  • Er munur flogaveiki

    barna og fullorinna?

    Flogarskuldur er lgri

    Sumar tegundir flogaveiki

    koma eingngu fyrir hj brnum

    Langtmahorfur eru yfirleitt betri

    Lyfjamefer er ekki eins

  • Flokkun flogaveiki

    eftir orskum:

    sjkdmsvakin vs. sjlfvakin

    eftir stasetningu:

    staflogaveiki vs. alflogaveiki

    eftir tliti:

    krampaflog, struflog, rvilluflog, ofl.

  • Horfur flogaveiki hj brnum

    70-80% er gkynja

    svarar einfaldri lyfjamefer

    engin (ltil) rskun daglegu lfi utan kasta

    verulegar lkur bata (eldist af)

    oftast sjlfvakin (idiopathic)

    20-30% er illvg

    hir lyfjaskammtar og kst rtt fyrir lyf

    veruleg rskun daglegu lfi

    horfur slmar

    oftast sjkdmsvakin (symptomatic)

    Flogaveikin oft hluti vtkari ftlunar

  • Helstu tegundir (sjlfvakinnar)

    flogaveiki hj brnum eftir aldri:

  • Nburar (< 28 daga):

    Gkynja arfbundin nburaflogaveiki

    (Benign neonatal familial convulsions)

    Eingena, rkjandi erfasjkdmur m/hrri snd

    2 genotypur: 20q og 8q

    rykkjaflog ea apneukst

    byrja 1. viku

    t kst

    sterk fjlskyldusaga

    neurologskt elileg

    EEG breytingar srtkar

    eldist alltaf af

    aukin tni flogaveiki sar finni

  • Ungabrn (0-3 ra)

    Ungbarnakippir

    ("Infantile spasms")

    Lklega fleiri en einn sjkdmur

    Sjlfvakin (10-50%) sjkdmsvakin (50-90 %)

    neurologskt elileg neurologskt elileg

    "WEST SYNDRM"

    gar horfur slmar horfur

    roskastvun vi upphaf einkenna

    flexions- ea extensinsspasmar rum

    tengjast svefni, oft dag,

    oftast "hypsarrythma" EEG

  • Leiksklabrn (2-6 ra)

    Gkynja struflogaveiki barna

    ("childhood petit mal, absence epilepsy,pyknolepsy)

    getur byrja seinna

    lklega erfasjkdmur, gen enn stasett

    gllu Ca++-jnagng thalamus

    tar strur (>100x dag) sem geta trufla nm

    a..l. heilbrig

    srkennandi breytingar heilariti

    (3 Hz spike and wave)

    svara yfirleitt vel lyfjamefer

    eldist af unglingsrum (> 90%)

    Mismunagreining strufloga

  • Sklabrn (6-16 ra):

    Gkynja barnaflogaveiki

    ("Rolandic epilepsy, BECTS)

    lklega erfasjkdmur, gen enn stasett

    Algengasta tegund flogaveiki hj brnum (10-25%)

    fyrstu einkenni 3-13 ra (7 ra)

    staflog, gjarnan svefni, a..l. heilbrig

    +/- fjlskyldusaga

    srkennandi breytingar heilariti (centrotemporal spikes)

    lyfjamefer +/-

    eldist af fyrir 20 ra aldur (>90%)

  • Unglingar:

    Kippaflogaveiki barna og unglinga

    (Juvenile Myoclonic Epilepsy, Jantz syndrome)

    lklega erfasjkdmur, gen enn stasett

    ein algengasta tegund flogaveiki meal ungs flks

    fyrstu einkenni um kynroskaald