vrste nasilja u osnovnoj ¥ koli -...

Download VRSTE NASILJA U OSNOVNOJ ¥ KOLI - ff.unsa.baff.unsa.ba/files/zavDipl/17_18/ped/ZDR-Admirela- ¢  Dakle,

Post on 25-Sep-2019

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Univerzitet u Sarajevu

    Filozofski fakultet

    Odsjek za pedagogiju

    VRSTE NASILJA U OSNOVNOJ ŠKOLI

    Završni rad

    Kandidat: Admirela Botonjić Mentor: Prof.dr. Hašim Muminović

    Sarajevo, januar, 2018. godine

    1

  • ZAHVALNICA

    U svom radu želim da se zahvalim svom mentoru prof.dr Hasšimu Muminoviću za nesebičnu

    i stručnu pomoć od samog početka realizacije ovog rada. Njegova stručna a prije svega i

    izvanredna ljudska toplina me vodila ka istraživačkom cilju ovog mog magistarskog rada.

    Zahvaljujem se i dragim asistentima doc. Dr. Emini Dedić Bukvić i dr.Sandri Bjelan Guska na

    nesebičnoj pomoći tokom čitavog studija.

    Veliko hvala mojim dragim prijateljicama Ameli Čosić i Amini Zagić koje su stalno bile pri

    ruci dok ja nisam mogla dolaziti iz Sanskog Mosta, one su obavljale zadatke za mene.

    Hvala posebnoj osobi koja je uvijek bila tu za mene i dijelila sva moja raspoloženja i pomogla

    mi da završim ovaj dio mog školovanja a to je moja mama Ismeta. Ima još jedna osoba koja bi

    bila jako ponosna na mene a koja nije tijelom tu ali je uvijek bila i bit će uz mene a to je moj

    rahmetli „tajo“.

    I na kraju, želim se zahvaliti svom bratu Admiru, majki Havi, didu Ibrahimu i mami naravno

    na beskonačnoj ljubavi, podršci, strpljenju i u financiranju ovog mog magistarskog rada.

    2

  • SADRŽAJ:

    UVOD.............................................................................................................

    METODOLOŠKI DIO RADA........................................................................

    Cilj istraživanja

    Problem istraživanja

    Zadaci

    Hipoteze

    Metode i instrumenti

    1. TEORIJSKI DIO RADA..................................................................

    6

    8

    13

    1.1. Definisanje osnovnih pojmova................................................. 14

    1.2. Šta je to nasilje.............................................................................. 15

    1.3. Nasilje u školi................................................................................ 15

    1.4. Nasilje među djecom................................................................ 16

    1.5. Vrste nasilja.............................................................................. 18

    1.5.1. Fizičko nasilje................................................................. 18

    1.5.2. Psihičko nasilje.............................................................. 19

    1.5.3. Seksualno nasilje............................................................ 20

    1.5.4. Socijalno nasilje............................................................. 21

    1.5.5. Nasilje putem interneta..................................................... 21

    1.5.6. Zanemarivanje djeteta.................................................... 23

    1.6. Uzroci nasilja nad djecom.............................................................. 24

    1.7. Posljedice nasilja nad djecom.................................................... 25

    1.8. Karakteristike nasilne djece............................................................ 27

    1.8.a. Kako prepoznati dijete –nasilnik.......................................... 28

    1.8.b. Koja su djeca koja trpe nasilje........................................... 30

    1.8.c. Uloga djece koja promatraju nasilje..................................... 31

    1.8.d. Razlike između dječaka i djevojčica................................. 31

    3

  • 1.9. Metode rada u prevenciji nasilja.............................................. 32

    1.10. Uloga škole u zaštiti djece od nasilja........................................ 34

    1.11. Važnost uloge nastavnika kao nosioca promjena..................

    2. EMPIRISKI DIO RADA..............................................................................

    2.1. Reluzltati istraživanja..........................................................................

    2.2. Interpretacija analize istraživanja........................................................

    36

    39

    40

    100

    2.3. Diskusija.................................................................................................. 104

    ZAKLJUČAK................................................................................................

    PRILOZI........................................................................................................

    106

    109

    LITERATURA............................................................................................... 119

    4

  • UVOD

    5

  • UVOD

    O nasilju u školama mnogo se govori u posljednje vrijeme. Društvo u kojem živimo pokazuje

    nasilje u porastu, da nasilje u školama nije nova pojava, samo se posljednjih godina sve više

    pažnje pridaje tom fenomenu. Povećana tolerancija i smanjena osjetljivost na nasilje dodatno

    doprinose stvaranju dječijeg okruženja ispunjenog nasiljem.

    Školskim zadirkivanjem i ponekad okrutnim dramama iz školskog dvorišta bavili su se

    uglavnom učitelji ili školski psihlozi. Mijenjanjem društvenih normi mijenjalo se i shvatanje

    agresivnog, nasilnog i neprihvatljivog ponašanja među djecom i vršnjacima. Neki od

    odgovora leže u genetici a i u otuđenosti roditelja od svoje djece. Neki stručnjaci tvrde da se

    najveći uzrok nasilja može naći u porodici, te da je upravo ona klica svega.

    Porodica je prva socijalna sredina u koju dijete dođe nakon rođenja. Tu započinje njegov rast,

    razvoj, učenje i sticanje različitih znanja i ponašanja. Roditelji imaju ogromnu ulogu, jer

    predstavljaju model ponašanja svom djetetu. Svakako da će nasilje u porodici, kao oblik

    ponašanja doprinjeti nasilnom ponašanju kao prihvatljivom obliku ponašanja. Kod neke djece

    se javi potreba da budu nasilna, jer ne znaju da je takvo ponašanje loše. Oni prosto oponašaju

    svoju braću, sestre, roditelje, ili pak, ljude kojima se dive. Neka djeca ne znaju za bolji način

    da komuniciraju sa okolinom, odnosno vršnjacima. Također, teška ekonomska situacija,

    nezaposlenost, uzrokovale su frustrirajuću i napetu atmosferu u porodicama. Roditelji su

    frustrirani i to iskaljuju na svojoj djeci, a da posljedica vjerovatno nisu ni svjesni.

    Svi ovi faktori mogu uticati na smanjenju sposobnosti uspješnog učenja u školi i povećati

    vjerovatnost povećanog nasilja djece u školi koje može negativno uticati na njihov uspjeh u

    školskom učenju.

    U istraživanju koje su 2003. godine provele određene nevladine organizacije u BiH, uz

    podršku Save the Children Norway se navelo da postoji maltretiranje od starijih vršnjaka, gdje

    je svaki peti žrtva maltretiranja. U Tuzlanskom kantonu, na incijativu Udruženja Vijeća škola

    i roditelja, u 2006. godini sprovedeno je istraživanje sa učenicima V, VI, VII razreda

    osnovnih škola. Rezultati su pokazali da je 65% djece koja su učestvovala u istraživanju bila

    izložena nasilju od strane druge djece.

    Nasilje među djecom je u porastu. Međutim mnogi incidenti nikada nisu prijavljeni.

    6

  • Prvi razlog zbog kojeg se nasilje ne prijavljuje je strah. Djeca se boje prijaviti nasilje

    učinjeno nad njima, kako se ono ne bi ponovilo u još težem obliku. Drugi razlog za

    neprijavljivanje nasilja jeste nepostojanje senzitivnosti za prepoznavanje ponašanja kao

    nasilnog.

    Treći razlog je taj što u mnogim zemljama ne postoji povjerenje u institucije, kojima bi se

    mogao obratiti pojedinac nad kojim je izvršeno nasilje.

    Mediji lako i na različite načine plasiraju nasilje u različitim oblicima, tako da i sama djeca

    postaju vrlo neosjetljiva na nasilje. Veoma često su spremni na ispoljavanje neželjenog

    ponašanja naročito u školama. Vjeruju da mogu koristiti silu na najmanju provokaciju.

    Zbog specifičnosti našeg društva i situacija u školi zainteresovala sam se o problemu nasilja

    među djecom, pa tako da ćemo putem ovog istraživanja nastojati naći odgovore na pitanja: ko

    vrši nasilje nad učenicima, na koji način se to nasilje manifestiralo, koga djeca poznaju da su

    žrtva nasilja, kako učenici reagiraju kada vide nasilje prema svojim vršnjacima, kako nasilje

    reflektuje slabiji uspjeh u školi, kako se nasilje sprovodi kroz nastavu, kako se nasilje

    odražava na sposobnost uspješnog učenja i motivaciju učenika i ko je prema mišljenju

    učenika najodgovorniji za pojavu nasilja u školi?

    Ovaj rad treba poslužiti kao poticaj za druga slična i sveobuhvatnija istraživanja koja će

    do

View more