8) beton yapi malzemesi- beton... beton bileşim elamanı santralde karıştırılan karışımdır....

Click here to load reader

Post on 08-Nov-2020

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 4/9/2019

    1

    • Formüle göre dış ortam sıcaklığı -10oC olgunluk derecesi sıfır olur, yani betonun dayanım kazanmadığı anlamına gelir.

    • 7 gün 20oC sıcaklıkta kalan bir betonun olgunluk derecesi, 7x24x(20+10)= 5040 °C xsaat’dir.

    • 7 gün 20oC’de kalan betonun kalıbının alınmasına müsaade ediliyorsa, bunun anlamı kalıp alma için olgunluk derecesinin 5040 °Cxsaat olmasının gerektiğidir.

    e) Ortam nemi/bağıl nem:

    • Bağıl nem %50'nin altına düştüğünde betondaki suyun buharlaşması, hidratasyon için gerekli suyun azalmasına neden olur. Özellikle taze betonda hidratasyon daha çok ve hızlı olduğundan karışım suyu kaybı daha da önemlidir. Bu nedenle beton, üretimi izleyen 3-4 gün süresince sulanırlar ve nemli tutulurlar.

    • Buharlaşmanın fazlalığı sadece hidratasyonu etkilemekle kalmaz erken rötre (plastik rötre) olayını da önemli ölçüde artırır. Betonda rötre miktarının artması ile çatlaklar meydana gelir. Çatlakların oluşması ise hem mekanik ve kimyasal dayanımını azaltır.

    1

    3. Dış etkilere dayanıklılık (durabilite, kalıcılık):

    • Dayanıklılık, üretim sonrası sertleşmiş betonun çevresel etkilere (fiziksel, kimyasal ve mekanik) dayanıklı olması ve dayanımını kaybetmemesi olarak tanımlanabilir.

    Fiziksel etkiler: Donma-çözülme, ıslanma-kuruma, yüksek sıcaklık gibi etkilerdir. Bu etkiler sonucu oluşan boy ve hacim değişimi nedeniyle betonda çatlaklar oluşmakta ve ilerleyebilmektedir.

    Kimyasal etkiler: Sülfatlı, klorlu, asitli sular, alkali-silika reaksiyonu gibi etkilerdir.

    Mekanik etkiler: Aşınma, kavitasyon, tekrarlı yükleme, çarpma etkisi, deprem etkisi, aşırı yükleme.

    • Dayanıklı bir beton, maruz kaldığı hava (iklim) şartlarına, kimyasal tesirlere ve dış mekanik etkilere karşı dayanımını kaybetmeyen betondur.

    2

    • Beton ve betonarme taşıyıcı elemanlardaki durabilite problemleri;

    � Betonda artan çatlak oluşumu ve yayılımı ile dayanım azalması.

    � Betonarme elemanda ise donatının korozyonu şeklinde meydana gelmektedir.

    • Betonun hizmet süresince maruz kalacağı farklı dış etkiler, betonun iç yapısında neden olduğu kimyasal çözülme, genleşme ve iç gerilmeler sonucu boşlukların ve çatlakların artması ile geçirimsizlik ve dayanım özelliklerinde önemli oranda azalmalar meydana getirebilmektedir.

    • Bu özelliklerdeki azalmalar sonucu, betonda çatlakların ilerlemesi ve büyümesine bağlı olarak yüzeysel veya ileri boyutta parçalanmalar ve dökülmeler meydana gelebilmektedir.

    • Betonarme taşıyıcı elemanlarda ise dış etkiler (klor, karbondioksit difüzyonu) nedeniyle donatıda oluşan korozyon, donatı ile beton arasındaki aderansı azaltığı için betonarme elemanın yük taşıma kapasitesinin azalmasına neden olmaktadır.

    3

    • Ayrıca artan korozyon düzeyine bağlı olarak betonarme elemanda deprem gibi etkiler nedeniyle artan deformasyonlar sonucu yapı elemanında veya yapıda bölgesel veya tamamen göçme ve yıkılmalara neden olabilmektedir.

    • Bu nedenle dayanıklılığın, dayanım kadar hatta bazen daha da önemli aranan bir özelik olması gerektiği ortaya çıkmaktadır.

    • Yeterli dayanıklılığı sağlayabilmek amacıyla, çevreden gelebilecek etkilerin türüne göre, beton tasarım aşamasında alınabilecek önlemlerden bazıları;

    � Sülfatlı sularla ve zeminle/toprakla temas edecek betonların üretiminde sülfatlara dayanıklı portland çimentosu gibi, içerisinde C3A karma oksiti daha az olan çimentolar, cüruflu çimentolar veya öğütülmüş granüle yüksek fırın cürufu gibi mineral katkılar kullanılabilir.

    4

  • 4/9/2019

    2

    Sülfat etkisi Sülfat etkisi hasarı

    � Şiddetli donma-çözülme olaylarına veya tuzlara (klor etkisi) maruz kalacak betonlarda mikroskobik hava boşlukları (%2-%6) oluşturan katkı maddeleri yardımıyla hava sürüklenmiş beton üretimi yapılabilir.

    5

    Mikroskobik hava boşlukları, betondaki kılcal boşlukları ve su geçirgenliğini azaltması nedeniyle betonun donma-çözülme dayanımını artırmaktadır. Ancak bu boşluklar, betonun basınç dayanımında biraz azalma meydana getirmektedir.

    • Suyun ve kimyasal sıvıların beton içerisine girişini azaltabilmek için daha az kapiler boşluklu betonlar gerektiğinden, beton karışımında su/çimento oranı mümkün olduğu kadar düşük tutulmaya çalışılır.

    TS EN 206-Çevresel etki sınıfı

    6

    • Basınç Dayanımlarına Göre Betonlar

    • Betonlar, 28 günlük basınç dayanımlarına göre;

    � Düşük dayanımlı beton: Beton sınıfı C20/25'den daha az olan betonlardır.

    � Normal dayanımlı beton: Beton sınıfı, C20/25-C40/50 arası olan betonlardır.

    � Yüksek dayanımlı beton: Beton sınıfı, C40/50’den büyük olan betonlardır.

    • C20/25 beton sınıfı: Kirece doygun suda 28 gün kür edilen;

    � Silindir (15x30cm) cinsinden minimum 20 MPa,

    � Küp (15x1515cm) cinsinden minimum 25 MPa

    basınç dayanımına sahip olan betondur.

    7

    • TS EN 206-1: Beton basınç dayanım sınıfları (Normal beton)

    Basınç dayanımı sınıfı

    En düşük karakteristik

    silindir dayanımı

    fck,sil N/mm 2

    En düşük karakteristik

    küp dayanımı

    fck,küp N/mm 2

    C 8/10

    C 12/15

    C 16/20

    C 20/25

    C 25/30

    C 30/37

    C 35/45

    C 40/50

    C 45/55

    C 50/60

    C 55/67

    C 60/75

    C 70/85

    C 80/95

    C 90/105

    C 100/115

    8

    12

    16

    20

    25

    30

    35

    40

    45

    50

    55

    60

    70

    80

    90

    100

    10

    15

    20

    25

    30

    37

    45

    50

    55

    60

    67

    75

    85

    95

    105

    115 8

  • 4/9/2019

    3

    Beton Üretim Aşamaları:

    • Beton üretimi belirli aşamaların düzenli bir sıra gerçekleştirilmesi ile yapılır. En son aşamada elde edilecek betonun özellikleri/kalitesi aşağıda verilen her aşamadan etkilenmektedir.

    9

    • Üretildikleri yerlere göre betonlar:

    • Betonlar üretildikleri yere göre, şantiye ve santral betonu olmak üzere iki temel gruba ayrılabilir.

    a) Şantiye Betonu:

    • Beton bileşenlerinin şantiyede karıştırılması sonucu elde edilen ve şantiyenin ihtiyacına yönelik üretilen betona şantiye betonu denir. Genellikle bu betonlar, şantiyede iki şekilde karıştırılarak üretilmektedir.

    1) Kürek veya betoniyerle üretimdir. Küçük tadilat, tamirat amaçlı betondur. Sadece küçük hacimli karışımlarda uygulanır. Betoniyerle karıştırma beton bileşenleri hesaplanan oranlarda betoniyere (karıştırıcıya) şantiyede konur ve istenilen beton kıvamı elde edilinceye kadar karıştırılır. Karıştırma işleminde betonyerin hızı ve karıştırma süresi etkili rol alır.

    10

    2) Şantiyede beton santralında üretilen betonlar: Şantiyenin beton ihtiyacını karşılamak amacıyla mobil beton santralı ile üretilen betonlardır. Bu santrallerin ücret karşılığı beton satışı yapılmaz sadece kendi beton ihtiyaçlarını karşılamak amaçlıdır. Ticari beton santralına göre genelde daha küçük kapasitelidir.

    b) Santral Betonu (Hazır beton):

    • Hazır beton üretiminde beton santralı, otomasyon sistemi ve transmikser ana üretim unsurlarından oluşur. Genellikle beton santralleri bunkerli ve yıldız tipi olarak iki tiptir.

    • Bunkerli santrallarde farklı boyuttaki agregalar santralın uygun bir yerindeki bunkerlerde depolanır. Depodaki malzemeler hareketli bant sistemi ile santralın karıştırma kazanına aktarılır. Çimento ise ayrı bir bunkerden hava ile temas etmeyecek şekilde düzenlenmiş bir sistemle karıştırma kazanına ulaştırılır.

    11

    • Yıldız tipi santrallarde santralın uygun bir yerinde yıldız şeklinde depolanan agregalar belirli hacimdeki kovalar yardımı ile alınarak santralın karıştırma kazanına aktarılır. Çimento ise bunkerden hava ile temas etmeyecek şekilde düzenlenmiş bir sistemle karıştırma kazanına ulaştırılır.

    • Harmanlama için tipik malzeme bunkerleri:

    12

  • 4/9/2019

    4

    • Hazır betonun trasmikser ile karıştırılması, uzun taşıma mesafesi için ideal olup, gecikmelerden daha az etkilenir. Transit (hareket halinde) karıştırmada su, karıştırmanın başlamasından hemen önce miksere ilave edilmelidir.

    • Karıştırma iki yöntemle yapılabilir.

    a) Kuru Karıştırma: Santralden çıkışı kuru olan karışımdır. Karışımda kullanılan malzemeler; çimento, agrega ve gerektiğinde çok ince malzeme ile katı (mineral) katkı maddesidir. Karışım suyu ve sıvı katkı (akışkanlaştıcı) maddesi trasmikserde ilave edilir.

    b) Yaş Karıştırma: Santralden çıkışı yaş olan karışımdır. Bütün beton bileşim elamanı santralde karıştırılan karışımdır. Su/çimento oranı istenilen şekilde ayarlanabilir. Bu karışımda betonun priz başlangıç süresine kadar kalıba dök