Download - Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN
![Page 1: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/1.jpg)
Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN
Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji
Anabilim Dalı
![Page 2: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/2.jpg)
Gelişimin İkinci Haftası(özet)
Bilaminer (İki Tabakalı) Embriyon Diskinin Gelişimi
![Page 3: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/3.jpg)
![Page 4: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/4.jpg)
![Page 5: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/5.jpg)
![Page 6: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/6.jpg)
![Page 7: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/7.jpg)
![Page 8: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/8.jpg)
![Page 9: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/9.jpg)
![Page 10: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/10.jpg)
![Page 11: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/11.jpg)
Gelişimin Üçüncü Haftası
Trilaminer (Üç Tabakalı) Embriyon Diskinin Gelişimi
![Page 12: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/12.jpg)
1- Primitif Çizginin Belirmesi
![Page 13: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/13.jpg)
2- Notokord Gelişimi
![Page 14: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/14.jpg)
3- Üç Tabakalı Germ Yaprağından Embriyonik Doku ve Organların
Gelişimi
![Page 15: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/15.jpg)
![Page 16: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/16.jpg)
Gastrulasyon
• Morfogenezin (vücut şeklinin oluşması) başlangıcıdır.
![Page 17: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/17.jpg)
Ektodermden Gelişen Yapılar
• Epidermis
• Merkezi ve Periferik Sinir Sistemi
• Gözün Retina Tabakası
![Page 18: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/18.jpg)
Endodermden Gelişen Yapılar
• Solunum Yolları ve Sindirim Kanalını Döşeyen Örtü Epiteli
• Sindirim Kanalına Açılan Bezler
• Karaciğer ve Pankreasın Bez Yapıları
![Page 19: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/19.jpg)
![Page 20: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/20.jpg)
Mezenşim
• Periferik çizginin belirmesinden çok kısa bir süre sonra bu çizginin derinlerindeki hücreler ayrılarak, mezenşim denilen embriyonik gevşek bağ dokusunu oluştururlar.
![Page 21: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/21.jpg)
İntraembriyonik Mezoderm
• Mezenşimin bir bölümü intraembriyonik mezoderm olarak bilinen tabakayı oluşturur.
![Page 22: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/22.jpg)
İntraembriyonik Endoderm
• Primitif çizginin epiblast hücrelerinin bazıları hipoblast arasına girerek vitellus kesesinin tavanında intraembriyonik (embriyonik) endodermi oluştururlar.
![Page 23: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/23.jpg)
İntraembriyonik Ektoderm
• Epiblast tabakasında kalan hücreler intraembriyonik (embriyonik) ektodermi oluştururlar.
![Page 24: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/24.jpg)
Primitif Çizginin Akibeti
• Dördüncü haftanın ilk dönemlerine kadar aktif olarak mezodermi oluşturmaya devam eder.
• Primitif çizginin boyutu giderek azalır ve embriyonun sakrokoksigeal bölgesinde önemsiz bir yapı haline gelir.
• Normal şartlarda primitif çizgi dejeneratif değişikliğe uğrayarak dördüncü hafta sonunda kaybolur.
![Page 25: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/25.jpg)
Sakrokoksigeal Teratom
• Primitif çizgi kalıntılarının varlığını sürdürmesidir.
• Sakrokoksigeal teratomlar yenidoğan döneminde en sık rastlanan tümörlerdir.
![Page 26: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/26.jpg)
![Page 27: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/27.jpg)
![Page 28: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/28.jpg)
![Page 29: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/29.jpg)
![Page 30: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/30.jpg)
Allantois
• Allantois (sosis) yaklaşık 16. günde vitellus kesesinin kaudal duvarından bağlantı sapına uzanan küçük, sosis şeklinde bir divertikül olarak belirir.
• Erken dönemde kan yapımını üstlenir ve mesanenin gelişimi ile ilişkilidir.
• Mesane büyüdükçe urakusu oluşturur.• Urakus erişkinde ligamentum umblikalis
mediana adını alır.• Allantoisin kan damarları umblikal arter ve
venleri oluşturur.
![Page 31: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/31.jpg)
Notokordun İşlevleri
• Embriyon için temel bir eksen
• Aksiyel iskelet (kafa kemikleri ve kolumna vertebralis) için bir temel
• İleride omur cisimlerinin oluşacağı yeri belirler.
![Page 32: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/32.jpg)
Uyaranlar
• Birinci uyaranlar: İndüktörler (doku)
• İkinci uyaranlar: Evokatörler (organlar)
• Üçüncü uyaranlar: İndividuatörler
(sistemler)
![Page 33: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/33.jpg)
Kordoma
• Notokordun körelmiş artıklarından köken alan kordomaların 1/3 ‘ü kafatası tabanında gelişir ve nazofarenkse doğru genişler.
• Kordomalar yavaş büyür ve kemiğe infiltre olurlar.
![Page 34: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/34.jpg)
![Page 35: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/35.jpg)
![Page 36: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/36.jpg)
İntraembriyonik sölom lateral mezodermi ikiye ayırır:
1. Somatik mezoderm: Amniyonu saran eksraembriyonik mezoderm ile devam eder.
2. Splanknik mezoderm: Vitellus kesesini saran ekstraembriyonik mezoderm ile devam eder.
![Page 37: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/37.jpg)
SOMATOPLEVRASPLANKNOPLEVRA
• Somatoplevra: Somatik mezoderm ile bunun üzerindeki embriyonik ektoderm.
(Vücut duvarını)
• Splanknoplevra: Splanknik mezoderm ile bunun altındaki embriyonik endoderm.
(Embriyonik barsak duvarını)
![Page 38: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/38.jpg)
![Page 39: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/39.jpg)
Nöral Krista Hücreleri
• Spinal sinirlerin dorsal kök gangliyonları• V., VII., IX. ve X kafa çiftlerinin duyu gangliyonları• Serebrospinal sinirler• Sempatik gangliyonlar• Schwann hücreleri• Böbrek üstü bezi medullası• Brankiyal arkuslardan köken alan kas ve kıkırdak yapıları• Melanositler• Odontoblastlar• Meningsler• Paragangliyonlar• Parasempatik gangliyonlar
![Page 40: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/40.jpg)
![Page 41: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/41.jpg)
KVS: Kalp-Damar Sistemi
• Üçüncü haftanın başında vitellus kesesinin ekstraembriyonik mezoderminde
• Bağlantı sapında
• Koryonda anjiyogenez(kan damarlarının yapımı) başlar
![Page 42: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/42.jpg)
Embriyonik Kan Damarları
• Yaklaşık iki gün sonra gelişmeye başlar
![Page 43: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/43.jpg)
İkinci Haftanın Sonunda Embriyonik Beslenme
• Anne kanından besin maddelerinin ekstraembriyonik sölom ve vitellus kesesinden diffüzyonu ile sağlanır.
![Page 44: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/44.jpg)
Üçüncü Hafta İçinde:
• Primordiyal uteroplasental dolaşım gelişir.
![Page 45: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/45.jpg)
Anjiyogenez ve Hematogenez
Üçüncü haftada embriyoda ve ektraembriyonik membranlarda anjiyogenez:
1. Mezenşimal hücreler (anjiyoblastlar) kan adaları ouşturmak üzere toplanırlar
2. Anjiyoblastlar yassılaşarak endotelyal hücreleri oluşturur
3. Kan adaları içindeki boşlukların etrafında endoteli oluşturacak şekilde yerleşirler
4. Bu endotel ile döşeli olan boşluklar kısa sürede birleşerek endotelyal kanal ağını oluşturur
![Page 46: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/46.jpg)
Kan Hücreleri
• Üçüncü haftanın sonunda vitellus kesesi ve allantoisduvarında oluşmakta olan damarların endotelyal hücrelerinden (hemositoblast) gelişir.
• Embriyoda kan yapımı beşinci haftaya kadar başlamaz.
• İlk olarak embriyonik mezenşimin çeşitli yerlerinde, başlıca karaciğer daha sonra dalak, kemik iliği ve lenf nodlarında kan yapımı görülür.
![Page 47: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/47.jpg)
![Page 48: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/48.jpg)
![Page 49: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/49.jpg)
Koryon Villuslarının İleri Gelişimi
1. Primer koryon villusları: İkinci haftanın sonunda dallanmaya başlarlar.
2. Sekonder koryon villusları: Üçüncü haftanın başında mezenşim, primer villusların içine doğru büyür ve ortada gevşek bir mezenşimal doku oluşturur.
3. Tersiyer koryon villusları: Villuslar içindeki bazı mezenşimal hücreler daha sonra kapillerlere ve kanhücrelerine farklanır.Villuslarda kan hücreleri görülmeye başlar.
![Page 50: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/50.jpg)
Üçüncü haftanın sonunda
• Embriyo kanı koryon villuslarındaki kapillerler içinde yavaşça akmaya başlar.
• İntervillöz boşluklardaki anne kanından oksijen ve besin maddeleri villusların duvarından diffüzyonla embriyo kanına geçer.
• Karbondioksit ve artık ürünler fetal kapillerlerden difüzyonla villus duvarını geçerek anne kanına karışır.
![Page 51: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/51.jpg)
Sitotrofoblastik Kabuk
• Koryon villuslarının sitotrofoblast hücreleriçoğalır ve sinsityotrofoblastların içine doğru genişleyerek bu kabuğu oluştuurur.
• Bu kabuk aracılığı ile maternal dokuya bağlanan villuslara kök (bağlı) villus denir.
• Bağlı villusların kenarından çıkan villuslara dallanan (terminal) villus denir.
![Page 52: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/52.jpg)
Dallanan Villus
• Embriyo ile anne kanı arasındaki madde değişiminin çoğu bu villusların duvarında gerçekleşir.
• Dallanan villuslar intervillöz boşluklardaki sürekli değişen anne kanı ile yıkanırlar.
![Page 53: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/53.jpg)
![Page 54: Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN](https://reader033.vdocuments.mx/reader033/viewer/2022061509/56813460550346895d9b4712/html5/thumbnails/54.jpg)