Ćwiczenia z fizjologii‡wicz z fizjol... · Ćwiczenia z zakresu biochemii białka 1. reakcja...

Click here to load reader

Post on 21-Jul-2020

3 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z

    FIZJOLOGII ROŚLIN

    DRZEWIASTYCH

    dla studentów studiów niestacjonarnych

    ĆWICZENIA NIEZREALIZOWANE NALEŻY

    PRZEANALIZOWAĆ TEORETYCZNIE

    TERMIN ĆWICZEŃ* NR ĆWICZENIA:

    TEMATYKA:

    BIO

    CH

    EM

    IA

    Czas trwania jednych ćwiczeń laboratoryjnych = 3 godz. lekcyjne

    zjazd nr 1 - 02 i 03.03.2019 r. - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8

    omówienie zasad BHP,

    BIAŁKA i ENZYMY

    zjazd nr 2 - 16 i 17.03.2019 r. - 9, 10, 11, 12

    - 13, 14, 15

    zjazd nr 3 - 30 i 31.03.2019 r. - 16, 17 – założenie

    18, 19, 20, 21

    zjazd nr 4 - 13 i 14.04.2019 r. - 22, 23, 24, 24''

    zjazd nr 5 – 27.04.2019 r. - 25, 26, 27, 28

    zjazd nr 6 – 25.05.2019 r. - 29 oraz

    32, 33,

    35, 36, 37

    zjazd nr 7 – 08.06.2019 r.

    * terminy ćwiczeń ulegają zmianom w kolejnych latach

    akademickich

    CUKRY

    GOSP. WODNA

    GOSP. WODNA – ciąg dalszy

    GOSP. WODNA +

    GOSP. MINERALNA - omówienie

    FOTOSYNTEZA – część I

    FOTOSYNETZA – część II

    ODDYCHANIE

    i WZROST ROŚLIN

    Sprawozdania i

    KOLOKWIUM - 1 termin

    FIZ

    JO

    LO

    GIA

  • ZASADY ZALICZENIA ĆWIECZEŃ:

    1) Obowiązkowa obecność na wszystkich ćwiczeniach laboratoryjnych

    Jest możliwe (w sytuacjach wyjątkowych) odrobienie tylko jednej nieobecności

    (tj. 3 godz. lekcyjnych) po wcześniejszym uzgodnieniu formy z Prowadzącym

    ćwiczenia;

    2) Wykonanie poprawnie ćwiczeń (doświadczeń), z uwzględnieniem zasad

    bezpieczeństwa BHP, które pod koniec każdych ćwiczeń skontroluje i

    zaakceptuje Prowadzący ćwiczenia;

    3) Napisanie samodzielnie sprawozdań z każdych ćwiczeń i złożenie

    ich Prowadzącemu ćwiczenia na OSTANICH ćwiczeniach

    laboratoryjnych, przed kolokwium w formie uporządkowanej;

    4) Napisanie pisemnego kolokwium zaliczeniowego na ostatnich ćwiczeniach z

    całości obowiązującego materiału na ocenę co najmniej dostateczną, w trzech

    terminach (ostatni termin kolokwium odbędzie się we wrześniu i należy go ustalić

    w porozumieniu z Prowadzącym ćwiczenia i Starostą roku).

  • ĆWICZENIA Z ZAKRESU BIOCHEMII Białka

    1. Reakcja biuretowa (Piotrowskiego) - wykrywanie wiązań

    peptydowych

    Do probówki wlać 2 ml roztworu białka z jaja kurzego, 2 ml 10% NaOH i

    parę kropel 0,5% CuSO4. Pojawia się fioletowa barwa.

    UWAGA!!!!

    Nie stosować zbyt dużej objętości CuSO4, ponieważ jego niebieska barwa

    może maskować pozytywny wynik reakcji biuretowej.

    2. Reakcja Hellera

    Na 1 ml stężonego HNO3 nawarstwić ostrożnie 1 ml roztworu białka tak,

    aby płyny nie zmieszały się. W miejscu zetknięcia się roztworów tworzy

    się biały lub żółty pierścień zdenaturowanego i wytrąconego białka

    nierozpuszczalnego w nadmiarze kwasu.

    3. Reakcja z NaOH

    Do 1 ml dowolnego roztworu białka dodać 15 kropli roztworu 10%

    NaOH, wymieszać i następnie dodawać kroplami rozcieńczony

    CH3COOH aż do momentu utworzenia kłaczkowatego osadu.

    4. Strącanie białek za pomocą kationów (soli metali ciężkich)

    Do 3 probówek zawierających po 2 ml roztworu dowolnego białka o pH

    zasadowym dodać po 15 kropli: 1% roztworu FeCl3 (do pierwszej

    probówki), 2% roztworu Pb(CH3COO)2 (do drugiej probówki), 2%

    roztworu CuSO4 (do trzeciej probówki). Obserwować strącający się osad.

    5. Denaturacja cieplna

    Do 1 ml roztworu białka dodać 1 kroplę 1% roztworu kwasu octowego tj.

    CH3COOH i ogrzewać do wrzenia w łaźni wodnej.

    Tworzy się biały kłaczkowaty osad, który staje się wyraźny po dodaniu

    niewielkiej ilości (około 6 kropli) roztworu NaCl lub MgS04

    6. Działanie alkoholu

    Do dwóch probówek nalać po 1 ml roztworu białka i dodać po 2 ml 95%

    etanolu. Sprawdzić rozpuszczalność w wodzie* osadu otrzymanego w

    pierwszej probówce. Po około 40 min. sprawdzić rozpuszczalność osadu

    tylko w drugiej probówce*. *przez dodanie ok. 5 ml wody i wstrząśnięcie probówki

    ZJAZD NR 1, ĆWICZENIA NR 1 - data .................................

  • UWAGA: Na ćwiczenia o numerach 7 do 12 (tj. enzymy i cukry) należy wykorzystać po 12

    probówek szklanych na 1 stół laboratoryjny.

    Enzymy

    7. Wykrywanie obecności katalazy w ziemniaku

    Potrzebne odczynniki na jeden zespół (czyli na 3 studentów)

    2 ml 3% nadtlenku wodoru H2O2 (czyli wody utlenionej)

    3 ml wyciśniętego ekstraktu (soku) z ziemniaka

    Szkło:

    2x szklanych probówek

    2x pipetki plastikowe

    1x ziemniak

    1x zlewka na 100 ml

    sokowirówka

    wrząca łaźnia wodna - 100ºC

    2x stojak: na probówki (1x) i odczynniki (1x)

    nóż

    Wykonanie

    Przygotować dwie probówki. Do pierwszej nalać 1 ml 3% roztworu H2O2, a następnie

    dodać kilka kropli wyciśniętego soku z ziemniaka. Katalaza ziemniaka powoduje szybki

    rozkład H2O2 do H2O i O2, co uwidacznia się gwałtownym wydzielaniem pęcherzyków tlenu.

    Do drugiej probówki nalać 2 ml surowego soku z ziemniaka i gotować go na wrzącej łaźni

    wodnej przez 5 min Po schłodzeniu probówki dodać kilka kropli H2O2. Brak pęcherzyków

    tlenu świadczy o inaktywacji katalazy.

  • 8. Aktywność peroksydazy

    Potrzebne odczynniki na jeden zespół (czyli na 3 studentów przy jednym stole

    laboratoryjnym)

    3 ml 0,3% nadtlenku wodoru = H2O2 3 ml 0,5% pirogalolu

    2 ml wyciśniętego soku z korzenia imbiru (lub soku z korzenia chrzanu)

    1 ml wody destylowanej

    Szkło:

    3x szklanych probówek

    4x pipetki plastikowe

    1x korzeń chrzanu

    1x zlewka na 100 ml

    sokowirówka

    wrząca łaźnia wodna – 100ºC

    nóż

    Wykonanie

    Przygotować 3 probówki. Do pierwszej nalać 1 ml soku z korzenia imbiru (lub chrzanu), do

    drugiej probówki 1 ml soku z imbiru, który należy 3-5 minut gotować w łaźni wodnej.

    Natomiast do trzeciej probówki wlewamy 1 ml wody destylowanej. Następnie do każdej

    probówki dodać 1 ml 0,3% H2O2 i 1 ml 0,5% pirogalolu. Zaobserwować zmiany zachodzące

    w kolejnych probówkach.

  • Cukry – mono i disacharydy

    9. Reakcja ogólna na węglowodany (Molischa)

    Do probówek zawierających 1 ml różnych cukrów prostych i złożonych (glukoza, fruktoza,

    sacharoza, skrobia) dodać 1-2 krople odczynnika Molischa, czyli świeżo przygotowanego

    10% alkoholowego roztworu α-naftolu. Zawartość probówki wymieszać, po czym lekko

    przechylić i po ściance nalać 1 ml stężonego kwasu siarkowego (OSTROŻNIE), tak by

    obydwie ciecze nie zmieszały się. Na granicy faz pojawia się czerwony lub czerwono-

    fioletowy pierścień.

    10. Wykrywanie cukrów redukujących – reakcja Fehlinga

    W jednej probówce zmieszać 1 ml roztworu Fehlinga I i 1 ml Fehlinga II. Do drugiej

    probówki nalać 2 ml roztworu cukru – glukozy lub fruktozy i zawartość obu probówek

    ogrzewać do wrzenia. Oba roztwory zlać razem. W przypadku cukru redukującego występuje

    zabarwienie ceglaste lub brunatnopomarańczowy osad wydzielonego Cu2O.

    11. Wykrywanie cukrów redukujących – reakcja z błękitem metylenowym Do 2 ml H2O dodać 4 krople błękitu metylenowego i 2 krople 10% NaOH. Ogrzać probówkę

    we wrzącej łaźni wodnej około 1 min., a następnie dodać około 1 ml roztworu sacharozy i

    ogrzewać. W obecności cukrów redukujących znika niebieska barwa roztworu. Ponowne

    zabarwienie można uzyskać wytrząsając probówkę z odbarwionym

    płynem.

    12. Kwaśna hydroliza sacharozy

    Do 1 ml roztworu sacharozy dodać 6 kropli 2M HCl. Po wymieszaniu ogrzewać we wrzącej

    łaźni wodnej około 3 min. Po schłodzeniu zobojętnić probówkę 3 kroplami 2M NaOH.

    Wykonać reakcję na cukry redukujące dla otrzymanego roztworu i dla sacharozy

    niezhydrolizowanej (1,0 ml cukru oraz w drugiej probówce 0,5 ml Fehling 1 i 0,5 ml Fehling

    II).

    ZJAZD NR 2, ĆWICZENIA NR 2 - data ...................

  • ĆWICZENIA Z ZAKRESU FIZJOLOGII

    ĆWICZENIA Z GOSPODARKI WODNEJ

    ĆWICZENIE 13 DYFUZJA SIARCZANU MIEDZI W WODZIE - DOŚWIADCZENIE MODELOWE

    I. Pytania

    Co to jest dyfuzja i czym różni się od zjawiska osmozy?

    II. Materiał

    a / odczynniki: kryształki siarczanu miedzi, woda destylowana

    b / inny sprzęt: cylinder miarowy, szklany lejek z długą rurką, szkiełko zegarowe

    III Metoda:

    W szklanym cylindrze umieścić szklany lejek z długą rurką aby sięgała dwa cylindra, a do lejka

    włożyć mały krążek ze szkła porowatego. Cylinder napełnić wodą destylowaną, tak aby dotykała

    ona porowatej płytki. Następnie dość dużo kryształków siarczanu miedziowego położyć w lejku na

    powierzchni porowatej płytki. Lejek można przykryć szkiełkiem zegarkowym (niekoniecznie), a

    cylinder ustawić w miejscu, w którym nie byłby on narażony na wstrząsy.

    Kryształ siarczanu miedzi rozpuszcza się wodzie i barwny płyn opada na dno cylindra. Cząsteczki

    siarczanu miedzi stopniowo dyfundują w górę. Przeprowadzić kilka obserwacji co pół godziny, na

    jaką wysokość przedyfundowały cząsteczki siarczanu miedziowego

    IV Wyniki i ich omówienie:

  • ĆWICZENIE 14

    SZYBKOŚĆ DYFUZJI BARWNIKÓW ORGANICZNYCH W

    ŻELATYNIE

    /. Pytania

    Co to jest dyfuzja? Od czego zależy szybkość dyfuzji? Czym

    charakteryzują się

    koloidy i roztwory rzeczywiste?

    II. Materiał:

    a/ odczynniki: 20 % roztwór żelatyny, tusz, 1 lub 2 milimolarne

    roztwory czerwieni Kongo, eozyny i siarczanu miedziowego

    b/ inny sprzęt: łaźnia wodna, zlewka, probówki, korki, linijki

    ///. Metoda:

    Do probówek o jednakowej średnicy wlać na gorąco równą

    objętość 20 % roztworu żelatyny. Po ostygnięciu żelatyny zaznaczyć

    położenie menisków i opisać probówki. Wlać po 5 cm3 odpowiednich

    roztworów barwników: do pierwszej czarny tusz, a do następnych I lub 2

    milimolarne roztwory eozyny żółtej, oranżu metylowego i błękitu

    metylenowego. Probówki ustawić w ciemnym pomieszczeniu.

    WYŻEJ OPISANA CZĘŚĆ DOŚWIADCZENIA JEST PRZYGOTOWANA DLA

    STUDENTÓW

    Po upływie 48 godzin roztwory barwników wylać z probówek,

    powierzchnię żelatyny przepłukać lekko wodą destylowaną, w miarę

    możliwości przetrzeć ścianki probówek dla lepszej widoczności i zmierzyć

    na jaką głębokość przedyfundowały cząsteczki poszczególnych

    barwników. Wyniki zestawić w tabeli.

    Uzupełnij tabelę:

    RODZAJ

    BARWNIKA

    TUSZ

    CZARNY

    EOZYNA

    ŻÓŁTAWA

    BŁĘKIT

    METYLENOWY

    ORANŻ

    METYLENOWY

    głębokość na jaką

    przedyfundował

    barwnik [mm]

    ĆWICZENIE 15

    SZYBKOŚĆ DYFUZJI W ZALEŻNOŚCI OD GĘSTOŚCI OŚRODKA

    /. Pytania:

    Dlaczego szybkość dyfuzji zależy od gęstości ośrodka, w którym

    przebiega? Jakie to ma znaczenie praktyczne w procesach życiowych

    komórki?

    //. Materiał:

    a) odczynniki: 30 %. 10 % i 2.5 % roztwory żelatyny, 0.1 % roztwór

    błękitu metylenowego

    b) inny sprzęt: łaźnia wodna, zlewka, probówki, pipeta, linijki

    ///. Metoda:

    Przygotować na gorąco 30 %, 10 % i 2,5 % roztwory żelatyny. Napełnić

    nimi ( do tej samej wysokości trzy probówki o jednakowej średnicy. Po

    ostudzeniu żelatyny do każdej probówki wlać pipetą po 5 cm3 0,1 %

    roztworu błękitu metylenowego. Probówki ustawić w ciemnym

    pomieszczeniu.

    WYŻEJ OPISANA CZĘŚĆ DOŚWIADCZENIA JEST PRZYGOTOWANA DLA

    STUDENTÓW

    Po 48 godzinach wylać z probówek błękit metylenowy,

    powierzchnię żelatyny przepłukać lekko wodą destylowaną, a następnie

    zmierzyć na jaką głęboko przedyfundowały cząsteczki barwnika w

    poszczególnych probówkach. Wyniki zestawić w tabeli.

    IV. Wyniki i ich omówienie:

    Uzupełnij tabelę:

    STĘŻENIE

    ŻELATYNY:

    30 % 10 % 2.5 %

    głębokość na jaką

    przedyfundował

    barwnik [mm]

    po ..... godz.

  • ĆWICZENIE 16

    PRZEPUSZCZALNOŚĆ ŻYWEJ I MARTWEJ

    CYTOPLAZMY KOMÓREK ROŚLINNYCH

    /. Pytania

    Jakie struktury komórki są szczególnie wrażliwe na działanie wyższych

    temperatur i różnych odczynników chemicznych i dlaczego? Jaki barwnik

    występuje w wakuoli komórek korzenia buraka ćwikłowego i dlaczego jest dobrym

    wskaźnikiem stanu przepuszczalności błon?

    //. Materiał

    a/ rośliny: korzeń buraka ćwikłowego

    b/ odczynniki: 20 % kwas solny, 70 % etanol, aceton, woda destylowana

    c/ inny sprzęt: probówki, łaźnia wodna, sitko, nóż

    ///. Metoda:

    Z korzenia buraka ćwikłowego wyciąć 5 równych prostopadłościennych kostek i

    wypłukać je bardzo dokładnie na sitku pod bieżącą wodą. Po jednym kawałku

    włożyć do pięciu oznaczonych probówek. Do dwóch pierwszych wlać po 5 cm3

    wody destylowanej, do następnych odpowiednio: 20 % kwas solny, 70 % etanol i

    aceton. Jedną probówkę z wodą wsławić na 5 minut do wrzącej łaźni wodnej. Po

    upływie I godziny zawartość probówek wymieszać i przeprowadzić obserwację

    zabarwienia płynów.

    IV. Wyniki i ich omówienie:

    Uzupełnij tabelę

    OBIEKT ZABARWIENIE UZASADNIENIE

    KONTROLA – woda 20° C

    woda – 100 ° C

    20 % HCl

    70 % etanol

    aceton

  • ĆWICZENIE – nie wykonujemy OZNACZANIE ROZWARTOŚCI APARATÓW SZPARKOWYCH

    METODĄ ODCISKU NA BŁONACH

    /. Pytania:

    Jak są zbudowane i w jaki sposób rozmieszczone aparaty szparkowe u roślin

    jednoliściennych i dwuliściennych, co wpływa na stopień otwarcia aparatów

    szparkowych ?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: liście roślin dwuliściennych (trzykrotki, begonii) oraz liście traw i drzew

    leśnych

    b/ odczynniki: collodium

    c/ inny sprzęt pręcik szklany, pęseta, szkiełka mikroskopowe, mikroskop

    // Metoda: Na dolną i górną stronę liści wybranych roślin nanosimy szklanym

    pręcikiem bardzo cienką warstwę collodium ( nitroceluloza: aceton: eter w stosunku

    40 g : 600 cm3 : 400 cm3 ) Aceton i eter szybko odparowują, a na liściu pozostaje

    bardzo cienka błona koloidalna, na której odbijają się szczegóły budowy komórek

    szparkowych. Błonę koloidalną należy delikatnie zdjąć pęsetą z powierzchni liścia,

    położyć na szkiełku podstawowym i obserwować pod mikroskopem. W wynikach

    zaznaczyć orientacyjną ilość i wygląd oraz rozmieszczenie aparatów szparkowych

    IV. Wyniki i ich omówienia

    Uzupełnij tabelę

    CIECZ CZAS [sek. lub min.] STOPIEŃ OTWARCIA

    APARATÓW SZPARKOWYCH

    Woda

    Etanol

    Benzen

  • ĆWICZENIE 17

    GUTACJA

    /. Pytania:

    Co to jest gutacja ? Jaka siła wywołuje gutację ? Jakie warunki muszą być spełnione, aby został uruchomiony ten proces? Czy wydobywająca się ciecz jest czystą wodą ? U jakich roślin występuje gutacja ?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: tygodniowe siewki pszenicy

    b/ inny sprzęt: szalki Petri’ego, eksykator lub

    szklany pojemnik

    ///. Metoda:

    Tydzień przed doświadczeniem wysiać na bibułę do szalek Petri'ego, uprzednio moczone przez kilka godzin nasiona pszenicy. Kiełkować je w termostacie w temperaturze 22°C. Liście siewek wykorzystanych do doświadczenia powinny wydobyć się juz z pochewek liściowych. Tak przygotowany materiał roślinny należy przenieść do szklanego naczynia ( na przykład do eksykatora ). Siewki obficie podlać wodą. Do szybkiego wysycenia powietrza parą wodną należy do naczynia wstawić pojemnik z wodą. Po około godzinie czasu można już obserwować wykrapianie wody przez liście. Z doświadczenia wyciągnąć wnioski.

    IV. Wyniki i ich omówienie:

    ĆWICZENIE 18

    ROLA OCHRONNA SKÓRKI

    /. Pytania

    Jakie funkcje pełni tkanka okrywająca ? Jak może być

    zmodyfikowana ?

    //. Materiał:

    a / rośliny: bulwy ziemniaka, jabłka lub owoce kasztanowca

    b/ inny sprzęt: nóż lub skalpel, eksykator, waga

    ///. Metoda:

    Wybrać dwie bulwy ziemniaczane i dwa jabłka o jednakowej wielkości.

    Jedną bulwę i jedno jabłko obrać cienko ze skórki. Zważyć dokładnie

    wszystkie obiekty i włożyć je do eksykatora z CaCI2. Po upływie jednej

    godziny zważyć bulwy i jabłka ponownie. Następnego pomiaru dokonać po

    ustalonym czasie (2,. 4 godziny, 1 dzień). Obliczyć w % ubytek świeżej masy

    dla wszystkich | obiektów. Wyciągnąć wnioski.

    IV. Wyniki i ich omówienie:

    GUTACJA

    EKSYKATOR

    Ciężar Bulwa ziemniaka Jabłko Kasztan

    nie obrana obrana nie obrane obrane nie obrany obrany

    Początkowy

    po 1 h

    ubytek w %

    po ..................

    ubytek w %

    p o ..............

    ubytek w %

  • ĆWICZENIE 19

    OZNACZANIE WIELKOŚCI SIŁY SSĄCEJ TKANKI BULWY

    ZIEMNIAKA

    /. Pytania: Co to jest potencjał wody ? Jakie czynniki mają wpływ na wielkość potencjału wody ? Jak zachowuje się komórka w roztworze hipertonicznym, izotonicznym i hipotonicznym? Co decyduje o możliwości pobierania wody przez komórkę ?

    ///. Metoda:

    III Metoda Do pięciu zlewek oznaczonych kolejnymi numerami wlać odpowiednio: 0.2, 0.3, 0 4, 0.5 i 0.6 molarne roztwory sacharozy. Z bulwy ziemniaka wyciąć sześć prostopadłościennych kawałków o jednakowej długości np. 40 mm. Długość każdego kawałka zmierzyć dokładnie przy pomocy suwaka z noniuszem i kolejno wrzucać je do odpowiednich roztworów , całkowicie zanurzając. Po godzinie wyjmować kolejno fragmenty tkanki i ponownie dokładnie zmierzyć ich długość. Uzyskane wyniki zestawić w tabeli.

    II Materiał: a/ rośliny: bulwy ziemniaka b/ odczynniki: H2O, 0.2, 0.3, 0.4, 0.5, 1.0 M roztwory sacharozy c/ inny sprzęt, szalki Pełnego, skalpel, suwak z noniuszem

    DŁUGOŚĆ

    [ mm ]

    STĘŻENIE SACHAROZY:

    uwagi:

    0.2 M 0.3 M 0.4 0.5 0.6

    pomiar

    początkowy

    pomiar

    końcowy

    różnica

    (Aby obliczyć różnicę należy od pomiaru końcowego odjąć początkowy.)

  • ĆWICZENIE 20

    OZNACZANIE INTENSYWNOŚCI TRANSPIRACJI METODĄ WAGOWĄ

    / Materiał:

    a/ ulistniona gałązka trzykrotki lub wybranego drzewa

    b/ olej, woda destylowana

    c/ 5 erlenmajerek

    // Metoda Do 5 - ciu erlenmajerek z wodą włożyć po jednej ulistnionej gałązce np. trzykrotki. Powierzchnię wody w erlenmajerkach pokryć warstwą oleju. Kolbki z roślinami dokładnie zważyć(nie wyłączać wagi ! ) po czym, umieścić je w następujących warunkach: a/ na świetle, w temp. pokojowej (20 stopni), w atmosferze normalnej wilgotności - kontrola b/ na świetle, w temp. pokojowej, w atmosferze o obniżonej wilgotności ( eksykator z chlorkiem wapnia) c/ na świetle, w temp. pokojowej, w atmosferze o podwyższonej wilgotności ( eksykator z wodą) d/ w ciemności, w temp. pokojowej, w atm. normalnej wilgotności (ciemna szafka) e/ w ciemności, w temp. 0 stopni, w atm. podwyższonej wilgotności (lodówka) Po godzinie zważyć kolbki ponownie. Na podstawie różnicy ciężarów obliczyć intensywność transpiracji dla każdego układu warunków. Wyniki zebrać w tabeli.

    IV Wyniki i ich omówienie:

    Uzupełnij tabelę:

    WARUNKI: masa

    początkowa [g]

    masa końcowa

    [g]

    różnica Intensywność

    transpiracji

    a/ kontrola

    b/

    c/

    d/

    e/

  • ĆWICZEN 21 IV. Wyniki i ich omówienie:

    OZNACZANIE TRANSPIRACJI WZGLĘDNEJ METODĄ STAHLA

    /. Pytania

    Co to jest transpiracja względna? Co to jest i o czym informuje współczynnik

    transpiracji względnej ?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: liście begonii, trzykrotki lub inne

    b/ odczynniki: 5% roztwór chlorku kobaltu

    c/ inny sprzęt: eksykator, bibuła, szkiełka mikroskopowe, kwadraciki z

    metalowej siatki, ściskacze, stoper

    ///. Metoda:

    Wycięte z bibuły filtracyjnej małe kwadraciki (0.5 x 0.5 cm) umieścić w 5 %

    roztworze chlorku kobaltu. Po równomiernym wysyceniu wyjąć je z roztworu i

    przenieść do suszarki. Gdy uzyskają niebieskie zabarwienie przenieść do

    eksykatora. (TA CZĘŚĆ ĆWICZENIA JEST JUŻ WYKONANA)

    Przed przystąpieniem do doświadczenia przeprowadzić standaryzację

    papierków kobaltowych. W tym celu należy umieścić kwadracik bibuły wysyconej

    CoCl2 nad wolną powierzchnią parującą ( może to być kawałek bibuły nasyconej

    wodą). Na siateczkę metalową należy położyć papierek kobaltowy, przykryć

    szkiełkiem, całość objąć ściskaczem. Przy pomocy stopera mierzyć czas, po

    którym następuje zmiana zabarwienia papierka kobaltowego z niebieskiego na

    różowe.

    Porównanie transpiracji względnej między dolną i górną stroną liścia:

    kwadraciki wysuszonej bibuły nasyconej chlorkiem kobaltu umieścić nad dolną i

    górną stroną liścia. Przykryć szkiełkami przytrzymywanymi przez ściskacz.

    Zmierzyć dokładnie czas potrzebny do zmiany zabarwienia papierków na górnej i

    dolnej stronie liścia Obliczyć współczynnik transpiracji względnej dla obu stron

    liścia.

    Obliczenie współczynnika transpiracji względnej.

    dla dolnej strony liścia Tw1 = t : t1

    dla górnej strony liścia Tw2 = t : t2 gdzie: czas potrzebny do zmian zabarwienia papierków kobaltowych t - umieszczonych nad wolną powierzchnią parującą (czas kontrolny) t1 - nad dolną powierzchnią liścia

    t2 - nad górna powierzchnia liścia uzupełnij tabele

    Gatunek: 1. 2. 3.

    strona liścia: DOLNA GÓRNA DOLNA GÓRNA DOLNA GÓRNA

    Czas pomiarowy

    Czas kontrolny

    WSPÓŁCZYNNIK

    TRANSPIRACJI

  • ĆWICZENIE 22

    OZNACZANIE ROZWARTOŚCI APARATÓW SZPARKOWYCH

    METODĄ INFILTRACJI

    /. Pytania

    Jak są zbudowane aparaty szparkowe? Jakie czynniki wpływają na stopień ich

    otwarcia ?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: liście trzykrotki

    b/ odczynniki: benzen, etanol, woda destylowana c/ inny sprzęt: zakraplacze, szalki

    ///. Metoda:

    Stopień otwarcia aparatów szparkowych można oznaczyć na podstawie, szybkości

    wnikania przez cieczy o różnym napięciu powierzchniowym. Na dolną stronę liścia

    nanieść po kropli benzenu, alkoholu etylowego i wody. Obserwować, która ciecz i jak

    szybko wniknie. Jeżeli szparki są szeroko otwarte wniknie woda, przez półotwarte

    przechodzi etanol. Natomiast benzen wnika najłatwiej, nawet przy niewielkim stopniu

    otwarcia szparek. Wniknięcie ujawnia się jako tłusta plama na powierzchni liścia w

    miejscu, gdzie znajdowała się naniesiona ciecz. Wypierając powietrze przedostała się

    ona do przestworów międzykomórkowych Zaobserwować, która z naniesionych cieczy

    wniknęła i określić na lej podstawie stopień otwarcia aparatów szparkowych.

    IV. Wyniki i ich omówienie

    Uzupełnij tabelę:

    CIECZ CZAS: STOPIEŃ OTWARCIA

    1. WODA

    2. ETANOL

    3. BENZEN

  • ĆWICZENIA Z GOSPODARKI MINERALNEJ

    OMÓWIENIE GOSPODARKI

    MINERALNEJ

    ĆWICZENIE 23

    WPŁYW ODCZYNU PODŁOŻA NA WZROST ROŚLIN

    Siedem szalek Petriego wyłożyć bibułą, wysiać po 20 ziarniaków pszenicy.

    Przygotować pożywkę MSG (Becwar 1990) przez rozcieńczenie makroelementów

    10 razy, a mikroelementów 100 razy. Następnie zakwaszając (HCl) lub alkalizując

    (NaOH) doprowadzić pożywkę do następujących wartości pH: 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9.

    Bibułę w szalkach z pszenicą podlać pożywką o odpowiednim pH i umieścić w

    świetle w temp. pokojowej. Następnie zwilżać (codziennie) roztworami pożywki.

    Po 2-3 tygodniach określić wysokość roślin oraz liczbę liści. Wyniki zanotować i

    przeliczyć na jedną roślinę oraz zestawić według wzoru podanego w tabeli 1.

    Komentarz: Większość gatunków roślin uprawnych rośnie dobrze na podłożu o

    odczynie zbliżonym do obojętnego lub lekko kwaśnym. Natomiast w przypadku wartości

    pH podłoża wyższej od 8 obserwuje się zahamowanie wzrostu u niemal wszystkich

    gatunków roślin.

    Skład pożywki MSG (makroelementy) [mg/l]:

    CaCl2 x 2H20 440

    KN03 100

    MgS04 x 7 H20 375

    KH2P04 170

    KCl 745

    Skład pożywki MSG (mikroelementy) [mg/l]

    KJ 0,83

    H3BO3 6,20

    MnSO4 x H2O 16,90

    ZnSO4 x 7 H2O 8,60

    Na2MoO4 x 2 H2O 0,25

    CuSO4 x 5 H2O 0,03

    CoCl2 x 6 H2O 0,03

    FeSO4 x 7 H2O 27,80

    Na2EDTA 37,30

    pH pożywki Cecha rośliny wysokość [cm] liczba liści

    3

    4

    5

    6

    7

    8

    9

  • ĆWICZENIE - nie wykonujemy

    WPŁYW JONÓW POTASU I WAPNIA NA UWODNIENIE

    CYTOPLAZMY

    /. Pytania:

    Co to jest i kiedy zachodzi plazmoliza ? Jakie istnieją formy plazmolizy ? Jakie

    właściwości fizyczne posiadają jony potasu i wapnia ?

    // Materiał:

    a/rośliny: cebula jadalna

    b/odczynniki: stężone

    Ca(NO3)2

    c/inny sprzęt: mikroskop i przybory mikroskopowe, pęsety, szalki

    ///. Metoda:

    Do dwóch oznaczonych szalek wlać stężone roztwory azotanu potasu i azotanu

    wapnia. Z wewnętrznej strony liścia cebuli zdjąć ostrożnie odpowiednimi

    pęsetami dwa fragmenty skórki i natychmiast umieścić je w przygotowanych

    roztworach. Po 30 minutach obserwować formy plazmolizy pod mikroskopem.

    Sporządzić rysunki obserwowanych obrazów.

    IV. Wyniki i ich omówienia:

    Sporządź rysunki:

    potas wapń

    ĆWICZENIE 24

    TOKSYCZNE DZIAŁANIE

    JEDNOSKŁADNIKOWEJ POŻYWKI CZYLI

    ANTAGONIZM JONÓW

    /. Pytania:

    Jaki wpływ na stopień uwodnienia cytoplazmy mają jony potasu i wapnia ? Z jaką ich właściwością fizyczną jest to związane ? Jakie cechy powinna mieć prawidłowo sporządzona pożywka ? Co to jest antagonizm jonów ?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: 4 - 5-cio dniowe siewki pszenicy

    b/odczynniki: 0.12 N KCI i 0.12 N CaCI2

    c/ inny sprzęt: słoiki z ciemnego szkła, parafinowana gaza,

    gumki, linijki

    ///. Metoda:

    4-5 dni przed założeniem ćwiczenia wysiać ziarniaki pszenicy w kiełkowniku lub na szalkach Petri’ego, na zwilżonej wodą destylowaną bibule. Podpisać trzy słoiki i napełnić je odpowiednio następującymi roztworami.

    1. 0.12 N KCI

    2. 0.12 N CaCl2

    3. 0.12 N KCI + 0.12 N CaCI2 (w stosunku 1:1)

    Wyjąć z kiełkownika delikatnie 15 siewek pszenicy i usunąć

    endosperm. Pięć siewek umieścić na parafinowanej gazie, przebijając

    ją ostrożnie koleoptylem od spodu. Następnie przy pomocy gumki

    przymocować gazę z siewkami do słoika, zwracając uwagę na to, by

    korzenie były zanurzone w roztworze. W taki sam sposób postąpić w

    pozostałych dwóch przypadkach. Po tygodniu przeprowadzić

    obserwację: ocenić wygląd roślin, zmierzyć długość liści i korzeni.

    Sporządzić rysunek każdego obiektu.

    IV. Wyniki i ich omówienie:

    0.12 N KCI 0.12 N CaCl2 0.12 N KCI + 0,12 N CaCI2

  • ĆWICZENIE 24' – nie wykonujemy

    SOLE FIZJOLOGICZNIE KWAŚNE I ZASADOWE

    I Pytania:

    Co to jest sól fizjologicznie kwaśna i zasadowa? Podać przykłady na sole

    fizjologicznie kwaśne i zasadowe.

    II Materiał:

    2 zakręcane słoiki z wentylacją, gąbka do słoików, cylinder miarowy,

    pH-metr, skiełkowane ziarniaki pszenicy, pożywka A i pożywka B

    III Teoria:

    Kationy i aniony pobierane są przez roślinę niezależnie. Jeśli

    intensywniej pobierany jest kation, to do utrzymania równowagi

    elektrostatycznej roztworu musi zostać wydzielony z komórek inny kation (np.

    H+). Jon wodorowy wydzielany przez korzenie powoduje ZAKWASZENIE

    PODŁOŻA.

    Sole, których kation pobierany jest intensywniej niż anion nazywamy

    FIZJOLOGICZNIE KWAŚNYMI, natomiast sole których anion pobierany jest

    intensywniej niż kation nazywamy solami FIZJOLOGICZNIE

    ZASADOWYMI.

    IV Metoda:

    1) Sporządzoną wcześniej pożywkę A tj. zawierającą sole fizjologicznie

    zasadowe: KH2PO4, Ca(NO3)2, NaHPO4, KNO3 i FeEDTA oraz pożywkę B

    zawierającą sole fizjologicznie kwaśne: K2SO4, CaSO4, NH4Cl, MgSO4,

    Na2HPO4 i FeEDTA wlewamy osobno do dwóch słoiczków po 25 mL każdą.

    2) Mierzymy pehametrem i zapisujemy na słoiku początkowe pH każdej

    pożywki.

    3) Kilkudniowe rośliny pszenicy w ilości 30 sztuk, hodowane do tej pory na

    bibule i podlewane wodą wyciągamy delikatnie z bibuły, tak aby nie uszkodzić

    korzeni.

    4) Rośliny po 15 sztuk umieszczamy w dwóch, cienkich gąbkach, które

    najpierw musimy przygotować (robimy niewielkie otwory w gąbkach).

    5) Przenosimy rośliny z gąbkami do pożywek A i B.

    6) Umieszczamy słoiki w miejscu oświetlonym np. na parapecie.

    7) Po około 3 tygodniach (następny zjazd) mierzymy końcowe pH pożywek i

    wyciągamy wnioski.

    V Wyniki i omówienie:

    Tabela

    Pożywka

    zawierająca sole

    fizjologicznie

    ZASADOWE (A)

    Pożywka

    zawierająca sole

    fizjologicznie

    KWAŚNE (B)

    pH wyjściowe

    pożywki

    pH końcowe pożywki

    Cechy morfologiczne

    roślin po zakończeniu

    doświadczenia

  • ĆWICZENIE 24''

    WPŁYW ZASOLENIA ROZTWORU GLEBOWEGO

    NA KIEŁKOWANIE I WZROST SIEWEK PSZENICY

    / Pytania:

    Jaki wpływ na pobieranie wody przez roślinę ma stężenie roztworu glebowego? Co

    to jest potencjał osmotyczny ? Co to jest susza fizjologiczna i kiedy występuje ?

    Dlaczego najbardziej narażone na suszę fizjologiczno są siewki lub rośliny

    wchodzące w okres wegetacji ?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: nasiona pszenicy

    b/ odczynniki: woda destylowana, NaCI

    c/ inny sprzęt: kolby miarowe, doniczki, piasek, waga, cylindry, linijki

    ///. Metoda:

    Oznaczyć numerami pięć doniczek. Każdą doniczkę napełnić równą ilością piasku i doprowadzić do jednakowej wagi

    Do każdej doniczki należy dodać 100 cm3 wody destylowanej na 1 kilogram piasku.

    Następnie wykorzystać sporządzone wcześniej cztery roztwory NaCI wykonane

    według przepisu nr 1.

    Do doniczki oznaczonej numerem I dodać wodę destylowaną (kontrola). Do

    następnych kolejno roztwory NaCI . Wodę i roztwory dodawać w ilości 50 cm3 na I

    kilogram piasku.

    Do tak przygotowanych doniczek posadzić po 10 suchych nasion pszenicy. Co kilka

    dni doniczki podlewać do stałej wagi. Po tygodniu przeprowadzić obserwację:

    oznaczyć liczbę skiełkowanych ziarniaków i średnią wysokość roślin. Można także

    oznaczyć długość korzeni oraz świeżą lub suchą masę liści i korzeni.

    IV. Wyniki i ich omówienie

    Przepis nr 1.

    Nr doniczki:

    1 - KONTROLA woda destylowana

    g NaCl/1000 ml

    2 16.8

    3 33.6

    4 67.2

    5 134.4

    Nr

    doniczki

    Potencjał

    osmotyczny

    podłoża

    (MPa)

    Liczba

    skiełkowanych

    ziarniaków

    pszenicy

    Średnia wysokość

    siewek (cm)

    1 0

    -0.4

    3 -0.8

    4 -1.6

    5 -3.2

  • ĆWICZENIA Z ZAKRESU PROCESU FOTOSYNTEZY ĆWICZENIE 25

    EKSTRAKCJA BARWNIKÓW ASYMILACYJNYCII

    /. Pytania: Jak jest zbudowana cząsteczka chlorofilu i które elementy budowy decydują o jej hydrofilowym lub hydrofobowym charakterze? W jaki sposób cząsteczki chlorofilu są osadzone na błonach granum ? Co to są rozpuszczalniki polarne i niepolarne ?

    //. Materiał:

    al rośliny: świeże, zielone liście trzykrotki lub wybranego gatunku drzewa liściastego

    b/ odczynniki: etanol 96 % (ewentualnie igły drzewa)

    c/inny sprzęt: łaźnia wodna, probówki

    ///. Metoda:

    Kilka świeżych, zielonych liści trzykrotki wrzucić do zlewki, zalać niewielką ilością

    wody i zagotować. Następnie wodę odlać do probówki, a liście po ostudzeniu

    probówki zalać etanolem Ponownie zagotować zawartość probówki na łaźni

    wodnej, obserwując zmiany zabarwienia etanolu. Uzyskany, ciemnozielony

    ekstrakt rozlać do trzech probówek i pozostawić do dalszych doświadczeń.

    IV. Wyniki i ich omówienie:

    ĆWICZENIE 26

    ROZPUSZCZALNOŚĆ CHLOROFILU

    /. Pytania:

    Jak są zbudowane karoteny i ksantofile ? Jakie cechy ich budowy

    chemicznej decydują o powinowactwie do rozpuszczalników ?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: ekstrakt chlorofilu z

    doświadczenia 25 b/odczynniki: benzyna

    ekstrakcyjna

    c/ inny sprzęt: probówki

    ///. Metoda:

    Do jednej z probówek z ekstraktem uzyskanym w doświadczeniu 25 dolać około 1,5 razy więcej benzyny, przez chwilę mocno wytrząsać a następnie probówkę odstawić do statywu do ponownego rozdzielenia się mieszaniny. Zanotować zabarwienie górnej i dolnej warstwy cieczy.

    IV. Wyniki i ich omówienie:

    Warstwa Rozpuszczalnik Zabarwienie Barwniki asymilacyjne górna

    dolna

    Rozpuszczalnik H20 Etanol 96%

    Zabarwienie

  • ĆWICZENIE 27

    REAKCJA CHLOROFILU Z ZASADAMI

    /. Pytania:

    Na czym polega reakcja zmydlania 7 (gdzie w cząsteczce chlorofilu występują

    wiązania estrowe ?

    II. Materiał:

    a/ rośliny: ekstrakt chlorofilu z doświadczenia 25

    b/odczynniki: 10% KOH lub NaOH, benzyna ekstrakcyjna

    Sprzęt i odczynniki: łaźnia wodna, probówki

    III Metoda:

    Do ekstraktu uzyskanego w ćwiczeniu 25 dodać 1/4 objętości roztworu zasady

    sodowej, wymieszać i wstawić na chwilę do wrzącej łaźni wodnej. Po ochłodzeniu

    roztworu dodać równą objętość benzyny,, wstrząsnąć i odstawić probówkę do

    rozdzielenia się warstw cieczy. Zanotować zabarwienie górnej i dolnej warstwy

    cieczy.

    IV Wyniki i ich omówienie:

    ĆWICZENIE 28

    REAKCJA CHLOROFILU Z KWASAMI

    II. Pytania:

    Jaka jest rola atomu magnezu w środku pierścienia porfirynowego chlorofilu?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: ekstrakt chlorofilu z ćwiczenia 25

    b/odczynniki: HCl (10%), krystaliczny octan miedzi

    c/ inny sprzę t : łaźnia wodna, probówki

    ///. Metoda:

    Do probówki z ekstraktem z ćwiczenia 25 dodać 5-6 kropel 10% kwasu

    solnego i dokładnie wymieszać. Zanotować zabarwienie ekstraktu. Część

    roztworu odlać do czystej probówki i pozostawić dla kontroli, a do pozostałej

    ilości wrzucić kilka kryształów octanu miedzi i ogrzać na łaźni wodnej.

    Porównać zabarwienia roztworów.

    IV. Wyniki i ich omówienie:

    Warstwa Rozpuszczalnik Zabarwienie Barwniki asymilacyjne górna

    dolna

    Roztwór Barwa roztworu

    ekstrakt alkoholowy chlorofilu

    ekstrakt + kwas

    feofityna + octan miedzi

  • ĆWICZENIE 29

    AKTYWNOŚĆ FOTOSYNTETYCZNA IN VITRO

    OZNACZENIE INTENSYWNOŚCI FOTOSYNTEZY METODĄ

    KOMOROWĄ W UKŁADZIE ZAMKNIĘTYM (wykonanie ok. 2 godz. w tym z 1 godz. przeznaczoną na naświetlanie)

    I. Pytania:

    Na czym polega metoda komorowa?

    Równanie fotosyntezy: 6H2O + 6CO2 + hν (en. świetlna) → C6H12O6 + 6O2↑

    Na czym polega fotooddychanie? – Proces, który zachodzi u roślin przy dużym

    nasłonecznieniu i wysokim stężeniu tlenu, a niskim stężeniu dwutlenku węgla. W

    takich warunkach roślina przyswaja tlen zamiast dwutlenku węgla. Fotooddychanie jest

    procesem konkurencyjnym wobec fotosyntezy. Dwutlenek węgla nie jest

    wbudowywany, lecz wydzielany. Przyswajanie tlenu w fotooddychaniu nie przynosi też

    zysków energetycznych.Powoduje to obniżenie produktywności roślin. Fotooddychanie

    zachodzi częściowo w chloroplastach, a częściowo w mitochondriach za

    pośrednictwem peroksysomów.

    Na czym polega oddychanie ciemniowe (mitochondrialne)?

    II. Materiały i odczynniki:

    rośliny: liście fasoli – 4 liście na 1 zespół (stół)

    (na jedną grupę: 4 x 5 stoły = 20 liści)

    odczynniki: 0,02N Ba(OH)2 – wodorotlenek baru;

    0,1% alkoholowy roztwór fenoloftaleiny;

    0,02 N HCl – kwas solny w biurecie

    pozostałe materiały: 500W żarówka,

    3 kolby szklane/ 1 stół (około 1 Litrowe)

    2 probówki / 1 stół

    6 korków gumowych/ 1 stół

    folia aluminiowa – 1 arkusz na stół

    kalka techniczna – 1 sztuka na stół

    (dla obliczenia powierzchni liści)

    III. Metoda:

    Trzy jednakowe kolby szklane umieszczamy – skierowane szyjkami w dół - w

    odległości około 50 cm od silnego źródła światła (żarówka 500 W).

    Do dwóch probówek wlewamy wodę destylowaną oraz wkładamy po dwa liście

    fasoli.

    Wewnątrz dwóch kolb umieszczamy zamocowane w gumowych korkach

    próbówki szklane z wodą (po 3 mL) i liśćmi.

    Nakładamy kolby (odwrócone do góry dnem) na korki gumowe.

    Trzecią kolbę zamykamy samym korkiem gumowym (czyli w tej próbie brak

    jest liści).

    WŁĄCZMY LAMPĘ ŻARÓWĄ.

    Jedną z kolb z probówką zawierająca liście wystawiamy na działanie silnego

    światła (żarówki) – podpisujemy V2.

    Natomiast drugą kolbę dokładnie zakrywamy folią aluminiową, uniemożliwiając

    dostęp światła – podpisujemy V3.

    Kolbę trzecią – bez liści wystawiamy na działanie światła – podpisujemy V1 (kontrola).

    Po JEDNEJ godzinie iluminacji wyjmujemy z trzech kolb korki gumowe wraz z

    probówkami (z roślinami i wodą) i NATYCHMIAST zatykamy kolby nowymi,

    szczelnymi korkami gumowymi. Tą czynność wykonujemy w taki sposób, aby

    kolby szklane były ODWRÓCONE DNEM DO GÓRY.

    Następnie szybko wprowadzamy do kolb 50 mL 0,02 N Ba(OH)2 (wodorotlenku

    baru).

  • Zatkane kolby z wodorotlenkiem baru intensywnie wytrząsamy przez

    około 10 minut. W ten sposób umożliwiamy przereagowanie obecnego w

    kolbach CO2 (dwutlenku węgla) z wodorotlenkiem baru Ba(OH)2

    Tą część ługu, która nie przereagowała miareczkujemy wobec 1 kropli

    fenoloftaleiny bezpośrednio w kolbach za pomocą 0,02 N HCl (kwasu

    solnego) znajdującego się w biuretach.

    [1 ml 0,02 N HCl neutralizuje tyle samo ługu co 0,44 mg CO2].

    Przeprowadzamy obliczenia:

    FOTOSYNTEZY POZORNEJ

    Fotpoz. = (V2 V1) • 0,44 : d2t [mg CO2 x godz.-1 x dm-2]

    INTENSYWNOŚCI ODDYCHANIA CIEMNIOWEGO

    Odd = (V1 V3) • 0,44 : d3t [mg CO2 x godz.-1 x dm-2]

    INTENSYWNOŚCI FOTOSYNTEZY RZECZYWISTEJ

    Fot.rzecz. = Fot.poz. + Odd.

    Oznaczenia:

    V1 – objętość [cm3] 0,02 N HCl zużytego do zmiareczkowania Ba(OH)2

    wprowadzonego do kolby kontrolnej

    V2 – objętość [cm3] 0,02 N HCl zużytego do zmiareczkowania Ba(OH)2

    wprowadzonego do oświetlonej kolby z liściem

    V3 – objętość [cm3] 0,02 N HCl zużytego do zmiareczkowania Ba(OH)2

    wprowadzonego do zaciemnionej kolby z liściem

    d2 – powierzchnia liści w oświetlonej kolbie [dm2]

    d3 – powierzchnia liści w zaciemnionej kolbie [dm2]

    t – czas iluminacji (naświetlania) [godz]

    IV. Wnioski:

  • ĆWICZENIA Z ZAKRESU PROCESU ODDYCHANIA Uwaga: założyć niniejsze ćwiczenie jako pierwsze (tzn. na początku ćwiczeń) !!!

    ĆWICZENIE 32

    POMIAR INTENSYWNOŚCI ODDYCHANIA METODĄ

    MIARECZKOWĄ

    /. Pytania

    Jakie są metody pomiaru intensywności oddychania?

    //. Materiał

    a l rośliny: nasiona grochu

    b /odczynniki: 10 % KOH; 0,2 N KOH; 0.2 N HCI; fenoloftaleina

    c/ inny sprzęt: płuczki, rurki szklane, gumowe węże, pompa wodna

    ///. Metoda:

    50 g kiełkujących nasion grochu umieścić w kolbie ssawkowej. Kolbę połączyć z

    jednej strony .z płuczką wypełniona 10% KOH, z drugiej strony z płuczka

    zawierającą 0,2 N KOH. Zestaw podłączyć do pompy wodnej tak aby powietrze

    przepływało najpierw przez płuczkę z 10% KOH, potem przez płuczkę z

    nasionami, a następnie przez płuczkę pomiarową z 0,2 N KOH. Po godzinie

    roztwór z płuczki pomiarowej miareczkować 0,2 N HCI w obecności

    fenoloftaleiny. Obliczyć ilość mg CO2 wydzielanego przez I g nasion wg wzoru

    mg CO2 / h / g św. m. = ( 50 – v ) x n x 22 : t x w

    gdzie:

    V - ilość HCl (cm3) zużytego do miareczkowania zawartości płuczki

    pomiarowej,

    n - normalność użytego kwasu i ługu

    h - czas trwania pomiaru w godzinach

    w - naważka nasion IV Wyniki i ich omówienie

    Normalność

    użytych

    roztworów

    Czas trwania

    doświadczenia [h]

    Ilość zużytego HCl

    [cm3]

    Intensywność

    oddychania [mg

    CO2 /h/g św.m.]

  • ĆWICZENIE 33

    WYZNACZANIE ENERGII CIEPLNEJ W PROCESIE ODDYCHANIA

    /. Pytania:

    Jak przebiegu łańcuch oddechowy? Co dzieje się z energią emitowaną przez

    elektron w czasie przeskoków pomiędzy kolejnymi enzymami łańcucha ?

    // Materiał:

    a/ rośliny: nasiona grochu

    b/ odczynniki,

    c/ inny sprzęt: termosy, termometry, wata

    /// Metoda:

    Odważyć dwa razy po 50 g kiełkujących nasion grochu Jedną partię nasion zabić gotując je przez ok. 10 minut, a następnie ostudzić. Obie partie nasion wsypać do termosów, wstawić termometry i szczelnie zamknąć watą. Odczytać temperaturę na termometrach po 30 minutach, a następnie powtarzać pomiary co kilka godzin.

    IV Wyniki i ich omówienie

    Uzupełnij tabelę:

    Czas pomiaru

    [min. lub h]

    Temperatura

    otoczenia

    [°C]

    Temperatura

    nasion martwych

    [°C]

    Temperatura

    nasion żywych

    [°C]

  • ĆWICZENIA Z ZAKRESU WZROSTU I ROZOJU ROŚLIN

    - HORMONY ROŚLINNE Przygotowując się do ćwiczeń z zakresu hormonów roślinnych należy zaznajomić

    się teoretycznie z wpływem poszczególnych grup hormonów na procesy wzrostu i

    rozwoju roślin.

    ĆWICZENIE 35

    TEST CYLINDRYCZNY KOLEOPTYLI PSZENICY NA

    STĘŻENIE AUKSYN

    I Pytania:

    Dlaczego koleoptyl traw jest dogodnym testem biologicznym do pomiaru

    stężeni auksyn. Jakie mogą być zależności miedzy stężeniem auksyny a

    reakcją wzrostową testu?

    //. Materiał:

    a/ rośliny: siewki owsa lub pszenicy o wysokości 3 cm

    b/odczynniki: roztwory IAA – 10, 1, 0,1, 0,01 mg x dm-3, woda destylowana

    c/ inny sprzęt: szalki Petriego, bibuła, sztanca, linijka, szkiełko przedmiotowe

    ///.Metoda:

    Jako materiał roślinny bierzemy koleoptyle owsa o długości 3 cm, które wyrósł

    z ziarniaków, kiełkujących na wilgotnej bibule, w ciemności, w temperaturze

    pokojowej. Wybieramy 35 dobrze wykształconych, prostych koleoptyl

    odcinamy je u podstawy i układamy w rzędzie, na wilgotnym szkiełku

    przedmiotowym, wierzchołkami zwróconymi w jedną stronę. Wyrównujemy rząd

    koleoptyli tak, aby wierzchołki leżały na linii prostej. Sztancą wykrawam

    wycinki koleoptyli o długości 10 mm. Cięcie wykonujemy w odległości 3 mm o-

    wierzchołków. Otrzymujemy równe odcinki koleoptyli w kształcie cylinderków

    (stąd nazwa testu). Do 6 małych szalek nalewamy po 10 cm3 następujących

    roztworów : woda destylowana, 100, 10 1, 0.1, 0.01 mg.dcm3 kwasu

    indolilooctowego (IAA). Do siódmej nalewamy 10 cm roztworu auksyny o

    nieznanym stężeniu. W szalkach umieszczamy po 5 sztuk cylinderków i

    wstawiamy je do termostatu o temperaturze 25° C na 6 - 24 godzin. Po inkubacji

    mierzymy długość cylinderków i obliczamy średnią dla każdego wariantu. Na

    podstawie uzyskanych wyników rysujemy krzywą wzorcową, z której możemy

    odczytać stężenie auksyny w nieznanej próbce.

    ĆWICZENIE 36

    WPŁYW AUKSYNY NA WZROST KORZENI RZEŻUCHY

    I Pytania:

    Jaka jest rola fizjologiczna auksyn?

    II Materiał:

    a/ nasiona rzeżuchy

    b/odczynniki: roztwór I AA - 0,1 ;0,01; 0,001; 0,0001 mg x dm3

    woda destylowana

    c/ szalki, termostat,

    II. Metoda:

    Spośród kiełkujących nasion rzeżuchy wybrać 30 sztuk z korzonkami

    o jednakowej długości i rozmieścić je po 5 sztuk równomiernie w

    szalkach zawierających:

    roztwór I AA o stężeniu 0,1; 0,01; 0,001 i 0,0001 mg. x dm3 , roztwór

    IAA o nieznanym stężeniu „x" oraz czystą wodę.

    Szalki umieścić w ciemnym termostacie na 24 godz., a następnie

    zmierzyć długość korzeni.

    Wyliczyć średnie długości korzeni, wyniki zestawić i porównać.

    IV Wyniki i ich omówienie Uzupełnij tabelę:

    KONTROLA- H2O - KORZEŃ PĘD

    KWAS

    INDOLILOOCTOWY

    - IAA

    0,1

    0,01

    0,001

    0,0001

    X

  • ĆWICZENIE 37

    WPŁYW KWASU GIBERELINOWEGO NA KIEŁKOWANIE

    ZIARNIAKÓW PSZENICY I WZROST SIEWEK

    I Pytania:

    Jaka jest rola fizjologiczna giberelin i auksyn?

    // Materiały:

    a/ ziarniaki pszenicy,

    b/ kwas giberelinowy (GA3) - 100 mg x dm3 , etanol,

    c/ doniczki z perlitem, krążki bibuły, szalki Petriego,

    /// Metoda:

    Ziarniaki pszenicy namoczyć przez 24 godz. w roztworze kw. giberelinowego o

    stężeniu 100 mg x dm-3. Ziarniaki kontrolne namoczyć w wodzie destylowanej z

    dodatkiem etanolu. Spęczniałe ziarniaki ułożyć bruzdkami w dół na krążkach

    bibuły w szalkach z dodatkiem 5 ml roztworu GA3 lub wody. Szalki umieścić w

    ciemności w temp.20-25 stopni C. Po 24 i 48 godzinach uzupełnić ubytki płynów

    wodą i policzyć kiełkujące nasiona. Po 48 godzinach zmierzyć długość

    koleoptyli, policzyć korzenie i zmierzyć ich długość Spośród spęczniałych lecz nie

    skiełkowanych ziarniaków wysiać po kilka sztuk do 3 wazonów z perlitem lub

    piaskiem. Wazony umieścić na świetle w temp. 20-25 stopni C . Po 1 i 2

    tygodniach zmierzyć wysokość i opisać - wygląd obu grup.

    IV Wyniki i ich omówienie

    Uzupełnij tabelę:

    L.p. Rodzaj skaryfikacji: % skiełkowanych nasion

    1 KONTROLA

    2

    3

    4