zarazne bolesti - sec · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi...

20
www.sec.ba ZARAZNE BOLESTI Vujanović dr Zorica spec. porodične medicine

Upload: others

Post on 26-Feb-2021

30 views

Category:

Documents


0 download

TRANSCRIPT

Page 1: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

ZARAZNE BOLESTI

Vujanović dr Zorica spec. porodične medicine

Page 2: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

Page 3: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

DEFINICIJA = BOLESTI UZROKOVANE

MIKROORGANIZMIMA • MIKROORGANIZMI: bakterije, virusi,

gljivice, paraziti

Page 4: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

Page 5: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

FAZE ZARAZNIH BOLESTI

• INKUBACIJA – vrijeme od ulaska uzročnika do pojave simptoma

• KLINIČKI STADIJ-stadij sa ispoljenim simptomima bolesti

• REKONVALESCENCIJA – oporavak ( ili se bolest završava drugim ishodom- prelazak u hroničnu fazu ili letalni ishod)

Page 6: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

VOGRALIKOV LANAC = USLOVI POTREBNI ZA NASTANAK

ZARAZNE BOLESTI • IZVOR ZARAZE • PUTEVI ŠIRENJA BOLESTI • ULAZNA VRATA INFEKCIJE • KOLIČINA I VIRULANCIJA UZROČNIKA • OSJETLJIVOST DOMAĆINA

Page 7: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

PUTEVI ŠIRENJA BOLESTI

ULAZNA VRATA INFEKCIJE

IZVOR ZARAZE

KOLIČINA I VIRULANCIJA UZROČNIKA,

OKOLINA

OSJETLJIVOST

DOMAĆINA

Page 8: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

IZVOR ZARAZE • ČOVJEK ILI ŽIVOTINJA KOJI IZLUČUJU

KLICE • ČOVJEK - BOLESNIK ILI KLICONOŠA

• IZLUČEVINE: stolica, mokraća, pljuvačka,

suza, krv,...

Page 9: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

PUTEVI ŠIRENJA BOLESTI • DIREKTNI KONTAKT ( preko kože,

sluznica, polnim odnosom, poljupcem, ugrizom,...)

• INDIREKTNIM KONTAKTOM ( priborom za jelo i piće, medicinskim instrumentima, zubarskim instrumentima,...)

• VAZDUHOM ( kihanjem, kašljanjem), VODOM, ZAMLJOM ( tetanus, crijevni paraziti,...)

Page 10: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

PUTEVI ŠIRENJA BOLESTI (nastavak)

• ZAGAĐENOM HRANOM ( meso, mlijeko

i mliječne prerađevine, jaja,...) • PREKO PRENOSNIKA ( muhe, komarci,

krpelji, ...) • PREKO POSTELJICE ( sa trudnice na

plod)

Page 11: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

ULAZNA VRATA INFEKCIJE

• USTA ( bolesti sistema za probavu i sistema za disanja)

• NOS ( bolesti sistema za disanje) • OKO • POLNI ORGANI • KOŽA

Page 12: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

KOLIČINA I VIRULENCIJA UZROČNIKA

• VIRULENCIJA = stepen patogenosti

uzročnika ( patogenost je sposobnost uzročnika da izazove bolest)

• VISOKA PATOGENOST→ mali broj uzročnika može da izazove bolest

Page 13: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

OSJETLJIVOST ( prijemčivost) DOMAĆINA

• NISKA OTPORNOST DOMAĆINA →

veća mogućnost oboljevanja

Page 14: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

PODJELA ZARAZNIH BOLESTI

Prema nastanku i trajanju:

• AKUTNE ( počinju naglo, traju kratko i najčešće prolaze bez komplikacija)

• HRONIČNE ( postepeno počinju, dugo traju i najčešće ostavljaju oštećenja)

• KOD STARIJIH ATIPIČNO !!!

Page 15: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

PREHLADA I GRIPA

• vrusne bolesti • PREHLADA : hunjavica, začepljen nos,

kihanje, grlobolja, kašalj, povišena temperatura

• GRIPA: temperatura 39˚ i više, drhtavica, bolovi u mišićima i zglobovima, kašalj,iscrpljenost, glavobolja, grlobolja

Page 16: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

PREHLADA I GRIPA - liječenje

• dosta tekućine • sredstva za sniženje temperature • vitamin C • ishrana • odmor

Page 17: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

UPALA PLUĆA

= akutna infekcija plućnog tkiva • UZROČNICI: bakterije, virusi, gljivice,

aspirirana hrana ili povraćeni sadržaj

• TIPIČNE ( bakterijske) i ATIPIČNE (bakterijske i virusne)

Page 18: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

SIMPTOMI UPALE PLUĆA

• KAŠALJ ( suh ili sa ispljuvkom) • BOL U PRSIMA • OTEŽANO DISANJE • TEMPERATURA • OPŠTI SIMPTOMI ( malaksalost, bol u

mišićima i zglobovima, glavobolja,...)

Page 19: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

www.sec.ba

BRONHITIS

= upala bronhija i bronhiola • AKUTNI I HRONIČNI • AKUTNI: traje nekoliko dana, kašalj,

žućkasto-sivi ispljuvak, otežano disanje • HRONIČNI: kašalj, sluzavi

ispljuvak,otežano disanje

Page 20: ZARAZNE BOLESTI - SEC · 2017. 4. 21. · faze zaraznih bolesti ... vogralikov lanac = uslovi potrebni za nastanak zarazne bolesti • izvor zaraze • putevi Širenja bolesti •

HVALA NA PAŽNJI !!!