Đây là quá trình gì?

Download Đây là quá trình gì?

Post on 03-Jan-2016

54 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Đây là quá trình gì?. Bài thuyết trình của tổ 2. Bài 29:Nguyên phân. Chu kì tế bào. Biểu đồ về chu kỳ tế bào. I=Gian kỳ, M=Nguyên phân. Quá trình nguyên phân với các pha chính. I. Quá trình nguyên phân. Nhắc lại về chu kì tế bào. - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

  • y l qu trnh g?

  • Bi thuyt trnh ca t 2 Bi 29:Nguyn phn

  • Chu k t boBiu v chu k t bo. I=Gian k, M=Nguyn phn. Qu trnh nguyn phn vi cc pha chnh

  • I. Qu trnh nguyn phn

  • Nhc li v chu k t boChu k t bo, hay chu k phn bo, l mt vng tun hon cc s kin xy ra trong mt t bo eukaryote t ln phn bo ny cho n ln k tip. N bo gm gian k, v cc giai on (k) trong nguyn phn. Chu k t bo c iu khin bi nhiu loi cyclin v cdk (mt loi kinase ph thuc cyclin). Leland H. Hartwell, R. Timothy Hunt v Paul M. Nurse t gii Nobel trong lnh vc Sinh l v Y hc nm 2001 v nhng pht hin ca h v vai tr trung tm ca nhng phn t ny trong chu k t bo.

  • Khi nim v nguyn phnNguyn phn (phn bo nguyn nhim) l qu trnh phn ly ca t bo din ra qua hai qu trnh: s phn chia nhn v s phn chia t bo cht. S phn chia nhn ca t bo din ra qua bn thi k: k u ,k gia,k sau ,k cui.

  • Bin th ca nguyn phnTrc phn v ni phn l cc bin th ca nguyn phn.Dng phn bo trc phn c trng cho cc t bo bit ho cao,cc t bo bnh l, cc t bo b tc hi ang i vo qu trnh thoi ho.Ni phn l 1 dng bin i ca NP trong ADN v NST c nhn i nhng khng phn chia v cc t bo con m li t bo to thnh t bo a bi c s NST tng cao nhiu ln.Trong TH cc si NST nhn i nhiu ln nhng s lng NST khng i dn n hin tng a si v to NST a si.VD su b nh rui qu.

  • Phn i t bo nhn sT bo nhn s ,VD nh vi khun cha c nhn chng phn i bng cch phn i trc tip,khng hnh thnh thoi phn bo nh t bo nhn chun.chu k t bo vi khun rt n gin gm thi k sinh trng qua t bo tng hp cc cht v tng ln v kch thc ,phn t AND c nhn v chia i bm vo mezoxom ng thi vi s phn chia t bo cht thnh hai t bo con.Mt chu k sinh trng v sinh sn nh th ko di khong 20-40 pht.NST ca chng ch l phn t ADN trn dng vng nh v trong t bo cht v thng bm vo mng sinh cht mezoxom.

  • Ni phnNi phn l 1 dng bin i ca nguyn phn,trong AND v NST c nhn i nhng khng phn li v cc TB con m li trong TB,do to thnh TB a bi c s NST tng cao nhiu ln.Trong trng hp cc s NS c nhn i nhiu ln(do nhn i ca ADN) nhng s lng NST khng i dn n hin tng a si,v to nn NST a si quan st thy su b:rui qu

  • Cc k ca phn boQu trnh phn bo din ra theo 5 k lin tip nhau bt u thi gian tip sau pha G2 ca gian k v kt thc khi hnh thnh 2 t bo con.

  • K trung gianK trung gian bao gm 3 giai on: G1,S,G2. DNA nhn i trong giai an S ( S ngha l tng hp). Giai on cui phn chia nhn v khi u pha S gi l G1 (gap 1). G2 (gap2) chia phn cui ca k S v phn u phn chia nhn, khi s phn chia nhn v bo tng din ra v hai t bo mi c hnh thnh. s phn chia nhn v s phn chia t bo cht lin quan ti giai on M ca khu k t bo.

    D qu trnh nhn i DNA u th v nh ngha giai on S, nhng chu k t bo quan trng thay th cc giai on G. G1 th kh bin i thi gian trong cc loi t bo. Vi t bo phi ang phn chia tc bqua giai on G1, trong khi cc t bo khc gi giai on G1 hng tun l hay c nm.

  • Tiu chun xc nh 1 t bo c giai on G1 l chun b cho giai on S, v thi im ny chromosome vn ng ring l, cu trc khng nhn i. S chuyn i G1 sang S mt chu k t bo khc c a vo. Trong qu trnh G2, s chun b t bo phn chia, v d, s tng hp cc thnh phn ca vi th s di chuyn chromosome ti im ngc ca phn chia t bo. Nhng chromosome nhn i trong giai on S, mi chromosome cha hai chromatid ging nhau.

  • Cc k ca qu trnh nguyn phnQu trnh phn bo din ra theo 5 k lin tip nhau bt u thi gian tip theo pha G2 ca gian k v kt thc khi hnh thnh 2 t bo con.S phn nhn l tin trnh phn i ca nhn bo gm 4 k (k u ,k gia ,k sau, k cui).

  • S phn chia nhn

  • K uHai trung t c to thnh do qu trnh phn i ca trung th tch nhau ra, cng vi sao phn bo v tin v hai cc ca t bo, thoi phn bo c hnh thnh gia hai trung t. Mng nhn v nhn con tiu bin. Cc nhim sc th bt u ng xon v co ngn.

  • Hot ng ca t bo trong k u

  • Hnh thnh NSTCht NS gian k bao gm cc nhim sc t ch em nh vi nhau trung tit tr nn xon v c c li,hnh thnh cc NST kp thy r di knh hin vi thng.Mi mt NST kp gm 2 NS t ch em nh vi nhau vng gi l trung tit.

  • Mng nhn v hch nhn thay iHch nhn gim th tch,phn r v bin mt.Tm lamina ca mng nhn b phn gii ,mng nhn b t ra thnh nhiu on v bin thnh cc bng khng bo b phn tn trong TBC,to iu kin cho NST di chuyn ra ngoi vi TB.

  • Hnh thnh b my phn boQua pha S,trung t oc nhn i to thnh 2 i trung t con.Mi i trung th con to thnh 1 trung t mi.Do s hot ho ca cc cht quanh trung t ,cc n hp tubulin trong TBC trng hp ho thnh cc vi ng tubulin.Cc vi ng xp phng x quanh trung t mi to sao phn bo.2 sao di chuyn v 2 cc TB.Gia 2 sao,cc vi ng pht trin sp xp thnh h thng si c dang hnh thoi(thoi phn bo).cu to nn thoi c 2 dng si chy t sao ca cc ny n cc kia.Cc vi ng cc chy lin tc t cc ny n cc kia.Cn cc vi ng tm ng l cc si ni vi tm ng ca cc NST kp.Cui k u khi mng nhn bin mt th b my thoi c 2 sao c hnh thnh.

  • K giaThoi phn bo bt u c hon chnh. Nhim sc th kp bt u ng xon v co ngn cc i, tr thnh dng in hnh c trng cho tng loi. Cc nhim sc th kp xp thnh hng dc trn mt phng xch o ca thoi phn bo. Nhim sc th c nh vi t ca thoi phn bo tm ng.

  • Hot ng ca t bo trong k gia

  • K gia bt u khi mng nhn tiu bin thnh cc bng nh phn tn trong TBC quanh thoi phn bo.Thoi phn bo c hnh thnh lc u cnh mng nhn,khi mng nhn bin mt th n di chuyn chim ngay v tr trung tm.cc NST kp mang trung tit l ni nh 2 NS t.Trung tit phn ho thnh tm ng c cu to gm trung tit gia v 2 tm protein 2 bn kp ly trung tit.v nh vi cc si tm ng ca thoi.Cc NST kp xp trn mt phng xch o nm thng gc vi trc ca thoi to nn tm trung k.Mt phng xch o ct gia 2 nhim sc t ch em ca NST kp.

  • K sauHai cromatit trong tng nhim sc th kp di tc ng co rt ca thoi phn bo tch nhau ra ti tm ng to thnh 2 NST n phn li v hai cc ca t bo . 2n nhim sc th kp tr thnh 2n nhim sc th n cc t bo.

  • Hot ng t bo trong k sau

  • c im ca k sau l s tch i ca 2 NS t ch em khi nhau v hnh thnh NST con c lp,s tch ca 2 NS t ch em l do s tch ri ca 2 trung tit.Mi NS t mang 1 trung tit ring v nh vi nhau nh protein cohesin.Bc vo k sau,cohesin b phn gii v 2 trung tit tch khi nhau,mi nhim sc t c 1 tm ng ring nh vi si tm ng.tt c NS t ch em cng tch nhau tr thnh NST con v di chuyn v 2 cc TB nh s co ngn ca si tm ng phi hp vi s ko di ca cacsowij cc v hp li ca thoi.Tc di chuyn ca NST con v cc l 1 micromet/pht.

  • K cuiMng nhn v nhn con xut hin tr li, xut hin hai nhn. T bo cht phn chia to ra 2 t bo con ging nhau v ging m Nhim sc th bt u dn xon.

  • Hot ng ca t bo trong k cui

  • Phn chia t bo chtSau khi tri qua qu trnh phn chia nhn, t bo c hai nhn con, t bo cht c to ra nhiu ln phn chia t bo. ng vt, din ra s co tht t bo khong gia tch t bo m thnh hai t bo con. thc vt, thnh t bo c hnh thnh chnh gia t bo tch t bo m thnh hai t bo con. Kt qu: t mt t bo m thnh hai t bo con c b nhim sc th ging ht th bo m.

  • S phn TBC c bt u t cui k sau hoc u k cui v din ra sut k cui. TB ng vt,s phn TBC bt u bi s hnh thnh 1 eo tht ( vng xch o gia TB).S hnh thnh eo tht v lm su ca eo tin ti ct i TBC l do s hnh thnh 1 vng co rt vng xch o oc cu to bi vi si actin.Khi vng si actin co rt ko theo phn MSC lm tht vo trung tm, v khi mng ni vi nhau s phn chia TBC thnh 2 na, mi na cha 1 nhn con.Mt phng phn ct TBC thng gc vi trc ca thoi phn bo.

  • S phn chia t bo cht thc vt v ng vt

  • Phn chia TBC thc vt

  • i vi TB thc vt c bao bi thnh v xenluloz lm cho TB khng vn ng c nn s phn chia TBC xy ra khc vi TB ng vt.S phn TBC TB thc vt bt u bng s xut hn 1 vch ngn vng trung tm xch o ,vch ngn pht trin dn ra ngoi vi cho n khi lin kt vi vch bao TB,v nh vy phn tch TBC thnh 2 na cha nhn con.Trn vch ngang phn tch 2 TB con pht trin h thng cu ni TBC to thnh cu trc plasmodesma c trng cho TB thc vt.Tham gia vo s hnh thnh vch ngn c phc h Golgi, mng loi ni cht v vi ng cc ca thoi cn tn d li vng xch o. k sau,cc bo quan nh ti th,lc lp,mng li ni cht..v..v.c phn v 2 TB con.

  • Video v nguyn phn

  • Nh nhanh qu trnh nguyn phnTrung gian nhim sc nhn i Thoi phn c hnh thnh r kia (thoi phn bo) Th kp ng xon nh vo ng tm (NST kp) Mng nhn -> tiu bin
  • Telomere

  • TelomereTelomere l mu cht liu di truyn nm cui cc nhim sc th, theo thi gian chng s ngn dn i. Telomere c bit l c lin quan n qu trnh lo ha v bnh ung th, nhng cn t bit v cu trc ca n. Mi y, cc nh khoa hc khm ph ra mt protein c vai tr trong vic kim sot di ca cc telomere. Hy vng rng khm ph ny c th s em li s hiu bit v qu trnh lo ha v bnh ung th. Mi khi t bo phn chia, mt phn ca telomere li mt i, nhng mt enzym c tn l telomerase, c trong cc t bo non v mt s t bo trng thnh, s khi phc c mt s telomere mt. Trong khi telomerase hot ng thay th phn cht liu di truyn mt i, th mt qu trnh khc trong t bo li gip gi cho telomere khng tr nn qu di.

  • Theo thi gian, cc telomere ngn dn i cho n khi chng t ti mt im nht nh, v ngng phn chia. Nhng mt s ngi, cc t bo vn tip tc phn chia mc d telomere qu ngn, iu ny lm tng nguy c ung th. Ngi ta vn cha bit r di c qui nh ca telomere l bao nhiu, song cc nh khoa hc pht hin ra mt protein c tn l TIN2 ng vai tr ti cn thit trong vic gi cho telomere c di nht nh.Tuy cha r TIN2 hot ng nh th no, song c l cn mt s protein khc c th lin quan n vic iu chnh di ca telomere. Cc nh sinh vt nn coi vic xc nh nhng protein ny l mi u tin hng u, v c bng chng chng t telomere v telomerase c lin quan n c qu trnh lo ha v bnh ung th.

  • H thng kim sot i sng t bo nh qu trnh lm hao mn cc telomere cc u tn cng nhim sc th:

    ng vt c v, cc u tn nhim sc th c bo v bng cc telomere (theo ting Hy Lp, telo c ngha l cui, cn mere l phn), tc l nhng cu trc c bit c hnh thnh bi cc chui TTAGGG lp li k tip nhau. ngi cc chui lp li ca telomere c t 5000 n 15000 base. Telomere c nhim v bo m s bn vng ca nhim sc th, chng li thoi ha c hi, chng li s ti t hp sai lc v c vai tr iu ha gen.

  • Mi ln phn chia cc nhim sc th u mt mt s lng nh ADN ca telomere, khong chng 50-100 base. Khi cc telomere tr nn qu ngn th cc nhi