yaŞlanma ve metabolİzma ... yaşlanmayı kontrol etmek için gençlik pınarı veya...

Click here to load reader

Post on 06-Mar-2020

2 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • YAŞLANMA YAŞLANMA VE METABOLİZMAVE METABOLİZMA

    Tarih : 24 Mayıs 2003 Cumartesi / 20:00 Yer : Hilton Otel / MERSİN

    Dr.Yahya LaleliDr.Yahya Laleli Düzen Laboratuvarlar Grubu

    Kurucusu ve Yöneticisi

  • Hadise zedeleyicidir, Hadise zedeleyicidir, kısıtlayıcıdır, ilerleyicidir, kısıtlayıcıdır, ilerleyicidir, hepimizin içinden gelir ve hepimizin içinden gelir ve

    üniversaldır.üniversaldır.

    Yaşlanma: Zamanla birikerek süregelen, hastalıklara hassasiyeti arttıran veya hastalığa sebep olan değişikliklerle giden ve ölümle neticelenen bir prosestir.

    Yaşlanma insanı geniş bir hastalık yelpazesine hassas kılar.

  • Yaşlanmayı kontrol Yaşlanmayı kontrol etmek için gençlik etmek için gençlik

    pınarı veya bir iksir pınarı veya bir iksir aramayalım.aramayalım.

    Mümkün olan mutlu Mümkün olan mutlu ve sağlıklı olarak ileri ve sağlıklı olarak ileri yaşlara ulaşmaktır. yaşlara ulaşmaktır.

    Bu bir şanstır.

  • Yaşlılık Karakteri:Yaşlılık Karakteri:  Etkili ve etkin olmada sürekli azalma,  O2 alma kapasitesinde azalma (metabolizma azalır)  Organlar atrofiye olur, görme ve duyma kaybıyla

    beraber denge kaybı olur,  İmmun sistem çöker,  Vücut zedelenmelere açıktır, yaralar geç

    kapanır,  Sifinkter kontrolleri azalır,  Kötü huylu tümörlerin oluşum şansı artar.

  • Yaşlılığın sebep olduğu Yaşlılığın sebep olduğu hastalıklar nelerdir ? hastalıklar nelerdir ?

     Metabolik sendrom,Metabolik sendrom,  Kardiyovasküler sistem hastalıkları,Kardiyovasküler sistem hastalıkları,  Diyabet,Diyabet,  Akciğer hastalıkları (Amfizem KOAH)Akciğer hastalıkları (Amfizem KOAH)  Artrit/Adale-İskelet HastalıklarıArtrit/Adale-İskelet Hastalıkları  Görme bozuklukları, depresyon ve Görme bozuklukları, depresyon ve

    kazalar.kazalar.

    Yaşlanma hiçbir hastalığa sebep olmaz.Yaşlanma hiçbir hastalığa sebep olmaz. Meydana gelen fizyolojik değişiklikler nedeniyle bazı Meydana gelen fizyolojik değişiklikler nedeniyle bazı

    hastalıkların ihtimali artar.hastalıkların ihtimali artar.

  • 94-95 projeksiyonu 9.02.2001

    Kadın 72

    Erkek 67

  • FİZYOLOJİK YAŞLANMA FİZYOLOJİK YAŞLANMA  FİZİKSEL FİZİKSEL YAŞYAŞ

    YAŞLANMA YAŞLANMA  HASTALIKHASTALIK

  • Figure 1-2. Comparison of individuals living at various ages and periods of time with the “ideal” maximum life span (A) ideal, (B) 1980, (C) 1920, (D) 1900, (E) 3000 BC.

  • Yaşlılığı Belirlemede “Biomarker” Yaşlılığı Belirlemede “Biomarker” Belirleme Zorlukları:Belirleme Zorlukları:

     Fertler arası biyolojik farklılıklar,  Yaşlanma ve hastalık proseslerinin örtüşmesi,  Yaşa bağlı değişikliklerin hangilerinin benign,

    hangilerinin patolojik olduğunun ayrım zorluğu,  Herhangi bir prosesin organ içi tahrip edici olma

    düzeyinin belirlenememsi, kritik ve kritik olmayan tahribat düzeyinin ayrımı.

  • Kardiyovasküler sistemde yaşlanmaya Kardiyovasküler sistemde yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişikliklerbağlı fizyolojik değişiklikler

     Arterlerde elastite azalır, sol ventrikül yükü artar,  Sistolik basınç artar,  Sol ventrikül büyür,  Diastolde genişleme zamanı uzar,  Arterlerdeki baro reseptör algılaması düşer kalp

    hızı azalır,  Kalp adalesi fibrozisi aort bazında kalsifikasyon,

    his hüzmesinde zedelenme ve sağ fibroz tirigonda yırtılma,

     -adrenerjik reseptör sitimulasyonuna azalmış cevap,

     Baro ve kemoreseptörlerin azalmış cevabı ve katekolaminlerde artış,

     İzole sistolik hipertansiyon, diastolik disfonksiyon,

     Artri ventriküler iletişim bozukluğu  Aort valve kalsifikasyon

  • Kardiyovasküler risk faktörleri kümesiKardiyovasküler risk faktörleri kümesi

     Hipertansiyon  Obesite  Hiperinsulinemi  Diabet  Hipertrigliseridemi  Küçük, yoğun LDL  Düşük HDL-C  Hiperkoagulabilite

    İnsülinİnsülin direncidirenci

    Endothelial Endothelial disfonksiyondisfonksiyon

    AterosklerozisAterosklerozis

    Deedwania PC. Am J Med 1998:105(1A):1S-3S

  • Metabolik Sendromun Genel ÖzellikleriMetabolik Sendromun Genel Özellikleri

    Risk Faktörü Belirleyici/tanımlayıcı seviye Abdominal obesite (bel çevresi)

    Erkeklerde Kadınlarda

    >102 cm (>40 in.) >88 cm (>35 in.)

    Yükseltilmiş trigliserid >150 mg/dL Düşük HDL kolesterol

    Erkeklerde Kadınlarda

    85 mm Hg Fasting glukoz >110 mg/dL

  • Metabolik SendromMetabolik Sendrom

    Kazanılmış nedenler – Fazla kilo ve obesite – Bedensel hareketsizlik – Bazı kişilerde yüksek karbonhidrat

    içeren diyetler (>%60 karbonhidrat kaynaklı)

    Genetik/moleküler nedenler – Cd 36 (FAT) – Daf2/unc 64 (Ins.Resp.)

  • Metabolik Sendrom Metabolik Sendrom Tedavisine Yönelik AmaçlarTedavisine Yönelik Amaçlar

    – Altında yatan nedenleri azaltmak  Fazla kilo ve obesite  Bedensel hareketsizlik

    – Lipid ve lipid olmayan risk faktörlerini beraberce tedavi etmek

     Hipertansiyon  Tromboza meyil  Atriojenik dislipidemi

  • Diabet Önleme Programı: Yaşam sitilinde yapılan değişiklikler Tip 2 Diyabet gelişim riskini azaltmaktadır.

    Source www.nih.gov, Ağustos 2001

    http://www.nih.gov/

  • Modifiye Edilebilir Parametrelerin Modifiye Edilebilir Parametrelerin KazançlarıKazançları

    Diabet kontrolü HbA1c %1 düşüş :

    Diabetten ölüm %21 azalma M.I. Bağlı ölüm %14 azalma Diabet komplikasyonu %37 azalma

    ACE inhibitörü (ramipril) kullanımı, 55 yaş üzeri >4.5 yıl :

    Bütün nedenlere bağlı ölüm %25 az Kardiyovasküler ölümler %37 az

    Tansiyon kontrolü Sistolik basıncın 10 mm düşürülmesi:

    Ölüm nedenlerine %15 azalma M.I. bağlı ölümde %11 azalma Myokart komplikasyonunda %13 azalma

  • Peroxisome proliferator-activator receptor alpha

    TG , Apo CIII , Lipoprotein lipaz , Apo A1)

  • İnsülin direncinde , Ox.LDL resp. (Cd36)

  • BMI= ağırlık (kg) / boy (m2)

  • Lipid ve Lipoproteinlerin Lipid ve Lipoproteinlerin Arterioskleroz Dışı Hastalık İlişkileriArterioskleroz Dışı Hastalık İlişkileri

    Apolipoprotein E4 variantı - Alzheimer hastalığına yatkınlık

    Cytokrom P-450 polimorfizmi - Alzheimer hastalığı ile ilişkili

    Nöron içi kolesterol düzeyi - Nöron içi plak teşekkülü

  • ABC Transport Protein Genetik Bozukluğunun Kolesterol Metabolizmasına Etkisi

    (The Fats of Life, 2003)

  • ABCA, Transport Sistemi

    (The Fats of Life, 2003)

  • Sitosterolemi (tendonlarda

    xantomlar hemolitik anemi ve arterit)

  • Yaşlanmanın izahı:Yaşlanmanın izahı:  Stochastic Teori (Rasgele eskime ve dökülme)  İmmünolojik, Neuroendokrin  SERBEST RADİKALLER ve LİPİD

    PEROKSİDASYONU  Artmış oksidasyon, glikozilasyon,  Kalıtsal faktörler/ sporadik mutasyon  Yaşam şekli

     hepsinin toplamı !.

  • Yaşlanma Hızını Artıran/Azaltan Etkenler:Yaşlanma Hızını Artıran/Azaltan Etkenler:  Egzersiz noksanlığı,  Sigara, uykusuzluk, alkol bağımlılığı,  Vücut kitlesi ve yağ dağılımı,  Genetik/Moleküler-Telemeraz geni,  Kronik hastalıklar/diabet, hipertansiyon, endokrin

    sistem hastalıkları,  Sosyo-ekonomik faktörler/eğitim, meslek, gelir durumu  Kısıtlayıcı olmayacak tarzda yaşam beklentisi,  Metabolizmanın yavaşlatılması,  Kemik ve adale gücünün artırılması//Dengenin idamesi

    N E G A T İ F

    P O Z İ T İ F

  • Yaşlanmaya karşı yapabileceklerimiz:Yaşlanmaya karşı yapabileceklerimiz:

     Antioksidanlar o Vitaminler o Flavonoidiler o Metaloproteinler

     Oksidan maddelerin az oluşturulması/alınması  HMG-CoA Reductase intibitörleri (statinler)

    Reseptörlerden zengin beslenme

     Pozitif düşünce,

     Ulaşılacak hedef,

     Grup oluşturma,

    Ruhsal KondisyonRuhsal Kondisyon  Denge ve adale gücünün

    korunması,  Eklemlerin çalıştırılması,  Kemiklere ağırlık veren

    egzersiz,

    Fiziksel KondisyonFiziksel Kondisyon

  • Yaşlanmayı takipte kullanılabilecek belirleyiciler

     Vücut Kitlesi (Body Mass Index)  Vücut Kompozisyonu/Kemik Mineral

    Dansitesi  GTT/PP Kan Şekeri  HbA1C  İnsülin/ILGF  Kolesterol/HDL  Homocystein  Solunum Fonksiyonları  Genomik, proteomic testler

  • İnanıyoruz ki “uzun yaşam tıbbi” sağlıklı yaşam sürecini

    uzatacak; sağlık desteği, hastalıkların önlenmesi, diyet,

    egzersiz, tütün kullanımının durdurulması ve bütün bunların yanısıra gelişmiş tıbbi bakım ve

    temel araştırmaların sonucu ortaya çıkan yeni keşifleri de