yersİnİa enfeksİyonlari - docs.neu.edu.nİa_53.pdf · –yersinia pestis (veba etkeni)...

Download YERSİNİA ENFEKSİYONLARI - docs.neu.edu.NİA_53.pdf · –Yersinia pestis (veba etkeni) –Yersinia

Post on 17-Jun-2019

222 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

YERSNA

ENFEKSYONLARI

Dr. Kaya Ser Yakn Dou niversitesi Tp Fakltesi

Enfeksiyon Hastalklar ve Klinik Mikrobiyoloji

YERSNA

Enterobactericeae ailesinden

Yersinia pestis (veba etkeni)

Yersinia enterocolitica (entreokolit)

Y. pseudotuberculosis (mezenterik lenfadenit)

M.. veba salgnlar biliniyor

3 byk pandemi

1347-1353 Avrupa nfusunun 1/3 ex

1894 bilinen son pandemi (Burma,in,Hong Kong, Kuzey Amerika)

Alexander Yersin saf kltr izole eden kii

Y.pestis tarihe

Anadoluda tarihte salgnlar biliniyor

1919da Selimiye klasnda 20 kiilik salgn,

1947de bilinen son salgn Akakale blgesinde 19 vaka / 8 exdoluda

Y.pestis tarihe

Kokobasil, 1.5-2 mikrometre

Gram (-) basil

Bipolar,kutupsal boyanma

Hareketsiz, sporsuz, fakltatif anaerob

Kapsl , mukoid tabaka

Kanl agar, MC agar, Deoksikolat agar

27-37 C de reme

Gribeyaz,mukoid,kk koloni

Y.pestis mikrobiyoloji

Nitratlar nitritlere indirgeyen 3 biyotip biliniyor

Y.pestis biyotip orientalis

Y.pestis biyotip mediavalis

Y.pestis biyotip antigua

Epidemilerde nem kazanyor

Y.pestis mikrobiyoloji

Zoonoz

Rezervuar: Fare ve San

Kemirgen-pire-insan-insan piresi-insan

Damlack yoluyla (veba pnmoni) insan-insan

25-30 C nemli ve scak iklimlerde

Pire indeksi > 1 ise epidemiye uygun ortam

Y.pestis epidemiyoloji

Pire sr ile giren basiller lenfatik yolla lenf nodllerine gider

Ntrofil ve mononukleer hcreler fagosite eder (intraseller)

Hemorajik nekrozlar ile: bakteriemi, pnmoni, menenjit, DIC, sepsis, oklu organ yetmezlii ve lm

Y.pestis patogenez

En sk grlen 3 klinik tablo

Bubonik veba (Hyarck vebas)

AC vebas

Sepsis

Y.pestis klinii

Bubonik Veba:

Olgularn % 75ni kapsar

2-10 gnlk kuluka dnemi

Ate,titreme,halsizlik,dalgnlk,ajitasyon,delirium,

Taikardi, facial dem, hemorajiler, hipotansiyon hepatosplenomegali

Yunanca Kask=Baubon

DIC nedeni ile gelien hemorajilerden dolay KARA LM

Y.pestis klinii

AC Vebas:

Bubonik veba vakasnda hematojen yolla

Damlack yolu ile kiiden kiiye bulaabilir

Ate, ksrk, gs ars, hemoptizi

X-Ray : Bronkopnmonik infiltrasyonlar

Mortalite oran ok yksektir

Y.pestis klinii

Veba sepsisi:

Bubonik vebadan veya AC den kaynak alr, ancak kanda bakteri yk ok daha fazladr.

Multi organ yetmezlii ile seyreder

Mortalite ok yksektir

Y.pestis klinii

Lkositoz, sola kayma

PYda eozinofil kayb (erken dnemde)

Gram boyada tipik grnm

Hemokltr pozitiflii sk saptanr

Ekimler 37 C ve 28 Cde iki adet yaplmal

Hemaglutinasyon, ELSA, DFA tanda kullanlr

Y.pestis tan

Bubonik veba

Tularemi

Enfeksiyz adenit

Lenfogranuloma venerum

Sekonder sifiliz

Listeryoz ile karr

zole pnmoni ve sepsis olgularnda tan akla gelmelidir

Y.pestis ayrc tan

DS bildirimi zorunlu

zolasyon

Standard temas izolasyon nlemleri

Profilaksi: Doksisiklin 100 mg 2x1 (1 hafta)

A: 0-4 ve 16 haftada uygulanr. Rapel 6 ayda bir uygulanr

Y.pestis korunma-kontrol

phe duyulmas tedaviye balamak iin yeterlidir Streptomisin 30mg/kg/gn M. 10 gn Tetrasiklin 2-4 gr/gn 4x1 10 gn Siprofloksasin 500 mg 2x1 10 gn Doksisiklin 100 mg

lk gn 2x200 mg ykleme dozu Takiben 2x100 mg/gn 10 gn

phe

Y.pestis tedavi

Menenjit vakalarnda BOSa gei asndan Kloramfenikol 50-75 mg/kg/gn V 10 gn

Yersinia enfeksiyonlarnda

Sulfonamidler

Trimethoprim-sulfamethaksezol

Gentamisin

Ampisilin kullanlabilir

Y.pestis tedavi

zellik arzeden mikrobiyolojik zellikleri

25 Cde retilince hareketli

+ 4 Cde reme zelliine sahip

CIN agarda (Cefsulotin-rgason-Novobiosin) tipik koloni : kz gz

Y.enterocolitica mikrobiyoloji

Rezervuar: Kemiriciler,domuz,koyun,sr,kedi, kpek olabilir

nsana bula yolu en sk evcil kpekler ile olur

Fekal-oral yol ile bula olur

+ 4 Cde reyebilme nem kazanr

Kuzey Avrupada daha yaygn

K aylarnda daha sk enfeksiyon grlr

1-4 ya grubu sk enfekte olur

Y.enterocolitica epidemiyoloji

10 bakteri enfeksiyon iin gereklidir

2-11 gn sonra terminal ileumda lenf dokusunda diffz hiperemi, ntrofil infiltrasyonu ve lserasyon grlr

Terminal ileit ve mezenter lenfadenit tablosu grlr

Y.enterocolitica patogenez

Y.enterocolitica klinik

Akut ishal 5 ya alt ocuklarda sk

Erikinde ishal kolik tarznda, sa alt kadran ars ile grlr. Apandisit ile kartrlr.

Reaktif artrit tablosu ile saptanan vakalarda HLA-B27(+) lerde %30-50

Ankilozan spondilit ve reiter sendromu etyolojisinde yer almaktadr

Eritema nodosum tablosu kadnlarda daha sk olmak zere grebilir

Septisemi altta yatan (DM,Malignite) hastalk oduunda ortaya kabilir

Metastatik abseler septisemiyi takiben grlebilir

Y.enterocolitica klinik

Gaita mikroskobisinde: bol lkosit, az eritrosit

Kltr: kan, periton, dk, mezenter lenf nodu

CIN agar spesifik besiyeri

ndirekt hemaglutinasyon

ELSA

PCR

Y.enterocolitica tanrlebilir.

Y.enterocolitica tanrlebilir.

Fekal-oral yol ile bula olduundan

El ykama

i et tketilmemeli

Sularn klorlanmas gerekli

Y.enterocolitica korunma

Mezenterik lenfadenitte tedavi tartmaldr

Gastroenterit tablosunda

Tetrasiklin 2-4 gr/gn 4x1 5 gn

Siprofloksasin 500 mg 2x1 5 gn

Doksisiklin 100 mg 2x1 5 gn

Y.enterocolitica tedavi

Kobaylarda pseudotberkloz tablosu oluturduu iin bu ismi almtr

Bu etkene bal enfeksiyon ok nadirdir

En sk Avrupada, tm dnyada grlr

E/K oran 3/1 olarak grlr

5-15 ya aras ve k aylarnda grlr

Enfekte yiyecek ve su ile bula olur

Y.pseudotuberculosis

Terminal ileit ve mezenterik lenfadenit tablosu etken vcuda girdikten 1 gn sonra ortaya kar

Ate,sa alt kadran ars ile apendisit ile karr

Tedavi tartmaldr

Nadiren ocuklarda karn ars, ishal, dknt, sepsis tablosu grlr

Y.pseudotuberculosis

Tan ve tedavi : Y.enterocolitica ile ayndr

Tedavi mezenterik lenfadenitte tartmal iken, ishal ve septik tablolarda endikedir

Y.pseudotuberculosis

Recommended

View more >