yunus suresi tefsiri

Download Yunus Suresi Tefsiri

Post on 23-Jul-2016

242 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

TRANSCRIPT

  • 1

    YUNUS SURES (10. Sure, 109 Ayet)

    Yunus, insan demektir. Peygamberler iinde en ok zorluklar eken, tecrbeler edinen peygamberdir. Kuranda ad geen 28 peygamberin kssalarnn birinci anlam tarihi olaylar anlatmaktan ziyade onlarn zamanlar ve tarih st olan mesaj ve misyonlar olduklarn gstermek ve bu misyonlar her zaman ve her yerde yaatmaktr. Mesela, dem, dil ve medeniyet misyonu; Musa, yasa ve eriat misyonu; sa, velayet ve maneviyat misyonu; Lokman, tp ve salk misyonu; Hzr, Ekoloji ve Ekolojideki bilin, yeillik ve canllk demektirler. Evet, bu 28 misyon1 iinde en zor olan insan olma misyonudur. Evet, insan olmak; edip, tabip ve yarg olmaktan ok daha zordur.

    Yunus insan demektir, dedik. Bu kelime Yunancadr. Daha dorusu Yunan kelimesinin branice telaffuzudur. Nitekim Arapa Kitab- Mukaddeste Yunus kelimesi yerine Yunan yazlr. Evet, eskiden medeniyet, din ve felsefe (inan) memleketi olan bu blgelerde insanlar ikiye ayrlrd; Yunan (medeni insan) ve barbar (vahi insan..) Yunus bal da, insancl duygular gsterdiinden bu ismi almtr.

    Arapa bir kelime olan insan, birbirine nsiyet eden, birbirine alan, toplum hayatn yaayp vaheti yenen varlk demektir. nsan kelimesinin oulu olan nas ve Farsada yani Hint-Avrupa dillerinde nasi kelimesi; birbirini tanyan ve anlaan toplum ve tanma demektir. Nasyonalizm kavram da bu kkten tremitir. Veya branice olan Yunus, Arapada alma manasna gelen ENS kknden tremi olabilir. nk her iki dilin de kkeni birdir.

    te varlk ve hayat serveninin en son halkas olan insana kar iki farkl ideoloji gelimitir. Materyalizm ve bir dereceye kadar Freud Psikolojisi, insan sradan ve bedbaht bir hayvan olarak deerlendirir. Hmanizm ise onu tanr olarak grr.

    Bu Yunus suresinin bandan sonuna kadar greceimiz gibi; din, zellikle Kuran, insanlk iin sacaya ngrr: 1) Sonsuzluk ve ebedilik anlay.. 2) Sonsuz gelime trendi (rububiyet..) 3) Sorumluluk.. Bu direk ile din, insan sradan komnal bir hayat yaayan hayvan seviyesinden ykselttii gibi; insann gelimeye muhta oluu ile ve sorumluluk kavram ile insanlk iin en byk yanlg olan tanrlk iddiasndan da onu kurtarr. yle ki:

    1. Ayet: Elif, Lam, Ra

    Elif, soyut manalarn ve sonsuzluk gereinin iaretidir. Lam gaye, neden ve sonucu yani nedensellii, gelimeyi ve amalarn bildirir. Ra ise, risalet ve elilik yani sorumluluk ve grev gereini gsterir.

    Bunlar, ok amalar tayan dzenli ve deerli kitabn belge ve iaretleridir.

    1 Bu misyonlar, yaynlanmam Yusuf suresi tefsirinde ve Peygamber Kssalar Hakknda Bilmediklerimiz kitabmzda btn detaylar ile anlatlmtr.

  • 2

    [Kitap; dzenli, deerli, yasal, yazl yap manasna gelir. Bu kavram burada hakm (ok amal) deyimi ile nitelendirilmitir. Ayrca ayetler deyimi bu kitabn her eyinin gereklik ifade ettiini syler. Peki, buna ramen eer Neden bir takm yetersizlikler ve ktlkler var diye sorulursa, bu hakm kelimesi cevap olduu gibi; surenin dizayn da cevap oluyor. Der ki; sizin bu yetersizlik ve ktlk dediiniz durum aslnda sonsuz hikmetler tar. Zaten sonsuz gereklik olan asl varln somut yaradl srecine gemesinin amac da bu labirentli hikmetlerdir. Ki surede bunlar sras ile greceiz.]

    te 2. ayet bize der ki; belli alkanlklarla kendine koza ren insanlk, sonsuzluu, soyutu ve sorumluluu anlatan din ve vahiy mesajna kar byk bir aknlk geirmi; kendi eksiklik ve ktlk anlaynn bu kavramn olmayndan kaynaklandn anlamamtr:

    2. Ayet: Kendilerinden bir adama; insanlar uyar; iman edenleri, onlar gelitiren Rableri katnda (te lemde) gerek bir makam var, deyip mjdele, diye bilgi vermemiz, ok mu insanlarn tuhafna gitti? Gerei grmeyenler, Bu adam gl bir sihirbazdan baka bir ey deildir, dediler.

    Ayetin Kelimeleri:

    1) Ayetin bandaki soru, knamak iindir: Neden insanlar aryor? armamalar gerek! demek istiyor. Fakat insanlar kelimesiyle de bu armann nedenini bildiriyor. Cmle topluca der ki; sorumluluk, gelime ve sonsuzluu anlamak insan iin normal bir eydir. Fakat insann doal alkanlklar, buna engel oluyor. Dolaysyla byle gereklerle karlanca aryor.

    2) Benim vahyetmem yerine bizim vahyetmemiz, denmesi, vahyin sadece lahi bir ilham deil de, btn kinatn bilinci ve akl olduuna iaret iindir.

    3) Kendilerinden bir adam.. Bu ifade iki mana tar: Adamn kendilerinden olmas onlar artm. Aslnda, en doal ve gerek yol budur. Yani dardan bir mesajcnn gelmesi, doal olmad gibi asl alacak durum odur. Demek UFO gibi hikyeler gerek deildir. fadenin ikinci manas, bunlar aslnda vahyin ve ilahi bilginin kendilerine gelmesine deil de, bunun normal bir yoldan gelmesine aryorlar. nk insanlar daima olaanstlkler bekliyor.

    4) nsanlar uyar, diye.. Demek insan iinde btn bilgiler var. Yalnz gaflet ve lfet onlar rtmtr. Yani insan uyarma ve onun iindeki bilgileri tetikleme yeterlidir. Fakat bir ey daha var ki; insan akl onu tek bana bulamaz; o da udur:

    5) man eden, gerei grp ona entegre olanlar iin sonsuz bir saadet var, deyip mjdelesin, diye..

    Bu beinci cmledeki kelimeler:

    a) Mjdele yani zahiren kinat karanlk ve kbustur. Yalnzca, sonsuzluu mjdeleyen din ile bu durum gideriliyor.

    b) man edenler gerekleri grp bu sayede gven duyanlar, demektir. man ve emniyet kelimeleri ayn kkten trerler.

    c) Onlar iin.. Yani her eyin bir nedeni ve amac var. Hibir ey israf olmuyor.

  • 3

    d) Gerek, gzel ve yce bir makam, manasna gelen kademe-sdk deyimi der ki; ahiret olursa ancak kinat ve hayat doru bir gerek olur. Yoksa her ey yalan kesilir.

    e) Rableri katnda.. Bu deyim, din yaamn ve terbiyenin sonularnn grnd metafizik lem demektir. Yoksa Allah mutlaktr, mekndan mnezzehtir.

    6) Kfirler dediler.. Yani kfr, gerek deildir; sadece gerei grmemektir. Kuru bir iddiadan ibarettir.

    7) Muhakkak bu gl bir sihirbazdr. Yani kfirler dinin gzle grlecek kadar bir realite olduunu gryorlar. Fakat soyutu, sonsuzu ve gelime ynn gremedikleri iin dini, by diye niteliyorlar. Yanlgdr, diyorlar. Bu yanlgnn sonucunda varlk ve hayat da bir yanlgdr, diyorlar; tamamyla iflas ediyorlar.

    Evet, kim nasl inanrsa onun iin hayat ve varlk yle gerekleiyor. nk insan iin iman, beyin ve mide kadar bir gerekliktir. Demek en byk hsran, yanltma ve yanlmadr; zellikle kendi kendini yanltmadr.

    [1. ayet 23 harfiyle Kuran vahyinin srecine iaret ettii gibi; bu 2. ayet de ikililiiyle ve 98 harfiyle diyalektie, imtihann diyalektiine ve bu srecin scaklna bakar. Cehennem ve Hamim (ok scak) kelimeleri 98 ediyor.]

    3. Ayet: Sizi (biyolojik, sosyal ve ruhi olarak) gelitiren Rabbiniz (Sonsuz varlk ve bilin demek olan) o Allahtr ki; gkleri ve yeri alt gnde (dnemde) yaratmtr. Sonra onlarn idaresini eline alm; emir ve buyruu ynetiyor. Onun izni olmadan hi kimse onun iine karamaz. (Yani emir sadece sonsuz bir birlik tarafndan ynetiliyor.) te bu Allah sizin rabbinizdir; (sizi gelitiriyor.) Artk sadece ona balann. Neden bu gerei idrak edip mesaj (zikir) alamyorsunuz?!

    Ayetin kelimeleri:

    nne kesin gereklik ifade eden bir edattr. Rabb ve Allah.. Allah sonsuzluu ve btn ztlar stnde bir etkinlik ve yetkinlik anlamn verir. Rabb bata insan olmak zere varl snrl ztlarla terbiye eden zat demektir. Ki bu ztlarn en banda gkler (metafizik) ve yer (fizik) gelir. Yani Allah sonsuz ve soyut bilin olduu iin tam bilinemez. Fakat art-eksi gibi ztlarla grnr hale gelir.

    Alt gnde.. te evrenin, patlama, parack, madde, galaksi, gne ve dnya dnemleri.. te jeolojik alt dnem.. te homosapiensten geriye doru alt biyolojik dnem.. te 6 haftalk embriyolojik dnem.. te vahi, bedevi, klelik, feodal, kapital ve malikiyetten ibaret olan alt ekonomik dnem.. Daha misaller oaltlabilir. Adeta Kurann her bir kavram evrensel bir kanundur.

    Ara oturmak deyimi, tam ve firesiz egemenlik manasna gelir.2

    Emri tedbir etmek.. Emir ynetim demektir. Yani kinatta ve yaradl srecinde yasalar esas ise de, Allah her an zel ve bilinli mdahaleler yapyor. Ki emri tedbir etmek, ilerin levazmatn ok nceden ayarlamak manasna gelir. Evet, 14 milyar yl nce atoma yaplan

    2 Ebu Ubeyde, Mecazl-Kuran.

  • 4

    zel mdahalenin hikmetini, ancak bugnk biyolojik ve sosyal hayatta grebiliyorsunuz.. Bir milyar yl nce basit organizmalarn DNAsna yaplan zel mdahale, ileride insan olmas iindi, diye bugn anlayabiliyorsunuz.

    badet kelimesi der ki; Allahn kudreti de, ilmi de, iradesi de sonsuzdur. Dolaysyla sadece ona balann; ona kul olun ki; beklenen bu gelimeniz gereklesin. Bu da:

    Zikir ile gerekleir. Yani gelimeniz, bu sonsuz sistemin btnln ve yapsn anlayp ona balanmanzla ancak gerekleir. Zikir, ba ve balant demektir. Anmak manasnda da kullanlr. nk an ve anmak, seninle kar taraf arasnda gl bir badr. Eer lm var.. dense; ite bu gelen ayet cevap veriyor:

    4. Ayet:Hepiniz Onun yanna (Allahn zel icraatlarnn olduu leme) dneceksiniz. Bu Allahn (ve onun sisteminin sonsuzluunun) verdii bir vaattir.. Bu vaat gerektir. nk Allah, yaratmaya balar; (model yapar) sonra onu tekrar eder ki; iman edip yararl iler yapanlar adalet gerei dllendirsin. Bu gerekleri (ve sistemin sonsuzluunu) inkr edenler iin ise, yakc bir iecek ve inletici bir azap var.

    Ayetten yle anlalyor ki; bu azap, Allahn onlara olan gazabndan ziyade, onlarn o gerekleri grememelerinden kaynaklanyor.. Daha dorusu o gzel gerekleri grmemek en byk azap demektir.

    Ayetin asl konusu olan dirili meselesini ise bizim bizzat Kurann 12 ayetine istinaden yazdmz Diriliin Delilleri adndaki almaya ve bu sure iinde dirili ile ilgili ayetlerin tefsirine havale edip ayetin sadece iki nktesine deinmekle yetineceiz.

    1. Nkte: Kelime kk itibar ile esas adalet daha dorusu zulm etmemek manasna gelen el-kst kelimesinin saysal deeri 200dr. Bu 4. ayette geen bu say ise iareten der ki:

    *Ahiret ve dirili olmazsa bu hayat, herkes ve her ey iin mutlak zulm olur.

    *Ayrca iman ve amel-i salih ile ok gz