yunus emre divan›

Download Yunus Emre Divan›

Post on 15-Jan-2017

220 views

Category:

Documents

3 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Yunus Emre Divan

    Burhan Toprak

  • Yunus EmreDivan

    Burhan Toprak

    ESKfiEHR ODUNPAZARI BELEDYESFTELER CADDES, ESKfiEHR

    Tel: (0 222) 217 30 30opkultur@odunpazari.bld.tr

    Odunpazar Belediyesi Yaynlar: 3Kltr Dizisi: 3

    YapmYazevi letiflim Hizmetleri

    Dizi Editrsmail Kse

    Grafik TasarmHatice Kot

    KapakHarun Tan

    BaskPromat Basm Yayn San. ve Tic. A.fi.Adile Naflit Bulvar, 122. Sok. No: 8 Esenyurt

    Basld yer ve ylstanbul, Ekim 2006 (3. Bask)

    Yayn koduISBN 975-6881-02-x

  • Sunufl

    Nerdeyse 700 yldr Trk milleti tarafndan dilden dile

    aktarlmfl, trk ve ilahilere sz olmufl, yer yer atasz misali

    dilden dile dolaflmfl msralaryla Trk kltr ve

    medeniyetinin teflekklne byk katklar salamfl bir gnl

    adamnn, Yunus Emremizin Divan nnde durmak

    gerekten de heyecanlarn en by.

    Odunpazar Belediyesi olarak, kltr ve sanat adamlarnn

    yan sra fliire, edebiyata ve bir medeniyet tasavvuru olan tm

    hemflerilerimizin beenisine sunduumuz bu kymetli Yunus

    Emre Divan ile, hem yllar ncesine karfl omuzlarmzda

    hissettiimiz byk sorumluluu hafifletmifl, hem de yllar

    sonrasna bugnk duyarll iflaret eden nadide bir eser

    brakmfl oluyoruz.

    Hangi ylda doduu kesin olarak bilinmemekle beraber,

    Eskiflehir'e bal Sarky'n, Yunus'un memleketi olduu

    sansndan, Yunusun bir "Sakarya ocuu" inancndan yola

    karak, fliirlerinde ahlak, din, aflk, kardefllik gibi konular

    iflleyip gnmzn modern dnyasnda ihtiyacmz olan

    hikmetlere iflaret eden Yunus Emrenin, btn insanla

    hitap eden msralarndaki derin manalar kavrayabilme

    abamz bu eserle talandryoruz.

    Burhan Toprakn bu eseri,

    ilk defa 1933te Ahmet Halit Ktphanesi tarafndan

    Burhan mit imzasyla iki cilt halinde baslmfltr.

    Risale-i Nushiyye ile

    Niyazi-i Msrnin ve Bursal smail Hakknn incelemelerini

    iine alan nc cilt 1934te

    Burhan Toprak adyla

    Akflam Matbaas,

    ve 1960ta nkilp Kitabevi tarafndan

    baslmfltr.

  • Yunus'un yaflad yllarda Molla Kasm diye biri yaflar. Molla

    Kasm'a Yunus'un fliirlerini yazl olarak getirirler. Molla

    Kasm okuduu her fliiri yakmaya bafllar. Binlercesini

    yaktktan sonra kalanlar da suya atar. Derken;

    Yunus Emre bu sz eri br syleme

    Seni sigaya eken bir Molla Kasm gelir.

    msralaryla karfllaflr. Molla Kasm bunu grr grmez

    yakmad ve suya atmad fliirleri bir hazine gibi saklar.

    Sylenceye gre bu yzden, fliirlerinden binlercesini gklerde

    melekler, binlercesini denizlerdeki balklar, kalan binlercesini

    de insanlar sylermifl. Yunus'un Hak ve halk flairi olduunu

    anlatmak bakmndan tarihilerden daha bilimsel, daha ileri

    bir dflnflle ykldr bu kanaat.

    Taptukun kapsnn efliine serilip, "Bizim Yunus mu?"

    szleriyle cana gelen Yunus Emrenin, Burhan Toprak Bey

    tarafndan hazrlanan Yunus Emre Divann gndemine alan

    ve yaynlanmasn salayan Odunpazar Belediyesi Kltr

    Mdrl baflta olmak zere tm emei geenlere teflekkr

    ediyorum. Bizim Yunusun, "Bir baheye girmek gerek / Hofl

    teferrc klmak gerek / Bir gl yaylamak gerek / Hergiz ol gl

    solmaz ola" dedii gibi deyip sizleri bu byk insanlk aflnn

    iklimiyle baflbafla brakyorum.

    Burhan Sakall

    Odunpazar Belediye Baflkan

    Yunus Emrenin sadece lkemiz snrlar iinde deil, btn

    bir "Trk ve Trke Corafyas"nda da tannp sevildii ve

    tamam hikmetli fliirlerinin ok genifl kitleler tarafndan

    okunduu bir gerektir.

    Trkiye'nin pek ok yerinde Yunus Emre'nin mezarnn bulun-

    duu iddiasyla oluflturulan trbeler de Trk halknn Yunusa

    verdii deerin bir iflaretidir. Anadolu'da kargaflann egemen

    olduu bir dnemde birlik dflncesini iflleyen, sylediklerini

    herkesin en kolay anlayabilecei halkn kulland szckler,

    deyimler, kavramlarla zenginlefltiren ve ar duru bir Trke ile

    halkna seslenen Yunusun benimsenmesinde bu z ve biim

    zelliklerinin de nemi inkar edilemez.

    Hemen hepimizin bildii hikayeye gre: Yunus yllar yl

    tekkeye azsz-dilsiz hizmet eder. Gnlerden bir gn

    Taptuk'un sofrasnda bir gzel muhabbet olur. Taptuk sevinli

    ve de coflkuludur. O gn Yunus- Guyende adnda bir ozana;

    bize bir fleyler syle der. O ozann dili tutulur o gn, hi bir

    fley bulup syleyemez. Bunun zerine Taptuk oduncu Yunus'a

    dnp; Haydi sen syle der. Ve Yunus birden bafllar iinde

    birikenleri sylemeye, esip savurmaya, incileri dkmeye...

    Burhan Toprak Beyin deyimiyle ''Yunus Emre'nin bu altn

    destan bize kendisi kadar, Anadolu halknn da yreini ve

    zlemini anlatr."

    ok bildiimiz bir baflka sylence de Yunusun fliirlerini

    beenmeyip yok eden Molla Kasmla ilgilidir:

  • rama kastedenin / 76

    Dnyaya ok gelip gittim / 77

    Kapda kald fleriat / 78

    Gayri yze nice bakar / 80

    Yetmifl iki millete / 81

    ncil ile Kur'an / 82

    Kaan suna Azrail el / 83

    Deilim kal--kylde / 84

    Ol sahib-i Kur'an benem / 86

    Yusuf bulunur Ken'an bulunmaz / 87

    Sensin bize bizden yakn / 88

    Cana kyan gelsin / 89

    Can yamaya verdik / 90

    Hakikatin kfiri / 91

    Huri ile GIlman / 92

    Suumu rter hrkam / 93

    Gz ap yummufl gibi / 94

    Aflkn ile mest olal / 95

    Dertliler bulucaz / 96

    Bu deirmeil bana / 97

    Bir ile bir ol / 98

    Dolap / 99

    Allah / 101

    flk kifli / 102

    Ne oldu / 103

    Sen dervifl olamazsn / 104

    fiyle sanrlar beni / 106

    Bu baktn rak nedir / 107

    Bildiklerim unutmuflum / 108

    Bafltan ayaa yreyim / 109

    Vay ana kim / 111

    indekiler

    Sunufl / 5

    Yirmi yl sonra / 12

    Bafllang / 15

    Yunus Emre'nin altn destan / 46

    Kara topran altnda / 51

    Hey benim mrm kuflu / 52

    Acep nola benim halim / 53

    Bir dem gelir / 54

    Ne sylerler ne bir haber verirler / 55

    Aflma zehri katil katmflam ben / 56

    Ayruk geri gelmeyesin / 57

    Eliften beyi bilmiyen / 58

    Gndzleri olmufl gece / 59

    Gelen geer, konar ger / 60

    Bencileyin glmedik bafl / 61

    Brak ikilii / 62

    Senin kokun duydu canm / 63

    Sorarlar bir eyyam gelir / 64

    fiol kahr ile kazandn / 65

    Ger tafl isen eriyesin / 66

    Kabre vardm gece / 67

    Yz bin peygamber / 68

    Evliyalar alan dnyasn / 70

    Geer bu eyyamlar / 71

    Beni irflat eden / 72

    Dalar ile tafllar ile / 73

    Son ucu / 74

    Bir skiden itim flarap / 75

  • Korktuumla yr oldum / 147

    Nideyim gnlm / 148

    Canlar cann buldum / 149

    Ben gelmedim dva iin / 150

    Anlamadan eyledik / 151

    Her dem yeni dirliktedir / 152

    fiol gz ki Seni grd / 154

    Cenneten dahi ileri / 155

    flk can lmeye / 156

    fiekeri ayrua sunup / 157

    Andan ayr buuk saat / 158

    fiol benim fleyhimi / 159

    Bir ben vardr bende / 160

    Eer yarlamazsan / 161

    Acep bu benim halim / 162

    Aflkna Muhammedin / 163

    Krdr mnkirin gz / 164

    Dost elinden lrsem / 166

    Gerek erin halini / 167

    Sen viran olmaynca / 168

    Ne verirsen elin ile / 169

    Yalvar / 170

    fiol Cennetin rmaklar / 171

    Gzel Kbetullah / 173

    ktm erik dalna / 174

    Bir gez gnl yktn ise / 176

    Aflk bezirgn / 177

    Bu ne acayip ur / 179

    Muhammed / 180

    fierh-i gazel-i Yunus Emre / 181

    Szlk / 195

    Ecel ere lem bir gn / 112

    lminde gark olal / 113

    Bana Seni gerek Seni / 114

    Seni Haktan yan / 115

    Canlar feda / 116

    Etein at edinip / 117

    Medet / 118

    Kani armaann / 119

    Gzm Seni grmek iin / 120

    Beklerim bu nazik teni / 121

    Hi gnlne gele mi / 122

    flidirim szn / 123

    Ne glmen glmektir / 124

    Kan yafl aktr aktan karadan / 125

    Grdm Seni sanayn / 126

    Bunca varlk var iken / 127

    Bir gn / 128

    Aflk gelicek cmle eksikler biter / 129

    Gelmez ise / 130

    Bir flaraptan imek gerek / 131

    Bana bu ten gerekmez / 133

    Bafltan ayaa yreyim / 134

    zinin tozuna srsem yzm / 135

    Her kaan anarsam Seni / 136

    fiyle garip bencileyin / 137

    Allah Sana sundum elim / 139

    Grd gzm / 141

    Elhamd-lillh / 143

    Sakngl / 144

    Syler isem Sensin szm / 145

    Aflkna dflen kifli / 146

  • Habs iinde lmeyeyin deyu a

    Msml-u murdar yedm bir iki ka

    Nesne eksilttm m milkinden senin

    Rzkn alp seni muhtac m kodum

    Ya ynn yiyp a m kodum

    lh...

    Bu safsatann mahiyetini anlamak iin derin bir sanat bilgisine l -

    zum yoktur. Lkin hepimiz buna benzer hatalara dfltk. Baflta nl

    bilgin Bursal smail Hakk olduu halde...

    Niyazi-i Msr:

    ktm erik dalna anda yedim zm

    diye bafllayan fliire yazd tenkidi flyle bitirir:

    "Bu kasidenin bir misali buna benzer ki, buzann burnuna kirpi

    derisinden burunsalk balarlar. T ki anas depsin; emzirmesin de-

    yu... mdi; nmahrem olanlar, her beytin sdn emmek istedike,

    her beyit hakik sdn vermez, reddeder. Bu kaside flafllacak bir

    fleydir. Misli gelmediinden ancak Yunus Emre'ye mahsustur. Allah

    srrn takdis etsin."

    flte bu kasidenin taklidini, kalpn Bursali smail Hakk gibi 105 eser

    yazan, slm leminde meflhur bir mellif, doru sanacak kadar al -

    danmfl, oturup tefsir etmifltir. Taklidin metnini veriyorum:

    ktm badam dalna anda yedm zm

    Ol dem ki zm yedm varmadan seyran ettm

    Bostanc bana eydr ne ok yoldun kozumu

    Ol bana uru dedi ben ana bhtan ettm

    13

    Yirmi Yl Sonra

    YUNUS EMRE divann, nc bask dolaysiyle yeniden gzden ge -

    irdim. Son eyrek yzyldan beri, flahsiyeti etrafnda byk ilgi

    uyandran sanatnn, daha kusursuz bir divann hazrlamay ok

    isterdim. Fakat bildiklerimizden baflka

Recommended

View more >